Jo Nesbø

De vleermuisman

Vertaald door Annelies de Vroom

De Bezige Bij

Amsterdam 2013

Het allereerste avontuur van Harry Hole. Het debuut van een bestsellerauteur.

Harry Hole wordt door zijn superieuren naar Australië gestuurd om de politie down under bij te staan bij het onderzoek naar de moord op een Noorse actrice. Maar de moord is niet de enige reden voor deze gedwongen vakantie. Hole overleefde even daarvoor ternauwernood het auto-ongeluk waarbij zijn collega omkwam, en dompelt zich sindsdien onder in de alcohol.

Holes verblijf in Sydney voert hem naar de duistere kanten van de stad waar de vrolijke toerist nooit zicht op krijgt. Het verhaal leidt naar een oude Aboriginalvertelling over de vleermuisman, die tot leven wordt gewekt door misdaad. En waar de vleermuisman ontwaakt, verschijnt de dood onder de stervelingen.

Jo Nesbø (Oslo, 1960) is de succesvolste thrillerauteur van Noorwegen en won al vele prijzen voor zijn romans. Zijn werk wordt in meer dan twintig landen uitgegeven, is meermalen onderscheiden en van enkele boeken zijn de filmrechten verkocht. Er zijn wereldwijd meer dan 18 miljoen boeken van zijn hand verkocht.

Cargo is een imprint van uitgeverij De Bezige Bij, Amsterdam

Copyright © 1997 Jo Nesbø

Published by agreement with Salomonsson Agency

Copyright Nederlandse vertaling © 2011 Annelies de Vroom

Oorspronkelijke titel Flaggermusmannen

Oorspronkelijke uitgever Aschehoug, Oslo

Omslagontwerp Marry van Baar

Omslagillustratie David Northcott/Corbis

Verzorging e-boek Peter Verwey, Heemstede

isbn 978 90 234 6726 7

nur 305

www.uitgeverijcargo.nl

Deze digitale editie is gemaakt naar de tweede druk, 2011.

It rose into space, its wings spread wide,

then fell, its wings now a fluttering cape

wrapped tight about the body of a man.

frank miller

meer lezen

Karin Slaughter | Stille zonde

Lees fragment achter in dit e-book

Karin Slaughter | Gepakt

Lees fragment achter in dit e-book

X

Philipp Meyer | De zoon

Lees fragment achter in dit e-book

A.F.Th. van der Heijden | De helleveeg

Lees fragment achter in dit e-book

X

Joël Dicker | De waarheid over de zaak Harry Quebert

Lees fragment achter in dit e-book

Walla

1 | Sydney, meneer Kensington en drie sterren

Er klopte iets niet.

De vrouwelijke pascontroleur had eerst met een brede glimlach gezegd: ‘How are you, mate?’

‘I’m fine,’ had Harry Hole gelogen. Het was meer dan dertig uur geleden dat hij uit Oslo was vertrokken, en sinds de overstap in Bahrein had hij in diezelfde verdomde stoel voor de nooduitgang gezeten. Uit veiligheidsoverwegingen kon de rugleuning maar een klein stukje achterover, en voor ze Singapore hadden bereikt, had zijn ruggengraat het al bijna begeven.

De dame achter de balie glimlachte nu ook niet meer.

Ze had het paspoort met opvallende belangstelling bestudeerd. Of ze aanvankelijk door de foto of vanwege de schrijfwijze van zijn naam zo vrolijk was geweest, was moeilijk te zeggen.

‘Business?’

Harry Hole bedacht dat vrijwel alle pascontroleurs elders op de wereld er ‘Sir’ aan toegevoegd zouden hebben, maar hij had gelezen dat dit type formele beleefdheidsfrases niet zo gebruikelijk was in Australië. Dat gaf trouwens niet: Harry was niet zo bereisd of verwaand, hij wenste alleen zo snel mogelijk een hotelkamer met een bed.

‘Yes,’ had hij geantwoord, terwijl hij met zijn vingers op de balie trommelde.

En op dat moment had ze haar lippen op elkaar geknepen, een lelijk gezicht gekregen en ze had met scherpe stem gezegd: ‘Why isn’t there a visa in your passport, Sir?’

Zijn hart sloeg een keer over, zoals het onvermijdelijk doet als het een vermoeden heeft van een catastrofe in aantocht. ‘Sir’ werd misschien pas gebruikt wanneer de situatie kritiek werd.

‘Sorry, I forgot,’ mompelde Harry, terwijl hij koortsachtig in zijn binnenzakken zocht. Waarom hadden ze zijn speciale visum niet in het paspoort vastgeniet zoals ze dat met gewone visa doen? Vlak achter zich in de rij hoorde hij het zwakke gedreun van een walkman en hij wist dat het zijn buurman uit het vliegtuig was. Hij had de hele reis hetzelfde bandje gedraaid. Waarom kon hij zich verdomme niet herinneren in welke zak hij het ding had gestopt? Warm was het ook, hoewel het bijna tien uur ’s avonds was. Harry voelde hoe het zweet hem uitbrak.

Eindelijk vond hij het document en hij legde het opgelucht op de balie.

‘Police officer, are you?’

De pascontroleur keek op van het speciale visum en staarde hem onderzoekend aan, maar de samengeknepen lippen waren weg.

‘Ik hoop niet dat er een paar Noorse blondines zijn vermoord?’

Ze lachte schaterend terwijl ze vrolijk dansend met de stempel over het speciale visum ging.

‘Well, just one,’ antwoordde Harry Hole.

De aankomsthal stond vol vertegenwoordigers van touroperators en chauffeurs van limousines die allemaal een bordje ophielden met een naam erop, maar geen Hole. Hij was net van plan een taxi te nemen toen een zwarte manspersoon, gekleed in een lichtblauwe spijkerbroek en een hawaïhemd, vanuit de groep naambordjes op hem af kwam gestapt. Hij had een ongewoon brede neus en donker, krullend haar.

‘Mister Hoo-li, I presume,’ constateerde hij triomfantelijk.

Harry Hole liet het op zich inwerken. Hij had zich erop ingesteld dat hij de eerste tijd in Australië bezig zou zijn met het corrigeren van de uitspraak van zijn achternaam om te voorkomen dat hij verwisseld zou worden met een gat. Meneer Heilig was ondanks alles te prefereren.

‘Andrew Kensington, how are ya?’ grijnsde de man en hij stak hem een stevige hand toe.

Een ware citruspers.

‘Welcome to Sydney – hope you enjoyed the flight?’ zei de vreemdeling hartelijk, als de echo van de mededeling van de stewardess van nog maar twintig minuten geleden. Hij pakte de behoorlijk versleten koffer van Hole en begon zonder om te kijken richting uitgang te lopen. Harry bleef er vlak achter lopen.

‘Werk je voor de politie van Sydney?’ begon hij.

‘Sure do, mate. Watch out!’

De draaideur sloeg in Harry’s gezicht, precies op zijn neus, zodat de tranen in zijn ogen sprongen. Een slechte slapstick had niet slechter kunnen beginnen. Hij wreef over zijn neus en vloekte in het Noors. Kensington keek hem vol medelijden aan.

‘Bloody doors, ay?’ zei hij.

Harry gaf geen antwoord. Hij wist niet welk antwoord hier gebruikelijk was.

Op de parkeerplaats opende Kensington de kofferbak van een kleine, versleten Toyota en hij legde Harry’s bagage erin. ‘Do you wanna drive, mate?’ vroeg hij verbaasd.

Harry ontdekte dat hij aan de bestuurderskant stond. Verdomd, in Australië wordt links gereden. De stoel naast de chauffeur lag zo vol met papieren, cassettes en afval dat Harry beter achterin kon kruipen.

‘You must be an Aboriginal,’ zei hij terwijl ze de autoweg op draaiden.

‘Guess there’s no fooling you, officer,’ antwoordde Kensington en hij keek in de spiegel.

‘In Norway we call you “australneger” – Australian negro.’

Kensington bleef in de spiegel kijken.

‘Really?’

Harry begon zich slecht op zijn gemak te voelen.

‘Eh, ik wil alleen maar zeggen dat jouw voorvaderen duidelijk niet tot de misdadigers behoorden die hier tweehonderd jaar geleden uit Engeland heen werden gestuurd,’ zei Harry om duidelijk te maken dat hij in ieder geval enige notie had van de geschiedenis van het land.

‘That’s right, Hoo-li, mijn voorvaderen waren er al een beetje eerder. Veertigduizend jaar, om precies te zijn.’

Kensington grijnsde in de spiegel. Harry nam zich voor een poosje zijn mond te houden.

‘I see. Zeg maar Harry.’

‘Oké, Harry, ik ben Andrew.’

Andrew was de rest van de rit aan het woord. Hij reed Harry naar King’s Cross en legde uit dat dit gebied Sydneys tippelzone en het centrum van de drugshandel was, en verder gebeurde hier van alles wat het daglicht niet kon verdragen. De helft van de publieke schandalen bleek een connectie te hebben met een hotel of stripteasetent binnen deze vierkante kilometer.

‘We zijn er,’ zei Andrew plotseling. Hij stopte langs het trottoir, sprong uit de auto en tilde Harry’s koffer uit de kofferbak.

‘See ya tomorrow,’ zei Andrew en meteen waren hij en de auto weg. Met een stijve rug en een jetlag die begon op te spelen, stond Harry ineens met zijn koffer op een trottoir voor het prestigieuze Crescent Hotel, in een stad met ongeveer evenveel inwoners als heel Noorwegen. Er stonden drie sterren naast het naambordje op de deur. De politiechef in Oslo stond niet bekend als erg royaal met betrekking tot de inkwartiering van zijn ondergeschikten. Maar misschien was dit toch nog niet zo slecht. Ambtenaren van de overheid zullen wel korting krijgen en de kleinste kamer van het hotel, dacht Harry.

En dat bleek inderdaad het geval.

2 | Een tasmaanse duivel, een clown en een Zweedse

Harry klopte voorzichtig op de deur van de chef van het politiedistrict Sydney South.

‘Binnen,’ klonk een bulderende stem vanuit de kamer. Een grote, brede man met een imponerende buik stond bij het raam, achter een bureau van eikenhout. Onder een uitgedunde haardos staken grijze, borstelige wenkbrauwen naar voren, maar de rimpels rond de ogen lachten.

‘Harry Holy uit Oslo, Noorwegen, Sir.’

‘Ga zitten, Holy. Je ziet er verdomd goed uit zo vroeg in de ochtend. Je bent toch niet bij een paar jongens van Narcotica op bezoek geweest, mag ik hopen?’ Neil McCormack lachte hartelijk.

‘Jetlag. Ik ben al sinds vier uur vanochtend klaarwakker, Sir,’ legde Harry uit.

‘Natuurlijk. Slechts een intern grapje van mijn kant. We hadden hier een paar jaar geleden een omvangrijke corruptiezaak, begrijp je. Tien politieagenten werden veroordeeld, onder andere voor het verkopen van dope aan elkaar. Men kreeg argwaan omdat een aantal van hen een etmaal lang klaarwakker bleef. Eigenlijk niet iets om grapjes over te maken,’ gniffelde hij opgewekt, hij zette zijn bril op en bladerde in de papieren die voor hem lagen.

‘Jij bent dus hierheen gestuurd om ons te helpen met het onderzoek naar de moord op Inger Holter, Noors staatsburger met werkvergunning voor Australië. Mooi, blond meisje, volgens de foto’s. Drieëntwintig jaar oud, is het niet?’

Harry knikte. McCormack was nu serieus: ‘Gevonden door vissers aan de waterkant van Watson’s Bay, om precies te zijn The Gap Park. Half ontkleed. Het lijkt erop dat ze eerst verkracht is, daarna gewurgd, geen spermaresten. Vervolgens is het lijk in het holst van de nacht naar het park getransporteerd, waar het van de rotsen is gegooid.’

Hij maakte een grimas.

‘Met een beetje slechter weer hadden de golven haar vast meegenomen, maar in plaats daarvan bleef ze dus liggen op de stenen en werd ze de volgende ochtend gevonden. We hebben zoals gezegd geen sperma en de reden daarvoor is dat haar schede als een visfilet is opengesneden en het zeewater dit meisje grondig gewassen heeft. Daardoor hebben we ook geen vingerafdrukken, maar we weten bij benadering het tijdstip van overlijden...’ – McCormack nam zijn bril af en wreef over zijn gezicht – ‘en we hebben geen moordenaar. Wat ben jij verdomme van plan hier te doen, mister Holy?’

Harry stond op het punt om te antwoorden, maar kreeg de kans niet. ‘Ja, ja, wat jij van plan bent te doen, is zorgen dat je erbij bent als we die duivel in de boeien slaan, vervolgens de Noorse pers vertellen wat een geweldige klus we samen hebben geklaard, erop letten dat we niemand van de Noorse ambassade of hun relaties voor het hoofd stoten, en dit verder zien als een vakantie. Vergeet niet een kaartje naar je geliefde politiechef te sturen. Hoe gaat het overigens met haar?’

‘Uitstekend, voor zover ik weet.’

‘Een zeer bekwame vrouw. Ze heeft je toch wel uitgelegd wat er van je wordt verwacht?’

‘Zo’n beetje. Ik moet meedoen aan het onderz...’

‘Mooi. Vergeet dat. Hier heb je de nieuwe regels. Regel nummer één: vanaf nu heb je met mij te maken, met mij en alleen met mij. Nummer twee: je neemt nergens aan deel zonder dat ik je daartoe opdracht heb gegeven. En nummer drie: één misstap en je zit op het eerste het beste vliegtuig naar huis.’

Het werd met een lach gezegd, maar de boodschap was duidelijk: handen af van de zaak, je bent hier als waarnemer. Hij had net zo goed zijn zwembroek en fototoestel mee kunnen nemen.

‘Ik heb begrepen dat Inger Holter een of andere televisieberoemdheid was in Noorwegen.’

‘Min of meer bekend, Sir. Ze was een van de presentatoren van een jeugdprogramma dat een paar jaar geleden op televisie was. Ze was eigenlijk zo’n beetje vergeten voordat dit gebeurde.’

‘Ja, ik heb gehoord dat deze moord bij jullie veel aandacht krijgt. Een paar kranten hebben al mensen hierheen gestuurd. We hebben ze gegeven wat we hebben, en dat is niet veel, dus ze zullen het wel snel zat worden en naar huis gaan. Ze weten niet dat jij hier bent, we hebben onze eigen kindermeisjes om voor hen te zorgen, dus daar hoef je je niet druk over te maken.’

‘Hartelijk dank, Sir,’ zei Harry en hij meende het. De gedachte aan overijverige Noorse journalisten in zijn nek was beslist niet aanlokkelijk.

‘Oké, Holy, ik zal eerlijk tegen je zijn en zeggen hoe het ervoor staat. Het is me door mijn chef heel duidelijk gemaakt dat deze zaak zo snel mogelijk opgehelderd moet worden. Het gaat zoals gewoonlijk om politiek en pecunia.’

‘Pecunia?’

‘Nou, we denken dat de werkloosheid in Sydney dit jaar boven de tien procent zal uitkomen, en de stad heeft iedere dollar nodig die we uit de toeristenindustrie krijgen. De Olympische Spelen van 2000 staan voor de deur en de toeristenstroom uit Scandinavië neemt flink toe. Moorden, vooral onopgehelderde moorden, zijn een slechte reclame voor de stad. Dus we doen wat we kunnen. We hebben een team van vier rechercheurs op de zaak gezet en bovendien mogen we met voorrang gebruikmaken van alle faciliteiten van het bureau – alle databanken, de technische recherche, het laboratoriumpersoneel. Enzovoorts.’

McCormack haalde een vel papier tevoorschijn, keek erop en fronste zijn wenkbrauwen.

‘Eigenlijk zou je samenwerken met Wadkins, maar aangezien je uitdrukkelijk hebt gevraagd naar Kensington zie ik geen reden om me daartegen te verzetten.’

‘Sir, ik heb voor zover ik weet...’

‘Kensington is een goede vent. Er zijn niet veel Aboriginals die kans zien zich zo omhoog te werken als hij.’

‘O nee?’

McCormack haalde zijn schouders op.

‘Het is nu eenmaal zo. Nou, Holy, als er iets is, dan weet je me te vinden. Nog vragen?’

‘Eh, slechts een kleine formaliteit, Sir. Ik vraag me af of Sir in Australië de juiste aanspreekvorm is of dat het een beetje te...?’

‘Formeel? Stijfjes? Ja, dat is het wel. Maar ik vind het wel prettig. Het maakt me er weer op attent dat ik inderdaad de chef ben van deze winkel.’ McCormack bulderde van het lachen en sloot de ontmoeting af met een sappige handdruk.

‘Januari is het toeristenseizoen in Australië,’ legde Andrew uit terwijl ze rond Circular Quay bumper aan bumper reden.

‘Iedereen komt het Operahuis bekijken en maakt een boottochtje in The Harbour en kijkt naar de dames op Bondi Beach. Jammer dat je moet werken.’

Harry haalde zijn schouders op.

‘Ik vind het best. Ik krijg het altijd Spaans benauwd van reisgezelschappen. Ik voel dan altijd de neiging opkomen om te gaan slaan.’

Ze kwamen op New South Head Road uit, waar de Toyota snel in oostelijke richting naar Watson’s Bay reed.

‘Oost-Sydney is niet te vergelijken met Oost-Londen,’ legde Andrew uit terwijl ze het ene nog chiquere huis na het andere passeerden. ‘Deze wijk heet Double Bay. Wij noemen hem Double Pay.’

‘Waar woonde Inger Holter?’

‘Ze woonde een tijdje samen met haar vriend in Newton voordat ze uit elkaar gingen en zij naar een eenkamerflatje in Glebe verhuisde.’

‘De vriend?’

Andrew haalde zijn schouders op.

‘Hij is Australiër, computerprogrammeur en heeft haar ontmoet toen ze hier twee jaar geleden met vakantie was. Hij heeft een alibi voor de moordnacht en is ook niet bepaald het prototype van een moordenaar. But ya never know, do ya?’

Ze parkeerden onder aan The Gap Park, een van de vele groene longen van Sydney. Steile stenen trappen voerden naar het verwaaide park dat hoog boven Watson’s Bay in het noorden en de Stille Zuidzee in het oosten lag. De hitte viel op hen toen ze de autoportieren openden. Andrew zette een grote zonnebril op die bij Harry associaties met een plaatselijke pornobaas opriep. Om de een of andere reden had zijn Australische collega vandaag een strak pak aangetrokken, en Harry vond dat de zwarte, brede man er een beetje lachwekkend uitzag terwijl hij voor Harry uit de trap naar het uitzichtpunt op liep.

‘Hier zie je de Stille Zuidzee, Harry. Volgende stop Nieuw-Zeeland, ongeveer tweeduizend natte kilometers verderop.’

Harry keek rond. Naar het westen zag hij het centrum met de Harbourbrug, naar het noorden het badstrand en de zeilboten in Watson’s Bay en het groene Manly, de voorstad aan de noordkant van de baai. Naar het oosten golfde de horizon in een spectrum van verschillende tinten blauw. De klippen voor hen doken recht naar beneden, en heel ver in de diepte besloten de golven in een donderend crescendo hun lange tocht tussen de rotsen.

‘Oké, Harry, nu sta je op historische grond,’ zei Andrew. ‘In 1788 zonden de Engelsen hun eerste schip met gevangenen naar Australië. Er was besloten dat ze zich zouden vestigen aan de Botany Bay, een paar mijl ten zuiden hiervan, maar eenmaal aangekomen meende die beste kapitein Philip dat het landschap te barbaars was en hij stuurde een bootje naar het noorden om iets beters te vinden. Het bootje voer rond de kaap waar we nu op staan en vond de beste haven van de wereld. Korte tijd later volgde kapitein Philip met de rest van de vloot: 11 schepen, 750 gevangenen, vrouwen en mannen, 400 zeelui, vier marinecompagnies en voorraden voor twee jaar. Maar dit land is ruiger dan het op het eerste gezicht lijkt. De Engelsen zagen geen kans om de natuur te gebruiken zoals de Aboriginals dat hadden geleerd. Toen het volgende bevoorradingsschip tweeënhalf jaar later aankwam, waren de Engelsen al bijna verhongerd.’

‘Zo te zien ging het langzamerhand beter.’ Harry knikte naar de groene hellingen van Sydney en hij voelde een zweetdruppel tussen zijn schouderbladen lopen. Van deze warmte kreeg hij kippenvel.

‘Voor de Engelsen was dat zeker het geval,’ zei Andrew en hij spuugde een flinke klodder spuug over de rand. Ze volgden de klodder een poosje met hun ogen naar beneden totdat hij in de wind verdween.

‘Ze mag blij zijn dat ze de val niet meer heeft beleefd,’ zei hij. ‘Ze moet de klippen onderweg naar beneden hebben geraakt, want er waren grote stukken vlees van haar lichaam afgescheurd toen we haar vonden.’

‘Hoe lang was ze dood voordat ze werd gevonden?’

Andrew maakte een grimas. ‘De politiearts zei achtenveertig uur. Maar hij...’

Hij zette zijn duim tegen zijn lippen. Harry knikte. De politiearts had iets te veel fantasie.

‘Jij wordt sceptisch als de getallen te rond zijn?’

‘Ze werd vrijdagochtend gevonden, dus laten we aannemen dat ze in de loop van woensdagnacht is overleden.’

‘Waren hier nog sporen?’

‘Zoals je kunt zien, parkeren de auto’s hierbeneden. Het gebied is ’s nachts niet verlicht en er komen relatief weinig mensen. We hebben geen getuigenverklaringen gekregen, en daar rekenen we eerlijk gezegd ook niet op.’

‘Dus wat doen we nu?’

‘Nu doen we wat de chef me heeft opgedragen. We gaan naar een restaurant en verteren een beetje van het staatsbudget. Je bent per slot van rekening de hoogste Noorse representant van de politie in een straal van tweeduizend kilometer. Op z’n minst.’

Andrew en Harry zaten aan een wit gedekte tafel. Het visrestaurant Doyle’s lag aan de Watson’s Bay en slechts een klein zandstrandje scheidde het van de zee.

‘Belachelijk mooi, niet?’ zei Andrew.

‘Als een prachtige ansichtkaart.’

Een jongetje en een meisje bouwden vlak voor hen een zandkasteel op het strand tegen een achtergrond van een azuurblauwe zee en vruchtbare groene hellingen met de trotse skyline van Sydney in de verte.

Harry koos mosselen en Tasmaanse forel, Andrew een Australische platvis waar Harry uiteraard nog nooit van had gehoord. Andrew bestelde een fles Chardonnay Rosemount, ‘helemaal verkeerd bij dit eten, maar hij is wit, hij is goed en past precies binnen het budget’, en keek tamelijk verrast toen Harry verklaarde geen alcohol te drinken.

‘Quaker?’

‘Dat is het niet.’

Doyle’s was een oud visrestaurant, het werd gerund door één familie, en het stond bekend als een van de beste in Sydney, vertelde Andrew. Het was hoogseizoen en stampvol en Harry nam aan dat het de reden was dat ze moeilijk contact met de bediening konden krijgen.

‘De obers hier lijken op de planeet Pluto,’ zei Andrew geërgerd. ‘Ze cirkelen ergens in de periferie, duiken slechts om de twintig jaar op en zelfs dan is het onmogelijk om ze met het blote oog te zien.’

Harry was niet in staat enige ergernis bij zichzelf op te roepen en leunde met een tevreden zucht achterover in zijn stoel.

‘Maar ze hebben fantastisch eten,’ zei hij. ‘Dit verklaart dus jouw pak.’

‘Niet alleen. Zoals je ziet, is het hier niet zo formeel. Maar ik heb goede ervaringen met niet in spijkerbroek en T-shirt te verschijnen in dergelijke gelegenheden. Met mijn uiterlijk moet je een beetje compenseren.’

‘Wat bedoel je?’

Andrew keek naar Harry.

‘Aboriginals hebben bepaald geen hoge status in dit land, zoals je waarschijnlijk al hebt begrepen. Al vroeg schreven de Engelsen naar huis dat de oorspronkelijke bewoners een zwak hadden voor alcohol en misdaad,’ vertelde hij. Harry luisterde geïnteresseerd.

‘Ze meenden dat het in de genen zat. “Het enige waar ze goed in zijn, is het maken van duivelse muziek door op lange, holle stukken hout te blazen die ze didgeridoo noemen,” schreef één van hen. Nou, Australië is een land dat er prat op gaat verschillende culturen geïntegreerd te hebben tot een functionerende samenleving. Maar functioneren voor wie? Het probleem, of het voordeel, afhankelijk van hoe je het bekijkt, is dat de oorspronkelijke bevolking is verdwenen.

De Aboriginals zijn vrijwel geheel afwezig in het maatschappelijke leven van Australië, behalve dan in politieke kwesties die handelen over specifieke belangen van de Aboriginals en hun cultuur. Australiërs betalen een aflaat door in hun huizen kunst van de Aboriginals aan de muur te hangen. De Aboriginals zijn daarentegen goed vertegenwoordigd in de rij voor de sociale bijstand, de zelfmoordstatistieken en de gevangenissen. Als je een Aboriginal bent dan is je kans om in de gevangenis te belanden zesentwintig keer groter dan voor een andere Australiër. Denk daar eens over na, Harry Holy.’

Andrew dronk de rest van zijn wijn op terwijl Harry erover nadacht. En over het feit dat hij zojuist waarschijnlijk de beste vismaaltijd had gegeten in zijn tweeëndertigjarige leven.

‘En toch is Australië niet racistischer dan andere landen. We hebben immers een multiculturele samenleving met mensen uit alle delen van de wereld. Wel is het zo dat het de moeite loont een pak te dragen als je naar een restaurant gaat.’

Harry knikte weer. Er viel verder niets meer over te zeggen.

‘Inger Holter werkte in een bar?’

‘Inderdaad. The Albury in Oxford Street in Paddington. Ik had gedacht dat we daar vanavond heen konden gaan.’

‘Waarom niet direct?’ Harry merkte dat hij genoeg begon te krijgen van alle rust.

‘Omdat we eerst de huisbaas een bezoekje gaan brengen.’ Pluto dook onaangekondigd op aan de sterrenhemel.

Glebe Point Road bleek een gezellige, niet te drukke straat te zijn waarin kleine, eenvoudige en hoofdzakelijk buitenlandse restaurantjes naast elkaar zaten.

‘Dit was vroeger de wijk van de bohemiens,’ vertelde Andrew. ‘Ik woonde hier in de jaren zeventig als student vlak in de buurt. Nog steeds vind je hier die typische vegetarische restaurants voor mensen die het milieu na aan het hart hebben liggen en er een alternatieve levenswijze op na houden en boekhandels voor lesbiennes en meer van dat soort zaken. Maar de oude hippies en junkies zijn verdwenen. En vanaf het moment dat Glebe populair werd, gingen de huurprijzen omhoog, dus nu zou ik met mijn politiesalaris niet eens voldoende geld hebben om hier te wonen.’

Ze sloegen rechts af Hereford Street in en passeerden het hek van nummer 54. Een klein, zwart, harig dier kwam hen keffend tegemoet en ontblootte een rij kleine, scherpe tanden. Het monstertje zag er werkelijk woest uit en vertoonde een treffende gelijkenis met de foto van ‘de Tasmaanse duivel’ uit de toeristenfolder. Agressief en bepaald onaangenaam als hij je naar de keel vliegt, stond er. De soort was vrijwel uitgeroeid en Harry hoopte vurig dat dat klopte. Terwijl dit exemplaar met een wijd opengesperde bek op hem af kwam gerend, tilde Andrew zijn voet op, trof het dier vol. Jankend vloog het naar de bosjes bij het hek.

Een dikbuikige man die eruitzag of hij zojuist was opgestaan, stond met een chagrijnig gezicht in de deuropening toen ze de trap op liepen.

‘Waar is de hond?’

‘Die ligt de rozenstruiken te bewonderen,’ deelde Andrew glimlachend mee. ‘Wij zijn van de politie, Moordzaken. Mister Robertson?’

‘Ja, ja. Wat willen jullie nu weer? Ik heb toch al gezegd dat ik alles gezegd heb wat ik weet.’

‘En nu hebt u gezegd dat u hebt gezegd dat u hebt gezegd...’ Er volgde een lange stilte waarin Andrew bleef glimlachen en Harry zijn gewicht van zijn linkervoet naar zijn rechtervoet verplaatste.

‘Het spijt me, mister Robertson, we zullen u niet tot in de eeuwigheid lastigvallen, maar dit is de broer van Inger Holter en hij wil graag haar kamer zien, als dat niet te veel moeite is.’

Robertsons houding veranderde op slag.

‘Het spijt me, ik wist niet... Kom binnen!’ Hij opende de deur en ging hen voor de trap op.

‘Tja, ik wist eigenlijk niet eens dat Inger een broer had. Maar nu je het zegt, zie ik natuurlijk de gelijkenis.’

Achter hem draaide Harry zich half om naar Andrew en sloeg zijn ogen ten hemel.

Er was geen poging gedaan om Ingers kamer op te ruimen. Overal slingerden kleren, tijdschriften, volle asbakken en lege wijnflessen.

‘Eh, de politie vroeg me niets aan te raken.’

‘We begrijpen het.’

‘Ze kwam gewoon op een avond niet thuis. Gewoon verdwenen.’

‘Bedankt, Mr Robertson, we hebben de verklaring gelezen.’

‘Ik heb tegen haar gezegd dat ze niet de route over Bridge Road en de vismarkt moest nemen wanneer ze ’s avonds naar huis ging. Het is er donker en massa’s zwarten en spleetogen...’ Hij keek geschrokken naar Andrew Kensington: ‘Het spijt me, ik wilde niet...’

‘Het hindert niet. U kunt gaan, mister Robertson.’

Robertson stommelde de trap af en ze hoorden gerinkel van flessen in de keuken.

In de kamer stonden een bed, een bureau en een paar boekenkasten. Harry keek rond en probeerde een beeld te krijgen van Inger Holter. Victimologie: zich inleven in de situatie van het slachtoffer. Hij kon zich dat tamelijk brutale meisje van het tv-scherm met haar goedbedoelde, jonge engagement en haar blauwe, onschuldige blik nog redelijk goed voor de geest halen.

Ze behoorde in ieder geval niet tot de huiselijke types die al hun vrije tijd spenderen aan het inrichten van het nest. Er hingen geen schilderijen aan de muur, alleen een poster van de film Braveheart met Mel Gibson. Harry kon zich de film alleen maar herinneren omdat die om onbegrijpelijke redenen een Oscar voor de beste film had gewonnen. Juist, dacht hij. Dus ze had een slechte smaak als het om films gaat. En mannen. Hij behoorde zelf tot degenen die zich persoonlijk verraden voelden toen Mad Max een Hollywoodster werd.

Aan de muur was verder een foto van Inger geprikt waarop ze op een bank zat voor een paar kleurrijke, westernachtige gevels, samen met een groep langharige, bebaarde knullen. Ze had een flodderige, paarse jurk aan. Het blonde haar hing recht naar beneden langs haar bleke, ernstige gezicht. De jongeman met wie ze hand in hand zat, had een baby op schoot.

In de boekenkast lag een pakje shag en er stonden een paar boeken over astrologie en een grof gesneden houten masker met een lange neus, naar beneden gebogen als een snavel. Harry draaide het masker om. ‘Made in Papua New Guinea’ stond er op de prijssticker.

De kleren die niet op het bed of de vloer lagen, hingen in een kleine klerenkast. Veel was het niet. Een paar katoenen blouses, een versleten cape en een grote strohoed op de hoedenplank.

Andrew haalde een pakje vloei tevoorschijn uit de la van het bureau.

‘King Size Smoking Slim. Ze draaide behoorlijk grote shagjes.’

‘Hebben jullie hier drugs gevonden?’ vroeg Harry.

Wijzend naar de vloeitjes, schudde Andrew zijn hoofd.

‘Maar als we de asbak hadden uitgezogen dan wil ik wedden dat we sporen van cannabis hadden gevonden.’

‘Waarom is dat niet gebeurd? Is de technische recherche hier niet geweest?’

‘Ten eerste hebben we geen reden om aan te nemen dat dit de plaats delict is. En ten tweede is het roken van marihuana niet iets om van achterover te vallen. Hier in New South Wales hebben we een pragmatischer houding ten opzichte van marihuana dan in sommige andere deelstaten van Australië. Ik wil niet uitsluiten dat de moord gerelateerd kan zijn aan drugs, maar een enkele joint is in dit verband nauwelijks interessant. Er worden coke en designerdrugs gedeald in The Albury, maar geen van de ondervraagden heeft iets gezegd, en er zijn geen sporen gevonden tijdens het bloedonderzoek. Ze was in ieder geval niet verslaafd aan harddrugs. Ze had geen sporen van injectienaalden, en we hebben een goed beeld van het junkiemilieu.’

Harry keek hem aan. Andrew schraapte zijn keel.

‘Dat is de officiële verklaring in ieder geval. Hier is trouwens iets waarmee jij ons kan helpen, dachten we.’

Het was een Noorse brief. ‘Lieve Elisabeth’ stond erboven en hij was duidelijk nog niet af. Harry vloog erdoorheen:

Ja echt, echt, het gaat goed met me, en wat nog belangrijker is: ik ben verliefd! Hij is natuurlijk zo knap als een Griekse god, met lang, krullend bruin haar, een klein, gespierd lijf en een blik die je zegt wat hij al tegen je heeft gefluisterd: dat hij je nu wil hebben – direct –, achter het volgende muurtje, op de wc, op tafel, op de grond, overal. Hij heet Evans, is tweeëndertig jaar, is (surprise, surprise) eerder getrouwd geweest en heeft een prachtig jochie van anderhalf jaar dat Tom-Tom heet. Op het moment heeft hij geen echte baan, maar doet hij wat voor zichzelf.

En, ja, ik weet dat je problemen verwacht, en ik beloof dat ik me niet laat meesleuren. Voorlopig niet in ieder geval.

Genoeg over Evans. Ik werk nog steeds in The Albury. ‘Mr. Bean’ zit niet langer achter me aan nadat Evans op een avond in de bar kwam, en dat is in ieder geval al een vooruitgang. Maar hij volgt me nog steeds met zijn kleffe blik. Bah! Eigenlijk begin ik genoeg te krijgen van deze baan, maar ik moet volhouden tot ik verlenging van mijn verblijfsvergunning heb gekregen. Ik heb met de Noorse televisie gesproken: ze zijn van plan een vervolg op de serie te gaan maken en ik kan weer meedoen als ik wil. Decisions, decisions!

Daar eindigde de brief, zonder onderschrift of datum.

Op weg naar buiten gaf Harry Robertson een hand en bedankte hem, en Robertson reageerde door hem buigend te condoleren en te zeggen dat Inger een leuk meisje was en een fantastische huurster, ja, eigenlijk een sieraad voor het hele huis en misschien wel voor de hele buurt, wat hem betrof. Hij rook naar bier en was al een beetje slordig in zijn uitspraak. Op weg naar het hek hoorden ze gejank bij het rozenperk. Twee bange ogen keken hen aan.

In een smal Vietnamees restaurant in Darling Harbour vonden ze een tafeltje. Er zaten bijna alleen maar andere Aziaten, en het was duidelijk dat de meesten stamgasten waren. Ze voerden onverstaanbare gesprekken met de ober met een intonatie die volkomen onvoorspelbaar omhoog- en omlaagschoot.

‘Het klinkt alsof ze met onregelmatige tussenpozen helium inhaleren en van die Donald Duck-stemmen krijgen,’ meende Harry.

‘Hou je niet van Aziaten?’ vroeg Andrew.

Harry haalde zijn schouders op: ‘Houden van, houden van. Ik ken er geen. Ik heb geen reden om ze niet te mogen, om het zo te zeggen. Ze lijken me eerlijke en hardwerkende mensen. Wat vind jij?’

‘Er zijn veel Aziaten die naar Australië willen, en lang niet iedereen hier is daar blij mee. Ik heb er niets op tegen. Laat ze maar komen, zeg ik.’

Harry meende dat hij ‘het is toch te laat, mijn volk is dit land al kwijt’ tussen de regels door hoorde.

‘Een aantal jaren geleden was het voor Aziaten bijna onmogelijk om een verblijfsvergunning te krijgen voor Australië, omdat de overheid het land zo veel mogelijk blank wilde houden. Het excuus was dat men geen grote cultuurconflicten wilde. De ervaringen met “het assimileren van de Aboriginals in de samenleving” waren niet zo goed, om het mild uit te drukken. Maar toen boden de Japanners aan om te investeren in Australië, en toen ging er een heel andere wind waaien. Ineens werd gezegd dat we moesten oppassen dat we ons niet isoleerden, en dat we consequenties moesten trekken uit het feit dat Azië onze naaste buur is en dat de handel met een land als Japan langzaamaan belangrijker werd dan de handel met Europa en de Verenigde Staten. Dus Japanse ketens mochten toeristenhotels bouwen langs The Gold Coast richting Brisbane en Japanse chefs, koks en receptionisten laten komen, terwijl de Australiërs banen kregen als kamermeisjes en piccolo’s. Vroeg of laat volgt daarop een reactie. Niemand vindt het leuk schoenpoetser te zijn in eigen land.’

‘Ook jouw volk niet, neem ik aan?’

Andrew lachte zuur.

‘De Europeanen hebben bij de Aboriginals nooit een verblijfsvergunning aangevraagd.’

Harry keek op de klok. Het duurde nog een paar uur voordat The Albury, waar Inger Holter had gewerkt, openging.

‘Jij wilt misschien eerst even langs huis?’ vroeg hij.

Andrew schudde zijn hoofd. ‘Daar ontmoet ik tegenwoordig niemand anders dan mijzelf.’

‘Tegenwoordig?’

‘Tja, de laatste tien jaar. Ik ben gescheiden. Mijn ex-vrouw woont met de meisjes in Newcastle. Ik probeer ze zo vaak als ik kan te zien, maar het is nogal een eind rijden en de meisjes zijn bijna zo groot dat ze hun eigen plannen hebben voor het weekend. Binnenkort zal ik wel ontdekken dat ik niet de enige man ben in hun leven. Het zijn een paar mooie meiden, snap je? Veertien en vijftien jaar. Verdomme, ik zal iedere vrijer die aan de deur komt met een stok verjagen.’

Andrew grijnsde breed. Harry kon niet anders dan geamuseerd zijn over deze wonderlijke collega.

‘Well, that’s the way it goes, Andrew.’

‘That’s right, mate. How ’bout you?’

‘Tja. Geen vrouw. Geen kinderen. Geen hond – het enige wat ik heb is een chef, een vader en een paar kerels die ik nog steeds kameraden noem, hoewel er jaren zitten tussen de keren dat ze bellen. Of dat ik bel.’

‘In die volgorde?’

‘In die volgorde.’ Ze lachten, en bleven zitten kijken naar de toenemende drukte van de avondspits buiten. Andrew bestelde nog een Victoria Bitter. Uit winkels en banken kwamen ze gestroomd: grijsharige Grieken met haakneuzen, bebrilde Aziaten in donkere pakken, Nederlanders en langneuzige, roodharige meisjes, ongetwijfeld van Britse herkomst. Allen op een drafje om de bus naar Paramatta of de metro naar Bondi Junction te halen. Zakenlui in korte broek – een typisch Australisch fenomeen, kon Andrew vertellen – waren op weg naar de kade om een van de ponten te nemen naar de voorsteden aan de noordkant van de Port Jackson-bocht.

‘Wat doen we nu?’ vroeg Harry.

‘We gaan naar het circus! Het staat hier verderop in de straat, en ik heb een vriend beloofd dat ik een dezer dagen langs zou komen. En vandaag is een dag, nietwaar?’

In The Powerhouse was een klein circusgezelschap al met de gratis middagvoorstelling begonnen voor een bescheiden, maar jong en geestdriftig publiek. Het gebouw was een elektriciteitscentrale en een remise geweest in de tijd dat Sydney nog trams had, legde Andrew uit. Nu fungeerde het als een soort hedendaags museum van de techniek. Een stel gespierde meiden had zojuist een niet zo spectaculair trapezenummer beëindigd dat toch een groot en warm applaus oogstte.

Een zware guillotine werd naar binnen gerold terwijl gelijktijdig een clown de piste in stapte. Hij droeg een kleurrijk pak en een gestreepte muts, duidelijk geïnspireerd op de Franse Revolutie. Hij struikelde en maakte tot groot enthousiasme van de kinderen allerlei grappen en grollen. Toen kwam er een andere clown de piste in, met een lange, witte pruik, en Harry begreep na verloop van tijd dat hij Lodewijk de Zestiende moest voorstellen.

‘Veroordeeld tot de dood met een meerderheid van één stem,’ verkondigde de clown met de gestreepte muts.

Snel werd de veroordeelde naar het schavot geleid, waar hij – nog steeds tot groot enthousiasme van de kinderen – onder luid geschreeuw en gejammer zijn hoofd onder de valbijl moest leggen. Er klonk kort tromgeroffel, de bijl viel en tot ieders verrassing – inclusief die van Harry – werd het hoofd van de monarch afgehakt met een geluid dat deed denken aan een klap van een bijl in het bos op een heldere wintermorgen. Het hoofd, met de pruik, viel en rolde in de mand. Het licht ging uit, toen het weer aanging stond de hoofdeloze koning in de schijnwerper met zijn eigen hoofd onder zijn arm. Nu kende het gejuich van de kinderen geen grenzen. Nogmaals ging het licht uit; toen het voor de tweede maal aanging, boog het hele gezelschap en was de voorstelling voorbij.

Terwijl de mensen naar de uitgang dromden, liepen Andrew en Harry naar achteren. In de provisorische garderobe waren de artiesten al bezig hun kostuums uit te trekken en de schmink te verwijderen.

‘Otto, kom een vriend uit Noorwegen begroeten,’ riep Andrew.

Een hoofd draaide zich om. Lodewijk de Zestiende zag er een beetje minder majesteitelijk uit zonder pruik en met de uitgeveegde schmink op zijn gezicht. ‘Tuka The Indian!’

‘Harry, dit is Otto Rechtnagel.’

Otto bood elegant zijn gebogen hand aan en keek verbolgen toen Harry, lichtelijk in de war, de hand slechts licht drukte.

‘No kiss, handsome?’

‘Otto denkt dat hij een vrouw is. Een vrouw van adellijke afkomst,’ legde Andrew uit.

‘Grote nonsens, Tuka. Otto weet heel goed dat ze een man is. Je ziet er verward uit, jongeman. Wil je het misschien zelf controleren?’ Otto lachte klaterend een flink stuk de toonladder op.

Harry voelde zijn oorlelletjes warm worden. Twee valse wimpers trilden verwijtend naar Andrew: ‘Praat hij, deze vriend van jou?’

‘Het spijt me. Ik heet Harry... eh... Holy. Mooie act daarnet. Prachtige kostuums. Erg... levendig. En ongewoon.’

‘De Lodewijk de Zestiende-act? Ongewoon? Integendeel. Het is een echte klassieker. Hij werd voor het eerst opgevoerd door de clownsfamilie Jandaschewsky, slechts twee weken na de echte terechtstelling in januari 1793. Men vond het prachtig. Mensen zijn altijd dol geweest op openbare terechtstellingen. Weet je hoeveel herhalingen er jaarlijks op de Amerikaanse televisie zijn van de moord op Kennedy?’

Harry schudde zijn hoofd.

Otto keek peinzend naar het plafond.

‘Heel veel.’

‘Otto ziet zich als erfgenaam van de grote Jandy Jandaschewsky,’ legde Andrew uit.

‘Is that so?’ Beroemde clownsfamilies waren niet Harry’s specialiteit.

‘Ik geloof niet dat jouw vriend helemaal op de hoogte is, Tuka. De Jandaschewsky-familie was namelijk een rondreizend gezelschap van muzikale clowns dat na de eeuwwisseling naar Australië kwam en zich hier vestigde. Ze hadden een circus totdat Jandy in 1971 overleed. Ik heb Jandy voor de eerste keer gezien toen ik zes jaar oud was. Vanaf die tijd wist ik wat ik wilde worden. En nu ben ik het.’

Otto lachte een trieste clownslach door zijn schmink heen.

‘Hoe kennen jullie elkaar?’ vroeg Harry. Andrew en Otto wisselden een blik. Harry zag dat de mondhoeken trokken en wist dat hij in de problemen zat.

‘Ik bedoel alleen... een politieman en een clown... dat is nu niet precies...’

‘Dat is een lange geschiedenis,’ zei Andrew. ‘Je zou kunnen zeggen dat we samen zijn opgegroeid. Otto had natuurlijk zijn moeder wel willen verkopen voor een stukje van mijn lichaam, maar ik ontdekte al op jonge leeftijd een merkwaardige fascinatie voor meisjes en meer van die akelige heterozaken. Het moet iets te maken hebben met afstamming en milieu, wat jij, Otto?’

Andrew grinnikte terwijl hij wegdook voor de slaande hand van Otto.

‘Je hebt geen stijl, je hebt geen geld en je lichaam is schaamteloos,’ jammerde Otto. Harry keek naar de anderen van het gezelschap, maar ze leken niet warm of koud te worden van deze vertoning. Een van de gespierde meiden knipoogde opbeurend naar hem.

‘Harry en ik zullen vanavond een bezoekje brengen aan The Albury. Ga je mee?’

‘Je weet heel goed dat ik daar niet langer naartoe ga, Tuka,’ zei Otto nors.

‘Je zou er nu overheen moeten zijn, Otto. Het leven gaat verder, weet je.’

‘Het leven van de anderen gaat verder, bedoel je. Het mijne stopt hier, precies hier. Als de liefde sterft, dan sterf ik.’ Otto legde zijn hand tamelijk theatraal tegen zijn voorhoofd.

‘Zoals je wilt.’

‘Bovendien moet ik eerst naar huis om Waldorf eten te geven. Gaan jullie maar, misschien kom ik later.’

‘See you soon,’ zei Harry en hij drukte gehoorzaam zijn lippen op Otto’s uitgestrekte hand.

‘Looking forward to it, Harry Handsome.’

De zon was ondergegaan toen ze naar Oxford Street in Paddington reden en een parkeerplaats vonden dicht bij een parkje. ‘Green Park’ stond er op een bord, maar het gras was verdord, en het enige groene was een paviljoen midden in het park. Een man met Aboriginalbloed in de aderen lag in het gras onder de bomen. Zijn kleren waren versleten en hij was zo vuil dat hij meer grijs dan zwart was. Toen hij Andrew in het oog kreeg, tilde hij zijn hand op ter begroeting, maar Andrew negeerde hem.

In The Albury was het zo druk dat ze zich door de glazen deuren naar binnen moesten persen. Daar bleef Harry enkele tellen staan en nam de situatie in zich op. De clientèle was een kleurrijk mengsel van allerlei verschillende types, met een duidelijke meerderheid aan jongemannen: rockers met verwassen jeans, yuppies in het pak met keurig gekamde haren, ‘kunstenaars’ met een sikje en vernissagebubbels in hun glazen, knappe, surfblonde jongens met een witte lach, en mc-lui – of the bikies zoals Andrew zei – in zwart leer. Midden in de ruimte, in de bar zelf, was een show in volle gang met langbenige, halfblote vrouwen in paarse, diep uitgesneden topjes. Ze sprongen rond en playbackten met brede, roodgeverfde monden Gloria Gaynors I Will Survive. De meisjes wisselden elkaar af, en degenen die niet meededen aan het nummer bedienden de gasten terwijl ze knipoogden en ongegeneerd flirtten.

Harry drong naar voren naar de bar en bestelde iets te drinken. ‘Coming up right away, blondie,’ zei de serveerster met een Romeinse helm en een zware basstem, en lachte schalks.

‘Vertel eens, zijn jij en ik de enige hetero’s in deze stad?’ vroeg Harry toen hij terugkwam met een pilsje en een glas sap.

‘Na San Francisco heeft Sydney de grootste homoscene ter wereld,’ legde Andrew uit. ‘De Australische dorpjes staan overigens niet bepaald bekend om hun tolerantie ten opzichte van seksuele afwijkingen. En als het gerucht zich gaat verspreiden dat de keuze hier het grootst is, dan is het niet zo vreemd dat alle nichterige boerenjongens in Australië naar Sydney willen. En niet alleen uit Australië trouwens, homo’s uit de hele wereld komen iedere dag toeterend de stad binnen.’

Ze liepen naar een andere bar achter in de zaal, waar Andrew een meisje riep dat achter de bar stond. Ze stond met haar rug naar hen toe en had het roodste haar dat Harry ooit had gezien. Het kwam tot aan de achterzakken van haar strakke jeans, maar het verborg haar sierlijke rug en de welgevormde ronde heupen niet. Ze draaide zich om en lachte met een rij parelwitte tanden in een smal, knap gezicht. Ze had azuurblauwe ogen en een onbekend aantal sproeten verspreid over het hele gezicht. Onverantwoordelijke verspilling als dat geen vrouw is, dacht Harry.

‘Herken je me nog?’ riep Andrew boven het lawaai uit van de dreunende disco uit de jaren zeventig. ‘Ik was hier om vragen te stellen over Inger. Kunnen we praten?’

Het roodharige meisje werd ernstig. Ze knikte, lichtte een van de andere meisjes in en wees hen de weg naar een kleine rookruimte achter de keuken.

‘Any news about what happened?’ vroeg ze, en meer had Harry niet nodig om te kunnen vaststellen dat ze waarschijnlijk beter Zweeds dan Engels sprak.

‘Ik heb een keer een oude man ontmoet,’ zei Harry in het Noors. Ze keek hem verbaasd aan.

‘Hij was kapitein op een schip in het Amazonegebied. Nadat hij drie woorden Portugees had gesproken, begreep ik dat hij een Zweed was. Hij had daar dertig jaar gewoond. En ik sprak geen woord Portugees.’

Het roodharige meisje was eerst perplex, maar toen lachte ze. Een schaterende, blije lach die Harry deed denken aan een of andere zeldzame bosvogel.

‘Is het werkelijk zo overduidelijk?’ zei ze in het Zweeds. Ze had een donkere, rustige stem en de r’s rolden een beetje.

‘Dat zangerige,’ zei Harry. ‘Jullie raken dat zangerige nooit helemaal kwijt.’

‘Do you guys know each other?’ Andrew keek sceptisch naar hen.

Harry keek naar de roodharige.

‘Nope,’ antwoordde ze.

En dat is toch echt jammer, dacht Harry bij zichzelf.

De roodharige heette Birgitta Enquist, woonde vier jaar in Australië en werkte een jaar in The Albury.

‘We spraken uiteraard met elkaar op het werk, maar ik had eigenlijk geen nauw contact met Inger, ze was tamelijk op zichzelf. Met een stel van de bar gaan we af en toe de stad in en dan kwam het wel voor dat ze ook opdook, maar dat gebeurde niet zo vaak. Ze was net weggegaan bij een vent uit Newtown toen ze hier begon. Het persoonlijkste wat ik van haar weet is dat de relatie haar op het laatst te veel ging benauwen. Ze had kennelijk behoefte aan nieuwe impulsen.’

‘Weet je met wie ze omging?’ vroeg Andrew.

‘Eigenlijk niet. Zoals gezegd spraken we wel met elkaar, maar ze gaf me nooit volledig inzicht in haar leven. En ik vroeg er ook niet naar. In oktober is ze in het noorden van Queensland geweest en daar heeft ze kennelijk een groep mensen uit Sydney ontmoet met wie ze sindsdien contact had. Ik geloof dat ze daar ook een man heeft ontmoet, hij was hier een keer op een avond. Maar dit heb ik je toch allemaal al eerder verteld,’ zei ze vragend.

‘Dat weet ik, lieve juffrouw Enquist, ik wilde alleen dat mijn Noorse collega het direct van jou zou horen en tegelijkertijd zou zien waar Inger heeft gewerkt. Harry Holy is immers de beste rechercheur van Noorwegen en er kunnen zaken zijn die de politie van Sydney over het hoofd heeft gezien en waar hij de vinger op kan leggen.’

Harry kreeg een heftige hoestbui.

‘Wie is Mr. Bean?’ vroeg hij met een verstikte, vreemde stem.

‘Mr. Bean?’ Birgitta keek hem niet-begrijpend aan.

‘Of iemand die lijkt op die Engelse komiek... eh, Rowan Atkinson, heet hij niet zo?’

‘O, je bedoelt Mr. Bean!’ zei Birgitta en ze lachte de bosvogellach weer. Ga daar alsjeblieft mee door, dacht Harry.

‘Dat is Alex, de chef. Hij komt pas later.’

‘We hebben het idee dat hij geïnteresseerd was in Inger.’

‘Alex had inderdaad een oogje op Inger, ja. En niet alleen op Inger. De meeste meisjes in de bar zijn ooit een keer het slachtoffer geweest van zijn hopeloze pogingen. Wij noemen hem Fiddler Ray. Inger heeft Mr. Bean verzonnen. Hij heeft het niet makkelijk, de stakker. Hij is over de dertig, woont bij zijn moeder en komt nergens. Maar hij is een goede chef. En volkomen ongevaarlijk, mochten jullie daaraan twijfelen.’

‘Waarom denk je dat?’

Birgitta haalde haar neus op. ‘Hij heeft het niet in zich.’

Harry deed of hij in een opschrijfboekje schreef.

‘Weet je of ze iemand kende of ontmoette die... eh, “het in zich had”?’

‘Tja, er lopen hier allerlei types rond. Ze zijn niet allemaal homo, en verschillende mannen hadden belangstelling voor haar, ze is dan ook een mooie meid. Was. Maar ik kan niet één speciaal persoon bedenken. Het was...’

‘Ja?’

‘Nee, niets.’

‘Ik zag in het rapport dat Inger heeft gewerkt op de avond dat ze volgens ons is vermoord. Weet je of ze afspraken had na het werk of dat ze direct naar huis zou gaan?’

‘Ze nam etensresten mee uit de keuken, zei dat het voor het keffertje was. Ik wist niet dat ze een hond had, dus ik vroeg waar ze heen ging. Ze zei dat ze naar huis ging. Meer weet ik niet.’

‘De Tasmaanse duivel,’ mompelde Harry. Ze keek hem vragend aan. ‘Haar huisbaas heeft een hond,’ voegde hij eraan toe. ‘Die moest zeker omgekocht worden zodat ze heelhuids binnen kon komen.’

Harry bedankte voor de inlichtingen. Toen ze op het punt stonden om te vertrekken, zei Birgitta: ‘We vinden het in The Albury vreselijk wat er is gebeurd. Hoe nemen haar ouders het op?’

‘Ze hebben het er erg moeilijk mee, ben ik bang,’ zei Harry. ‘Ze zijn alle twee in shock. En ze verwijten zichzelf dat ze haar hierheen hebben laten gaan. De kist wordt morgen naar Noorwegen gevlogen. Ik zal het adres in Oslo geven als jullie bloemen willen sturen voor de begrafenis.’

‘Bedankt, dat is erg aardig van je.’

Harry had zin om nog iets anders te vragen, maar kreeg het niet over zijn lippen door het gepraat over dood en begrafenis. Op weg naar buiten stond haar afscheidslach op zijn netvlies gebrand. Hij wist dat die daar nog een poosje zou blijven.

‘Wel verdomd,’ mompelde hij in zichzelf. ‘Kop of munt.’ Binnen stonden alle travestieten met een flink aantal gasten boven op de bar en playbackten op Katrina & The Waves. Walking On Sunshine denderde uit de luidsprekers.

‘In een plaats als The Albury is er geen tijd voor veel verdriet en overpeinzing,’ zei Andrew.

‘Dat zal ook wel moeten,’ zei Harry. ‘Het leven gaat verder.’ Hij vroeg Andrew even te wachten, ging terug naar de bar en wenkte Birgitta.

‘Sorry, nog een laatste vraag.’

‘Ja?’

Harry haalde diep adem. Hij had er al spijt van, maar nu was het te laat.

‘Weet je een goed Thais restaurant hier in de stad?’

Birgitta dacht na.

‘Jazeker, er zit er eentje in Bent Street, in City. Weet je waar dat is? Het moet erg goed zijn, wordt er gezegd.’

‘Zo goed dat je mee zou willen?’

Dat klonk helemaal niet goed, dacht Harry. Bovendien was het onprofessioneel. Erg onprofessioneel, eigenlijk. Birgitta zuchtte gelaten, maar niet zo gelaten dat Harry niet begreep dat er een opening was. Bovendien lag de lach nog steeds op de loer.

‘Doe je dit vaker, agent?’

‘Heel vaak.’

‘Werkt het?’

‘Statistisch gezien? Niet echt.’

Ze lachte, hield haar hoofd scheef en keek nieuwsgierig naar Harry. Toen haalde ze haar schouders op.

‘Waarom ook niet? Ik ben woensdag vrij. Negen uur. En jij betaalt, diender.’

3 | Een bisschop, een bokser en een kwal

Toen Harry zijn ogen opendeed, wees de wekker pas vier uur ’s nachts aan. Hij probeerde opnieuw te slapen, maar de gedachte aan Inger Holters onbekende moordenaar en het feit dat het acht uur ’s avonds was in Oslo, hielden hem wakker. Bovendien dook steeds het gezicht met de sproeten op, dat hij maar twee minuten had gezien, maar waardoor hij zich als een idioot had aangesteld.

‘Stijlloos, Hole,’ fluisterde hij in het donker voor zich uit en hij vervloekte zichzelf.

Om zes uur vond hij dat hij mocht opstaan. Na een verfrissende douche ging hij onder een bleekblauwe hemel met een krachteloze zon op zoek naar een gelegenheid om te ontbijten. Uit de City klonk gebrom, maar de ochtendspits had de wijk met de rode lampjes en zwartgeverfde ogen nog niet bereikt. King’s Cross had een bepaalde nonchalante charme, een levendige schoonheid die hem deed neuriën terwijl hij liep. Afgezien van een paar late, wankelende nachtbrakers, een slapend paar onder een deken op een trap en een bleke, dungeklede hoer met ochtenddienst, waren de straten vooralsnog leeg.

Voor een restaurant stond de eigenaar de stoep, die gebruikt werd als terras, schoon te vegen. Harry kreeg met een glimlach gedaan dat hij zo vroeg al een ontbijt kreeg. Terwijl hij zijn bacon en toast at, probeerde een plagerige wind er met zijn servet vandoor te gaan.

‘Je bent een vroege vogel, Holy,’ zei McCormack. ‘Dat is goed. De hersenen werken het best tussen halfzeven en elf. Daarna wordt het vooral onzin, als je het mij vraagt. Het is hier ’s ochtends ook stil. Ik krijg het nauwelijks voor elkaar om twee en twee bij elkaar op te tellen, zo’n herrie als het hier is na negenen. Jij wel? Mijn zoon beweert dat de stereo aan moet als hij huiswerk maakt, dat hij vreselijk gestoord wordt wanneer het helemaal stil is. Snap jij dat nou?’

‘...’

‘Hoe dan ook, gisteren had ik er genoeg van. Ik marcheerde zijn kamer in en deed die duivelse apparatuur uit. “Ik heb het nodig om te kunnen denken!” schreeuwde de jongen. Ik zei dat hij moest studeren zoals gewone mensen dat doen. “Mensen zijn verschillend, vader,” zei hij chagrijnig. Ja, hij zit in die leeftijd, snap je.’

McCormack zweeg en hij keek naar een foto die op het bureau stond.

‘Heb jij kinderen, Holy? Niet? Soms vraag ik me af wat ik in hemelsnaam heb gedaan. In welk rattennest ben je trouwens ondergebracht?’

‘In het Crescent in King’s Cross, Sir.’

‘King’s Cross, ja. Je bent niet de eerste Noor die daar logeert. Een paar jaar geleden hadden we officieel bezoek van een bisschop of zoiets uit Noorwegen, ik weet niet meer hoe hij heette. Zijn staf in Oslo had in elk geval een kamer gereserveerd in King’s Cross. Ze dachten dat de naam een of andere Bijbelse betekenis had. Toen de bisschop met zijn gevolg ’s avonds in het hotel aankwam, kreeg een van de oude, door de wol geverfde hoeren de priesterkraag in het oog en deed enkele pikante voorstellen. Ik geloof zelfs dat de bisschop alweer had uitgecheckt voor de koffers naar boven waren gedragen...’

McCormack moest zo hard lachen dat hij tranen in zijn ogen kreeg.

‘Ja, ja, Holy. Wat vraag je je vandaag af?’

‘Ik vroeg me af of ik het lijk van Inger Holter kan zien voordat het naar Noorwegen gaat, Sir.’

‘Kensington kan je naar het mortuarium brengen als hij komt. Maar heb je het obductierapport niet gelezen?’

‘Jazeker, Sir, ik kan alleen...’

‘Kan alleen?’

‘Beter denken met het lijk voor me, Sir.’

McCormack draaide zich om naar het raam en hij mompelde iets waaruit Harry begreep dat het in orde was.

Het was acht graden in de kelder van het South Sydney Mortuarium, tegenover achtentwintig graden buiten op straat.

‘Word je iets wijzer?’ vroeg Andrew. Huiverend trok hij zijn jas strakker om zich heen.

‘Wijzer, nee,’ zei Harry en hij keek naar de stoffelijke resten van Inger Holter. Haar gezicht was er gezien de val nog redelijk goed van afgekomen. De neus was weliswaar opengereten en aan de ene kant zat in het jukbeen een flinke deuk, maar er was geen twijfel mogelijk dat dit wasbleke gezicht had toebehoord aan hetzelfde meisje dat op de foto in het politierapport zo stralend lachte. Er zaten blauwe plekken in haar hals. De rest van haar lichaam was bedekt met bloeduitstortingen, schaafwonden en een aantal grote, gapende wonden. In een ervan konden ze helemaal tot op het witte bot kijken.

‘De ouders wilden de foto’s zien. Een medewerker van de Noorse ambassade heeft uitgelegd dat dit niet verstandig was, maar de advocaat stond erop. Een moeder zou haar dochter niet zo hoeven te zien.’ Andrew schudde zijn hoofd.

Harry bestudeerde met een vergrootglas de blauwe plekken in haar hals.

‘Degene die haar heeft gewurgd heeft alleen zijn handen gebruikt. Het is moeilijk om een mens zo te doden. De moordenaar moet of erg sterk zijn of heel gemotiveerd.’

‘Of heeft het al een paar keer eerder gedaan.’

Harry keek naar Andrew.

‘Wat bedoel je daarmee?’

‘Ze heeft geen huidresten onder haar nagels, geen uitgetrokken haren van de moordenaar op haar kleren en haar vuisten vertonen geen enkel teken van een gevecht. Ze werd zo snel en effectief gedood dat ze noch de tijd had, noch in staat was om enige weerstand te bieden.’

‘Doet dit jullie denken aan iets wat jullie eerder hebben gezien?’

Andrew haalde zijn schouders op.

‘Als je dit werk lang genoeg hebt gedaan, doen alle moorden je denken aan iets wat je eerder hebt gezien.’

Nee, dacht Harry. Het is omgekeerd. Als je dit werk maar lang genoeg doet, leer je bij iedere moord de kleine nuances te zien, details die verschillen van die van andere moorden en die elke moord uniek maken.

Andrew keek op zijn horloge.

‘De ochtendbijeenkomst begint over een halfuur. We moeten opschieten.’

De leider van het onderzoeksteam was Larry Wadkins, jurist en rechercheur en bezig zich in hoog tempo in de hiërarchie op te werken. Hij had smalle lippen, was kalend en sprak snel en doelgericht, zonder intonatie en onnodige adjectieven.

‘Of sociale antenne,’ zei Andrew zonder omwegen. ‘Razend knappe rechercheur, maar als we het stoffelijk overschot van een meisje hebben gevonden, moet je hem niet vragen haar ouders te bellen. En bovendien begint hij te vloeken als hij gestrest is,’ voegde hij eraan toe.

Wadkins’ rechterhand was Sergej Lebie, een goed geklede, kale Joegoslaaf met een zwarte sik waardoor hij op Mefisto in pak leek. Andrew zei dat hij doorgaans sceptisch stond tegenover mannen die zo met hun uiterlijk bezig waren. ‘Maar Lebie is geen ijdeltuit, hij is alleen ontzettend precies op zijn uiterlijk. Hij heeft onder andere de gewoonte om zijn nagels te bestuderen wanneer iemand met hem praat, maar dat is niet arrogant bedoeld. En verder poetst hij zijn schoenen na de lunchpauze. En verwacht niet dat hij veel zal zeggen, niet over zichzelf en niet over iets anders.’

De jongste van het team was Yong Sue, een kleine, broodmagere, aardige kerel, altijd met een lach boven zijn dunne vogelnek. Yong Sues familie was dertig jaar geleden uit China naar Australië gekomen. Tien jaar geleden, toen Sue negentien jaar was, gingen zijn ouders op bezoek in China. Er is nooit meer iets van hen vernomen. Grootvader dacht dat zijn zoon in ‘iets politieks’ was verwikkeld, maar hij wilde er verder niets over zeggen. Sue was nooit te weten gekomen wat er was voorgevallen. Nu zorgde hij voor zijn grootouders en twee jongere broertjes, hij werkte twaalf uur per dag en lachte er minstens tien van. ‘Als je een slechte mop kent, vertel hem dan aan Sue. Hij lacht absoluut overal om,’ had Andrew gezegd.

Nu was iedereen bijeen in een piepklein, benauwd kamertje waar een klagende ventilator in de hoek voor enige beweging in de lucht moest zorgen. Wadkins stond bij het bord en introduceerde Harry bij de anderen.

‘Onze Noorse collega heeft de brief die we in Ingers flat hebben gevonden vertaald. Kun je ons er iets interessants over vertellen, Hole?’

‘Hoj-li.’

‘Sorry. Holy.’

‘Nou, ze was kennelijk net een verhouding begonnen met iemand die Evans heet. Uitgaand van wat er staat, is er reden om aan te nemen dat hij de persoon is die op de foto boven het bureau staat.’

‘We hebben het gecheckt,’ zei Lebie. ‘We denken dat het ene Evans White is.’

‘O ja?’ Wadkins trok een smalle wenkbrauw op.

‘We hebben niet veel over hem. Zijn ouders kwamen eind jaren zestig uit Amerika hierheen en kregen een verblijfsvergunning. Dat was toen geen probleem,’ voegde Lebie er als extra toelichting aan toe.

‘Hoe dan ook, ze reisden in een Volkswagenbus door het land, waarschijnlijk op een menu van vegetarische kost, marihuana en lsd, wat in die tijd gebruikelijk was. Ze kregen een kind, gingen scheiden, en toen Evans achttien was, ging zijn vader terug naar Amerika. Moeder houdt zich bezig met healing, scientology en allerlei soorten astrale mystiek. Ze heeft een bedrijf dat Crystal Castle heet, op een ranch aan The Gold Coast. Daar verkoopt ze aan toeristen en dolende zielen stenen met karma en geïmporteerde rotzooi uit Thailand. Toen Evans achttien was, besloot hij te gaan doen wat een steeds grotere groep van de Australische jeugd doet,’ zei hij en opnieuw keek hij Harry aan: ‘Niets.’

Andrew boog naar hem toe en mompelde zacht: ‘Australië is perfect voor wie alleen maar wil rondtrekken, een beetje wil surfen en van het leven genieten op kosten van de belastingbetaler. Fantastische sociale voorzieningen en een fantastisch klimaat. We wonen in een heerlijk land.’ Hij leunde weer achterover.

‘Op het moment heeft hij geen vaste verblijfplaats,’ ging Lebie verder. ‘Maar we geloven dat hij tot voor kort in een barak aan de rand van de stad woonde samen met Sydneys white trash. Onze informanten daar zeggen dat ze hem al enige tijd niet meer hebben gezien. Hij is nooit gearresteerd. Dus helaas is de enige officiële foto die we van Evans hebben de pasfoto die hij op dertienjarige leeftijd heeft laten maken toen hij een paspoort kreeg.’

‘Ik ben onder de indruk,’ zei Harry oprecht. ‘Hoe hebben jullie het klaargespeeld om in zo’n korte tijd een kerel op een bevolking van achttien miljoen te vinden die geen strafblad heeft en van wie jullie slechts een foto en een voornaam hebben?’

Lebie knikte naar Andrew.

‘Andrew herkende de stad op de foto. We faxten een kopie van de foto naar het lokale politiebureau, en zij kwamen met de naam op de proppen. Ze zeggen dat hij daar “een rol heeft in het milieu”. In duidelijke taal betekent dat dat hij een van de marihuanakoningen is.’

‘Het moet een kleine stad zijn,’ zei Harry.

‘Nimbin, op z’n hoogst duizend inwoners,’ vulde Andrew aan. ‘Ze leefden hoofdzakelijk van zuivelproducten, totdat de nationale studentenvereniging van Australië in 1973 besloot om het zogenaamde Aquarius-festival daar te organiseren.’

Er werd gegrinnikt om de tafel.

‘Het festival draaide eigenlijk om idealisme, alternatieve levensstijl, terug naar de natuur en meer van dat soort zaken. De kranten berichtten echter vooral over de jeugd die drugs gebruikte en losbandige seks bedreef. Het feest duurde tien dagen, en voor sommigen gaat het nog steeds door. De grond rond Nimbin is goed. Voor alle mogelijke producten. Laat ik zeggen dat ik me afvraag of de zuivelproducten daar nog de belangrijkste bron van inkomsten zijn. In de hoofdstraat, vijftig meter van het lokale politiebureau, vind je de meest openbare markt voor marihuana van Australië. En lsd, vrees ik.’

‘In elk geval,’ zei Lebie, ‘is hij volgens de politie onlangs in Nimbin gezien.’

‘Overigens is de gouverneur van New South Wales daar met een grote campagne begonnen,’ vulde Wadkins aan. ‘De regering in Canberra heeft hem vast onder druk gezet om iets te doen aan de stijgende drugsomzet.’

‘Dat klopt,’ zei Lebie. ‘De politie gebruikt kleine vliegtuigen en helikopters om foto’s te maken van de akkers waar wiet wordt verbouwd.’

‘Oké,’ zei Wadkins. ‘We moeten die kerel vinden. Kensington, jij bent daar kennelijk bekend, en jij, Holy, hebt er vast niets op tegen om iets meer te zien van Australië. Ik zal McCormack vragen naar Nimbin te bellen zodat ze weten dat jullie komen. Yong, jij gaat door met op je pc te spelen en te kijken wat eruit komt. Let’s do some good!’

‘Let’s have some lunch,’ zei Andrew.

Ze begaven zich onder de toeristen en namen het eensporige treintje naar Darling Harbour, stapten uit bij Harbourside en vonden een tafel met uitzicht over de haven.

Twee lange benen op naaldhakken paradeerden voorbij. Andrew slaakte een kreet en floot volkomen politiek incorrect. Enkele hoofden in het restaurant draaiden zich om en keken geïrriteerd naar hen. Harry schudde zijn hoofd.

‘Hoe gaat het met je vriend Otto?’

‘Tja. Zijn hart is gebroken. Hij is in de steek gelaten voor een vrouw. Als hun geliefden zich aangetrokken voelen tot beide kanten dan eindigen ze altijd met een vrouw, zegt hij. Maar hij overleeft het deze keer ook wel.’

Tot zijn verbazing voelde Harry een paar regendruppels vallen, en inderdaad: een dicht wolkendek was bijna onmerkbaar uit het noordwesten komen aandrijven.

‘Hoe herkende je Nimbin, alleen maar door een foto van een gevel?’

‘Nimbin? Ben ik vergeten te vertellen dat ik een oude hippie ben?’ grijnsde Andrew. ‘Er wordt gezegd dat degenen die zeggen dat ze zich het Aquarius-festival kunnen herinneren, er niet geweest zijn. Nou, ik herinner me in elk geval de huizen in de hoofdstraat. Dat het eruitzag als een wetteloze stad in een middelmatige westernfilm, geschilderd in psychedelisch paars en geel. Nou, om je de waarheid te zeggen dacht ik dat je die kleuren alleen door de invloed van bepaalde stoffen op het zintuigenstelsel kon zien. Totdat ik dus de foto in Ingers flat zag.’

Toen ze terugkwamen van de lunch riep Wadkins hen opnieuw bijeen voor een vergadering in de recherchekamer. Yong Sue had interessante informatie gekregen uit zijn pc.

‘Ik heb alle onopgeloste moorden van de laatste tien jaar in New South Wales doorgenomen, en ben op vier moorden gestuit die overeenkomsten vertonen met deze moord. Alle lichamen zijn op verlaten plaatsen gevonden. Twee op vuilnisbelten, één aan een bosrand langs een landweg en één dreef in de Darling River. Waarschijnlijk zijn ze alle vier vermoord en seksueel misbruikt op een andere plek en vervolgens op een afgelegen plaats gedropt. En het belangrijkste is: ze zijn gewurgd en vertonen afdrukken van vingers in de hals.’

Yong Sue lachte stralend.

Wadkins schraapte zijn keel. ‘Laten we dit even rustig bekijken, wurgen is immers bij verkrachting geen ongewone moordmethode. Hoe staat het met de geografische spreiding, Sue? Darling River ligt een pokkeneind in the outback, meer dan honderd mijl van Sydney.’

‘No luck, Sir. Ik heb geen geografisch patroon kunnen ontdekken.’

Yong zag er oprecht teleurgesteld uit.

‘Tja, vier gewurgde lijken verspreid over de hele staat over een periode van tien jaar is een beetje weinig om...’

‘Er is nog een ding, Sir. Alle vrouwen hebben licht haar. Ik bedoel geen blond haar, ik bedoel wit haar.’

Lebie floot onhoorbaar. Het werd stil rond de tafel.

Wadkins zag er nog steeds sceptisch uit. ‘Kun je daar wat wiskunde op loslaten, Yong? Kijk naar de statistische efficiëntie en dat soort zaken, zoek uit of de waarschijnlijkheden binnen de grenzen van het redelijke liggen voordat we de kat de bel aanbinden. Voor de zekerheid moet je misschien heel Australië natrekken. En kijk gelijk ook naar de onopgeloste verkrachtingszaken. Het kan zijn dat we daar iets vinden.’

‘Dit kan een tijd duren. Maar ik zal het proberen, Sir.’ Yong lachte weer.

‘Oké. Kensington en Holy, waarom zijn jullie niet op weg naar Nimbin?’

‘We vertrekken morgenochtend vroeg, Sir,’ zei Andrew. ‘Onlangs was er een verkrachtingszaak in Lithgow, die ik eerst wil onderzoeken. Ik heb het gevoel dat er een verband kan zijn met onze zaak. We wilden daar juist heen gaan.’

Wadkins fronste zijn voorhoofd.

‘Lithgow? We proberen hier als team te opereren, Kensington. Dat betekent dat we discussiëren en coördineren en niet dat we op eigen houtje wat rondsnuffelen. Voor zover ik weet hebben we nooit over een verkrachtingszaak in Lithgow gesproken.’

‘Just a hunch, Sir.’

Wadkins zuchtte.

‘Tja, McCormack is van mening dat jij een soort zesde zintuig hebt...’

‘Weet u, Sir, wij Aboriginals hebben een nauwer contact met de geesten dan jullie bleekgezichten.’

‘In mijn team baseren we daar geen politiewerk op, Kensington.’

‘Een grapje, Sir. Ik weet wel wat meer over deze zaak dan dit.’

Wadkins schudde zijn hoofd. ‘Zorg dat je morgenvroeg in het vliegtuig zit, oké?’

Ze namen de snelweg uit Sydney. Lithgow is een industriestad met zo’n twaalfduizend inwoners, maar het deed Harry het meest denken aan een middelgroot dorp. Voor het politiebureau stond een knipperend zwaailicht vastgespijkerd op een paal.

De politiechef heette hen van harte welkom. Hij was een joviale man met overgewicht, een stapel onderkinnen en zijn naam was Larsen. Larsen had in de verte nog familie in Noorwegen.

‘Do you know any of the Larsens in Norway, mate?’ vroeg hij.

‘Well, there are quite a few of them,’ zei Harry.

‘Ja, ik heb mijn grootmoeder horen zeggen dat we daar een grote familie hebben.’

‘Sure do.’

Larsen herinnerde zich de verkrachtingszaak goed.

‘Zoiets gebeurt gelukkig niet zo vaak in Lithgow. Het was begin november. Ze werd in een achterafstraat neergeslagen toen ze na een avonddienst van de fabriek op weg was naar huis. Ze werd een auto in getrokken en weg waren ze. Hij bedreigde haar met een groot mes, reed naar een afgelegen bos aan de voet van de Blue Mountains, en daar werd ze op de achterbank verkracht. De verkrachter had zijn handen rond haar nek en begon haar keel al dicht te knijpen toen een auto achter hen toeterde. De chauffeur was op weg naar zijn huisje en dacht dat hij een vrijend paartje op een verlaten bospad had verrast en stapte daarom niet uit. Toen de verkrachter weer voorin ging zitten om de auto aan de kant te zetten, lukte het de vrouw om het achterportier te openen en naar de andere auto te rennen. De verkrachter begreep dat het spel voorbij was, gaf gas en verdween.’

‘Heeft iemand het kentekennummer kunnen zien?’

‘Nope, het was donker en het ging te snel.’

‘Heeft de vrouw de man goed kunnen zien? Hebben jullie een signalement?’

‘Sure. Sort of. Zoals gezegd, het was donker.’

‘We hebben een foto bij ons. Heb je het adres van de vrouw?’

Larsen liep naar de archiefkast en begon te bladeren. Hij ademde zwaar.

‘Overigens,’ begon Harry, ‘weet je of ze blond was?’

‘Blond?’

‘Ja, heeft ze licht haar, wit?’

Larsens dubbele onderkinnen begonnen te schudden, terwijl hij nog zwaarder ademde. Harry begreep dat hij lachte.

‘Nee, ik geloof het niet, mate. Ze is een koori.’

Harry keek vragend naar Andrew.

Andrew keek naar het plafond. ‘Ze is zwart,’ zei hij.

‘Als roet,’ zei Larsen.

‘Dus koori is een stam?’ vroeg Harry toen ze wegreden van het politiebureau.

‘Nou, niet helemaal,’ zei Andrew.

‘Niet helemaal?’

‘Het is een lang verhaal. Toen de blanken naar Australië kwamen, woonden er in Australië 750.000 oorspronkelijke bewoners, verdeeld over zo’n zevenhonderd stammen. Er bestonden tweehonderdvijftig talen, vele net zo verschillend van elkaar als Engels en Chinees. Maar kogels en buskruit, nieuwe ziektes waar de oorspronkelijke bevolking geen weerstand tegen had, integratie en andere zaken die de blanke man met zich meebracht, reduceerden de bevolking dramatisch. Vele stammen zijn volledig uitgestorven. Toen de oorspronkelijke stammenstructuur verdween, begon men meer algemene termen te gebruiken voor degenen die nog over waren. De Aboriginals die hier in het zuidoosten wonen, worden koori genoemd.’

‘Maar waarom heb je in hemelsnaam niet gecontroleerd of ze blond haar had?’

‘Een foutje. Ik moet het verkeerd hebben gelezen. Gebeurt het in Noorwegen nooit dat de computerschermen schitteren?’

‘Verdomme, Andrew, we kunnen geen tijd verspillen aan zulke longshots.’

‘Jawel. En we hebben ook tijd voor iets wat je in een beter humeur zal brengen,’ zei Andrew plotseling rechts afslaand.

‘Waar gaan we heen?’

‘Naar een Australische landbouwbeurs, originele spullen.’

‘Landbouwbeurs? Ik heb vanavond een afspraak, Andrew.’

‘O? Met juffrouw Zweden, neem ik aan? Rustig maar, dit is zo klaar. Trouwens, ik ga ervan uit dat jij als representant van de openbare aanklager doordrongen bent van de consequenties van het je privé inlaten met een potentiële getuige?’

‘Het diner vindt natuurlijk plaats in het kader van het onderzoek. Belangrijke vragen zullen worden gesteld.’

‘Of course.’

Het beursterrein lag op een grote open vlakte met een paar fabriekshallen en garages als enige buren. De laatste heat van de tractorrace was zojuist voorbij en dikke uitlaatdampen hingen nog boven het terrein toen ze voor een grote tent stopten. Het terrein gonsde van de activiteiten. Er werd vanaf verschillende stands geroepen en geschreeuwd en iedereen scheen een glas bier in de hand te hebben en een lach op het gezicht.

‘Feest en handel in goede harmonie,’ zei Andrew. ‘Zoiets hebben jullie niet in Noorwegen.’

‘Nou. Wij hebben iets wat we martnad noemen.’

‘Maart...’ probeerde Andrew.

‘Never mind.’

Bij de tent waren grote posters opgehangen. ‘The Jim Chivers Boxing-Team’ stond er in grote letters. Daaronder hingen foto’s van de tien boksers die kennelijk deel uitmaakten van het team. Essentiële gegevens als naam, leeftijd, geboorteplaats en gewicht werden ook vermeld. Onder aan de poster stond: ‘The Challenge. Are you up to it?’

In de tent stond de eerste bokser zich al op te warmen in de ring. Een jasje van gladde stof wapperde om hem heen terwijl hij schaduwbokste in het bleke licht dat door het gat in de nok van de tent viel. Een oudere, zwaarlijvige man met een ietwat versleten smoking kwam – tot groot enthousiasme van het publiek – de ring in. Hij was hier duidelijk eerder geweest, want de mensen begonnen zijn naam te scanderen: ‘Terr-y, Terr-y!’

Met een gebiedende hand stopte hij het geroep en greep de microfoon die vanuit het dak naar beneden hing: ‘Ladies and gentlemen! Who’ll take the glove?’ Groot gejuich. Daarna volgde een enorm langdradige speech, die nog het meest leek op een ritueel, over ‘the noble art of self-defense’, over eer en roem en over de starre houding van de overheid ten opzichte van boksen, die werd veroordeeld in bewoordingen die een duiveluitbanner waardig zouden zijn. Het eindigde met de oproep van de spreker: ‘Who’ll take the glove?’

Verschillende handen gingen de lucht in en Terry wenkte ze naar voren. Ze gingen in de rij staan bij een tafel waar hun kennelijk werd gevraagd iets te ondertekenen.

‘Wat gaat er gebeuren?’ vroeg Harry.

‘Dit zijn jonge kerels uit de omgeving die willen proberen een van Jim Chivers’ boksers te verslaan. Slagen ze daarin, dan zijn er grote prijzen te verdienen, en nog belangrijker: lokale eer en roem. Nu ondertekenen ze een verklaring dat ze fit en gezond zijn en dat ze op de hoogte zijn van het feit dat de organisator geen enkele verantwoording op zich neemt voor een plotselinge verandering in de gezondheidstoestand,’ legde Andrew uit.

‘Jezus, is dit wettelijk toegestaan?’

‘Hmm.’ Andrew aarzelde een beetje. ‘Er kwam een soort verbod in 1971, dus ze moesten de opzet een beetje veranderen. Het is een vorm van amusement met een lange traditie in Australië, snap je. Ze hebben zijn naam gepikt. De echte Jimmy Chivers leidde een boksteam dat door het hele land reisde en na de Tweede Wereldoorlog kermissen en beurzen bezocht. Die kerel was een instituut. Velen die later kampioen zijn geworden, kwamen uit Jimmy’s boksteam. Er waren altijd veel nationaliteiten: Chinezen, Italianen en Grieken. En Aboriginals. Toen mochten mensen die naar voren kwamen zelf kiezen tegen wie ze wilden boksen. Dus als je bijvoorbeeld antisemiet was, kon je een Jood kiezen. Hoewel de kans om neergehaald te worden door een Jood tamelijk groot was.’

Harry grinnikte. ‘Voedt zoiets niet het racisme onder het volk?’

‘Misschien. Misschien niet. Het was in ieder geval een methode om onderdrukte agressie kwijt te raken. Het volk van Australië is gewend om met meerdere culturen en rassen samen te wonen, en over het algemeen gaat het goed. Maar frictie is er natuurlijk altijd. En dan is het ondanks alles beter om een beetje in de boksring op elkaar te meppen dan op straat. Neem bijvoorbeeld de gevechten tussen de blanken en de Aboriginals. Deze matches konden altijd op grote belangstelling van de mensen rekenen. Een Aboriginal die in Jimmy’s boksteam zat en het goed deed, werd onder zijn eigen mensen in het gehucht waar hij vandaan kwam vaak als held gezien. Hij gaf ze een beetje een gevoel van solidariteit en eer naast al die vernedering. Ik geloof ook niet dat het een grotere kloof tussen de rassen veroorzaakte. Als een blanke jongen een pak slaag kreeg van een zwarte dan leidde dat eerder tot respect dan tot haat. De Australiërs zijn zo bekeken een sportief volkje.’

‘Je klinkt als een echte redneck.’

Andrew lachte. ‘Bijna, ik ben een ocker. Een eenvoudige boerenpummel.’

‘Dat ben je zeker niet.’

Andrew lachte nog harder.

Het eerste gevecht begon. Een roodharig, stevig kereltje dat zijn eigen bokshandschoenen en fanclub bij zich had, bokste tegen een nog kleiner kereltje uit het Chivers-team.

‘Ier tegen Ier,’ zei Andrew met een kennersblik.

‘Je zesde zintuig?’ vroeg Harry.

‘Mijn twee ogen. Rood haar. Dus... Ieren. Taaie rakkers, dit wordt een lang gevecht.’

‘Go-go-Johnny-go-go-go!’ riep de fanclub.

Ze konden de yell nog tweemaal laten horen voordat het gevecht voorbij was. Toen had Johnny drie klappen op zijn neus gekregen en wilde hij niet meer boksen.

‘De Ieren zijn ook niet meer wat ze geweest zijn,’ zuchtte Andrew.

Er werd alweer openlijk gewed op het volgende gevecht. Men ging rond twee mannen met hoge, breedgerande leren hoeden staan, die overduidelijk bookmakers waren. Iedereen riep door elkaar terwijl de bijzondere, kreukvrije Australische dollarbiljetten van hand wisselden. Mondelinge afspraken werden in een hoog tempo gemaakt, zonder dat er iets opgeschreven of genoteerd werd: slechts een korte knik van de bookmaker bekrachtigde dat de weddenschap was afgesloten.

‘Hoe zat het ook alweer met de wet op het gokken?’ mompelde Andrew en hij riep vier woorden die Harry niet begreep.

‘Wat heb je gedaan?’

‘Ik heb er honderd dollar op ingezet dat de vertegenwoordiger van het Chivers-team zijn tegenstander neer heeft voor de tweede ronde voorbij is.’

‘Niemand heeft dat toch in die herrie daarginds kunnen verstaan?’

Andrew grinnikte. Hij had het duidelijk naar zijn zin in de rol van docent.

‘Zag je de bookmaker niet zijn ene wenkbrauw optillen? Dat heet simultaancapaciteit, Harry. Gedeeltelijk aangeboren en gedeeltelijk een kwestie van training. Meerdere dingen tegelijk horen, al het geruis filteren en bekijken wat belangrijk is.’

‘Horen.’

‘En horen. Heb je het weleens geprobeerd, Harry? Het is onder vele omstandigheden heel nuttig.’

De luidsprekers kraakten, en Terry met de microfoon introduceerde Robin ‘The Murri’ Toowoomba uit het Chivers-team en Bobby ‘The Lobby’ Pain, een plaatselijke reus die de ring in kwam door met een schreeuw over de touwen heen te springen. Hij trok zijn T-shirt uit en ontblootte een behaarde, gespierde borstkas en getrainde armspieren. Een in het wit geklede vrouw sprong helemaal vooraan bij de ring op en neer, en Bobby zond haar een handkus voordat twee assistenten de bokshandschoenen bij hem vastsnoerden. Er ging een geroezemoes door de zaal toen Toowoomba tussen de touwen door kroop. Het was een rijzige, ongewoon zwarte en knappe man.

‘The Murri?’ vroeg Harry.

‘Aboriginal uit Queensland.’

Er kwam leven in Johnny’s fanclub toen ze ontdekten dat ze ‘Bobby’ in hun yell konden gebruiken. Er werd op de gong geslagen en de twee boksers kwamen naar elkaar toe. De blanke was groter, bijna een kop groter dan zijn zwarte tegenstander, maar zelfs voor een ongetraind oog was het makkelijk te zien dat hij zich niet bewoog met de soepele elegantie van The Murri.

Bobby stormde naar voren en deed een heftige uitval naar Toowoomba, die hem simpel ontweek. Het publiek in de zaal kreunde en de vrouw in het wit schreeuwde enthousiast. Bobby sloeg nog een paar maal een gat in de lucht, voordat Toowoomba naderbij sloop en een voorzichtige stoot, bijna als proef, op het gezicht van ‘The Lobby’ plaatste. Bobby deed twee stappen achteruit en zag eruit alsof hij al vrij wilde nemen.

‘Ik had tweehonderd moeten inzetten,’ zei Andrew.

Toowoomba cirkelde rond Bobby, plaatste een paar plaagstoten en stapte op dezelfde sluipende wijze weg wanneer Bobby met zijn armen als mokers uithaalde. Bobby ademde zwaar en brulde van frustratie telkens wanneer Toowoomba niet bleek te zijn waar hij een ogenblik daarvoor nog wel was. Het publiek begon te fluiten. Toowoomba leek ter begroeting zijn hand uit te steken, maar deze belandde in de maag van Bobby, die in elkaar klapte en dubbelgevouwen in de hoek van de ring hing. Toowoomba deed twee stappen terug en zag er een beetje bezorgd uit.

‘Finish him off, you black bastard!’ schreeuwde Andrew. Toowoomba keerde zich verrast naar hen om, lachte en zwaaide met zijn hand boven zijn hoofd.

‘Blijf daar niet staan grinniken, doe je werk, idioot! Ik heb hier een weddenschap lopen!’

Toowoomba draaide zich om om het af te maken, maar vlak voor hij Bobby de genadestoot wilde toebrengen ging de gong. De twee boksers gingen naar hun hoek, terwijl de omroeper de microfoon greep. De vrouw in het wit stond al in de hoek bij Bobby te krijsen, terwijl een van de assistenten hem een flesje bier gaf.

Andrew was chagrijnig. ‘Robin wil de blanke niet verwonden. Prima, maar hij moet respecteren dat ik geld op hem heb ingezet, dat onhandelbare beest.’

‘Ken je hem?’

‘Ja, Robin Toowoomba ken ik,’ zei Andrew.

De gong ging weer, en nu bleef Bobby in de hoek staan wachten op Toowoomba, die met besliste stappen naderde. Bobby hield zijn armen hoog om zijn hoofd af te schermen, en Toowoomba deed een aanval op het lichaam. Bobby zakte in de touwen. Toowoomba draaide zich om en keek vragend naar Terry de omroeper – die ook als een soort scheidsrechter dienstdeed – om hem aan te sporen het gevecht te stoppen.

Andrew schreeuwde, maar te laat.

Met een welluidende dreun zond Bobby Toowoomba op zijn rug de ring in. Toen hij verdwaasd weer op zijn benen stond, denderde Bobby als een orkaan over hem heen. De klappen waren raak en precies, en Toowoomba’s hoofd schoot heen en weer als een pingpongbal. Er kwam een smal streepje bloed uit zijn ene neusgat.

‘Verdomme! Een hustler!’ riep Andrew.

‘Hustler?’

‘Onze vriend speelt voor amateur. Een oude truc om Chivers’ mannen voor de gek te houden en uit de tent te lokken. Die kerel is waarschijnlijk de plaatselijke kampioen. Verdorie, Robin, daar ben je in getrapt.’

Toowoomba hield zijn handen voor zijn gezicht en stapte naar achteren terwijl Bobby doorging. Bobby’s linkerarm schoot naar voren en naar achteren, gevolgd door zware rechter hoekslagen en uppercuts. Het publiek was in extase. De vrouw in het wit was weer op de been, schreeuwde alleen de eerste letters van zijn naam en hield de vocaal lang en snerpend aan: ‘Booo...’

Terry schudde zijn hoofd, terwijl de fanclub razendsnel een nieuw refrein uit de kast haalde: ‘Go-go-Bobby-go-go-go, Bobby be good!’

‘Dat was het. Het is voorbij,’ zei Andrew moedeloos.

‘Toowoomba gaat verliezen?’

‘Ben je gek?’ Andrew keek Harry verontwaardigd aan. ‘Toowoomba maakt die kerel af. Ik had alleen gehoopt dat het vandaag netjes zou blijven.’

Harry concentreerde zich om te proberen te zien wat Andrew zag. Toowoomba was achterover in de touwen gaan liggen, en zag er bijna ontspannen uit terwijl Bobby erop los beukte op zijn buikspieren. Een ogenblik dacht Harry dat Toowoomba sliep. De vrouw in het wit trok achter The Murri aan de touwen. Bobby veranderde van tactiek en sloeg naar het hoofd, maar Toowoomba ontweek de slagen door met zijn lichaam heen en weer te zwaaien in een langzame, bijna luie beweging. Bijna als een brilslang, dacht Harry, als een... cobra!

Bobby verstijfde midden in een stootbeweging. Zijn hoofd was half naar links gedraaid, met een uitdrukking alsof hij zich zojuist iets had herinnerd. Toen draaiden de ogen weg, het bitje gleed uit zijn mond en het bloed spoot met een gestage, dunne straal uit een gaatje boven op de neusbrug waar het neusbeen gebroken was. Toowoomba wachtte tot Bobby bezig was neer te gaan en sloeg toen nogmaals toe. Het was helemaal stil geworden in de tent, en Harry hoorde duidelijk het akelige geluid toen Bobby’s neus voor de tweede maal vol geraakt werd en de vrouwenstem die schreeuwde wat nog over was van zijn naam: ‘... biiii!’

In de hoek van de ring spatte een lichtrode fontein van zweet en bloed van Bobby’s hoofd.

Terry stormde naar voren en stelde wat overbodig vast dat het gevecht voorbij was. Het was nog steeds heel stil in de tent. Alleen het geklepper van de schoenen van de vrouw in het wit op de houten planken terwijl ze over het middenpad naar buiten rende, was te horen. Haar jurk was aan de voorkant roodgekleurd, en ze had dezelfde verbaasde gezichtsuitdrukking als Bobby.

Toowoomba wilde helpen met het weer op de been helpen van Bobby, maar werd door de assistenten aan de kant geschoven. Er klonken een paar pogingen tot applaus, maar die stierven snel weg. Het fluitconcert was des te sterker toen Terry naar voren kwam en Toowoomba’s arm in de lucht stak.

Andrew schudde het hoofd. ‘Er waren er nogal wat die vandaag hun geld hadden ingezet op de plaatselijke kampioen,’ zei hij. ‘Stommelingen! Kom, laten we ons geld halen en een hartig woordje met deze Murri-idioot gaan spreken!’

‘Robin, klootzak die je bent. Je zou achter de tralies moeten en dat meen ik!’

Robin ‘The Murri’ Toowoomba toverde een stralende lach tevoorschijn. Hij hield een opgerolde handdoek met ijs op zijn ene oog.

‘Tuka! Ik heb je daarbinnen gehoord. Ben je weer met gokken begonnen?’ Toowoomba sprak zacht. Een man die eraan gewend is dat er naar hem wordt geluisterd, dacht Harry onmiddellijk. De stem klonk vriendelijk en mild. Harry vond niet dat hij klonk als iemand die zojuist de neus had gebroken van een man die twee keer zo groot was als hij.

Andrew snoof. ‘Gokken? In mijn tijd kon het nauwelijks gokken worden genoemd om geld in te zetten op de jongens van Chivers. Maar nu is kennelijk niets meer zeker. Stel je voor, je zo laten beetnemen door zo’n verdomde, witte yahoo. Waar moet dat eindigen?’

Harry kuchte.

‘O ja. Robin, groet een vriend van me. Dit is Harry Holy. Harry, dit is de grootste gangster en lustmoordenaar van Queensland, Robin Toowoomba.’ Ze begroetten elkaar, en Harry had het idee dat zijn hand tussen de deur zat. Hij kreunde een ‘how are you’ en kreeg een ‘absolutely magnificent, cobber, how are you yourself’ ten antwoord, met een rij parelwitte tanden op de koop toe.

‘Haven’t been better,’ zei Harry en hij masseerde zijn hand. Aan die Australische begroetingswijze zou hij nog eens iets overhouden. Volgens Andrew was het bovendien belangrijk om te zeggen hoe geweldig goed het met je ging: een bescheiden ‘goed, dank u’ kon algauw als beledigend worden opgevat.

Toowoomba wees met zijn duim naar Andrew. ‘À propos, gangster, heeft Tuka je verteld dat hij ooit zelf voor Jim Chivers heeft gebokst?’

‘Er is vast nog een heleboel waar ik niets vanaf weet, toch eh... Tuka? Het is een geheimzinnige kerel.’

‘Geheimzinnig?’ Toowoomba lachte. ‘Hij praat alleen maar met omwegen. Tuka vertelt je alles wat je moet weten, als je maar weet waar je naar moet luisteren. Maar hij heeft zeker niet verteld dat hij gevraagd werd te stoppen bij Chivers omdat hij als te gevaarlijk werd beschouwd? Hoeveel jukbeenderen, neusbeentjes en kaken heb je op je geweten, Tuka? Hij werd een paar jaar het grootste bokstalent van New South Wales genoemd. Maar er was één probleem. Hij beschikte niet over zelfbeheersing, hij kende helemaal geen discipline. Uiteindelijk sloeg hij bij een gevecht de scheidsrechter neer, omdat hij vond dat de scheidsrechter de wedstrijd te vroeg beëindigd had. In Tuka’s voordeel! Dat noem ik bloeddorstig. Tuka werd voor twee jaar geschorst.’

‘Drie en een half, dankjewel!’ Andrew grinnikte. Hij had er klaarblijkelijk niets op tegen dat de ander zijn bokscarrière doornam. ‘He was a real drongo, I tell you. Ik heb die verdomde vent alleen maar geduwd. Denk je ook niet dat die kerel door de val zijn sleutelbeen brak?’

Toowoomba en Andrew lachten hartelijk en sloegen elkaar op de handen.

‘Robin lag nog in de luiers toen ik al bokste. Hij citeert alleen maar wat ik hem heb verteld,’ legde Andrew uit aan Harry. ‘Robin zat in een probleemjongerengroep waar ik mee werkte als ik tijd had. We gaven bokstraining, en om de jongens wat te leren over zelfbeheersing, vertelde ik een paar gedeeltelijk waar gebeurde verhalen over mijzelf. Ter lering en vermaak. Robin heeft het duidelijk niet goed begrepen. Hij doet het in plaats daarvan na.’

Toowoomba werd serieus.

‘We zijn meestal aardige jongens, Harry. We laten ze eerst even bungelen voordat we een paar losse klappen uitdelen, zodat ze snappen wie er beslist, snap je? Daarna duurt het meestal niet lang meer voor ze opgeven. Maar deze kerel kon wel boksen, hij kan iemand letsel toebrengen. Zulke types krijgen waar ze om vragen.’

De deur ging open. ‘De duivel moge je halen, Toowoomba, alsof we al niet genoeg problemen hadden. Je hebt de neus van de schoonzoon van de plaatselijke politiechef gebroken.’ Terry de omroeper zag er ontstemd uit en hij onderstreepte dat door op de grond te spugen.

‘Puur uit reflex, chef,’ zei Toowoomba naar de bruinige klodder spuug kijkend. ‘Het zal niet meer gebeuren.’ Hij blikte heimelijk naar Andrew.

Ze stonden op. Toowoomba en Andrew omarmden elkaar en zeiden ten afscheid een paar zinnen in een taal waar Harry niets van begreep. Zelf haastte hij zich om Toowoomba een klap op zijn schouders te geven, zodat een handdruk overbodig zou worden.

‘Welke taal spraken jullie aan het eind?’ vroeg Harry nadat ze in de auto waren gaan zitten.

‘O, dat is creools, een mengeling van Engels en woorden van Aboriginal-oorsprong. Het wordt door veel Aboriginals in het hele land gesproken. Wat vond je van het boksen?’

Harry aarzelde.

‘Het was interessant om je een paar dollar te zien verdienen, maar we hadden nu in Nimbin kunnen zijn.’

‘Als we hier vandaag niet heen waren gegaan, dan kon je vanavond niet in Sydney zijn,’ zei Andrew. ‘Je maakt geen afspraak met zo’n vrouw om er vervolgens vandoor te gaan. We hebben het hier misschien wel over je toekomstige vrouw en de moeder van kleine Holy’s, Harry.’

Ze lachten beiden, passeerden bomen en lage huizen terwijl de zon op het zuidelijk halfrond onderging.

Het was al donker toen ze in Sydney arriveerden, maar de televisiemast stond als een massieve lichtkegel in het centrum van de stad en wees de weg. Andrew stopte bij Circular Quay, niet ver van het Operahuis. Een vleermuis fladderde bliksemsnel in en uit de lichtbundel van de auto. Andrew stak een sigaar op en gaf een teken dat Harry moest blijven zitten.

‘De vleermuis is het symbool van de Aboriginals voor de dood, wist je dat?’

Harry wist het niet.

‘Stel je een gebied met mensen voor dat veertigduizend jaar geïsoleerd is geweest. De mensen weten dus niets van het jodendom, laat staan van het christendom en de islam, omdat een hele zee hen scheidt van het volgende continent. Toch kennen ze het volgende scheppingsverhaal. De eerste mens was Beer-rok-born. Hij werd geschapen door Baime, de niet-geschapene, die het begin was van alles, die liefhad en zorgde voor alles wat hij had geschapen. Een goede kerel dus, deze Baime, door vrienden De Grote Vaderlijke Geest genoemd. Nadat Baime aan Beer-rok-born en zijn vrouw een relatief goede plaats om te leven had gegeven, zette hij zijn teken op een yarran-boom waarin een bijenzwerm huisde.

“Jullie kunnen overal eten vandaan halen, van heel dit land dat ik jullie gegeven heb, maar dit is mijn boom,” sprak hij de twee mensen vermanend toe. “Als jullie proberen daar eten uit te halen, dan zal jullie, en jullie nakomelingen, een heleboel ellende overkomen.” Zoiets. Hoe dan ook, toen de vrouw van Beer-rok-born op een dag op pad was om hout te verzamelen, kwam zij bij de yarran-boom. Ze werd eerst bang toen ze de heilige boom boven zich zag, maar er lag zoveel hout omheen dat ze haar eerste ingeving, om zo snel mogelijk weg te rennen, niet volgde. Bovendien had Baime niets gezegd over hout. Terwijl ze hout rond de boom verzamelde, hoorde ze een zwak gezoem boven haar hoofd. Ze keek op en zag de bijenzwerm. Ze zag ook de honing die langs de stam naar beneden droop. Ze had nog maar eenmaal eerder honing geproefd, maar hier was voldoende voor meerdere maaltijden. De zon glinsterde in de heldere, zoete druppels, en ten slotte kon Beer-rok-borns vrouw de verleiding niet langer weerstaan en klauterde de boom in.

Op hetzelfde ogenblik kwam er een koude wind van boven en een duistere gedaante met enorme zwarte vleugels vouwde zich om haar lichaam. Het was de vleermuis Narahdarn, die van Baime de opdracht had gekregen de heilige boom te bewaken. De vrouw viel op haar rug en rende terug naar haar hol, waar ze zich verstopte. Maar het was te laat. Ze had de dood in de wereld gebracht, gesymboliseerd door de vleermuis, Narahdarn, en alle nakomelingen van Beer-rok-born zullen zuchten onder zijn vloek. De yarran-boom huilde bittere tranen om het tragische voorval. De tranen liepen over de stam en verstijfden, en daarom kan men nu op de bast van de yarran-boom rode gummi vinden.’

Andrew tikte tevreden op de sigaar.

‘Is het verhaal over Adam en Eva niet bijna hetzelfde?’

Harry knikte en hij moest toegegeven dat er parallellen waren.

‘Misschien is het gewoon zo dat mensen, waar ze ook op de aardbol wonen, op de een of andere manier dezelfde visies of fantasieën delen. Dat het natuurlijk is, dat het op een bepaalde manier vastligt op de harde schijf. Dat we vroeg of laat, ondanks alle verschillen, toch tot dezelfde antwoorden komen.’

‘Laten we dat hopen,’ zei Andrew. Hij kneep door de rook zijn ogen dicht. ‘Laten we het hopen.’

Harry was al een eind op weg met z’n tweede cola toen Birgitta om tien over negen verscheen. Ze droeg een eenvoudig wit katoenen jurkje, en haar rode haar was samengebonden tot een imponerende paardenstaart.

‘Ik was al bang dat je niet zou komen,’ zei Harry. Hij zei het als een grapje, maar hij meende het. Hij was bang geworden vanaf het moment dat ze een afspraak maakten.

‘Echt?’ Ze keek Harry ondeugend aan. Hij voelde dat het een leuke avond zou worden.

Ze bestelden groene varkenscurry, kip met cashewnoten klaargemaakt in een wok, een Australische chardonnay en Perrier.

‘Ik moet zeggen dat ik tamelijk verbaasd ben zo ver van huis een Zweeds meisje tegen te komen.’

‘Dat zou je niet moeten zijn. Er wonen ongeveer negentienduizend Zweden in Australië.’

‘Wat?’

‘De meesten zijn voor de Tweede Wereldoorlog hierheen geëmigreerd, maar een flinke groep jongeren is hier in de jaren tachtig gekomen, toen de werkloosheid in Zweden toenam.’

‘En ik dacht dat jullie Zweden de gehaktballetjes en midzomerfeesten al zouden missen voordat jullie Helsingør hadden bereikt.’

‘Je moet het over de Noren hebben. Jullie zijn slappelingen! De Noren die ik hier heb ontmoet, verlangen al na een paar dagen naar huis, en na twee maanden is iedereen naar huis teruggekeerd. Terug naar de rømmegrøt!’

‘Maar Inger niet?’

Birgitta werd stil.

‘Nee, Inger niet.’

‘Weet jij waarom ze hier bleef?’

‘Dat moet wel om dezelfde redenen zijn die voor de meesten van ons gelden. Je gaat hier voor vakantie naartoe, wordt verliefd op het land, op het klimaat, het makkelijke leven of op een vent. Je vraagt verlenging van je verblijfsvergunning aan, Scandinavische meisjes hebben in Australië niet bepaald problemen om een baan te vinden in een bar, en ineens is thuis zo ver weg en is het zo makkelijk om te blijven.’

‘Ging het met jou ook zo?’

‘Ongeveer.’

Ze aten een poosje in stilte. De curry was pittig, maar smaakte goed.

‘Wat weet je over Ingers nieuwe vriend?’

‘Hij was zoals ik al zei op een avond in de bar. Ze had hem in Queensland ontmoet. Op Fraser Island, geloof ik dat het was. Hij zag eruit als een hippie, ik dacht dat ze allang waren uitgestorven, maar kennelijk leven hier nog goed geconserveerde exemplaren. Lang haar met vlechten, kleurrijke, wijde gewaden, sandalen. Hij zag eruit alsof hij net van het strand van Woodstock terugkwam.’

‘Woodstock ligt midden in het land. New Jersey.’

‘Maar was er niet een meer waarin ze zwommen? Ik meen me dat te herinneren.’

Harry nam haar beter op. Ze zat met een licht gebogen rug en concentreerde zich op het eten. De sproeten op haar neus liepen bijna in elkaar over. Harry vond haar verrukkelijk.

‘Dat soort dingen kun jij toch niet weten. Je bent te jong.’

Ze lachte. ‘En wat ben jij dan, een bejaarde?’

‘Ik? Tja, op een dag ben ik dat misschien wel. Deze baan brengt dingen met zich mee... In sommige opzichten word je te snel oud. Maar hopelijk ben ik nog niet zo gedesillusioneerd en afgestompt dat ik me niet meer af en toe springlevend kan voelen.’

‘Ach, arme stakker...’

Harry lachte als een boer met kiespijn. ‘Je mag denken wat je wilt, maar ik zeg het niet om te appelleren aan je moedergevoel – hoewel, dat is misschien niet eens zo’n gek idee –, het is gewoon zo.’

De kelner kwam langs en Harry maakte van de gelegenheid gebruik om nog een Perrier te bestellen.

‘Je raakt, iedere keer dat je de geschiedenis rond een moordzaak ontrafelt, een beetje beschadigd. Helaas liggen er veel vaker allerlei persoonlijke ellende en tragedies aan ten grondslag, en veel minder vaak doortrapte motieven, dan je zou denken als je de boeken van Agatha Christie leest. In het begin zag ik mezelf als een soort ridder van de rechtvaardigheid, maar tegenwoordig voel ik me meer een vuilnisman. Moordenaars zijn meestal zielige types, en het is vaak niet moeilijk om minstens tien goede redenen aan te wijzen waarom ze zo zijn geworden. Dus voel je je dikwijls vooral gefrustreerd. Gefrustreerd dat ze er niet genoeg aan hadden hun eigen leven te verpesten, maar dat ze ook anderen mee moesten sleuren. Waarschijnlijk klinkt dit nog steeds een beetje sentimenteel...’

‘Het spijt me, ik wilde niet cynisch zijn. Ik begrijp wat je bedoelt,’ zei ze.

Een zacht briesje van de straat deed de kaars tussen hen in flakkeren.

Birgitta vertelde over zichzelf en haar vriend, hoe ze vier jaar geleden in Zweden hun rugzak hadden gepakt en hadden rondgereisd als ‘backpackers’, hoe ze van Sydney naar Cairnes waren gekomen door de bus te nemen of te liften, hoe ze overnachtten in een tent en in goedkope backpackers-hotels, hoe ze doken bij de Great Barrier Reef en zij aan zij zwommen met schildpadden en hamerhaaien. Ze hadden gemediteerd bij Ayres Rock, geld gespaard voor de trein naar Adelaide en Alice Springs, ze waren naar een Crowded House-concert geweest in Melbourne en in een motel in Sydney hadden ze de knoop doorgehakt.

‘Het is vreemd hoe iets wat zo goed ging, zo... fout kan zijn.’

‘Fout?’

Birgitta aarzelde even. Misschien vond ze dat ze al genoeg had verteld aan deze opdringerige Noor.

‘Ik weet niet precies hoe ik het moet uitleggen. We zijn onderweg iets kwijtgeraakt, iets wat er wel was geweest en wat we als vanzelfsprekend hadden gezien. We stopten met naar elkaar te kijken, en algauw stopten we ook met elkaar aan te raken. We werden gewoon reisgenoten. Het was prettig om iemand te hebben omdat een tweepersoonskamer goedkoper is en omdat het veiliger is wanneer je samen in een tent overnacht. In Noosa kwam hij een Duitse rijkeluisdochter tegen en ik reisde verder, zodat hij de affaire in alle rust kon voortzetten. Het kon me niet verdommen. Toen hij naar Sydney kwam, zei ik dat ik verliefd was geworden op een Amerikaanse surfgek die ik had ontmoet. Ik weet niet of hij mij geloofde, misschien begreep hij dat ik ons beiden een excuus gaf om het uit te maken. We probeerden er ruzie over te maken in een motelkamer in Sydney, maar zelfs dat lukte ons niet. Toen vroeg ik hem vast vooruit te reizen naar Zweden en ik zei dat ik later zou komen.’

‘Hij heeft nu al een flinke voorsprong.’

‘We waren zes jaar samen. Geloof je me als ik zeg dat ik bijna niet meer weet hoe hij eruitzag?’

‘Jazeker.’

Birgitta zuchtte.

‘Ik dacht dat het niet mogelijk was. Ik was ervan overtuigd dat we zouden trouwden, kinderen zouden krijgen en in een kleine voorstad van Malmö zouden wonen met een tuintje voor het huis en Sydsvenska Dagbladet in de bus. En nu, nu herinner ik me nauwelijks hoe zijn stem klonk, of hoe het was met hem te vrijen, of...’ Ze keek naar Harry. ‘Of hoe hij te beleefd was om me te vragen mijn mond te houden wanneer ik na een paar glazen wijn maar doorratelde.’

Harry lachte van oor tot oor. Ze had geen opmerkingen gemaakt over het feit dat hij geen wijn dronk.

‘Ik ben niet beleefd, ik ben slechts geïnteresseerd,’ zei hij.

‘In dat geval moet je eerst wat meer over jezelf vertellen dan alleen het feit dat je politieman bent.’

Birgitta boog over de tafel. Harry zorgde ervoor dat hij niet in haar decolleté keek. Hij ving een vleugje van haar geur op en snoof de lucht begeerlijk op. Hij moest zich niet voor de gek laten houden. Een paar doortrapte lieden bij Karl Lagerfeld of Christian Dior wisten alleen maar precies wat er nodig was om een arme man op te winden.

Ze rook fantastisch.

‘Nou,’ begon Harry, ‘ik heb een oudere zus, mijn moeder is een paar jaar geleden overleden, ik woon in een flat op Tøyen in Oslo die ik maar niet kwijtraak. Ik heb geen lange relaties achter de rug, en er is er maar één die sporen heeft achtergelaten.’

‘Echt? En er is nu ook niemand in je leven?’

‘Niet echt. Ik heb een paar ongecompliceerde en betekenisloze verhoudingen met vrouwen die ik af en toe bel wanneer ze mij niet bellen.’

Birgitta fronste haar voorhoofd.

‘Iets verkeerds?’ vroeg Harry.

‘Ik weet niet of ik prijs stel op dit soort mannen. Of vrouwen. Ik ben een beetje ouderwets wat dat betreft.’

‘Dat heb ik natuurlijk achter me gelaten,’ zei Harry en hij tilde zijn Perrier-glas op.

‘En ik weet ook niet of ik die vlotte antwoorden van je kan waarderen,’ zei Birgitta en ze proostte met hem.

‘Dus wat verwacht jij van een man?’

Ze leunde met haar kin op haar hand en keek omhoog terwijl ze nadacht. ‘Ik weet het niet. Ik geloof dat ik beter weet waar ik niet van hou bij een man dan waar ik wel van hou.’

‘Waar hou je dan niet van? Afgezien van vlotte antwoorden?’

‘Mannen die proberen me te versieren.’

‘Heb je daar veel last van?’

Ze lachte. ‘Laat ik je een paar tips geven, casanova. Als je een vrouw wilt versieren, dan moet je haar het gevoel geven uniek te zijn, haar een speciale behandeling geven, iets geven wat anderen niet krijgen. Mannen die proberen meisjes op te pikken in een bar hebben dat niet begrepen. Maar dit zal wel paarlen voor de zwijnen zijn voor een libertijn als jij.’

Harry lachte.

‘Met een paar bedoelde ik twee. Ik zeg een paar omdat het wat wilder klinkt, het klinkt als... drie. De ene is overigens weer bezig terug te gaan naar haar ex, begreep ik uit wat ze zei toen ik haar laatst zag. Ze bedankte me omdat ik zo ongecompliceerd was en de relatie zo... nou ja, betekenisloos, neem ik aan. De andere is een vrouw met wie ik een verhouding was begonnen en die er nu op staat, omdat ik het uit heb gemaakt, dat ik mijn simpele plicht vervul door te zorgen dat ze een minimum aan seksleven heeft totdat een van ons een ander heeft. Wacht even, waarom ben ik in de verdediging? Ik ben een fatsoenlijke kerel die geen vlieg kwaad doet. Zinspeel jij erop dat ik bezig ben iemand te versieren?’

‘O ja. Je probeert mij te versieren. Ontken het niet!’

Harry ontkende het niet.

‘Goed. Hoe breng ik het ervan af?’

Terwijl ze nadacht, nam ze een flinke slok uit het wijnglas.

‘Goed, denk ik. Bruikbaar, in ieder geval. Nee, ik geloof goed... ik geloof dat je het er tamelijk goed van afbrengt.’

‘Dat klinkt als: goed, maar...’

‘Zoiets.’

Bij de haven was het donker, bijna uitgestorven, en er stond een fris windje. Op de trap voor het verlichte Operahuis had zich een buitengewoon mollig bruidspaar opgesteld voor de fotograaf. Hij stuurde ze van hot naar her, en de twee pasgetrouwden leken behoorlijk uit hun humeur omdat ze hun zware lijven steeds moesten verplaatsen. Maar uiteindelijk werden ze het eens, en de nachtelijke fotosessie voor het Operahuis eindigde met een glimlach, vrolijkheid en misschien een traantje.

‘Dit moeten ze bedoelen met uit elkaar barsten van geluk,’ zei Harry. ‘Of zegt men dat niet in het Zweeds?’

‘Jawel, het is ook in het Zweeds mogelijk dat je zo gelukkig bent dat je uit elkaar barst van geluk.’ Birgitta trok de strik uit haar haar en ging in de wind staan bij het hek aan de waterkant voor het Operahuis.

‘Jawel, dat gebeurt,’ herhaalde ze, bijna in zichzelf. Ze draaide haar sproetenneus naar de zee, en de wind blies het rode haar naar achteren.

Ze zag eruit als een kwal. Hij wist niet dat een kwal zo mooi kon zijn.

4 | Een stad met de naam Nimbin, Kåre Willoch en Alice Cooper

Harry’s horloge wees elf uur aan toen het vliegtuig in Brisbane landde, maar de stewardess hield via de luidspreker vol dat het pas tien uur was.

‘Ze kennen geen zomertijd in Queensland,’ legde Andrew uit. ‘Daar is een politieke rel over geweest die eindigde met een volksstemming, en de boeren stemden tegen.’

‘Jezus, dat klinkt alsof we in redneck-land zijn beland.’

‘I’d say, mate. Tot voor een paar jaar geleden mochten mannen met lang haar deze staat niet in. Dat was gewoonweg verboden.’

‘Je maakt een grapje, of niet?’

‘Queensland is een beetje anders. Binnenkort is het vast verboden skinhead te zijn.’

Harry streek geamuseerd over zijn kortgeknipte, blonde schedel. ‘Moet ik nog meer weten over Queensland?’

‘Nou, als je een beetje marihuana in je zak hebt, kun je het beter in het vliegtuig achterlaten. In Queensland is de narcoticawetgeving strenger dan in de andere deelstaten. Het is niet toevallig dat het Aquarius-festival in Nimbin werd gehouden. De stad ligt net over de grens in New South Wales.’

Ze vonden het Avis-kantoor waarvan gezegd was dat daar een auto voor hen klaarstond.

‘Daarentegen heeft Queensland plekken als Fraser Island, waar Inger Holter Evans White heeft ontmoet. Het eiland is eigenlijk niet meer dan een enorme zandbank, maar midden op het eiland vind je regenwouden en binnenmeren met het helderste water ter wereld en zand zo wit dat het lijkt of de stranden van marmer zijn gemaakt. Siliconenzand wordt het genoemd, omdat het percentage siliconen veel hoger is dan in gewoon zand. Waarschijnlijk kun je het gewoon direct in je pc gooien.’

‘The land of plenty, ay?’ zei de man achter de toonbank en hij gaf hun een sleutel.

‘Een Ford Escort?’ Andrew trok zijn wenkbrauwen op, maar ondertekende. ‘Bestaat die nog steeds?’

‘Special rate, Sir.’

‘Ik geloof het direct.’

De zon brandde op de Pacific Highway en de glazen en stenen skyline van Brisbane glinsterde als een kristallen kroonluchter toen ze de stad naderden.

‘Mooi,’ zei Harry. ‘Geweldig keurig en netjes lijkt het wel. Alsof iemand het hele zaakje heeft getekend en in één keer heeft neergezet.’

‘Dat klopt eigenlijk wel een beetje. Brisbane is in velerlei opzichten een spiksplinternieuwe stad. Nog niet eens zoveel jaren geleden was dit slechts een groot dorp met een paar honderdduizend boeren. Als je goed oplet, zie je dat de mensen nog steeds een beetje kromme benen hebben. Maar de stad lijkt op de schoongepoetste keuken van een boerderij: proper, rechthoekig en efficiënt – met een heleboel herkauwende koeien eromheen.’

‘Dat is echt een aantrekkelijk beeld, Andrew.’

‘Steek er niet de draak mee, off-sider.’

Via de snelweg reden ze in oostelijke richting door een groen, glooiend landschap waar bos en akkers elkaar afwisselden.

‘Welkom op het Australische platteland,’ zei Andrew.

Ze passeerden grazende koeien die sloom naar hen staarden.

Harry grinnikte.

‘Wat is er?’ vroeg Andrew.

‘Ken je die Larson-strip waarin een paar koeien staand op hun achterpoten in een weiland een trek van hun sigaret nemen en dat een van hen roept: “Pas op, daar komt weer een auto aan!”’

Het bleef stil.

‘Wie is Larson?’

‘Laat maar.’

Ze passeerden lage houten huizen met veranda’s, muskietengaas in de deur en pick-ups voor de deur. Ze reden langs breedgebouwde werkpaarden die hen met melancholieke ogen nakeken, langs bijenkasten en langs varkens die vol genot in de modder lagen te rollen. De wegen werden smaller. Tegen het middaguur gingen ze in een klein plaatsje tanken. Het bord vertelde hun dat ze in Uki waren, twee achtereenvolgende jaren uitgeroepen tot de schoonste stad van Australië. Er stond niet bij welke stad het laatste jaar had gewonnen.

‘Holy macaroni,’ zei Harry toen ze Nimbin binnen reden.

Het centrum was ongeveer honderd meter lang, geschilderd in alle kleuren van de regenboog en bevolkt met een bonte verzameling mensen die zo uit de Cheech & Chong-films konden komen die Harry in zijn videoverzameling had.

‘Dit is 1970!’ riep hij uit. ‘Ik bedoel, kijk daar staat Peter Fonda Janis Joplin te kussen.’

Ze tuften langzaam door de straat terwijl slaapdronken ogen de auto volgden.

‘Dit is gewoon fantastisch. Ik dacht dat zulke plaatsen niet meer bestonden. Het is om je rot te lachen.’

‘Waarom?’ vroeg Andrew.

‘Vind jij het niet komisch?’

‘Wat heet komisch,’ zei Andrew. ‘Ik begrijp dat het makkelijk is om nu om deze dromen te lachen. Ik merk dat de huidige generatie jongeren vindt dat de flowerpowergeneratie een stelletje potheads was dat alleen maar akoestisch gitaar speelde, eigen gedichten las en afwisselend met elkaar neukte. Ik zie dat de organisatoren van Woodstock in interviews verschijnen met een stropdas om en lacherig praten over de ideeën van toen, die hun vandaag de dag erg naïef voorkomen. Maar ik ben van mening dat de wereld er heel anders uit had gezien zonder de ideeën waar die generatie voor stond. Trefwoorden als vrede en liefde zijn nu misschien clichés, maar toen we jong waren meenden we het. Met heel ons hart.’

‘Ben je niet een beetje te oud om hippie geweest te zijn, Andrew?’

‘Inderdaad. Ik was oud. Een doorgewinterde, doortrapte hippie was ik,’ grinnikte Andrew. ‘Menig jong meisje kreeg bij oom Andrew haar eerste introductie in de complexe mysteries van de liefde.’

Harry sloeg Andrew op de schouder. ‘Ik dacht dat je zojuist over idealisme sprak, ouwe bok.’

‘Natuurlijk was het idealisme,’ zei Andrew verbolgen. ‘Ik kon deze tere bloemknoppen toch niet overlaten aan de een of andere klungelige, pukkelige tiener en riskeren dat het meisje voor de rest van de jaren zeventig met een trauma moest rondlopen?’

‘Dus dat was de belangrijkste bijdrage van de jaren zeventig aan de huidige maatschappij?’

Andrew schudde zijn hoofd.

‘De lucht, man. Het hing in de lucht. De vrijheid. Geloof in de mens. De mogelijkheid iets nieuws op te bouwen. Ook al beweert Bill Clinton dat hij geen marihuana heeft geïnhaleerd, hij heeft evengoed dezelfde lucht geïnhaleerd, dezelfde geest, net als wij toen. En natuurlijk heeft dat invloed gehad op wie hij nu is. Verdomme, je moest immers minstens vijf jaar je adem inhouden om er niets van in je bloed te krijgen! Dus lach maar, Harry Holy. Over twintig jaar, wanneer de broeken met wijde pijpen en al die slechte gedichten vergeten zijn, komt het gedachtegoed uit die tijd in een heel ander daglicht te staan, denk aan mijn woorden!’

Harry lachte toch.

‘Vat het niet persoonlijk op, Andrew, maar ik ben een generatie later opgegroeid. Net zoals jullie lachten om de generatie uit de jaren vijftig met hun strakke blouses en vetkuiven, lachten wij om jullie mahatma’s en bloemen in het haar. Denk je niet dat de huidige tieners moeten lachen om lui zoals ik? Zo gaat het nu eenmaal. Maar hier lijken de jaren zeventig nog steeds voort te leven.’

Andrew gebaarde met zijn hand naar de akkers.

‘Dit soort planten lijkt in Australië goed te gedijen. De hippiegolf is nooit helemaal uitgestorven, maar ging op de een of andere manier gelijk over in dat hele New Age-gedoe. In elke boekhandel vind je ten minste één boekenplank met boeken over alternatieve leefwijzen, healing, contact met je innerlijk, vegetarisme, hoe je je moet vrijmaken van materialisme en in harmonie moet leven met jezelf en het milieu. Maar niet iedereen rookt natuurlijk hasj.’

‘Dat is geen New Age, Andrew. Dit zijn blowende hippies uit de goeie, ouwe tijd, zo simpel is het.’

Andrew keek uit het raam en glimlachte. Een man met een lange grijze baard, gekleed in een wijde jurk, zat op een bank en maakte het V-teken naar hen. The Marihuana Museum stond er op een bordje met een tekening van een oude, gele hippie-Volkswagenbus. Daaronder stond in kleine letters: Entrance: One dollar. If you can’t pay, go in anyway.

‘Er is een drugsmuseum in Nimbin,’ legde Andrew uit. ‘Het meeste is rotzooi, maar voor zover ik het me kan herinneren hadden ze een aantal originele schilderijen van de Mexicoreizen van Ken Kesey, Jack Kerouac en die andere pioniers uit de tijd dat ze experimenteerden met bewustzijnsverruimende drugs.’

‘Toen lsd niet gevaarlijk was?’

‘En seks alleen maar gezond was. Een heerlijke tijd, Harry Hole. You should have been there, man.’

Ze parkeerden verderop in de straat en liepen terug. Harry deed zijn Ray Ban-zonnebril af en probeerde er als een burger uit te zien. Het was kennelijk een rustige dag in Nimbin. Andrew en Harry liepen zigzaggend tussen de handelaars door: ‘Good grass!’ ... ‘Best grass in Australia, man!’ ... ‘Grass from Papua New Guinea, mindblowin’!’

‘Papoea-Nieuw-Guinea,’ snoof Andrew. ‘Zelfs hier, in de hoofdstad van de hasj, leven de mensen met het idee dat de hasj beter is als hij van ver komt. Koop Australische, zeg ik.’

Een zwanger, maar toch mager meisje zat op een stoel voor ‘het museum’ en wenkte hen. Ze kon twintig, maar ook veertig zijn en was gekleed in luchtige, kleurrijke gewaden. Haar blouse was zo geknoopt dat de blote buik eruit stak met de huid er strak als een trommelvel overheen gespannen. Harry vond dat ze hem vaag bekend voorkwam. Te oordelen naar de grootte van haar pupillen kon hij vaststellen dat er vanmorgen opwekkender stoffen dan marihuana op haar ontbijtbord hadden gelegen.

‘Looking for something else?’ vroeg ze. Ze had gezien dat zij geen interesse hadden getoond om marihuana te kopen.

‘Nee...’ begon Harry.

‘Acid. Jullie willen lsd, nietwaar?’ Ze boog naar hen toe en sprak snel en indringend.

‘Nee, we willen geen lsd,’ zei Andrew zacht en beslist. ‘We zoeken iets anders. Snap je?’

Ze bleef hen aankijken. Andrew maakte een teken dat hij verder wilde, maar toen sprong ze op van de stoel, ogenschijnlijk totaal niet gehinderd door die dikke buik, en pakte de arm van Andrew vast.

‘Oké. Maar dat kunnen we hier niet regelen. Jullie zien me over tien minuten in die pub daar.’

Andrew knikte, en zij haastte zich met haar dikke buik en een pup op haar hielen de straat uit.

‘Ik weet wat je denkt, Harry,’ zei Andrew, een sigaar aanstekend. ‘Dat het niet netjes is Moeder Barmhartigheid voor de gek te houden met het idee dat we heroïne kopen. Dat het politiebureau honderd meter verderop in de straat ligt en dat we daar alles over Evans White te weten kunnen komen wat we maar willen. Maar ik heb het gevoel dat dit sneller gaat. Laten we een pilsje pakken en kijken wat er gebeurt.’

Een halfuur later kwam Moeder Barmhartigheid samen met een kerel die minstens zo gejaagd leek als zij de bijna uitgestorven pub binnen. Hij zag eruit als Klaus Kinski’s versie van Dracula: bleek, in het zwart, broodmager en met blauwe kringen rond zijn ogen.

‘Kijk eens aan,’ fluisterde Andrew. ‘Je kunt hem er in elk geval niet van beschuldigen dat hij zijn eigen waar niet uitprobeert.’

Moeder Barmhartigheid en de Kinski-kloon kwamen met grote stappen op hen af gelopen. De laatstgenoemde zag er niet naar uit dat hij zin had langer dan nodig was in het daglicht te verkeren en sloeg de beleefdheidsfrasen over: ‘Voor hoeveel willen jullie kopen?’

Andrew zat demonstratief met zijn rug naar hem toegekeerd. ‘Ik geef er de voorkeur aan dat we met zo min mogelijk mensen zijn voordat we concreet worden, mister,’ zei hij zonder zich om te draaien.

Kinski maakte een gebaar met zijn hoofd en Moeder Barmhartigheid trok een zuur gezicht en verdween. Waarschijnlijk werkte ze op provisiebasis, en Harry nam aan dat het met de vertrouwensbasis tussen haar en Kinski net zo was gesteld als bij de meeste junkies het geval was: die bestond niet.

‘Ik heb niets bij me, en als jullie smerissen zijn dan snij ik jullie ballen eraf. Laat me eerst je poen zien, dan gaan we hier weg.’ Hij sprak snel en nerveus terwijl zijn ogen heen en weer schoten.

‘Is het hier ver vandaan?’ vroeg Andrew.

‘It’s a short walk, but a lo-ong trip.’ Iets wat een lach moest voorstellen verscheen als een kort ontbloten van zijn tanden op zijn gezicht en was toen weer weg.

‘Good on ya, mate. Ga zitten en houd je bek,’ zei Andrew en hij liet hem zijn politiepenning zien. Kinski verstijfde. Kloppend op zijn holster op zijn rug, stond Harry op.

‘Wat is dit voor een amateuristisch gedoe? Ik heb niets bij me, zei ik toch al.’ Kinski liet zich nijdig op een stoel voor Andrew vallen.

‘Ik ga ervan uit dat je de plaatselijke sheriff en zijn assistenten kent? En zij kennen jou, neem ik aan? Maar weten ze dat je begonnen bent horse te verkopen?’

De man haalde zijn schouders op.

‘Wie heeft hier nou iets over horse gezegd? Ik dacht dat we hasj...’

‘Natuurlijk. Niemand heeft iets over harddrugs gezegd, en het is ook niet zeker dat iemand daar iets over zal gaan zeggen, als je ons gewoon wat inlichtingen geeft.’

‘Jullie maken zeker een grapje? Ik zal mijn kop riskeren door iemand te verlinken alleen omdat twee smerissen van buiten de stad, die niets tegen me hebben, hier binnen komen denderen en...’

‘Verlinken? We hebben elkaar hier ontmoet, werden het helaas niet eens over de prijs van het spul en dat was het. Je hebt bovendien een getuige dat we elkaar gewoon hebben ontmoet om zaken te doen. Doe wat we zeggen, dan zie je ons nooit weer, net zomin als de anderen hier.’

Andrew stak een sigaar op en keek met samengeknepen ogen naar die arme junk aan de andere kant van de tafel, blies rook in zijn gezicht en ging verder. ‘Als we echter niet krijgen wat we willen, kan het gebeuren dat we bij het naar buiten gaan onze politiepenningen opspelden en dan zullen er de komende tijd een paar arrestaties plaatsvinden die jouw populariteit in dit milieu bepaald geen goed doen. Ik weet niet of die methode waar je het net over had, de ballen van verlinkers afsnijden, hier wordt gebruikt. Potheads zijn immers meestal vredelievende mensen. Maar ze weten dan wel het een en ander en het zou me niet verbazen als de sheriff op een avond, heel toevallig, over je zaakje struikelt. Potheads zijn niet zo blij met concurrentie van harddrugs, weet je, en zeker niet van junkies die verlinken. En van de strafmaat voor het dealen van grote hoeveelheden heroïne ben je op de hoogte, of niet?’

Nog meer blauwe rook in het gezicht van Kinski. Je krijgt niet iedere dag de kans rook te blazen in het gezicht van een schurk, dacht Harry.

‘Oké,’ zei Andrew toen Kinski geen antwoord gaf. ‘Evans White. Je moet ons vertellen waar hij is, wie hij is en hoe we hem te pakken krijgen. Nu!’

Kinski keek om zich heen. Het ingevallen, grote hoofd draaide rond op de dunne nek, hij leek op een gier bij een karkas die angstig rondkeek of de leeuwen niet terugkwamen.

‘Is dat alles?’ vroeg hij. ‘Meer niet?’

‘Meer niet,’ antwoordde Andrew.

‘En hoe kan ik weten dat jullie niet terugkomen en meer willen hebben?’

‘Dat kun je niet weten.’

Hij knikte alsof hij al wist dat dat het enige antwoord was dat hij kon krijgen.

‘Oké. Hij is nog geen grote vis, maar naar wat ik heb gehoord, is hij hard op weg er een te worden. Hij heeft gewerkt voor madam Rosseau, de hasjkoningin hier, maar nu is hij bezig zijn eigen business op te zetten. Hasj, acid en misschien ook morfine. Het gaat om dezelfde hasj als de anderen verkopen, lokale productie. Maar hij heeft kennelijk goede contacten in Sydney en daar verhandelt hij het goedkoop en tegen goede acid. Om acid draait het nu.’

‘Niet om xtc en heroïne?’ vroeg Harry.

‘Hoezo?’ vroeg Kinski chagrijnig.

‘Nou, ik kan alleen maar zeggen hoe het is waar ik vandaan kom, en na de house-beweging gaat men ervan uit dat de helft van de jeugd boven de zestien in Engeland xtc heeft geprobeerd. En na Trainspotting is heroïne drug nummer...’

‘What? House? Trainspotting?’ De man keek hem niet-begrijpend aan. Harry had al eerder gemerkt dat maatschappelijke fenomenen de neiging hebben aan de deur van junkies voorbij te gaan.

‘Hoe krijgen we Evans te pakken?’ vroeg Andrew.

‘Hij is geregeld in Sydney, maar ik heb hem hier een paar dagen geleden in de stad gezien. Hij heeft een kind bij een juffrouw in Brisbane die hier een tijdje rondzwierf. Ik weet niet waar zij nu is, maar het kind is in ieder geval bij hem op de boerderij waar hij woont als hij in Nimbin is.’

Hij legde kort uit waar de boerderij lag.

‘Wat voor een type is White?’ wilde Andrew weten.

‘Tja, wat zal ik zeggen?’ Kinski krabde zich in de baard die hij niet had. ‘Een charmante klootzak, is dat niet wat ze zeggen?’

Andrew en Harry wisten niet of ze dat zeiden, maar ze knikten dat ze begrepen wat hij bedoelde.

‘Hij is oké om mee te dealen, maar ik zou z’n vriendin niet willen zijn, als jullie begrijpen wat ik bedoel.’

Ze schudden het hoofd dat ze niet begrepen wat hij bedoelde.

‘Hij is een ijdeltuit en staat er niet om bekend dat hij genoeg heeft aan één liefje tegelijk. Er is voortdurend wat aan de hand met zijn vriendinnen, ze schreeuwen en krijsen, dus dan is het niet zo vreemd dat er af en toe eentje opduikt met een blauw oog.’

‘Hm. Ken je een Noors meisje dat Inger Holter heet? Ze is vorige week bij Watson’s Bay in Sydney gevonden. Vermoord.’

‘O ja? Nog nooit van gehoord.’ Hij was duidelijk ook geen ijverige krantenlezer.

Andrew drukte de sigaar uit, en Harry en hij stonden op.

‘Kan ik er zeker van zijn dat jullie je bek houden?’ vroeg Kinski en hij keek hen sceptisch aan.

‘Jazeker,’ zei Andrew en hij beende naar de deur.

Het politiebureau lag in de hoofdstraat, inderdaad honderd meter van het museum, en zag eruit als een gewoon woonhuis. Het enige verschil was dat op het grasveld een klein bordje stond waarop werd vermeld dat hier de plaatselijke politie huisde. Binnen zaten de sheriff en een assistent, elk achter hun eigen grote bureau, in een ruime kamer die verder gemeubileerd was met een bank, een salontafel, een televisie, een imposante verzameling kamerplanten en een boekenrek met daarin een uit de kluiten gewassen koffiezetapparaat. Door de geruite gordijnen leek de kamer op een Noors zomerhuisje.

‘Good day,’ zei Andrew.

Harry herinnerde zich dat Kåre Willoch in de jaren tachtig hetzelfde zei tegen de Amerikaanse televisiekijkers. De dag daarna beschuldigden verontwaardigde Noorse kranten de minister ervan dat hij Noorwegen in het buitenland belachelijk had gemaakt met zijn steenkolenengels.

‘Good day,’ antwoordden de sheriff en de assistent die geen Noorse kranten lazen.

‘Ik ben Kensington en dit is Holy. Ik neem aan dat Sydney heeft gebeld om uit te leggen waarom wij hier zijn?’

‘Ja en nee,’ antwoordde de man die kennelijk de sheriff was: een blauwogige, bruinverbrande man van in de veertig met een joviaal voorkomen en een stevige handdruk. Hij deed Harry denken aan de vader in Skippy, een van die in kaki geklede, rustige en rechtschapen Australische doorsneehelden die tegen een stootje kunnen.

‘Sydney was een beetje onduidelijk. We hebben begrepen dat jullie op zoek zijn naar een vent, maar dat jullie níét willen dat we hem oppakken?’ De sheriff ging staan en hees zijn broek op. ‘Zijn jullie bang dat we er een puinhoop van maken? Geloven jullie niet dat we ons werk kunnen doen?’

‘No offense, chief. We weten dat jullie je handen vol hebben aan het in kaart brengen van de marihuanavelden, dus we hadden gedacht dat we die kerel een bezoekje gingen brengen zonder jullie lastig te vallen. We hebben een adres gekregen, en willen de desbetreffende persoon alleen een paar vragen stellen.’

Andrew stak zijn onderlip naar voren om aan te geven dat dit een peulenschilletje was.

De sheriff bromde ontevreden. ‘Sydney en Canberra, het is allemaal één pot nat. Geven orders en sturen mensen, terwijl wij hier de laatsten zijn die te horen krijgen wat er aan de hand is. En wie krijgt de schuld als er iets verkeerd gaat?’

‘Amen,’ mompelde de assistent achter zijn bureau.

Andrew knikte. ‘Praat me er niet van. Zo gaat het bij ons iedere dag,’ zei hij. ‘Waar je ook kijkt, zijn er chefs die nog nooit een voet op straat hebben gezet. Zo is het nu eenmaal. Wij, de veldwerkers die weten hoe de dingen gaan, worden erop uitgestuurd door kantoormuizen met een middelmatige rechtenstudie die hopen ooit hogerop te komen.’

Harry haastte zich instemmend te knikken en diep te zuchten.

De sheriff keek hen onderzoekend aan, maar Andrews gezicht was ondoorgrondelijk. Hij gaf hun het voordeel van de twijfel en bood koffie aan.

‘Geweldige koffiezetter heb je daar,’ zei Harry en hij wees naar het monsterapparaat in de hoek.

Die was raak. ‘Zet één liter in een minuut,’ zei de sheriff trots en hij gaf een korte uitleg over de technische snufjes.

Een paar koppen koffie later waren ze tot de slotsom gekomen dat de North Sydney Bears in de rugbyliga een verdomde snobclub was en dat die Noorse schaatser van Samantha Riley een prima kerel was.

‘Hebben jullie trouwens die demonstratieposters gezien in de stad?’ vroeg de assistent. ‘Ze roepen de mensen op om morgen naar de landingsbaan te komen en onze helikopter omver te duwen. Ze vinden dat het onwettig is om privé-eigendom te fotograferen. Gisteren hadden zich vijf mensen aan de helikopter vastgeketend. We kregen hem pas aan het eind van de middag de lucht in.’

De sheriff en de assistent lachten. Het was duidelijk dat ze het niet zo erg vonden.

Na nog een kop koffie stonden Andrew en Harry op: het was tijd om een praatje te gaan maken met Evans White en ze bedankten beide mannen met een handdruk.

‘Overigens,’ zei Andrew en hij bleef staan in de deuropening, ‘ik heb horen zeggen dat iemand in Nimbin heroïne verkoopt. Magere, donkere kerel. Ziet eruit als een vampier in hongerstaking.’

De sheriff keek snel op.

‘Heroïne?’

‘Hij zal Mondale bedoelen,’ zei de assistent.

‘Mondale, die verdomde gedegenereerde schapenneuker!’ riep de sheriff.

Andrew tikte tegen de hoed die hij niet had.

‘Dacht dat jullie dat wel wilden weten.’

‘Hoe was het etentje met onze Zweedse getuige?’ vroeg Andrew op weg naar Whites boerderij.

‘Goed. Pittig gekruid, maar goed,’ antwoordde Harry snel.

‘Kom op, Harry. Waar hebben jullie over gepraat?’

‘Een heleboel. Noorwegen en Zweden.’

‘Juist. Wie won?’

‘Zij.’

‘Wat heeft Zweden dat Noorwegen niet heeft?’ vroeg Andrew.

‘Om het belangrijkste het eerst te noemen: een stel goede filmregisseurs. Bo Widerberg, Ingmar Bergman...’

‘Ah, filmregisseurs,’ grinnikte Andrew. ‘Die hebben wij ook. Jullie hebben daarentegen Edvard Grieg.’

‘Jezus,’ zei Harry. ‘Ik wist niet dat je ook een kenner van klassieke muziek bent. ’

‘Grieg was een genie. Neem bijvoorbeeld de tweede symfonie in C-mol waar...’

‘Sorry, Andrew,’ zei Harry. ‘Ik ben opgegroeid met tweesnarige punk. De enige symfonieën die ik ken zijn van Yes en King Crimson. Ik luister niet naar muziek uit de vorige eeuw, oké? Alles voor 1980 is wat mij betreft het stenen tijdperk. We hebben een band die Dumdum Boys heet die...’

‘De symfonie in C-mol werd opnieuw uitgevoerd in 1981,’ zei Andrew. ‘Dumdum Boys? Dat is nogal een pretentieuze naam.’

Harry gaf het op.

Evans White keek hen met halfgeopende ogen aan. Zijn haar hing in slierten voor zijn gezicht. Hij krabde in zijn kruis en gaapte demonstratief. Hij wekte niet de indruk verrast te zijn hen te zien. Niet omdat hij hen verwachtte, maar waarschijnlijk omdat hij het niet uitzonderlijk vond dat mensen bij hem langskwamen. Hij zat per slot van rekening op de beste acid van het district, en Nimbin was een kleine plaats waar de geruchten snel gingen. Harry ging ervan uit dat een man als White geen kleine hoeveelheden dealde en al helemaal niet vanuit zijn huiskamer, maar dat weerhield de mensen er nauwelijks van om naar zijn boerderij te gaan en te proberen een partijtje te kopen.

‘Jullie zijn verkeerd. Probeer het in de stad,’ zei hij en hij deed de deur met het muskietengaas dicht.

‘We zijn van de politie, meneer White.’ Andrew hield zijn insigne omhoog. ‘We willen graag met u praten.’

Evans keerde hen de rug toe.

‘Vandaag niet. Ik hou niet van smerissen. Kom maar terug met een arrestatiebevel, huiszoekingsbevel of zoiets, dan zullen we zien wat we kunnen doen. En voor nu: goedenacht.’

Hij smeet de binnendeur ook dicht.

Harry leunde tegen de deurpost en riep: ‘Evans White! Hoort u me? We vragen ons af of u op deze foto staat, Sir. En als dat het geval is, of u die blonde vrouw kent die naast u zit? Ze heet Inger Holter, ze is nu dood!’

Het was even stil. Toen piepte de deurklink. Evans gluurde naar buiten.

Harry hield de foto in de kier van de deur.

‘Ze zag er niet zo best uit toen de politie van Sydney haar vond, meneer White.’

In de keuken lagen kranten op tafel, de gootsteen stond propvol borden en glazen en de vloer had in geen maanden water en schoonmaakmiddel gezien. Toch zag Harry in een oogopslag dat er geen sprake was van totaal verval; het zag er niet uit als het huis van een totaal verloederde junkie. Er lagen geen weken oude etensresten die onder de vliegen zaten, het stonk er niet naar pis en de gordijnen waren niet dicht. Bovendien heerste er een soort orde in de ruimte, waardoor Harry besefte dat Evans White nog steeds controle had over de dingen.

Ze gingen ieder op een keukenstoel zitten. Evans haalde een pilsje uit de koelkast en zette dat aan zijn mond. Een boer knalde door de keuken, gevolgd door een tevreden gegrinnik van Evans.

‘Vertelt u eens over uw relatie met Inger Holter, meneer White,’ zei Harry en hij wuifde de geur van de boer weg.

‘Inger was een aardig, mooi en nogal dom meisje dat fantaseerde dat zij en ik samen gelukkig konden worden.’ Evans keek naar het plafond. Toen grinnikte hij weer tevreden.

‘Ik geloof werkelijk dat ik het zo heel goed heb samengevat,’ zei hij.

‘Hebt u enig idee hoe ze kan zijn vermoord en wie dat gedaan kan hebben?’

‘Tja, we hebben hier in Nimbin ook kranten, dus ik weet al dat ze gewurgd is. Maar door wie? Een wurger, neem ik aan.’ Hij gooide zijn hoofd in zijn nek en lachte. Een gekrulde haarlok viel over zijn gezicht, de witte tanden fonkelden in zijn gebruinde gezicht en de lachrimpeltjes rond de bruine ogen verspreidden zich naar zijn oren, waarin een heleboel piratenringetjes zaten.

Andrew kuchte.

‘Meneer White, een vrouw die u goed kende en met wie u een intieme verhouding onderhield is onlangs vermoord. Wat u persoonlijk voelt of niet voelt met betrekking tot de zaak gaat ons niet aan. Maar zoals u zeker kunt begrijpen, zijn we op zoek naar een moordenaar, en aangezien u ons maar nauwelijks probeert te helpen, zijn we genoodzaakt u mee te nemen naar het politiebureau in Sydney.’

‘Ik was toch al van plan naar Sydney te gaan, dus als dat betekent dat jullie mijn vliegticket betalen, dan vind ik dat prima.’ Hij maakte een minachtend gebaar met zijn hoofd.

Harry wist niet wat hij moest denken. Was Evans White zo hard als hij deed voorkomen of leed hij alleen maar aan ‘een slecht ontwikkeld inlevingsvermogen’ zoals dat in Noorwegen zo fraai heette. Merkwaardig, dacht Harry, dat in Noorwegen de wet rekening houdt met het inlevingsvermogen van de verdachte.

‘Zoals u wilt, mister White,’ zei Andrew. ‘Vliegtuigticket, gratis kost en inwoning, gratis advocaat en gratis pr als verdachte in de zaak.’

‘Big deal. Ik sta binnen achtenveertig uur weer op straat.’

‘En dan bieden we het hele etmaal gratis een schaduw aan, een gratis wekdienst die ’s nachts zal checken of je thuis bent, misschien ook nog zo nu en dan een paar gratis razzia’s. En wie weet wat we dan vinden?’

Evans goot de rest van het bier naar binnen en pulkte aan het etiket van de bierfles.

‘Wat willen de heren weten?’ zei hij timide. ‘Het enige wat ik weet is dat ze ineens was verdwenen. Ik zou naar Sydney gaan, dus ik probeerde haar te bellen, maar ze was niet thuis en ook niet op het werk. Op dezelfde dag dat ik in de stad kom, lees ik in de krant dat ze vermoord is. Ik loop twee dagen rond als een zombie. Ik bedoel, v-e-r-m-o-o-r-d? Hoe groot is statistisch gezien de kans om door wurging om het leven te komen?’

‘Niet groot. Maar u hebt dus een alibi voor het tijdstip van de moord? Dat is goed...’ zei Andrew en hij schreef wat op.

Evans schoot overeind.

‘Alibi? Wat bedoel je? Ik ben toch verdomme geen verdachte? Of gaan jullie me vertellen dat de smerissen meer dan een week met de zaak bezig zijn zonder dat er een bruikbaar spoor is gevonden?’

‘We onderzoeken elk spoor, meneer White. Kunt u me vertellen waar u die twee dagen was voordat u naar Sydney kwam?’

‘Ik was natuurlijk hier op de boerderij.’

‘Alleen?’

‘Niet helemaal.’ Evans tilde grijnzend zijn lege bierfles op. Die vloog met een elegante parabool door de lucht voordat hij geluidloos in de vuilnisemmer voor het aanrecht verdween. Harry knikte bewonderend.

‘Mag ik vragen met wie u samen was?’

‘Dat was te verwachten. Maar goed, ik heb niets te verbergen. Dat was met een vrouw die Angeline Hutchinson heet. Ze woont hier in de stad.’

Harry schreef dit op.

‘Vriendin?’ vroeg Andrew.

‘Zoiets,’ antwoordde Evans.

‘Wat kunt u ons vertellen over Inger Holter? Wie was ze?’

‘Eh, we kennen elkaar nog niet zo verdomd lang. Ik heb haar in Sydney ontmoet, in de bar waar ze werkte, The Albury. We raakten in gesprek en zij vertelde dat ze spaarde voor een reis naar Byron Bay. Dat ligt hier maar een paar mijl vandaan, dus ik gaf haar mijn telefoonnummer in Nimbin. Een paar dagen later belde ze op en vroeg of ze één nacht op de boerderij mocht slapen. Ze bleef hier meer dan een week. Daarna ontmoetten we elkaar in Sydney als ik daar was. Dat is zo’n keer of drie gebeurd. Zoals je begrijpt, hebben we niet de tijd gehad om samen oud te worden. En bovendien werd ze al een beetje plakkerig.’

‘Plakkerig?’

‘Ja, ze ontfermde zich liefdevol over mijn zoontje, Tom-Tom, en fantaseerde over een gezin en huis op het platteland. Daar had ik niet zoveel zin in, maar ik liet haar maar begaan.’

‘Begaan met wat?’

‘Zij was zo’n type dat stoer doet als je haar voor het eerst ontmoet, maar dat zo zacht als boter wordt als je haar een beetje onder de kin kietelt en zegt dat je een beetje van haar houdt. Dan wil ze wel alles voor je doen.’

‘Ze was dus een zorgzaam meisje?’ vroeg Harry.

Evans was duidelijk niet blij met de wending die het gesprek had genomen.

‘Misschien wel. Ik kende haar zoals gezegd niet zo goed. Ze had haar familie in Zweden immers een tijd niet gezien, dus het is mogelijk dat ze gewoon behoefte had aan... mensen, iemand die er was, of niet? Weet ik verdomme veel. Ze was zoals gezegd een dom, romantisch meisje, er zat geen kwaad bij...’

Evans’ stem sloeg even over. Het werd stil in de keuken. Hij was óf een goed toneelspeler óf hij had toch menselijke gevoelens, dacht Harry.

‘Als u geen toekomst zag in de relatie, waarom ging u dan niet bij haar weg?’

‘Ik was al bezig weg te gaan. Ik stond al in de deur en wilde “het ga je goed” zeggen, zoiets. Maar daar ben ik niet meer aan toegekomen, want ineens was ze verdwenen. Just like that...’ Hij knipte met zijn vingers.

Jazeker, hij had een brok in zijn keel, dacht Harry.

Evans keek naar zijn handen. ‘Wat een manier om aan je eind te komen, hè?’

5 | Een moeder, een heel grote spin en Bubbur

Ze slingerden over steile bergwegen. Een bord wees de weg naar Crystal Castle.

‘De vraag is: spreekt Evans White de waarheid?’ zei Harry.

Andrew week uit voor een tegemoetkomende tractor.

‘Mag ik mijn ervaringen met je delen, Harry? Meer dan twintig jaar heb ik met mensen gesproken die verschillende redenen hadden om te liegen of de waarheid te spreken. Schuldigen en onschuldigen, moordenaars en zakkenrollers, zenuwpezen en koele kikkers, blauwogige babygezichten, getekende boeventronies, sociopaten, psychopaten, filantropen...’

Andrew zocht naar meer voorbeelden.

‘Point taken, Andrew.’

‘... indianen en blanken. Ze hebben allemaal hun verhaal verteld met maar één doel voor ogen: geloofd te worden. En weet je wat ik heb geleerd?’

‘Dat het onmogelijk is te zeggen wie er liegt en wie niet?’

‘Precies, Harry!’ Andrew raakte op dreef. ‘In de traditionele detectives heeft iedere detective met respect voor zichzelf een feilloze neus voor mensen die liegen. Bullshit! De menselijke natuur is een groot onoverzichtelijk bos waarvan niemand het gegeven is het volledig te kennen. Zelfs een moeder kent de diepste geheimen van haar kind niet.’

Ze draaiden een parkeerplaats op voor een grote groene tuin met een smal grindpad dat kronkelde langs fonteinen, bloemperken en exotische boomsoorten. Achter in de tuin rees een groot huis op dat onmiskenbaar The Crystal Castle was dat op de kaart van de sheriff in Nimbin stond aangegeven. Het kristalkasteel.

Een bel boven de deur meldde hun aankomst. Het was duidelijk een populaire bestemming, want de winkel stond vol mensen. Een doortastende dame kwam hen met een stralende glimlach tegemoet en heette hen welkom met een enthousiasme alsof zij de eerste mensen waren die ze in maanden zag.

‘Zijn jullie hier voor het eerst?’ vroeg ze. Alsof haar kristalwinkel een bedevaartsoord was waar mensen naar terugverlangden als ze er eenmaal hun hart aan hadden verloren. En afgaand op wat ze ervan hadden gehoord, kon dat best het geval zijn.

‘Ik ben jaloers op jullie,’ zei ze toen ze bevestigden dat het de eerste keer was. ‘Jullie gaan The Crystal Castle voor het eerst meemaken!’

De dame huilde bijna van blijdschap.

‘Loop die gang daar in. Rechts zit ons uitstekende vegetarische eetcafé met de meest verrukkelijke gerechten. Als jullie daar zijn geweest, loop je naar links, de kristal- en mineralenkamer in. That’s where the real action is! Now go, go!’

Ze gebaarde hun op pad te gaan. Na zo’n introductie was het ontegenzeggelijk een teleurstelling te moeten constateren dat het eetcafé in feite een heel gewoon café was dat koffie, thee, salades met yoghurt en broodjes gezond verkocht. In de zogenaamde kristal- en mineralenkamer stonden glinsterende kristallen, boeddhafiguren met gekruiste benen, blauwe en groene kwartsgesteenten en allerlei steensoorten in een geraffineerd lichtarrangement uitgestald. In de kamer hing een zwakke wierookgeur en er klonk slaapverwekkende panfluitmuziek en ze hoorden het geluid van stromend water. Harry vond de winkel wel aardig, maar het geheel was een beetje camp en nauwelijks in staat je de adem te benemen. Waar je eventueel wel ademnood van kon krijgen, waren de prijzen.

‘Ha, ha,’ lachte Andrew toen hij een paar prijskaartjes bekeek. ‘Die dame is geniaal.’

Hij wees naar de onmiskenbaar gefortuneerde klanten in de winkel, die overwegend van middelbare leeftijd waren. ‘De flowerpowergeneratie is volwassen geworden. Ze hebben volwassen banen, volwassen inkomsten, maar hun harten liggen nog steeds ergens in de astrale sferen.’

Ze liepen naar de toonbank. De doortastende dame glimlachte nog even stralend. Ze pakte de hand van Harry en duwde een blauwgroene steen in zijn handpalm.

‘Je bent toch een Steenbok? Leg deze steen onder je kussen. Die haalt alle negatieve energie uit je kamer. Hij kost eigenlijk vijfenzestig dollar, maar ik vind echt dat je hem moet hebben, dus laten we zeggen vijftig dollar.’

Ze wendde zich tot Andrew. ‘En jij bent een Leeuw?’

‘Eh, nee, mevrouw, ik ben politieagent.’ Hij hield het insigne discreet omhoog.

Ze verbleekte en keek hem verschrikt aan.

‘Wat vreselijk. Ik hoop dat ik niets verkeerd heb gedaan.’

‘Daar is me niets van bekend, Ma’am. Ik neem aan dat u Margaret Dawson, voorheen White, bent? In dat geval willen we graag even onder vier ogen met u spreken.’

Margaret Dawson had zichzelf weer snel onder controle en riep een van de meisjes om de kassa over te nemen. Toen ging ze Harry en Andrew voor naar de tuin, waar ze aan een withouten tafel gingen zitten. Tussen twee bomen was een net gespannen waarvan Harry eerst dacht dat het een vissersnet was, maar dat bij nader inzien een gigantisch spinnenweb bleek te zijn.

‘Het ziet ernaar uit dat we regen krijgen,’ zei ze in haar handen wrijvend.

Andrew schraapte zijn keel.

Ze beet op haar onderlip.

‘Het spijt me, agent. Ik word hier gewoon zo nerveus van.’

‘Het hindert niet, mevrouw. Wat een net heeft u daar!’

‘O, dat. Dat is het net van Billy, onze muizenspin. Hij ligt vast ergens te slapen.’

Harry trok onwillekeurig zijn benen naar zich toe.

‘Muizenspin? Wil dat zeggen dat hij muizen... eet?’ vroeg hij.

Andrew lachte.

‘Harry komt uit Noorwegen. Daar zijn ze geen grote spinnen gewend.’

‘O. Dan kan ik u geruststellen, de grote zijn niet gevaarlijk,’ zei Margaret Dawson. ‘Daarentegen hebben we een kleine dodelijke rakker die “redback” heet. Maar die houdt eigenlijk vooral van steden waar hij zich kan verstoppen in de menigte, om het zo maar te zeggen. In donkere kelders en vochtige hoeken.’

‘Dat lijkt op iemand die ik ken,’ zei Andrew. ‘Maar terug naar de zaak, mevrouw. Het gaat om uw zoon.’

Nu werd mevrouw Dawson echt bleek.

‘Evans?’

Andrew keek naar Harry.

‘Voor zover we weten, heeft hij nooit problemen met de politie gehad, mevrouw Dawson,’ zei Harry.

‘Nee. Nee, dat heeft hij zeker niet. Godzijdank.’

‘We komen langs omdat we zagen dat uw bedrijf op onze route terug naar Brisbane ligt. We vroegen ons af of u iemand kent die Inger Holter heet?’

Ze proefde de naam. Toen schudde ze haar hoofd.

‘Evans gaat niet zoveel met meisjes om. De meisjes die hij aardig vindt, neemt hij hier mee naartoe om kennis te maken. Nadat hij een kind had gekregen bij dat... bij dat verschrikkelijke wicht, van wie ik de naam niet eens wil onthouden, toen verbood... toen zei ik dat ik vond dat hij een tijdje moest wachten. Tot hij de ware heeft gevonden.’

‘Waarom moest hij wachten?’ vroeg Harry.

‘Omdat ik het zei.’

‘Waarom zei u dat, mevrouw?’

‘Omdat... omdat het niet goed is,’ ze wierp een blik op de winkel om aan te geven dat haar tijd kostbaar was, ‘en omdat Evans een gevoelige jongen is die snel is gekwetst. Er is veel negatieve energie in zijn leven geweest, en hij heeft een vrouw nodig op wie hij volledig kan rekenen. Niet deze... loeders die hem in de war maken.’

Er was een grauw waas over haar irissen getrokken.

‘Ziet u uw zoon vaak?’ vroeg Andrew.

‘Evans komt hier zo vaak als hij kan. Hij heeft behoefte aan de rust hier. Hij werkt zo hard, de stakker. Hebt u wat van de kruiden geproefd die hij verkoopt? Af en toe neemt hij er wat van mee, die ik dan gebruik voor de thee in het café.’

Andrew kuchte opnieuw. Vanuit zijn ooghoek zag Harry beweging tussen de bomen.

‘We moeten weer verder, mevrouw. Nog een laatste vraag.’

‘Ja?’

Andrew had vast iets in zijn keel, want hij bleef maar kuchen. Het spinnenweb begon te schommelen.

‘Hebt u altijd zulk blond haar gehad, mevrouw Dawson?’

Het was al ’s avonds laat toen ze weer in Sydney landden. Harry was doodmoe en verlangde alleen maar naar zijn hotelbed.

‘Nog iets drinken?’ stelde Andrew voor.

‘Nee, bedankt,’ zei Harry.

‘In The Albury?’

‘Dat is bijna werk,’ zei Harry.

‘Precies.’

Birgitta lachte toen ze binnenkwamen. Ze hielp een klant en kwam toen naar hen toe. Haar ogen waren gericht op Harry.

‘Hoi,’ zei ze.

Harry voelde dat hij alleen maar zin had op haar schoot te kruipen en te gaan slapen.

‘Twee dubbele gin-tonic, in naam van de wet,’ zei Andrew.

‘Geef mij maar een grapefruitsap,’ zei Harry.

Ze bediende hen en leunde over de bar.

‘Hartelijk dank voor gisteren,’ fluisterde ze in het Zweeds tegen Harry. In de barspiegel achter haar zag hij zichzelf zitten met een idiote grijns op zijn lippen.

‘Hé, hé, geen Scandinavische tortelduiverij nu. Zolang ik de drankjes betaal, praten we Engels.’

Andrew keek hen somber aan.

‘En nu zal ik jullie jongelui eens iets vertellen. De liefde is een groter mysterie dan de dood.’

Hij laste een kunstmatige pauze in.

‘Oom Andrew zal jullie een oeroude Australische legende vertellen, namelijk de geschiedenis van de reuzenslang Bubbur en Walla.’

Ze schoven dichter naar elkaar toe, en Andrew smakte tevreden terwijl hij een sigaar opstak.

‘Er was eens een jonge krijger die Walla heette en die erg verliefd was op een mooie, jonge vrouw die Moora heette. En zij op hem. Walla had de inwijdingsceremonie van de stam doorstaan, hij was een man en kon dus trouwen met iedere vrouw van de stam die hij wilde, vooropgezet dat ze niet eerder getrouwd was geweest en dat zij hem wilde. En Moora wilde wel. Walla kon het bijna niet verdragen van zijn geliefde weg te moeten, maar de traditie schreef me voor dat hij voordat de bruiloft plaatsvond op jacht moest gaan en de buit van de jacht moest schenken aan de ouders van de bruid. Op een mooie ochtend met dauw op de bladeren ging Walla op pad. Moora gaf hem een witte kaketoeveer, die hij in zijn haar deed.

Terwijl Walla weg was, ging Moora honing verzamelen voor het feest. Die was overigens niet zo eenvoudig te vinden, en ze moest verder van het kamp vandaan dan ze gewoonlijk deed. Ze kwam bij een dal met grote stenen. Er heerste een vreemde stilte in het dal, geen vogel of insect te horen. Ze was net van plan weg te gaan, toen ze een nest met grote witte eieren in het oog kreeg, de grootste eieren die ze ooit had gezien. Die moet ik meenemen voor het feest, dacht ze en ze strekte haar hand uit naar de eieren.

Op hetzelfde ogenblik hoorde ze iets groots over de stenen glijden, en nog voordat ze tijd had om weg te komen of haar mond te openen, had een enorme bruingele slang zich rond haar lichaam geslingerd. Ze vocht, maar het lukte haar niet los te komen, en de slang snoerde zich steeds vaster om haar heen. Moora keek omhoog naar de blauwe lucht boven het dal en probeerde Walla’s naam te roepen, maar ze had geen lucht meer in haar longen om een geluid te kunnen voortbrengen. De greep van de slang werd steviger en steviger, en ten slotte was al het leven uit Moora geknepen en waren alle botten in haar lichaam gebroken. Toen gleed de slang terug naar de schaduw waar hij vandaan kwam en waar hij onmogelijk kon worden gezien, omdat zijn kleuren één werden met het lichtspel tussen de bomen en de stenen in het dal.

Het duurde twee dagen voordat haar gebroken lichaam tussen de stenen in het dal werd gevonden. Haar ouders waren ontroostbaar en haar moeder vroeg huilend aan haar vader wat ze tegen Walla moesten zeggen als hij terugkwam.’

Andrew keek met glanzende ogen naar Harry en Birgitta.

‘Het kampvuur was bezig uit te gaan toen Walla tegen het ochtendgloren terugkwam van de jacht. Hoewel het een vermoeiende tocht was geweest, waren zijn stappen lichtvoetig en zijn ogen hadden een blijde glans. Hij liep naar Moora’s ouders, die zwijgend bij het vuur zaten. “Hier zijn mijn geschenken,” zei hij. En de jachtbuit was goed: hij had een kangoeroe, een wombat en de dijen van een emoe bij zich.

“Je bent op tijd voor de begrafenis, Walla, jij die onze zoon zou worden,” zei Moora’s vader. Walla zag eruit alsof iemand hem had geslagen en het lukte hem bijna niet zijn pijn en verdriet te verbergen, maar als een echte stoere krijger hield hij zijn tranen binnen en vroeg koel: “Waarom hebben jullie haar nog niet begraven?” “Omdat we haar pas gisteren gevonden hebben,” antwoordde de vader. “Dan zal ik met haar meegaan en haar geest opeisen. Onze wirinun kan haar gebroken botten genezen, en ik zal haar geest terugbrengen en weer leven in haar blazen.” “Het is te laat,” zei de vader. “Haar geest is al vertrokken naar waar de geesten van alle dode vrouwen heen gaan. Maar degene die haar heeft gedood, leeft nog steeds. Ken je je plicht, zoon?”

Walla verliet hen zonder een woord te zeggen. Hij woonde in een grot samen met de andere ongetrouwde mannen van de stam. Ook tegen hen sprak hij niet. Vele maanden verstreken zonder dat Walla deelnam aan het zingen en dansen. Hij zat maar in zijn eentje. Sommigen dachten dat hij zijn hart had laten verstenen en Moora probeerde te vergeten. Anderen dachten dat hij van plan was Moora te volgen naar het dodenrijk van de vrouwen. “Dat lukt hem nooit,” zeiden ze. “Er is een rijk voor vrouwen en een rijk voor mannen.”

Een vrouw kwam bij het vuur zitten. “Jullie hebben het mis,” zei ze. “Hij denkt na over hoe hij de vrouw moet wreken. Denken jullie misschien dat je alleen maar een speer hoeft mee te nemen om Bubbur, de grote bruingele slang, te doden? Jullie hebben hem nog nooit gezien, maar ik heb hem een keer gezien toen ik jong was, en op die dag heb ik mijn grijze haar gekregen. Het was het vreselijkste wat je je maar kan voorstellen. Geloof me, Bubbur kan maar op één manier overwonnen worden en dat is met moed en list. En dat heeft die jonge krijger, volgens mij.”

De volgende dag kwam Walla bij het vuur. Zijn ogen schitterden, en hij leek bijna opgewonden toen hij vroeg wie er mee wilde om rubber te verzamelen. “Wij hebben rubber,” zeiden ze, verrast over Walla’s goede humeur. “Je kunt van ons krijgen.” “Ik wil verse rubber hebben,” zei hij. Hij lachte om hun verschrikte gezichten en zei: “Ga mee, dan zal ik jullie laten zien waarvoor ik de rubber zal gebruiken.” Nieuwsgierig gingen ze met hem mee, en nadat ze de rubber hadden verzameld, bracht hij hen naar het dal met de grote stenen. In de hoogste boom bouwde hij een platform en vroeg de anderen zich terug te trekken naar de poort van het dal. Hij vroeg zijn beste vriend bij hem in de boom te komen, en van daaruit riepen ze Bubburs naam, terwijl de echo’s door het dal rolden en de zon aan de hemel steeg.

Ineens was hij er. Een enorme bruingele kop die heen en weer zwaaide op zoek naar de plaats waar het geluid vandaan kwam. Eromheen krioelde het van kleinere bruingele slangen, klaarblijkelijk uit de eieren gekomen die Moora had gezien. Walla en zijn vriend kneedden de rubber tot grote ballen. Toen Bubbur hen in de boom in de gaten kreeg, opende hij zijn bek, bewoog met zijn tong en strekte zich naar hen uit. De zon stond op zijn hoogste punt en Bubburs witrode bek schitterde. Op het moment dat hij aanviel, stopte Walla de grootste rubberen bal precies in de open bek van de slang. De slang hapte instinctief toe, waardoor de tanden diep in de rubber verdwenen.

Bubbur rolde zich op zijn rug, maar slaagde er niet in de rubber die in zijn bek vastzat kwijt te raken. Walla en zijn vriend zagen kans dit trucje bij alle kleinere slangen te herhalen, en al snel waren ze allemaal onschadelijk gemaakt door het verzegelen van hun bekken. Toen riep Walla de andere mannen en die toonden geen genade, maar doodden alle slangen. Bubbur had immers de knapste dochter van de stam gedood, en Bubburs nakomelingen zouden op een dag net zo groot kunnen worden als hun moeder. Sinds die dag komt de gevreesde bruingele Bubbur-slang nog maar zelden voor in Australië. Maar de angst van de mensen heeft hem elk jaar groter en dikker gemaakt.’

Andrew dronk de rest van zijn gin-tonic op.

‘En de moraal van dit verhaal is?’ vroeg Birgitta.

‘Dat de liefde een groter mysterie is dan de dood. En dat men op moet passen voor slangen.’

Andrew betaalde voor de drankjes, gaf Harry een bemoedigende klap op zijn rug en vertrok.

Moora

6 | Een kostuum, statistische significantie en een aquariumvis

Hij deed zijn ogen open. Door het open raam achter een sloom wuivend gordijn klonk het geruis en gebrom van een stad die wakker wordt. Hij lag te kijken naar een absurditeit die aan de andere kant van de kamer aan de wand hing: een foto van het Zweedse koningspaar. De koningin met haar kalme, vertrouwde glimlach en de koning die eruitzag of iemand een mes tegen zijn rug hield. Harry begreep hoe hij zich voelde; hij was zelf in de derde klas van de lagere school ertoe overgehaald om de prins te spelen in Assepoester.

Ergens klonk het geluid van stromend water, en Harry ging aan de andere kant van het bed liggen om aan haar kussen te ruiken. Een tentakel van een kwal – of was het een lange rode haar? – lag op het kussen. Hij moest denken aan een vetgedrukt kadertje op de sportpagina van Dagbladet: ‘Erland Johnsen, Moss Fotballklubb – bekend om zijn rode haar en lange ballen.’

Hij vroeg zich af hoe hij zich voelde. Hij voelde zich licht. Licht als een veer, eigenlijk. Zo licht dat hij bang was dat de wind die door de gordijnen kwam hem zou optillen uit bed en hem mee het raam uit zou nemen, zodat hij zwevend boven Sydney in de ochtendspits zou ontdekken dat hij geen kleren aanhad. Hij kwam tot de conclusie dat de lichtheid kwam doordat hij in de loop van de nacht zo nadrukkelijk diverse lichaamssappen had geloosd dat hij meerdere kilo’s moest zijn kwijtgeraakt.

‘Harry Hole, politiebureau Oslo, bekend om zijn rare ideeën en lege ballen,’ mompelde hij.

‘Pardon?’

Birgitta stond in de kamer in een bijzonder lelijke ochtendjas en met een witte handdoek als een flinke tulband rond haar hoofd.

‘O, goedemorgen, Zweedse schone. Ik keek naar de foto van de Zweedse koning aan de wand daar. Denk jij ook niet dat hij liever boer was en in de grond zou willen spitten? Zo ziet hij eruit.’

Ze keek naar de foto.

‘Het is niet allen gegeven op de juiste plek in het leven te belanden. Hoe staat het eigenlijk met jou, diender?’

Ze liet zich naast hem op het bed vallen.

‘Een moeilijke vraag zo vroeg op de morgen. Voordat ik antwoord geef, wil ik dat je die ochtendjas uitdoet. Ik wil niet negatief zijn, maar zo op het eerste gezicht geloof ik dat dit kledingstuk meedingt naar een plaats op mijn “lelijkste-wat-ik-ooit-heb-gezien”-toptien.’

Birgitta lachte.

‘Ik noem dit de erotiekkiller. Hij is heel nuttig als vreemde mannen met een grote mond te opdringerig worden.’

‘Weet je of die kleur een naam heeft? Misschien hebben we te maken met een tot nu toe onbekende nuance, een soort onontdekte plaats in het kleurenspectrum, ergens tussen groen en bruin.’

‘Probeer mijn vraag niet te ontwijken, Noorse kletsmajoor!’

Ze sloeg hem met een kussen op het hoofd, maar na een kort gevecht kwam zij onder te liggen. Harry hield haar handen vast terwijl hij zich vooroverboog en met zijn mond probeerde vat te krijgen op de ceintuur van de ochtendjas. Birgitta schreeuwde toen ze begreep wat zijn bedoeling was. Ze kreeg een knie vrij, die ze resoluut tegen zijn kin zette. Harry kreunde en viel op zijn zij. Ze was razendsnel en ging op hem zitten met haar knieën op zijn armen.

‘Geef antwoord!’

‘Oké, oké, ik geef me over. Ja, ik ben op de juiste plek in het leven beland. Ik ben de beste diender die je je maar kunt voorstellen. Ja, ik wil liever boeven vangen dan in de grond spitten of naar galadiners gaan en op een balkon naar de massa staan zwaaien. En ja, ik weet dat dit pervers is.’

Birgitta kuste hem op zijn mond.

‘Je had je tanden wel mogen poetsen,’ zei Harry met samengeknepen mond.

Toen ze spontaan haar hoofd in haar nek gooide en lachte, greep Harry zijn kans. Snel tilde hij zijn hoofd op, beet in de ceintuur en trok. De ochtendjas gleed naar beneden en hij tilde zijn knie op en duwde haar op haar zij. Haar huid was warm en dampend vochtig van de douche.

‘Politie!’ schreeuwde ze en ze sloeg haar benen om hem heen. Harry voelde hoe zijn hart door zijn hele lichaam bonkte.

‘Verkrachting,’ fluisterde ze en ze beet hem in zijn oor.

Na afloop lagen ze samen naar het plafond te kijken.

‘Ik zou willen...’ begon Birgitta.

‘Ja?’

‘Nee, niets.’

Ze stonden op en kleedden zich aan. Harry zag op zijn horloge dat hij al te laat was voor de ochtendbespreking. Hij stond bij de deur en hield haar vast.

‘Ik geloof dat ik weet wat jij zou willen’, zei Harry. ‘Je zou willen dat ik je over mijzelf vertelde.’

Birgitta legde haar hoofd onder zijn kin. ‘Ik weet dat je er niet van houdt,’ zei ze. ‘Ik heb het gevoel dat ik alles wat ik van je weet werkelijk uit je heb moeten persen. Dat je moeder een aardige, verstandige vrouw was, dat ze half van Samische afkomst was, dat ze zes jaar geleden is overleden. Dat je vader leraar is en het niet leuk vindt wat jij doet, maar dat niet zegt. En dat de persoon van wie je het meest houdt op deze wereld, je zus, “een beetje” het syndroom van Down heeft. Ik vind het fijn om zulke dingen van je te weten. Maar ik wil dat je ze vertelt omdat je daar zin in hebt.’

Harry streelde haar nek.

‘Wil je werkelijk meer weten? Een geheim?’

Ze knikte.

‘Maar een geheim delen verbindt mensen,’ fluisterde hij in haar haren. ‘En dat wil men niet altijd.’

Ze zwegen een poosje. Harry haalde diep adem.

‘Ik ben mijn hele leven omgeven geweest door mensen die van me houden. Ik heb alles gekregen waar ik ooit om heb gevraagd. Ik heb er kort samengevat geen verklaring voor waarom ik geworden ben wat ik ben.’

Een windvlaag streek door Harry’s haar, zo mild en zacht dat hij zijn ogen moest sluiten.

‘Een alcoholist.’

Hij zei het luid en een beetje hoog. Birgitta stond roerloos tegen hem aan.

‘Er moet heel wat gebeuren voordat een ambtenaar bij de Noorse overheid de laan wordt uit gestuurd. Onbekwaam zijn alleen is niet voldoende, luiheid bestaat niet en je kunt je chef zo vaak uitschelden als je maar wilt, no problem. Eerlijk gezegd kun je bijna alles doen wat je wilt, de wetgeving beschermt je bijna overal tegen. Behalve drinken. Als je bij de politie meer dan twee keer in beschonken toestand op je werk verschijnt, is dat reden voor ontslag op staande voet. Een tijd lang was het eenvoudiger de dagen te tellen dat ik nuchter op mijn werk kwam.’

Hij liet haar los en duwde haar van zich af. Hij wilde zien hoe ze reageerde. Toen trok hij haar weer tegen zich aan.

‘In ieder geval, op een bepaalde manier ging het allemaal wel, en degenen die iets vermoedden zagen het door de vingers. Iemand had misschien iets moeten zeggen, maar loyaliteit en solidariteit zijn een groot goed bij de politie. Op een avond reden een collega en ik naar een flatgebouw op de Holmenkollås om een paar vragen te stellen aan een kerel over een drugsmoord. Hij was niet eens verdachte in de zaak, maar toen we aanbelden en hem met grote snelheid uit zijn garage zagen rijden, schoten we in onze auto en zetten de achtervolging in. We zetten het blauwe zwaailicht op het dak en reden met honderdtien over de Sørkedalsvei. De weg slingerde wat naar links en rechts, en we raakten de trottoirband een paar maal. Mijn collega vroeg of hij het stuur niet moest overnemen. Ik had het zo druk met het niet uit het oog verliezen van onze man dat ik het gewoon wegwuifde.’

Wat er later gebeurde, had hij alleen van horen zeggen. Bij Vinderen draaide bij een benzinestation een auto de weg op. In de auto zat een jongen die net zijn rijbewijs had gehaald en die naar het benzinestation was gereden om sigaretten voor zijn vader te halen. De twee politiemannen gingen met zijn auto dwars door het hek richting spoorbaan, ze namen het bushokje mee waar zo’n drie minuten daarvoor nog zes mensen in hadden gestaan, en kwamen tegen de perronrand aan de andere kant van de rails tot stilstand. Harry’s collega verdween door de voorruit naar buiten en werd twintig meter verderop gevonden. Hij had met zijn hoofd eerst een paal geraakt. De klap was zo groot dat de paal verbogen was. Ze moesten vingerafdrukken nemen om helemaal zeker van zijn identiteit te zijn. De jongen in de andere auto raakte vanaf zijn nek verlamd.

‘Ik ben bij hem op bezoek geweest in een verpleeghuis dat Sunnås heet,’ zei Harry. ‘Hij droomt er nog steeds van dat hij op een dag kan autorijden. Ze hebben mij in de auto gevonden met een schedelbreuk en flinke inwendige bloedingen. Ik heb wekenlang aan de beademing gelegen.’

Zijn moeder was er elke dag met zijn zus. Ze zaten aan weerszijden van zijn bed en hielden zijn hand vast. Vader kwam ’s avonds buiten de bezoekuren om. Omdat hij door de zware hersenschudding problemen had met kijken, mocht hij niet lezen of televisiekijken. Dus vader las hem voor. Hij zat dicht bij het bed en fluisterde in zijn oor om hem niet te vermoeien, terwijl hij hem voorlas uit Sigurd Hoel en Kjartan Fløgstad, de favoriete schrijvers van vader.

‘Ik heb een man gedood en het leven van een ander vernield, maar toch lag ik in een couveuse van liefde en zorg. En het eerste wat ik deed toen ik op zaal kwam te liggen, was een man omkopen die in het bed naast me lag, zodat zijn broer een halve liter gin voor me kocht.’

Harry stopte. Birgitta’s ademhaling was gelijkmatig en rustig.

‘Ben je geschokt?’ vroeg hij.

‘Ik wist de eerste keer dat ik je zag al dat je alcoholist bent,’ zei Birgitta. ‘Mijn vader is alcoholist.’

Harry wist niet wat hij daarop moest zeggen.

‘Vertel verder’, zei ze.

‘De rest is... de rest betreft de politie in Noorwegen. Het is misschien beter dat je dat niet weet.’

‘Noorwegen is nu ver weg,’ zei ze.

Harry drukte haar kort tegen zich aan.

‘Je hebt genoeg gehoord vandaag,’ zei hij. ‘Het vervolg komt de volgende keer. Ik moet weg. Is het goed dat ik naar The Albury kom en je vanavond ook van je werk kom houden?’

Birgitta glimlachte een beetje treurig, en Harry begreep dat hij bezig was zich meer te hechten dan hij eigenlijk zou moeten.

‘Je bent laat,’ stelde Wadkins vast toen Harry op het bureau kwam. Hij legde een stapel kopieën op zijn tafel.

‘Jetlag. Nog nieuws?’ vroeg Harry.

‘Je hebt hier wat leesstof. Yong Sue heeft oude verkrachtingszaken opgegraven. Kensington en hij zitten er nu naar te kijken.’

Harry vond dat hij eerst een goede kop koffie nodig had en ging naar de kantine. Daar zat ook een opgewekte McCormack. Ze gingen aan een tafeltje zitten, ieder met hun White flat.

‘Het ministerie van Justitie heeft gebeld. De Noorse minister van Justitie had verzocht om informatie. Ik heb zojuist met Wadkins gesproken en ik heb begrepen dat jullie een mogelijke dader op het oog hebben.’

‘Evans White. Tja. Hij beweert dat hij een alibi heeft voor de dagen rond de moord. We hebben de politie in Nimbin gevraagd de vrouw met wie hij volgens eigen zeggen samen zou zijn geweest naar het bureau te roepen om het verhaal te checken. White heeft te horen gekregen dat hij niet weg mag gaan zonder dat te melden.’

McCormack bromde.

‘Je hebt die kerel face to face gezien, Holy. Is hij het?’

Harry keek naar zijn koffie. De melk vormde spiralen als aan een sterrenhemel.

‘Mag ik een analogie gebruiken, Sir? Wist u dat het melkwegstelsel een spiraalnevel is met meer dan honderdduizend miljoen sterren? En als je duizend jaar dwars door een van de spectraallijnen zou reizen met de snelheid van het licht, dan nog zou je pas halverwege zijn. En dan heb ik het nog niet eens over het doorkruisen in de lengte, of over het hele melkwegstelsel...’

‘Je bent zo ’s morgens vroeg wel een beetje te filosofisch voor mij, Holy. Wat wil je zeggen?’

‘Dat de menselijke natuur een groot, donker bos is waarvan het niemand is gegeven het in de loop van een kort mensenleven helemaal te doorgronden. Wat ik wil zeggen, is dat ik geen idee heb, Sir.’

McCormack keek naar Harry. Hij zag er bezorgd uit.

‘Je begint als Kensington te klinken, Holy. Misschien was het verkeerd van mij jullie twee samen op deze zaak te zetten. In het hoofd van die kerel zitten te veel rare gedachten.’

Yong legde een sheet op de projector.

‘Er zijn dit jaar in ons land meer dan vijfduizend meldingen van verkrachting geweest. Het spreekt voor zich dat het met zo’n groot aantal onmogelijk is naar een patroon te zoeken zonder statistieken te gebruiken. Koele en precieze statistieken. Steekwoord nummer één is statistische significantie. We kijken met andere woorden naar een systematiek die niet verklaard kan worden door statistische toevalligheden. Steekwoord nummer twee is demografie.

Ik heb eerst gezocht naar meldingen van de laatste vijf jaar met betrekking tot onopgehelderde moorden en verkrachtingen waarin de woorden “verstikking” of “verwurging” werden gebruikt. Ik kreeg twaalf moorden en een paar honderd verkrachtingen. Daarna reduceerde ik het aantal door in te voeren dat de slachtoffers blonde vrouwen moesten zijn, tussen de zestien en vijfendertig jaar en woonachtig aan de oostkust. Officiële statistieken en data omtrent de haarkleur, afkomstig van ons eigen paspoortenbureau, tonen aan dat minder dan vijf procent van de vrouwelijke bevolking tot deze groep behoort. Toch bleven er zeven moorden over, en meer dan veertig verkrachtingen.’

Yong legde een nieuwe sheet neer met percentages en staafdiagrammen. Hij liet de anderen lezen zonder commentaar te leveren. Een lange stilte volgde. Wadkins was de eerste die sprak: ‘Wil dat zeggen...’

‘Nee,’ zei Yong. ‘Dat wil niet zeggen dat we iets weten wat we hiervoor nog niet wisten. De getallen zijn te vaag.’

‘Maar we kunnen gelóven,’ zei Andrew. ‘We kunnen bijvoorbeeld geloven dat er iemand rondloopt die systematisch blonde vrouwen verkracht en ze iets minder systematisch vermoordt. En dat hij ervan houdt zijn handen rond een vrouwenhals te leggen.’

Ineens wilde iedereen tegelijk praten en Wadkins moest de aanwezigen verzoeken hun mond te houden. Harry kreeg het eerst het woord. ‘Waarom is dit verband niet eerder ontdekt? We hebben het hier immers over zeven moorden en tussen de veertig en vijftig verkrachtingen waartussen een verband zou kunnen bestaan.’

Yong Sue haalde zijn schouders op.

‘Verkrachting is helaas ook in Australië een dagelijks voorkomend fenomeen en krijgt misschien niet altijd de prioriteit die men het zou willen geven.’

Harry knikte. Er was geen reden om zich op de borst te kloppen met betrekking tot zijn eigen land.

‘Bovendien verkrachten de meeste daders in de stad of omgeving waar ze wonen, en vluchten ze daarna niet. Daarom bestaat er geen systematische samenwerking tussen de verschillende staten bij gewone verkrachtingszaken. Het probleem bij de zaken die uit mijn statistieken naar voren komen, is de geografische spreiding.’

Yong wees naar de lijst met plaatsnamen en data.

‘Een keer in Melbourne, een maand later in Cairnes en een week daarna in Newcastle. Verkrachtingen in drie verschillende deelstaten in minder dan twee maanden. Een paar maal een verkrachter met een pet, een paar maal met een masker, minstens eenmaal met een nylonkous en een paar maal hebben de slachtoffers de verkrachter helemaal niet gezien. De plaats van het misdrijf varieert van donkere achterafstraatjes tot parken. Ze werden de auto in gesleurd of hij heeft ’s nachts bij hen ingebroken. Kort samengevat: er bestaat geen patroon behalve dan dat de slachtoffers blond zijn, gewurgd zijn en dat niemand in staat was de politie een signalement van de man te geven. O ja, er is trouwens nog één ding. Als hij moordt, is hij erg schoon. Helaas. Hij wast zijn slachtoffers waarschijnlijk, verwijdert alle sporen van zichzelf: vingerafdrukken, zaad, kledingvezels, haar, huid onder de nagels van het slachtoffer, enzovoorts. Maar behalve dat zijn er geen dingen die we meestal zien bij een seriemoordenaar: geen spoor van groteske, rituele handelingen of een visitekaartje gericht aan de politie waarop staat “ik was hier”. Na de drie verkrachtingen in twee maanden tijd is het een heel jaar stil. Als hij tenminste niet achter een paar andere verkrachtingszaken steekt die dat jaar gemeld zijn. Maar dat nemen we dus niet aan.’

‘Hoe zit het met de moorden?’ vroeg Harry. ‘Hadden daar niet een paar bellen moeten gaan rinkelen?’

Yong schudde zijn hoofd.

‘Geografische spreiding. Wanneer de politie in Brisbane een lijk vindt dat verkracht is, dan is Sydney niet de eerste plaats waar men gaat zoeken. Bovendien is de periode waarin de moorden zijn gepleegd zo ruim dat het moeilijk is een duidelijk verband te zien. Verwurging is ondanks alles geen ongebruikelijke moordmethode bij verkrachtingszaken.’

‘Bestaat er geen overkoepelende federale politie in Australië?’ vroeg Harry.

Rond de tafel vertrokken mondhoeken. Harry liet het zitten en veranderde van onderwerp.

‘Als het een seriemoordenaar is...’ begon Harry.

‘... dan heeft hij vaak een patroon, een thema,’ ging Andrew verder. ‘Maar dat heeft deze niet, of wel?’

Yong knikte. ‘Er is vast wel iemand bij de politie geweest die in de loop van de jaren op de gedachte is gekomen dat het om een seriemoordenaar kon gaan. Vermoedelijk heeft hij oude zaken uit het archief geplukt en vergeleken, maar de variaties waren te groot om die verdenking te ondersteunen.’

‘Dus als dit een seriemoordenaar is, dan heeft hij niet min of meer onbewust de wens gepakt te worden?’ vroeg Lebie.

Wadkins kuchte. Dit was zijn vakgebied.

‘Zo wordt het vaak in misdaadromans voorgesteld,’ zei hij. ‘Dat de daden van de moordenaar een schreeuw om hulp zijn, dat hij kleine gecodeerde berichten en sporen achterlaat als een teken van de onbewuste wens dat iemand hem moet stoppen. En soms is dat zo. Maar ik ben bang dat het niet zo eenvoudig is. De meeste seriemoordenaars zijn net als andere mensen: ze willen het liefst niet worden gepakt. En als dit echt een seriemoordenaar is, dan heeft hij ons niet veel aanknopingspunten gegeven om mee te werken. Er zijn verschillende dingen die me niet aanstaan...’

Hij trok zijn bovenlip op en ontblootte in zijn bovenkaak een rij gele tanden.

‘Ten eerste dat hij kennelijk geen patroon heeft voor de moorden, behalve dan dat de slachtoffers blond zijn en dat hij hen wurgt. Het kan betekenen dat hij de moorden als op zichzelf staande gebeurtenissen ziet, als een kunstwerk dat zich moet onderscheiden van hetgeen hij daarvoor heeft gedaan. En dat maakt het werk een stuk moeilijker voor ons. Of er bestaat een onderliggend patroon dat we nog niet zien. Maar het kan ook betekenen dat hij helemaal niet van plan is te doden, maar dat het in sommige gevallen noodzakelijk is, bijvoorbeeld omdat de slachtoffers zijn gezicht hebben gezien, zich verzet hebben, om hulp hebben geschreeuwd of dat er iets anders onverwachts is gebeurd.’

‘Misschien heeft hij alleen gemoord in de gevallen waarin hij hem niet omhoog kreeg?’ stelde Lebie voor.

‘Misschien moeten we eens een paar psychologen naar de zaken laten kijken,’ stelde Harry voor. ‘Zij kunnen misschien een psychologisch daderprofiel geven dat ons kan helpen.’

‘Misschien,’ zei Wadkins. Hij zag eruit alsof hij aan iets heel anders dacht.

‘Wat is het tweede, Sir?’ vroeg Yong.

‘Wat?’ Wadkins schrok op.

‘Ten eerste, zei u. Wat is het tweede dat u niet aanstaat?’

‘Dat hij ineens stopt,’ zei Wadkins. ‘Dat kan natuurlijk heel praktische oorzaken hebben. Dat hij op reis is of ziek. Maar het kan ook zijn omdat hij het gevoel heeft dat iemand binnenkort het verband gaat zien. Dus stopt hij een tijdje, just like that!’ Hij knipte met zijn vingers.

‘En in dat geval praten we over een werkelijk gevaarlijke man. Dan is hij gedisciplineerd en sluw en wordt hij niet gedreven door een zelfdestructieve passie die alleen maar kan escaleren en uiteindelijk de meeste seriemoordenaars verraadt. Dan is hij een berekenende moordenaar die we waarschijnlijk niet kunnen pakken voordat hij een waar bloedbad heeft aangericht. Als het ons al ooit lukt.’

Er hing een sombere stilte in de kamer. Harry huiverde. Hij dacht aan de seriemoordenaar over wie hij had gelezen die nooit gepakt was, maar die de politie tot wanhoop had gedreven omdat het moorden plotseling was gestopt. Tot op heden wist men niet of de moordenaar nog in leven was of zich misschien tijdelijk gedeisd hield.

‘Wat doen we nu?’ vroeg Andrew. ‘Vragen we alle blonde vrouwen onder de pensioengerechtigde leeftijd ’s avonds binnen te blijven?’

‘Daarmee riskeren we alleen maar dat hij onderduikt en dat we hem nooit vinden,’ zei Lebie. Hij had een zakmes tevoorschijn gehaald waarmee hij zorgvuldig zijn nagels schoonmaakte.

‘Aan de andere kant: moeten we de hele Australische populatie van blondines als lokaas gebruiken voor deze kerel?’ vroeg Yong.

‘Het heeft geen zin om mensen te vragen binnen te blijven,’ zei Wadkins. ‘Zoekt hij eenmaal een slachtoffer, dan vindt hij er eentje. Heeft hij ook niet bij een van de slachtoffers ingebroken? Vergeet het. We moeten hem uitroken.’

‘Hoe dan? Hij opereert in heel Oost-Australië, en niemand weet wanneer hij toeslaat. Die kerel verkracht en moordt volstrekt willekeurig.’ Lebie sprak tegen zijn nagels.

‘Volgens mij is dat niet het geval,’ zei Andrew. ‘Bij een man die kans heeft gezien het zo lang vol te houden is niets toevallig. Het kan zo zijn dat sommige seriemoordenaars aandacht willen voor hun moorden. Zij laten een typerend kenmerk achter bij hun slachtoffers, ze maken zich als het ware bekend. Met deze moordenaar is dat niet het geval. Hij probeert juist overeenkomsten te vermijden. Alleen zijn passie voor verwurging verraadt hem. Verder is hij totaal onberekenbaar. Gelooft hij. Maar dat ziet hij verkeerd. Want er is een patroon. Er is altijd een patroon. Niet omdat men bewust volgens een patroon werkt, maar omdat alle mensen gewoontedieren zijn. Er is geen verschil tussen jou en mij en een verkrachter. Het gaat er alleen om die speciale gewoonte van het dier te vinden.’

‘De man is gek,’ zei Lebie. ‘Zijn de meeste seriemoordenaars niet schizofreen? Hoort hij stemmen die hem commanderen te moorden of zo? Ik ben het eens met Harry. Laten we er een zielenknijper bij halen.’

Wadkins krabde zich in zijn nek. Hij leek een beetje in de war.

‘Een psycholoog kan ons zeker veel vertellen over een seriemoordenaar, maar het is niet zeker of we daar nu naar op zoek zijn,’ zei Andrew.

‘Zeven moorden. Dat noem ik een seriemoordenaar,’ zei Lebie.

‘Luister eens.’ Andrew leunde over de tafel terwijl hij zijn grote, zwarte handen optilde. ‘Voor een seriemoordenaar is de seksuele daad ondergeschikt aan de moord. Het is zinloos mensen te verkrachten zonder ze daarna te doden. Maar voor onze man is de verkrachting het belangrijkste. In de gevallen dat hij doodt, is er daarom misschien een praktische reden, zoals Wadkins zegt. Bijvoorbeeld omdat het slachtoffer hem kan ontmaskeren. Dat ze zijn gezicht hebben gezien.’ Andrew was even stil. ‘Of omdat ze weten wie hij is.’ Hij legde zijn handen voor zich op tafel.

De ventilator piepte in de hoek, maar de lucht was zwaarder dan ooit.

‘Statistieken zijn prima,’ zei Harry. ‘Maar we moeten ons niet gek laten maken. Om een Noors spreekwoord een beetje te verdraaien: straks zien we door het bos de bomen niet meer.’

Wadkins had een zakdoek tevoorschijn gehaald waarmee hij het zweet van zijn voorhoofd veegde.

‘Het is mogelijk dat de betekenis van mister Holy’s geweldige Noorse spreekwoord verdwijnt in de vertaling, maar ik begreep er geen sikkepit van.’

‘Ik bedoel alleen maar dat we door het grote overzicht niet uit het oog moeten verliezen dat het mogelijk is dat de moord op Inger Holter een op zichzelf staande gebeurtenis is. Er zijn ook mensen overleden aan een gewone longontsteking tijdens de pestepidemie, of niet? Laten we aannemen dat Evans White geen seriemoordenaar is. Dat er een andere kerel rondloopt die blondines vermoordt, betekent niet dat Evans White niet Inger Holter van het leven kan hebben beroofd.’

‘Het was een beetje ingewikkeld uitgedrukt, maar we snappen je punt, Holy,’ zei Wadkins en hij vatte samen: ‘Oké, mensen. We zoeken een verkrachter en mogelijk, ik herhaal, mógelijk een seriemoordenaar. McCormack moet beslissen of het onderzoek uitgebreid moet worden. In de tussentijd gaan wij verder met waar we mee bezig zijn. Kensington, iets nieuws te melden?’

‘Holy is niet bij de ochtendbespreking geweest, dus ik herhaal daarom dat ik met Robertson heb gesproken, Inger Holters geweldige huisbaas, en ik heb gevraagd of de naam Evans White een bel bij hem doet rinkelen. De mist moet inmiddels wat zijn opgetrokken, want dat bleek inderdaad het geval. We gaan daar vanmiddag heen. Verder heeft onze goede vriend, de sheriff van Nimbin, gebeld. Die Angeline Hutchinson heeft bevestigd dat ze die twee dagen voordat Inger Holter werd gevonden bij Evans White was.’

Harry vloekte.

Wadkins klapte in zijn handen. ‘Oké, aan het werk, mannen. Let’s nail this bastard.’

Dit laatste zonder al te veel overtuiging in zijn stem.

Harry had een keer gehoord dat honden gemiddeld genomen een kortetermijngeheugen van drie seconden hebben, maar dat het bij herhaalde handelingen beduidend kan toenemen. De uitdrukking ‘hondjes van Pavlov’ komt van de experimenten met honden door de Russische fysioloog Ivan Pavlov, die de zogenaamde geconditioneerde reflexen van het zenuwstelsel onderzocht. Hij liet een tijd lang iedere keer dat hij voedsel voor de honden neerzette een speciaal signaal horen. Op een dag liet hij het signaal horen zonder voedsel neer te zetten. Toch begonnen de alvleesklier en de maag sap te produceren om het voedsel te verteren. Misschien niet erg verrassend, maar het leverde Pavlov in elk geval de Nobelprijs op. Het was bewezen dat bij herhaalde handelingen het lichaam zich dingen ‘herinnert’.

Toen Andrew voor de tweede keer binnen enkele dagen de Tasmaanse duivel van Robertson met een welgemikte trap de heg in zond, was er daarom reden om aan te nemen dat het deze keer langer in het bewustzijn zou blijven hangen dan de eerste keer. De volgende keer dat de hond van Robertson vreemde voetstappen buiten de poort hoorde, zou het in plaats van te gaan koken in zijn kleine boosaardige brein, pijn gaan doen in zijn ribben.

Robertson ontving hen in de keuken en bood hen een pilsje aan. Andrew zei ja, graag, maar Harry vroeg om een glas mineraalwater. Dat kon Robertson overigens niet leveren, dus Harry besloot dat hij genoegen nam met een sigaret.

‘Liever niet,’ zei Robertson toen Harry een pakje sigaretten tevoorschijn haalde. ‘Er geldt een rookverbod in mijn huis. Sigaretten zijn ongezond voor je lichaam,’ zei hij terwijl hij een halve fles bier naar binnen goot.

‘Dus u houdt zich bezig met gezond leven?’ vroeg Harry.

‘Jazeker,’ zei Robertson, het sarcasme in Harry’s vraag negerend. ‘Hier in huis wordt niet gerookt en er wordt geen vlees en vis gegeten. We ademen frisse lucht in en eten wat de natuur ons geeft.’

‘Geldt dat ook voor de hond?’

‘Mijn hond heeft geen vlees of vis meer geproefd sinds hij een puppy was. Hij is een echte lactovegetariër,’ zei hij, duidelijk trots.

‘Dat verklaart zijn slechte humeur,’ mompelde Andrew.

‘We hebben begrepen dat u Evans White kent, meneer Robertson. Wat kunt u ons over hem vertellen?’ vroeg Harry en hij haalde een notitieboekje tevoorschijn. Hij was niet van plan iets op te schrijven, maar hij had de ervaring dat mensen het gevoel kregen dat hun getuigenverklaring belangrijker was als je een notitieboekje tevoorschijn haalde. Ze werden onbewust preciezer, namen de tijd zodat alles klopte en waren nauwkeuriger met feiten betreffende tijdstippen, namen en plaatsen.

‘Agent Kensington had gebeld om te vragen wie Inger Holter had bezocht in de tijd dat ze hier woonde. En toen vertelde ik dat ik in haar kamer ben geweest en naar de foto heb gekeken die aan de wand geprikt zit. Toen bedacht ik dat ik die jongen met het kind op schoot had gezien.’

‘O ja?’

‘Ja, die jongen is hier voor zover ik weet twee keer geweest. De eerste keer hebben ze zich in haar kamer opgesloten en zijn twee dagen bezig geweest. Ze was nogal... eh, luidruchtig. Ik dacht aan de buren en heb de muziek hard gezet om hen niet in verlegenheid te brengen. Inger en die man, dus. Hoewel ze niet de indruk wekten daar erg veel last van te hebben. De tweede keer beende hij al na korte tijd weer weg.’

‘Hadden ze ruzie?’

‘Dat kun je wel zeggen, ja. Ze riep hem na dat ze die feeks wel zou vertellen wat voor een hufter hij was. En dat ze een bepaalde vent wel van zijn plannen zou vertellen.’

‘Een bepaalde vent?’

‘Ze zei een naam, maar ik herinner me niet welke.’

‘En die feeks. Wie kan dat geweest zijn?’ vroeg Andrew.

‘Ik probeer me niet te bemoeien met het privéleven van mijn huurders, agent.’

‘Fantastisch bier, meneer Robertson. Wie is die feeks?’ Andrew deed alsof hij de opmerking niet had gehoord.

‘Tja. Eens even denken.’ Robertson dacht zogenaamd na terwijl zijn ogen nerveus tussen Harry en Andrew heen en weer schoten. Hij trachtte te glimlachen. ‘Ze is kennelijk belangrijk voor de zaak, of denken jullie niet?’ De vraag bleef in de lucht hangen, maar niet voor lang. Andrew zette met een klap de bierfles op tafel, leunde voorover en kwam met zijn gezicht vlak voor het gezicht van Robertson.

‘Je hebt te veel televisiegekeken, Robertson. In de echte wereld is het niet zo dat ik nu discreet een biljet van honderd dollar naar je toe schuif, jij mij de naam toefluistert en wij, zonder nog een woord te zeggen, verdwijnen. In de echte wereld is het zo dat ik nu een politieauto bel die met loeiende sirene aan komt scheuren, dan word je in de handboeien geslagen om vervolgens, gênant of niet, in het bijzijn van alle buren naar de auto te worden gebracht. Dan voeren wij je af naar het bureau, richten een lamp op je tronie en sluiten je een nacht op als “mogelijke verdachte” als je tenminste nog niet bent losgebrand of je advocaat is opgedoken. In de echte wereld word je in het ergste geval beschuldigd van het achterhouden van informatie inzake een moord. Dat maakt je automatisch medeplichtig en daar staat een straf van zes jaar op. Dus wat wordt het, meneer Robertson?’

Robertson was bleek geworden en hij opende een paar maal zijn mond zonder dat er geluid uit kwam. Hij leek op een aquariumvis die zich zojuist heeft gerealiseerd dat hij niet wordt gevoerd, maar zelf het voer is.

‘Ik... ik bedoelde niet dat...’

‘Voor de laatste keer: wie is die feeks?’

‘Ik geloof zij op die foto... zij was hier...’

‘Welke foto?’

‘Ze staat achter Inger en de jongen op die foto die op haar kamer hangt. Ze is die kleine brunette met haarband. Ik herkende haar, omdat ze hier een paar weken geleden was om naar Inger te vragen. Ik riep Inger en ze bleven op de trap staan praten. Na verloop van tijd gingen ze harder praten en scholden elkaar verrot. Toen knalde een deur, en liep Inger huilend naar boven naar haar kamer. Daarna heb ik haar niet meer gezien.’

‘Haal die foto alsjeblieft even, Robertson. Ik heb de kopie op het politiebureau liggen.’

Robertson was de bereidwilligheid zelve en draafde de trap op naar Ingers kamer. Toen hij weer beneden kwam, had Harry maar een korte blik nodig om vast te kunnen stellen wie de vrouw op de foto was die Robertson bedoelde.

‘Ik dacht al dat er iets bekends was aan haar gezicht toen we haar zagen,’ zei Harry.

‘Dat is toch Moeder Barmhartigheid?’ riep Andrew verbluft uit.

‘Ik wil wedden dat haar echte naam Angeline Hutchinson is.’

De Tasmaanse duivel was niet te zien toen ze weggingen.

‘Heb je je afgevraagd waarom iedereen je agent noemt, rechercheur Kensington?’ vroeg Harry toen ze in de auto gingen zitten.

‘Dat heeft vast te maken met mijn meelijwekkende voorkomen. Agent: dat klinkt een beetje als een goedmoedige oom, of niet?’ zei Andrew tevreden. ‘En ik durf ze niet eens te corrigeren.’

‘Ja, je bent een echte teddybeer,’ lachte Harry.

‘Koalabeer,’ zei Andrew.

‘Daar staat zes jaar op,’ zei Harry. ‘Leugenaar.’

‘Dat was het eerste wat me te binnen schoot,’ zei Andrew.

7 | Terra Nullius, een pooier en Nick Cave

Het regende in Sydney. Het water kletterde op het asfalt, spatte op tegen de gevels en vormde in minder dan een minuut kleine riviertjes die door de goten kolkten. Mensen zochten rennend beschutting, terwijl het water onder hun schoenen opspatte. Sommigen hadden klaarblijkelijk het weerbericht van vanochtend geloofd en hadden een paraplu bij zich. Nu vielen ze in het straatbeeld op als enorme, kleurrijke paddenstoelen. Andrew en Harry stonden in William Street bij Hyde Park voor het rode licht.

‘Herinner je je die Aboriginal die die avond in dat park zat vlak bij The Albury?’ vroeg Harry.

‘In Green Park?’

‘Hij groette, maar je groette niet terug. Waarom niet?’

‘Ik kende hem niet’.

Het was groen en Andrew gaf flink gas.

Er was bijna niemand toen Harry The Albury binnen kwam.

‘Jij bent vroeg op pad,’ zei Birgitta. Ze was bezig de schone glazen op de planken te zetten.

‘Ik dacht dat de bediening vast beter zou zijn voordat de drukte losbarst.’

‘Hier bedienen we zonder aanzien des persoons.’ Ze aaide Harry over zijn wang. ‘Wat wil je hebben?’

‘Alleen een koffie.’

‘Die is van het huis.’

‘Dankjewel, schat.’

Birgitta lachte.

‘Schat? Dat zegt mijn vader tegen mijn moeder.’ Ze ging op een kruk zitten en leunde voorover naar Harry. ‘En eigenlijk moet ik nerveus worden wanneer een man die ik nog geen week ken koosnaampjes begint te gebruiken.’

Harry snoof haar geur op. Nog steeds weten wetenschappers erg weinig over hoe het reukcentrum in de hersenen de zenuwimpulsen van de reukcellen verandert in bewuste zintuiglijke indrukken. Maar Harry dacht niet zo na over deze vraag, hij wist alleen dat wanneer hij haar rook, er allerlei merkwaardige dingen in zijn hoofd en lichaam gebeurden. Bijvoorbeeld dat zijn oogleden half dichtgingen, zijn mondhoeken zich in een brede grijns vertrokken en zijn humeur merkbaar verbeterde.

‘Rustig maar,’ antwoordde hij. ‘Weet je niet dat “schat” tot de ongevaarlijke koosnamen hoort?’

‘Ik wist niet eens dat er zoiets bestond als ongevaarlijke koosnamen.’

‘Jazeker. Je hebt bijvoorbeeld “liefje”, “maatje”, of “poes”.’

‘En welke zijn gevaarlijk?’

‘Tja. Snoezepoes is behoorlijk gevaarlijk,’ zei Harry.

‘Wat voor iets?’

‘Snoezepoes. Honnepon. Van die teddybeerwoorden, weet je. Het belangrijkste is dat het koosnamen zijn die niet veelgebruikt of onpersoonlijk zijn, maar die meer op maat gemaakt zijn, intieme woorden. Het liefst door de neus uitgesproken, zodat ze het nasale geluid krijgen dat je gebruikt als je tegen kinderen praat. Dan is er reden tot claustrofobie.’

‘Ken je nog meer voorbeelden?’

‘Hoe zit het met de koffie?’

Birgitta sloeg naar hem met haar theedoek. Toen schonk ze koffie in een grote beker. Ze stond met de rug naar hem toe, en Harry kreeg zin om zich uit te strekken en haar bij haar haren te pakken.

‘En nu is het mijn beurt. Ik wil de rest van het verhaal,’ zei ze en ze ging zitten. Ze legde een hand op de zijne. Harry nam een slok van de koffie en keek achterom. Hij haalde diep adem.

‘Hij heette Stiansen, die collega van mij. Zijn voornaam was Ronny. Een alledaagse naam. Hij was niet alledaags. Hij was een aardige, behulpzame jongen die het fijn vond om bij de politie te zijn. Over het algemeen tenminste. De begrafenis vond plaats toen ik nog steeds aan de beademing lag. Mijn chef kwam later bij me in het ziekenhuis op bezoek. Hij deed me de hartelijke groeten van de korpschef van Oslo, en daar had ik al lont moeten ruiken. Maar ik was nuchter en mijn humeur was tot het nulpunt gedaald. De zuster had ontdekt dat ik alcohol binnen liet smokkelen en verhuisde de buurman naar de andere kamer, dus ik had twee dagen niet gedronken. “Ik weet wat je denkt,” zei m’n chef. “Stop daarmee, je hebt werk te doen.” Hij dacht dat ik aan zelfmoord dacht. Hij had het mis. Ik dacht eraan hoe ik iets te drinken kon krijgen.

Mijn chef was iemand die niet lang om de hete brij heen draaide. “Stiansen is dood. Je kunt nu niets meer doen om hem te helpen,” zei hij. “De enige mensen die je kunt helpen zijn jezelf en je familie. En ons. Heb je de kranten gelezen?” Ik antwoordde dat ik helemaal niets had gelezen, dat mijn vader een paar boeken aan me had voorgelezen en dat ik gevraagd had geen woord te zeggen over het ongeluk. De chef zei dat dat goed was. Dat het een stuk eenvoudiger werd omdat ik er met niemand over gesproken had. “Jij bestuurde de auto namelijk niet,” zei hij. “Of anders gezegd: er zat geen beschonken politieman van het politiebureau Oslo achter het stuur.” En hij vroeg of ik het begreep. Dat Stiansen reed. Degene van ons tweeën die bij de bloedproef broodnuchter bleek te zijn.

Hij toonde mij de weken oude kranten en ik kon met mijn versluierde blik zien dat ze schreven dat de chauffeur op slag dood was, terwijl de collega op de passagiersplaats ernstig gewond was. “Maar ik zat op de bestuurdersplaats,” zei ik.

“Dat vraag ik me af. Je werd op de achterbank gevonden,” zei mijn chef. “Bedenk dat je een zware hersenschudding hebt. Ik wil wedden dat je je helemaal niets meer van de rit herinnert.” Natuurlijk begreep ik waar hij naartoe wilde. De pers was alleen geïnteresseerd in de bloedproef van de chauffeur, en zolang die in orde was, was er niemand die zich druk maakte om mij. De zaak was voor de politie al erg genoeg.’

Birgitta had een diepe frons op haar voorhoofd gekregen en ze zag er geschokt uit.

‘Maar hoe kregen ze het voor elkaar om tegen Stiansens ouders te zeggen dat hij reed? Degenen die dat hebben gedaan moeten toch helemaal zonder gevoel zijn! Hoe...’

‘Zoals gezegd is de loyaliteit binnen de politie enorm. In sommige gevallen kan het belang van het korps boven het belang van het individu gaan. Maar het kan zijn dat de familie van Stiansen in dit geval een versie te horen heeft gekregen waarmee makkelijker te leven valt. In de versie van de chef had de chauffeur, Stiansen, een weloverwogen risico genomen in de jacht op een mogelijke drugsmisdadiger en moordenaar, en een ongeluk tijdens de dienst kan altijd gebeuren. De jongen in de andere auto was immers een onervaren chauffeur, en er kon niet worden uitgesloten dat een andere chauffeur de situatie anders had ingeschat en niet voor ons de weg was op gereden. Bedenk dat we de sirene aan hadden.’

‘En je reed honderdtien kilometer per uur.’

‘Waar je vijftig mag. Inderdaad, de jongen kon natuurlijk niets verweten worden. Het punt was de argumentatie. Waarom moest de familie weten dat hun zoon de passagier was? Zouden de ouders zich beter voelen als hun zoon postuum in ere was hersteld met de wetenschap dat hij passief had toegekeken hoe een idiote collega de auto had bestuurd? Mijn chef doorliep de argumenten keer op keer. Mijn hoofd deed zo’n pijn dat ik dacht dat het uit elkaar zou barsten. Ten slotte hing ik over de bedrand de ingewanden uit mijn lijf te kotsen terwijl de zuster kwam aangerend. De volgende dag kwam familie van Stiansen op bezoek. De ouders en een jongere zus. Ze hadden bloemen bij zich en hoopten dat ik snel weer beter zou zijn. De vader zei dat hij zichzelf verweet dat hij nooit korte metten had gemaakt met het woeste rijgedrag van zijn zoon. Ik huilde als een kind. Iedere seconde was als een langzame terechtstelling. Ze bleven meer dan een uur zitten.’

‘Heregod, wat heb je hun verteld?’

‘Niets. Ze vertelden van alles aan mij. Over Ronny. Over welke plannen hij had, wat hij wilde worden en doen. Over zijn vriendin die in de usa studeerde. Dat hij het over mij had gehad. Dat ik een goede politieagent was en een prima vriend. Iemand op wie je kon bouwen.’

‘Wat gebeurde er verder?’

‘Ik lag twee maanden in het ziekenhuis. De chef kwam nog een paar maal. Eén keer herhaalde hij wat hij eerder had gezegd. “Ik weet waar je aan denkt. Stop daarmee.” En deze keer had hij gelijk. Ik wilde alleen maar dood. Het is mogelijk dat er een vleugje altruïsme in het verbergen van de waarheid zat, het liegen was niet het ergste. Het ergste was dat ik mijn eigen huid redde. Dat klinkt misschien een beetje vreemd. Ik heb er veel over nagedacht, dus laat ik het wat nader uitleggen.

In de jaren vijftig was er een jonge lector aan de universiteit die Charles Van Doren heette en die in heel Amerika bekend werd, omdat hij niet te verslaan was in een quiz die op alle landelijke kanalen van de televisie werd uitgezonden. Week na week versloeg hij zijn uitdagers. De vragen waren soms ongelooflijk moeilijk en iedereen was stom van bewondering omdat deze man kennelijk overal op kon antwoorden. Hij kreeg huwelijksaanzoeken per post, had zijn eigen fanclub en zijn colleges aan de universiteit trokken natuurlijk volle zalen. Uiteindelijk bekende hij tijdens een openbare bijeenkomst dat de producenten van het programma hem de vragen al van tevoren hadden gegeven.

Toen hem werd gevraagd waarom hij het bedrog had toegegeven, vertelde hij over een oom in de familie die aan zijn vrouw, Van Dorens tante, had bekend dat hij ontrouw was geweest. Dat had flinke trammelant gegeven binnen de familie, en later had Van Doren aan zijn oom gevraagd waarom hij verteld had van zijn ontrouw. De misstap lag al weer jaren achter hem, en hij had later geen contact meer gehad met de vrouw. De oom had geantwoord dat de ontrouw niet het ergste was. Maar het feit dat hij vrijuit ging kon hij niet verdragen. En zo was het met Charles Van Doren ook.

Ik geloof dat mensen een soort behoefte aan straf voelen wanneer ze geen kans meer zien hun eigen daden te accepteren. Ik verlangde er in elk geval naar gestraft, geslagen, gepijnigd, vernederd te worden. Wat dan ook, als ik maar kon boeten. Maar er was niemand die mij strafte. Ze konden me niet eens ontslaan: officieel was ik immers nuchter geweest. Ik werd zelfs door de korpschef geprezen, omdat ik tijdens actieve dienst zwaargewond was geraakt. Dus strafte ik mezelf. Ik gaf mezelf de zwaarste straf die denkbaar was: ik besloot verder te leven en te stoppen met drinken.’

Er kwamen mensen de bar binnen. Birgitta gaf een seintje dat ze eraan kwam.

‘En toen?’

‘Ik krabbelde weer op, begon te werken. Werkte langer dan ieder ander. Trainde. Maakte lange wandelingen. Las boeken. Deed wat aan rechten. Stopte met het zien van slechte vrienden. De goede trouwens ook. Tenminste, de goede vrienden die ik nog overhad nadat de alcohol mijn leven was gaan beheersen. Ik weet eigenlijk niet waarom, het was een grote opruiming. Al het oude in mijn leven moest weg, goed en kwaad. Op een dag pakte ik de telefoon en belde de personen met wie ik in mijn vroegere leven was omgegaan en zei: “Hoi, we kunnen elkaar niet meer ontmoeten. Het is leuk je gekend te hebben.” De meesten accepteerden het. Een paar waren misschien gewoon blij. Anderen beweerden dat ik bezig was me af te sluiten. Tja, het is mogelijk dat ze gelijk hadden. De laatste drie jaar heb ik meer tijd met mijn zus doorgebracht dan met wie dan ook.’

‘En de vrouwen in je leven?’

Harry keek langs de bar. Een paar gasten begonnen ongeduldig te worden.

‘Dat is een andere en minstens even lange geschiedenis. En oud. Na het ongeluk is er niemand meer geweest die het waard is te vermelden. Ik ben kennelijk een kluizenaar geworden die in z’n eentje zit te tobben. Wie weet, misschien was ik gewoon interessanter toen ik dronken was.’

Terwijl hij grinnikte bij die gedachte, goot hij meer melk in zijn koffie.

‘Waarom hebben ze je hierheen gestuurd?’

‘Een paar personen boven in de hiërarchie vonden zeker dat ik het moest doen. Dit is waarschijnlijk een vuurproef om te kijken hoe ik onder druk werk. Als ik deze opdracht tot een goed einde breng, dan opent dat perspectieven voor thuis, heb ik begrepen.’

‘En dat vind je belangrijk?’

Harry haalde zijn schouders op.

‘Er zijn niet zoveel dingen geweldig belangrijk.’ Hij knikte naar de andere kant van de bar. ‘Niet zo belangrijk als het voor die jongens daar is om gauw wat te drinken te krijgen, in elk geval.’

Birgitta verdween en Harry bleef in zijn koffie zitten roeren. Het geluid van een televisietoestel dat boven de planken met flessen hing viel hem op. Er was een actualiteitenprogramma bezig, en na een poosje begreep Harry dat het ging om een groep Aboriginals die een bepaald gebied opeiste.

‘... met betrekking tot de nieuwe Native Title-wetgeving,’ zei de presentator.

‘Dus de rechtvaardigheid zegeviert...’ hoorde hij een stem achter zich.

Harry draaide zich om. Aanvankelijk herkende hij de langbenige, bruin opgemaakte vrouw met die grove trekken en de blonde pruik die boven hem uitstak niet. Maar het schoot hem weer te binnen toen hij de stompe neus en de ruimte tussen de voortanden zag.

‘The clown!’ zei hij. ‘Otto...’

‘Otto Rechtnagel, in hoogst eigen persoon, handsome. Dat is een probleem met die hoge hakken. Ik geef eigenlijk de voorkeur aan mannen die groter zijn dan ik. May I?’ Hij liet zich zakken op de kruk naast Harry.

‘Welk gif drink jij?’ vroeg Harry, die probeerde de aandacht van de drukke Birgitta te trekken.

‘Laat maar, zij weet het wel,’ zei Otto.

Harry bood hem een sigaret aan. Hij nam hem aan zonder te bedanken en stopte de sigaret in een roze mondstuk. Harry hield een aansteker voor en Otto keek hem veelzeggend aan, terwijl hij met holle wangen aan de sigaret zoog. De korte jurk zat strak rond de in panty gehulde, slanke dijen. Harry moest toegeven dat de verkleedpartij een klein meesterwerk was. Otto in drag was meer vrouw dan de meeste vrouwen die Harry ontmoet had. Harry wendde zijn blik af en wees naar het televisiescherm.

‘Wat bedoelde je met: dus de rechtvaardigheid zegeviert?’

‘Heb je niet gehoord van terra nullius? Eddy Mabo?’

Harry schudde tweemaal zijn hoofd. Otto vormde zijn lippen alsof hij een act over orale seks deed en er kwamen twee brede rookkringen naar buiten die langzaam door de lucht rolden.

‘Weet je, terra nullius is een aardig en eenvoudig begrip. Het is door de Engelsen ingevoerd toen zij hier kwamen, ze zagen dat er niet zoveel landbouwgrond in Australië was. De Aboriginals waren namelijk een half nomadisch volk dat leefde van de jacht en de visserij en van wat er in de natuur groeide. En alleen omdat zij niet de halve dag gebogen stonden boven een aardappelveldje meenden de Engelsen dat de Aboriginals minder ontwikkelde individuen waren. Zij meenden dat de landbouw een verplichte schakel in de ontwikkeling van iedere beschaving was, en vergaten het feit dat de eerste kolonisten zelf bijna van de honger waren gestorven toen zij probeerden van de arme grond te leven. Maar de Aboriginals kenden de natuur vanbinnen en vanbuiten. Ze trokken in de verschillende jaargetijden naar plaatsen waar voedsel te vinden was en leefden een goed leven. Kapitein Cook noemde hen de gelukkigste mensen die hij ooit had gezien. Ze hadden gewoonweg geen behoefte aan landbouw. Maar omdat ze niet honkvast waren, besloten de Engelsen dat het land van niemand was. Dat was terra nullius. En na de invoering van het terra nullius-principe konden de Engelsen gewoon eigendomsbewijzen uitschrijven aan de nieuwe bewoners, zonder rekening te houden met wat de Aboriginals daarvan vonden. Zij bezaten het land immers niet.’

Birgitta zette een groot glas margarita voor Otto neer.

‘Een paar jaar geleden dook er een man op van de Torres Strait-eilanden, Eddy Mabo, die het establishment voor de rechter daagde door het terra nullius-principe te bestrijden en te stellen dat de grond indertijd onrechtmatig was verkregen van de Aboriginals. In 1992 gaf de Hoge Raad Eddy Mabo gelijk en bepaalde dat Australië van de Aboriginals was. De uitspraak zei dat wanneer de oorspronkelijke bewoners nog voordat de blanken kwamen, en tot op de dag van vandaag, in een bepaald gebied leefden en woonden, zij dit gebied konden opeisen. Dat veroorzaakte natuurlijk een geweldige consternatie bij veel blanken, die luid protesteerden omdat ze bang waren dat ze hun grond zouden kwijtraken.’

‘En wat gebeurde er toen?’

Otto nam een flinke slok van het met zout berijpte cocktailglas, trok een gezicht alsof hij azijn had gekregen en droogde met een beledigd gebaar zijn mond met een servet.

‘Tja. De uitspraak lag er. En de Native Title-wetten zijn aangenomen. Maar men voert ze niet klakkeloos uit. En het is ook niet zo dat een arme boer ineens het risico loopt dat zijn eigendom wordt afgenomen. Dus zo langzamerhand is de grootste paniek weggeëbd.’

Ik zit hier in een bar, dacht Harry, te luisteren naar een travestiet die lesgeeft over de Australische politiek. Plotseling voelde hij zich net zo thuis als Harrison Ford in de barscène in Star Wars.

Het actualiteitenprogramma werd onderbroken door reclame met lachende mannen in flanellen overhemden en met leren hoeden. Ze maakten reclame voor een biermerk waarvan het belangrijkste kenmerk blijkbaar was dat het ‘proudly Australian’ was.

‘Nou. Proost, op terra nullius,’ zei Harry.

‘Proost, handsome. O, dat was ik bijna vergeten. We treden volgende week met onze nieuwe voorstelling op in St. George’s Theatre op Bondi Beach. Ik eis gewoon dat Andrew en jij komen kijken. Neem gerust een vriend mee. Je kunt je applaus het best bewaren voor mijn acts.’

Harry boog diep en bedankte voor de drie toegangsbewijzen die Otto met een pink in de lucht aanbood.

Toen Harry voorbij Green Park liep op weg van The Albury naar King’s Cross, keek hij onwillekeurig uit naar de grijze Aboriginal. Maar vanavond zaten in het park slechts een paar dronkenlappen op een bank in het bleke licht van de lantaarn. De wolken van eerder die dag waren weggedreven en de hemel was helder en vol sterren. Onderweg ontmoette hij twee mannen die duidelijk flinke ruzie hadden. Ze stonden elk aan een kant van het trottoir tegen elkaar te schreeuwen, dus Harry moest tussen hen door lopen. ‘Je hebt niet gezegd dat je de hele nacht op pad zou zijn,’ schreeuwde de ene met een verstikte, huilerige stem.

Voor een Vietnamees restaurant stond een kelner tegen de muur geleund te roken. Hij zag eruit of hij al een lange dag achter de rug had. Een stoet van auto’s en mensen bewoog traag door Darlinghurst Road in King’s Cross.

Op de hoek van Bayswater Road stond Andrew te kauwen op een braadworst.

‘Daar ben je,’ zei hij. ‘Op de minuut af. Als een echte Germaan.’

‘Duitsland ligt...’

‘De Duitsers zijn Teutonen. Jij bent een Noord-Germaan. Zo zie je er ook uit. Verloochen jij je eigen ras, jongen?’

Harry kwam in de verleiding om de vraag te retourneren, maar liet het zitten.

Andrew was in een stralend humeur. ‘We beginnen met iemand die ik ken,’ zei hij.

Ze waren het erover eens geworden dat ze in het centrum van de hooiberg, namelijk tussen de hoeren op Darlinghurst Road, op zoek zouden gaan naar de beroemde speld. Ze waren niet moeilijk te vinden. Harry kende al een paar van hen.

‘Mongabi, my man, how’s business?’ Andrew stopte en hij begroette een donkere man in een strak zittend pak en met grote sieraden allerhartelijkst. Er schitterde een gouden tand toen hij zijn mond opendeed.

‘Tuka, geile hengst! Ik mag niet klagen, weet je.’

Hij ziet er in ieder geval wel uit als een pooier, dacht Harry.

‘Harry, maak kennis met Teddy Mongabi, Sydneys beruchtste pooier. Hij houdt het al twintig jaar vol en staat nog steeds bij zijn meisjes op straat. Word je hier niet een beetje te oud voor, Teddy?’

Teddy spreidde zijn armen wijd uit en glimlachte breed.

‘Ik vind het hier fijn, Tuka. Hier gebeurt het, weet je. Ga je in een kantoor zitten, dan verlies je algauw het overzicht en de controle. En controle is alles in deze branche, weet je. Controle over de meisjes en controle over de klanten. Mensen zijn net honden, weet je. En een hond waar je geen controle over hebt, is een ongelukkige hond. En ongelukkige honden bijten, weet je.’

‘Wat je zegt, Teddy. Luister eens, ik wil graag met een paar meisjes van je praten. We zijn op zoek naar een slechte jongen. Hij kan hier ook geweest zijn om een beetje te spelen.’

‘Sure, met wie wil je praten?’

‘Is Sandra hier?’

‘Sandra kan hier ieder ogenblik zijn. Ben je er zeker van dat je niet meer wilt? Dan praten, bedoel ik?’

‘Nee, bedankt, Teddy. We zitten in Palladium. Kun je Sandra vragen langs te komen?’

Voor Palladium stond een uitsmijter uitnodigende schunnigheden naar de mensen te roepen. Hij klaarde op toen hij Andrew in het oog kreeg. Andrew wisselde een paar woorden met de uitsmijter, waarop ze langs het kaartjesloket werden gewenkt. Een smalle trap voerde naar de kelder, waar in een spaarzaam verlichte stripteaseclub een handjevol mannen rond tafels zat te wachten op de volgende voorstelling. Ze vonden een tafel een eind achter in de zaal.

‘Het lijkt wel of iedereen je hier kent,’ zei Harry.

‘Iedereen die er baat bij heeft me te kennen. En ik heb er baat bij hén te kennen. Jullie kennen in Oslo toch ook wel die merkwaardige symbiose tussen politie en onderwereld, neem ik aan?’

‘Jazeker. Maar het lijkt wel of je een wat hartelijker relatie met je contacten onderhoudt dan wij.’

Andrew lachte.

‘Ik voel een zekere verwantschap. Als ik niet bij de politie was geweest, dan zat ik misschien zelf in deze branche, wie zal het zeggen.’

Een zwarte minirok wankelde op hoge naaldhakken de trap af. Onder de korte, zwarte lokken keek ze met een sombere, doffe blik rond. Toen liep ze naar hun tafel. Andrew schoof een stoel bij.

‘Sandra, dit is Harry Holy.’

‘Echt?’ zei ze met een scheef lachje en een brede, roodgeverfde mond. Een hoektand was verdwenen. Harry schudde haar koude, lijkwitte hand. Ze had iets bekends: hij moest haar op een avond op Darlinghurst Road hebben gezien. Misschien was ze anders opgemaakt of had ze andere kleding aan.

‘Waar gaat het om? Ben je op zoek naar schurken, Kensington?’

‘We zijn op zoek naar een speciale schurk, Sandra. Hij houdt van wurgen. Met zijn handen. Komt dat je bekend voor?’

‘Bekend? Dat geldt voor de helft van onze klanten. Heeft hij iemand wat aangedaan?’

‘Waarschijnlijk alleen degenen die hem konden identificeren,’ zei Harry. ‘Heb je deze vent gezien?’ Hij hield een foto voor haar omhoog van Evans White.

‘Nee,’ antwoordde ze zonder naar de foto te kijken. Ze richtte haar blik op Andrew. ‘Wie is die man die je bij je hebt, Kensington?’

‘Hij komt uit Noorwegen,’ zei Andrew. ‘Hij zit bij de politie en zijn zus werkte in The Albury. Ze is vorige week verkracht en gewurgd. Drieëntwintig jaar. Harry heeft toestemming gekregen om hierheen te komen en de man te vinden die dat heeft gedaan.’

‘Gecondoleerd,’ zei Sandra, een blik op de foto werpend.

‘Ja,’ zei ze alleen.

Harry reageerde snel. ‘Wat bedoel je?’

‘Ik bedoel, ja, ik heb hem gezien.’

‘Heb je hem, eh... ontmoet?’

‘Nee, maar hij is verscheidene malen op Darlinghurst Road geweest. Ik heb geen idee wat hij hier heeft gedaan, maar zijn gezicht komt me bekend voor. Ik kan een beetje rondvragen...’

‘Hartelijk dank... eh, Sandra,’ zei Harry. Ze lachte even.

‘Ik moet weer aan het werk, jongens. We zien elkaar wel weer.’ Daarop verdween de zwarte minirok via dezelfde weg als ze gekomen was.

‘Yes!’ zei Harry.

‘Yes? Alleen omdat iemand die kerel in King’s Cross heeft gezien? Het is niet verboden om je te vertonen op Darlinghurst Road. En ook niet om met hoeren te neuken, als hij dat al heeft gedaan. Niet zoveel in ieder geval.’

‘Voel je het niet, Andrew? Er wonen vier miljoen mensen in Sydney, en zij heeft die ene persoon naar wie we op zoek zijn gezien. Natuurlijk bewijst het niets, maar het is een teken, of niet? We worden warmer, merk je dat niet?’

De muziek werd uitgedraaid en de lichten werden gedempt. De gasten van het etablissement richtten hun aandacht op het podium.

‘Jij bent vrij zeker van Evans White, of niet?’

Harry knikte. ‘Iedere vezel in mijn lijf zegt Evans White. Ik heb een gevoel in mijn maag dat hij het geweest kan zijn, ja.’

‘Gevoel in je maag?’

‘Intuïtie is geen hocus pocus wanneer je erover nadenkt, Andrew.’

‘Ik denk erover na, Harry. En ik voel niets in mijn maag. Leg me eens uit hoe je maag werkt, alsjeblieft.’

‘Nou...’ Harry wierp een blik op Andrew om te zien of hij niet de spot met hem dreef. Andrew keek met een oprecht geïnteresseerde blik terug.

‘Intuïtie is slechts de som van alle ervaringen die je hebt opgedaan. Ik zie het zo dat alles wat je hebt meegemaakt, alles wat je weet, denkt te weten en niet weet dat je weet, in je onderbewustzijn ligt te sluimeren. Gewoonlijk merk je niets van het slapende wezen, het ligt er alleen te snurken en nieuwe dingen in zich op te nemen, nietwaar? Maar af toe knippert het met zijn ogen, rekt zich uit en vertelt je: “Zeg, dit beeld heb ik eerder gezien.” En het vertelt je waar in het beeld de dingen thuishoren.’

‘Mooi, Holy. Maar ben je er zeker van dat jouw slapende wezen alle details ziet in dit beeld? Wat je ziet, hangt misschien af van het punt van waaraf je het staat te bekijken.’

‘Wat bedoel je?’

‘Neem de sterrenhemel. De sterrenhemel die je in Noorwegen ziet is precies dezelfde als die je in Australië ziet. Maar omdat je nu “down under” bent, sta je ten opzichte van thuis op je kop, of niet? Daardoor zie je alle sterrenbeelden omgekeerd. Als je niet weet dat je omgekeerd staat, raak je in de war en maak je fouten.’

Harry keek naar Andrew.

‘Omgekeerd?’

‘Precies.’ Andrew trok aan een sigaret.

‘Op school leerden we dat de sterrenhemel die jullie zien een heel andere is dan die wij zien. Wanneer je in Australië bent, dekt de aardbol het uitzicht af op de sterren die we ’s nachts in Noorwegen zien.’

‘Ook goed,’ ging Andrew onverstoorbaar verder. ‘Niettemin blijft het de vraag vanuit welk punt je de dingen ziet. Het punt is dat alles relatief is, of niet? En dat maakt het zo verdomde ingewikkeld.’

Vanaf het podium klonk een sissend geluid en er kwam witte rook aangerold. Het volgende ogenblik werd de rook rood van kleur en vioolmuziek stroomde uit de luidsprekers. Een vrouw gekleed in een eenvoudige jurk en een man in een broek en een wit overhemd stegen op uit de rook.

Harry had de muziek eerder gehoord. In het vliegtuig. Het was dezelfde muziek die vanaf Londen uit de koptelefoon van zijn buurman had gedreund. Maar nu pas kreeg hij de tekst mee. Een vrouwenstem zong dat men haar de wilde roos noemde en dat zij niet begreep waarom.

De meisjesachtige stem stond in schril contrast met de zware, donkere mannenstem:

‘Then I kissed her good-bye,

said all beauty must die,

I bent down and planted a rose between her teeth...’

Harry droomde over sterren en geelbruine slangen toen hij werd gewekt door een licht gekraak van zijn hotelkamerdeur. Een ogenblik lag hij zich stil te realiseren hoe tevreden hij was. Het regende weer, en het zong in de afvoerpijpen bij het raam. Hij stond op, naakt, deed de deur wijd open en hoopte dat zijn beginnende erectie opgemerkt zou worden. Birgitta lachte verrast en sprong in zijn armen. Haar haren waren drijfnat.

‘Ik dacht dat je drie uur had gezegd,’ zei Harry quasi gekwetst.

‘De gasten wilden maar niet weggaan,’ zei ze en ze hief haar sproetengezicht naar hem op.

‘Ik ben vreselijk, uitzinnig en hopeloos verliefd op je,’ fluisterde hij, haar hoofd stevig vasthoudend.

‘Dat weet ik toch,’ zei ze ernstig en ze pakte met een koude, natte hand zijn kloppende lid vast. ‘Hallo zeg, is die voor mij?’

Harry stond bij het raam, dronk sinaasappelsap van de minibar en keek naar de hemel. De wolken waren weer weggedreven, en iemand had met een vork meerdere malen in de fluwelen hemel geprikt zodat het goddelijke licht daarachter door de gaatjes scheen.

‘Wat vind je van travestieten?’ vroeg Birgitta vanuit bed.

‘Je bedoelt, wat vind je van Otto?’

‘Dat ook.’

Harry dacht na. Hij kuchte.

‘Ik geloof dat ik zijn arrogante stijl wel mag. Die hangende oogleden, die ontevreden mimiek. Zijn levensmoeheid. Hoe zal ik het zeggen? Het lijkt op melancholiek cabaret waarin hij met alles en iedereen flirt. Een overdreven, zelfparodiërende flirt.’

‘En daar houd jij van?’

‘Ik houd van de zotheid. Dat hij staat voor alles wat de meerderheid haat.’

‘En wat haat de meerderheid?’

‘Zwakte. Kwetsbaarheid. De Australiërs zijn er trots op dat ze een liberaal volk zijn. Misschien zijn ze dat ook. Maar ik heb begrepen dat het ideaal een eerlijke, eenvoudige en hardwerkende Australiër is met een goed humeur en een beetje patriottisme.’

‘True blue.’

‘Wat?’

‘Ze noemen het true blue. Of dinkum. Dat betekent zoiets als een persoon of een ding dat echt is, volks.’

‘En achter die façade van joviale volksheid kun je makkelijk allerlei rotzooi verbergen. Otto, daarentegen, die met zijn opgedofte verschijning de verleidelijke, de overtuigende en de valse representeert, is voor mij de meest echte persoon die ik hier heb ontmoet. Naakt, kwetsbaar en echt.’

‘Dit klinkt wel zo enorm politiek correct, als je het mij vraagt. Harry Holy, de beste vriend van de homo’s.’ Birgitta was in een plaagstemming.

‘Maar het is toch ook mooi gezegd, nietwaar?’

Hij ging in bed liggen, keek haar aan en knipperde met zijn onschuldige, blauwe ogen. ‘Ik ben blij dat ik niet nog een keer zin in je heb, juffie. Want we moeten morgen vroeg op, snap je?’

‘Je zegt zulke dingen alleen maar om me uit te dagen,’ zei Birgitta. Ze wierpen zich op elkaar als twee paarrijpe dassen.

8 | Een hartelijke hoer, een echte deen en cricket

Harry vond Sandra voor Dez Go-Go. Ze stond op de rand van het trottoir en keek uit over haar koninkrijkje op King’s Cross. Met vermoeide benen balancerend op hoge hakken, gekruiste armen, een sigaret tussen haar vingers en een slaperige Doornroosje-blik die uitnodigend en tegelijkertijd afwijzend was. Kortom, ze zag eruit als een hoer in een willekeurige stad op een willekeurige plaats op de wereld.

‘Goedemorgen,’ zei Harry. Sandra keek naar hem zonder een spoor van herkenning. ‘Remember me?’

Ze trok haar mondhoeken op. Misschien moest het een glimlach voorstellen.

‘Sure, love. Let’s go.’

‘Ik ben Holy, van de politie.’

Sandra keek hem peinzend aan.

‘Verdomd, nu zie ik het. Mijn contactlenzen worden een beetje troebel rond de ochtendspits. Het zullen de uitlaatgassen zijn.’

‘Kan ik je een kop koffie aanbieden?’ vroeg Harry beleefd.

Ze haalde haar schouders op.

‘Er gebeurt niet veel meer, dus ik kan net zo goed vrij nemen.’

Teddy Mongabi stond ineens, kauwend op een lucifer, in de deuropening van de stripteaseclub. Hij knikte even naar Harry.

‘Hoe nemen je ouders het op?’ vroeg Sandra toen de koffie kwam. Ze zaten in Harry’s vaste ontbijtcafé, Bourbon & Beef, en de kelner kende Harry’s vaste bestelling: Eggs Benedict, hash browns en koffie, white flat. Sandra dronk die van haar zwart.

‘Excuse me?’

‘Je zus...’

‘O, ja.’ Hij bracht het koffiekopje naar zijn mond om tijd te winnen.

‘Tja, ze nemen het op zoals je kunt verwachten, lief dat je het vraagt.’

‘We leven in een verschrikkelijke wereld.’

De zon was nog niet boven de huizen in Darlinghurst Road uit gekomen, maar de hemel was nu al azuurblauw met hier en daar witte, ronde wolkjes. Het zag eruit als het behang van een kinderkamer. Maar dat hielp dus niet, want de wereld was verschrikkelijk.

‘Ik heb met een paar meisjes gesproken,’ zei Sandra. ‘Die kerel op de foto heet White. Hij dealt speed en acid. Een paar meisjes kopen van hem. Maar geen van hen heeft hem als klant gehad.’

‘Misschien hoeft hij niet te betalen om zijn behoefte te bevredigen,’ zei Harry.

Sandra lachte kort. ‘Behoefte aan seks is één ding. Behoefte aan het kopen van seks is weer iets anders. Voor velen is dat nou juist de kick. Je kunt bij ons terecht voor dingen die de pot thuis niet schaft. Echt waar.’

Harry keek op. Sandra keek hem recht aan en het waas voor haar ogen verdween voor een ogenblik.

Hij geloofde haar.

‘Heb je de data gecheckt waar we het over hebben gehad?’

‘Een van de meisjes zegt dat ze de avond voordat je zus werd gevonden acid van hem heeft gekocht.’

Harry zette het kopje zo snel neer dat de koffie eruit gulpte en leunde over de tafel. Hij sprak zacht en snel. ‘Kan ik met haar praten? Is ze te vertrouwen?’

Sandra’s roodgeverfde mond vormde een brede lach. Er zat een groot zwart gat waar de hoektand miste. ‘Zoals gezegd kocht ze acid. Acid is in Australië verboden. Je kunt niet met haar praten. En op de tweede vraag die je stelde: is een acidjunk te vertrouwen?’

Ze haalde haar schouders op.

‘Ik vertel alleen wat ze mij heeft gezegd. Maar ze heeft niet zo’n duidelijk besef van wat woensdag en wat donderdag is, om het zo maar te zeggen.’

De stemming in de vergaderruimte was geprikkeld. Zelfs de ventilator bromde luider dan anders.

‘Sorry, Holy. We laten White vallen. Totaal geen motief, en zijn vriendin zegt dat hij op het tijdstip van de moord in Nimbin was,’ zei Wadkins.

Harry verhief zijn stem: ‘Maar horen jullie niet wat ik zeg? Angeline Hutchinson is verslaafd aan speed en allerlei andere troep. Ze is zwanger, waarschijnlijk van Evans White. Heregod, hij is haar pooier, mensen! God en Jezus in één persoon! Ze zegt alles. We hebben met de huisbaas gesproken en de dame haatte Inger Holter en om goede redenen, tenslotte probeerde het Noorse meisje haar gouden haan af te pakken.’

‘Misschien moeten we die Hutchinson-dame eens beter onder de loep nemen,’ sprak Lebie zacht. ‘Zij heeft in ieder geval een duidelijk motief. Misschien heeft zij White nodig als alibi en niet omgekeerd.’

‘White liegt immers! Hij is de dag voordat Inger Holter werd gevonden in Sydney gezien.’ Harry was opgestaan en deed de twee stappen heen en terug die gezet konden worden in de kleine vergaderruimte.

‘Door een prostituee die lsd gebruikt en van wie we niet eens weten of ze wil getuigen,’ merkte Wadkins op en hij draaide zich om naar Yong. ‘Wat zeiden ze bij de luchtvaartmaatschappijen?’

‘De politie in Nimbin heeft White drie dagen voor de moord in de hoofdstraat gezien. Noch Ansett, noch Quantas heeft White op een passagierslijst staan tussen dit tijdstip en de dag van de moord.’

‘Dat zegt niets,’ bromde Lebie. ‘Een drugsdealer reist toch verdomme niet onder zijn eigen naam. Bovendien kan hij per trein zijn gekomen. Of per auto als hij genoeg tijd had.’

Harry had het warm gekregen.

‘Ik herhaal: Amerikaanse statistieken wijzen uit dat in zeventig procent van de gevallen het slachtoffer de moordenaar kent. Toch staren we ons blind op een onderzoek naar een seriemoordenaar van wie we weten dat we net zo weinig kans hebben die te vinden als de hoofdprijs te winnen in de loterij. Laten we ons liever bezighouden met iets waarbij onze kansen het grootst zijn. We hebben per slot van rekening iemand tegen wie we een hele reeks van verdenkingen hebben. Het is nu zaak hem een beetje onder druk te zetten. Handelen nu de sporen nog vers zijn. Hem naar het bureau halen en een arrestatiebevel voor zijn gezicht houden. Hem verleiden tot een fout. Nu heeft hij ons precies waar hij ons wil hebben, namelijk in... in...’ Hij probeerde tevergeefs op het Engelse woord voor ‘rustig vaarwater’ te komen.

‘Hmm,’ zei Wadkins hardop denkend. ‘Het is duidelijk dat het geen beste beurt zou zijn als iemand die vlak voor onze neus zit schuldig blijkt te zijn. Zonder dat we iets deden.’

Op dat ogenblik ging de deur open en kwam Andrew binnen. ‘Goedendag mensen. Sorry voor het te laat komen, maar iemand moet er toch voor zorgen dat de straten veilig zijn. Wat is er aan de hand, chef? De rimpels in je voorhoofd zijn zo diep als de Jamison Valley.’

Wadkins zuchtte.

‘We zaten ons af te vragen of we ons moeten beraden op onze bronnen. De seriemoordenaartheorie even laten rusten en onze aandacht richten op Evans White. Of Angeline Hutchinson. Holy is geneigd te geloven dat hun alibi niet veel waard is.’

Andrew lachte en haalde een appel uit zijn zak. ‘Ik zou een zwangere vrouw van vijfenveertig kilo wel eens een stevige, Scandinavische matrone de keel willen zien dichtknijpen. En haar daarna met haar zien neuken.’

‘Het was maar een gedachte,’ mompelde Wadkins.

‘En wat betreft Evans White kunnen jullie het vergeten.’

Andrew veegde de appel langs zijn jasmouw.

‘O ja?’

‘Ik heb met een informant gesproken. Hij was in Nimbin op de dag van de moord om een partij hasj te halen en hoorde van Evans Whites fantastische waar.’

‘En?’

‘Niemand had hem verteld dat White thuis geen zaken deed, dus hij ging naar zijn boerderij om daar te worden weggejaagd door een woeste kerel met een dubbelloopsgeweer. Ik heb hem de foto laten zien. Sorry, maar er bestaat geen twijfel dat Evans White op de dag van de moord in Nimbin was.’

Het werd stil in de kamer. Alleen het geluid van de ventilator en gesmak toen Andrew een flinke hap van de appel nam, waren te horen.

‘Terug naar af,’ zei Wadkins.

Harry had om vijf uur met Birgitta afgesproken bij het Operahuis om een kopje koffie te drinken voordat ze aan het werk moest. Toen ze aankwamen, was de cafetaria gesloten. Een briefje vertelde dat het iets met een balletvoorstelling te maken had.

‘Er is altijd wat,’ zei Birgitta. Ze gingen bij het hek staan en keken over de haven naar Kirribilli aan de overkant.

Een verroeste, lelijke boot met een Russische vlag voer voorbij, en verderop in Port Jackson zagen ze boten met krengende witte zeilen die stil leken te liggen.

‘Wat ga je nu doen?’ vroeg ze.

‘Ik kan hier niet zoveel meer doen. De kist met Inger Holter wordt morgen naar huis gestuurd. Een begrafenisonderneming in Oslo heeft me eerder vandaag gebeld. Ik heb begrepen dat de ambassade het vliegtuigtransport heeft geregeld. Ze hadden het over “de stoffelijke resten”, een vakterm voor lijk. Lieve kinderen hebben vele namen, maar het is vreemd dat de dood er zoveel heeft.’

‘Dus wanneer ga je weg?’

‘Zodra we van iedereen van wie we weten dat ze omgingen met Inger Holter hebben vastgesteld dat ze niets met de zaak te maken hebben. Morgen praat ik met McCormack. Waarschijnlijk vertrek ik voor het weekend. Als er geen nieuwe aanwijzingen komen. Anders kan het een langdurige geschiedenis worden, en in dat geval hebben we afgesproken dat de ambassade contact zal houden.’

Ze knikte. Een reisgezelschap Japanners ging naast hen staan en het gezoem van filmcamera’s vermengde zich met de kakofonie van Japans, gekrijs van meeuwen en het geronk van passerende motorbootjes.

‘Wist je trouwens dat de architect van het Operahuis op een gegeven moment is opgestapt?’ vroeg Birgitta plotseling. Terwijl de commotie rond de kostenoverschrijding van The Sydney Opera House op haar hoogtepunt was, had de Deense architect Jørn Utzon het hele project laten vallen en was uit protest vertrokken.

‘Ja,’ zei Harry. ‘Daar hebben we het de vorige keer dat we hier waren over gehad.’

‘Maar stel je eens voor: zomaar weggaan van iets wat je begonnen bent. Iets waarvan je echt denkt dat het mooi kan worden. Ik geloof nooit dat ik dat zou kunnen.’

Ze hadden al besloten dat Harry Birgitta naar The Albury zou brengen in plaats van dat zij de bus zou nemen. Ze hadden niet veel te zeggen en liepen zwijgend over Oxford Street naar Paddington. In de verte klonk gerommel van onweer. Harry keek verbaasd naar de strakblauwe lucht. Op een hoek stond een grijze, gedistingeerde heer in een onberispelijk kostuum met een bord op zijn buik waarop stond: ‘De geheime politie heeft mijn baan en mijn huis afgepakt, en mijn leven vernield. Officieel bestaan ze niet, ze hebben geen adres of telefoonnummer en worden niet genoemd in de staatsbegroting. Ze denken dat ze ongrijpbaar zijn. Help me de bandieten te vinden en ze veroordeeld te krijgen voor hun misdaden. Onderteken hier of geef een donatie.’ Hij hield een boek omhoog met bladzijden vol handtekeningen.

Ze kwamen langs een platenwinkel, en in een opwelling stopte Harry en ging naar binnen. Achter de toonbank stond in het halfdonker een kerel met een zonnebril op. Harry vroeg of hij platen had van Nick Cave.

‘Sure, he’s Australian,’ zei de man en hij nam zijn bril af. Hij had een tatoeage van een arend op zijn voorhoofd.

‘Een duet. Iets met “wild rose”...’ begon Harry.

‘Ja, ja, ik weet welke je bedoelt. Where The Wild Roses Grow van Murder Ballads. Vreselijk nummer. Vreselijk album. Koop liever een van zijn goede platen.’

De man zette zijn bril weer op en verdween achter de toonbank.

Harry bleef verbluft staan en staarde in het halfdonker.

‘Wat is er zo bijzonder aan dat liedje?’ vroeg Birgitta toen ze weer buitenstonden.

‘Niets kennelijk.’ Harry lachte luid. De kerel in de winkel had hem weer in een goede stemming gebracht. ‘Cave en die dame zingen over een moord. Ze zingen er heel mooi over, bijna als een liefdesverklaring. Maar het is vast een vreselijk nummer.’ Hij lachte weer. ‘Ik geloof dat ik deze stad leuk ga vinden.’

Ze liepen door. Harry keek de straat af. Ze waren bijna het enige paar op Oxford Street dat niet uit twee mannen of twee vrouwen bestond. Birgitta pakte zijn hand.

‘Je had hier tijdens Mardi Gras moeten zijn en de homoparade moeten zien,’ zei Birgitta. ‘Ze komen over Oxford Street. Vorig jaar werd gezegd dat er meer dan een half miljoen mensen uit heel Australië waren die kwamen kijken en deelnemen. Het was echt waanzinnig.’

Homostraat. Lesbiennestraat. Nu pas viel hem de kleding op in de etalages. Latex. Leer. Strak zittende bovenkleding en zijden onderbroekjes. Ritsen en spijkers. Maar exclusief en met stijl, zonder dat zweterige en vulgaire waarvan de stripteaseclubs op King’s Cross doortrokken zijn.

‘In mijn jeugd woonde er vlak bij ons een homo,’ vertelde Harry. ‘Hij was zeker veertig jaar, woonde alleen, en iedereen in de buurt wist dat hij een homo was. ’s Winters gooiden we sneeuwballen naar hem en riepen “kontneuker” en dan renden we als gekken weg, ervan overtuigd dat hij ons vanachter zou nemen als hij ons te pakken kreeg. Maar hij ging nooit achter ons aan, hij trok zijn muts alleen nog dieper over zijn oren en ging naar huis. Op een dag verhuisde hij. Hij heeft me nooit iets gedaan, en ik heb me altijd afgevraagd waarom ik hem zo haatte.’

‘Mensen zijn bang voor iets wat ze niet kennen. En ze haten datgene waar ze bang voor zijn.’

‘Wat ben je toch verstandig,’ zei Harry en Birgitta stompte hem in zijn buik. Hij liet zich schreeuwend op het trottoir vallen. Ze lachte en vroeg hem beleefd geen scène te maken. Hij kwam weer overeind en rende achter haar aan.

‘Ik hoop dat hij hierheen is gegaan,’ zei Harry later.

Nadat hij afscheid genomen had van Birgitta (hij vond het bedenkelijk dat hij iedere scheiding van haar, kort of lang, begon te zien als ‘afscheid’), ging hij bij een bushalte staan. Een jongen met een Noorse vlag op zijn rugzak stond voor hem. Harry vroeg zich net af of hij zich bekend zou maken, toen de bus kwam.

De buschauffeur kreunde toen Harry een biljet van twintig dollar gaf.

‘So you didn’t have a fifty, did ya?’ vroeg hij sarcastisch.

‘Als ik die had dan had ik die aan je gegeven, verdomde flikker.’ Het laatste zei hij hardop in het Noors, waarbij hij onschuldig lachte, maar de buschauffeur stelde nergens prijs op, niet op wat hij verstond en niet op wat hij niet verstond, en gaf met een chagrijnig gezicht het wisselgeld terug.

Hij had besloten dezelfde route te nemen die Inger in de moordnacht had genomen op weg naar huis. Niet omdat anderen dat nog niet hadden gedaan: Lebie en Yong hadden de bars en restaurants langs de route bezocht en de foto van Inger Holter laten zien, zonder resultaat natuurlijk. Hij had getracht Andrew mee te krijgen, maar die had tegengesputterd en gezegd dat het verspilling was van kostbare tijd die beter gebruikt kon worden voor de televisie.

‘Ik maak geen grapje, Harry. Televisiekijken geeft zelfvertrouwen. Als je ziet hoe dom mensen meestal zijn, ga je jezelf slim voelen. En wetenschappelijke experimenten hebben aangetoond dat mensen die zich slim voelen, beter presteren dan mensen die zich dom voelen.’

Harry kon tegen een dergelijke logica weinig inbrengen, maar Andrew had hem in elk geval de naam gegeven van een bar in Bridge Road waar hij de eigenaar de groeten kon doen van Andrew. ‘Hij heeft nauwelijks iets te zeggen, maar misschien geeft hij je een cola voor de halve prijs,’ had Andrew tevreden lachend gezegd.

Harry stapte bij het stadhuis uit en slenterde richting Pyrmont. Hij keek naar de hoge huizen en naar de mensen die er, zoals dat gaat in een grote stad, tussendoor renden zonder dat het hem iets vertelde over wat er die avond met Inger Holter was gebeurd. Op de vismarkt ging hij een café binnen en bestelde een bagel met zalm en kappertjes. Door het raam kon hij de brug over Blackwattle Bay en Glebe aan de andere kant zien. Men was bezig een openluchttheater op te bouwen op de open plek, en Harry begreep uit de affiches dat dit te maken had met de nationale feestdag, Australian Day, komende zondag. Harry bestelde een koffie bij de ober en begon een verwoede strijd met de Sydney Morning Herald, een krant van het type waarin je een hele scheepslading vis kan verpakken en die heel wat tijd vergt om door te nemen, zelfs als je alleen maar naar de foto’s kijkt. Maar het was nog een uur licht, en Harry wilde wel eens zien welke dieren er uit Glebe tevoorschijn kropen nadat de duisternis was gevallen.

De eigenaar van The Cricket was ook de trotse eigenaar van het tenue dat de nationale held Nick Ambrose had gedragen toen het Australische cricketteam in het begin van de jaren tachtig Engeland drie keer achter elkaar versloeg. De kleding hing in een vitrine boven de eenarmige bandiet. Aan de andere muur hingen twee slaghouten en de bal die in 1969 gebruikt waren toen Australië eindelijk Pakistan had verslagen na een langdurige periode van verliezen. Nadat iemand de wicketpin uit de Zuid-Afrika-match had gestolen die precies boven de uitgang hing, had de eigenaar zich genoodzaakt gezien zijn kleinoden vast te spijkeren, waarna de kniebeschermer van de legendarische Willard Staunton op een avond door een gast, die geen kans zag hem van de muur te krijgen, aan flarden werd geschoten.

Toen Harry binnenkwam en de combinatie van de kleinoden aan de muur en de vermoedelijk cricketgekke clientèle van The Cricket zag, was zijn eerste gedachte dat hij misschien zijn mening over cricket als een sport voor snobs moest herzien. De gasten zagen er niet bepaald keurig gekapt en verzorgd uit, wat voor Borroughs achter de bar al evenmin gold.

‘Evening,’ zei hij. Zijn stem klonk als een botte zeis op een slijpsteen.

‘Tonic, no gin,’ zei Harry en hij liet Borroughs het wisselgeld van het biljet van tien dollar behouden.

‘Te veel voor een tip, te weinig als steekpenning,’ zei Borroughs en hij zwaaide met het biljet. ‘Ben je bij de politie?’

‘Is dat zo duidelijk te zien?’ vroeg Harry met een teleurgesteld gezicht.

‘Afgezien van het feit dat je als een verdomde toerist klinkt, ja.’

Borroughs legde het wisselgeld voor hem neer en draaide zich om.

‘Ik ben een vriend van Andrew Kensington,’ zei Harry. Borroughs draaide zich razendsnel om en pakte het wisselgeld weer.

‘Waarom zei je dat niet meteen?’ mompelde hij.

Borroughs kon zich niet herinneren Inger Holter ooit gezien te hebben of over haar gehoord te hebben, iets wat Harry al wist, want Andrew had met hem gesproken. Maar zoals zijn oude leermeester bij de politie van Oslo, ‘Lumbago’ Simonsen, altijd zei: ‘Het is beter om één keer te veel te vragen.’

Harry keek rond.

‘Wat heb je?’ vroeg hij.

‘Spies met Griekse salade,’ antwoordde Borroughs. ‘Menu van de dag, zeven dollar.’

‘Sorry, ik druk me ongelukkig uit,’ zei Harry. ‘Ik bedoel: wat voor soort mensen heb je, wat voor soort klanten?’

‘Je zou het pseudochic kunnen noemen.’ Hij glimlachte een beetje teleurgesteld. De glimlach zei een heleboel over Borroughs’ werkzame leven en hoe het was afgelopen met zijn droom om iets te maken van de bar.

‘Zijn dat de stamgasten die daar zitten?’ vroeg Harry en hij knikte naar een donkere hoek in de zaal waar vijf kerels aan een tafel bier zaten te drinken.

‘Inderdaad. Dat zijn de meesten hier. Hier komen niet bepaald veel toeristen.’

‘Heb je er iets op tegen als ik ze een paar vragen stel?’ vroeg Harry.

Borroughs aarzelde.

‘Die kerels zijn geen lieverdjes. Ik heb geen idee hoe ze hun biergeld verdienen en ik ben ook niet van plan het ze te vragen. Maar ze werken niet van negen tot vijf, om het zo maar eens uit te drukken.’

‘Niemand wil toch dat er in je eigen buurt onschuldige meisjes worden verkracht en gewurgd? Zelfs lui niet die de wet een beetje soepel interpreteren? Dat jaagt mensen weg uit de buurt en dat is niet goed voor de business, wat je ook verkoopt, toch?’

Borroughs rommelde wat met zijn glas.

‘Ik zou evengoed voorzichtig zijn als ik jou was.’

Harry knikte tegen Borroughs en liep langzaam naar de tafel in de hoek, zodat ze de tijd hadden om hem te bekijken. Eén van hen stond al voor hij bij de tafel was op. Hij kruiste zijn armen voor zijn borst en toonde een getatoeëerde dolk op een van de flinke onderarmen.

‘Deze hoek is bezet, blondie,’ zei hij met een stem zo hees dat hij niet meer was dan lucht door een rietje.

‘Ik heb een vraag...’ begon Harry, maar de hese schudde zijn hoofd al.

‘Eén maar. Kent iemand van jullie deze man, Evans White?’

Harry hield een foto omhoog.

Tot nu toe hadden de andere twee die met hun gezicht naar hem toe zaten, alleen maar naar hem gekeken, meer ongeïnteresseerd dan vijandig eigenlijk. Op het moment dat Whites naam werd genoemd, keken ze hem met hernieuwde interesse aan, en Harry merkte op dat ook het nekvel van de andere twee, die met hun rug naar hem toe zaten, verstrakte.

‘Nooit van gehoord,’ zei de hese. ‘We zitten midden in een persoonlijk... gesprek, mister. Goedenavond.’

‘Die discussie gaat toch niet over het verhandelen van middelen die volgens de Australische wet verboden zijn, of wel?’ vroeg Harry.

Lange stilte. Hij had een levensgevaarlijke tactiek gekozen. Pure provocatie was iets waar je alleen toe overging wanneer je een behoorlijke back-up of goede vluchtmogelijkheden had. Harry had geen van beide. Hij vond alleen dat het tijd werd dat er iets gebeurde.

Het ene achterhoofd kwam omhoog. En kwam omhoog. Het raakte bijna het plafond toen het zich omdraaide en de lelijke, pokdalige voorkant toonde. Een symmetrische snor die bij de mondhoeken naar beneden hing onderstreepte het oriëntaalse uiterlijk van de man.

‘Djengis Khan! Fijn je te zien, ik dacht dat je dood was!’ riep Harry en hij stak zijn hand uit.

Khan opende zijn mond.

‘Wie ben je?’

Het klonk als een doodsrochel, een gorgelende basstem waarvoor iedere deathmetalband een moord zou doen.

‘Ik ben bij de politie en ik geloof niet...’

‘Ai-di.’ Khan keek vanaf het plafond neer op Harry.

‘Pardon?’

‘The badge, je politiepenning.’

Het was Harry duidelijk dat de situatie meer verlangde dan zijn plastic kaartje met pasfoto van het politiebureau van Oslo.

‘Heeft iemand je al eens verteld dat je dezelfde stem hebt als de zanger van Sepultura, hoe heet hij ook weer...’

Harry zette zijn vinger onder zijn kin en deed of hij diep nadacht. De hese was al bezig om de tafel te lopen. Harry wees naar hem: ‘En jij bent Rod Stewart, nietwaar? Aha, jullie zitten hier te overleggen over Live Aid ii en d...’

De dreun trof zijn tanden. Zwaaiend op zijn benen betastte hij zijn mond.

‘Mag ik dit zo uitleggen dat ik in jullie ogen beter geen stand-upkomiek kan worden?’ zei Harry. Hij keek naar zijn vingers. Er zat bloed, speeksel en iets zachts in, het was wit en hij kon slechts concluderen dat het tandmerg was.

‘Hoort tandmerg niet rood te zijn? Tandmerg, dat zachte spul dat in de tand zit, weet je wel?’ vroeg hij aan Rod en hij hield zijn vingers omhoog.

Rod keek Harry sceptisch aan voor hij vooroverboog en naar de witte stukjes keek.

‘Dat daar is tandbeen, dat zit onder het glazuur,’ meende hij. ‘M’n ouwe is tandarts,’ legde hij aan de anderen uit. Toen deed hij een stap naar achteren en haalde nog een keer uit. Het werd een ogenblik zwart voor Harry’s ogen, maar hij bevond zich nog steeds in staande positie toen het licht terugkwam.

‘Kijk eens of je nu tandmerg vindt,’ zei Rod nieuwsgierig.

Harry wist dat het dom was, de som van de ervaring en het gezonde verstand gaf aan dat het dom was, de pijnlijke mond zei dat het dom was, maar de rechterhand vond helaas dat het een fantastisch idee was en op dat moment nam de hand de beslissing. Hij trof Rod vol onder zijn kin en Harry hoorde hoe de mond dichtklapte voordat Rod twee stappen achteruit wankelde. Dat was het onvermijdelijke effect van een fikse en perfect geplaatste kaakslag.

Een dergelijke klap verplaatst zich via het kaakbeen direct naar de kleine hersenen (Harry vond dat in dit geval een toepasselijke naam), waarbij een golvende beweging leidt tot een reeks van kleine kortsluitingen, maar ook, als men geluk heeft, tot bewusteloosheid en/of blijvende schade aan de hersenen. In het geval van Rod zag het ernaar uit dat de hersenen problemen hadden met te besluiten wat het zou worden: een volledige black-out of een lichte hersenschudding.

Collega Khan was niet van plan te wachten op een uitslag. Hij pakte Harry bij de kraag van zijn shirt, tilde hem tot schouderhoogte op en gooide hem van zich af zoals je een zak meel op een laadbak gooit. Het stel dat zojuist voor zeven dollar het menu van de dag had gegeten, kreeg een man extra aan tafel en sprong weg toen Harry met een klap op zijn rug op hun tafel landde. Heregod, ik hoop dat ik snel het bewustzijn verlies, dacht Harry toen hij de pijn voelde en Khan op zich af zag komen.

Het sleutelbeen is een bot dat makkelijk breekt. Harry mikte en schopte, maar de behandeling die hij van Rod had gekregen, moest zijn vermogen om diepte te zien aangetast hebben, want hij schopte alleen maar in het luchtledige.

‘Schmezen!’ beloofde Khan en hij hief zijn armen in de lucht. Hij had geen moker nodig. De dreun trof Harry op de borstkas en verlamde ogenblikkelijk alle hart- en ademhalingsfuncties. Daardoor zag en hoorde hij de zwarte man niet die binnenkwam en de bal pakte waarmee Australië in 1969 Pakistan had verslagen: een keihard voorwerp van 7,6 centimeter doorsnee en honderdzestig gram. De nieuwkomer boog zich achterover en ten slotte een beetje opzij, terwijl hij zijn arm naar achteren strekte. Met een geweldige kracht maakte de arm een horizontale beweging, met een gebogen pols zoals bij baseball, niet in een boogje boven het hoofd maar met een gestrekte arm zoals bij cricket, zodat de bal niet eerst de grond raakte, maar recht op zijn doel af ging.

In tegenstelling tot Rod twijfelden de kleine hersenen van Khan geen ogenblik toen de harde bal zijn hoofd precies onder de haargrens raakte: ze zeiden direct goedenacht. Khan begon te vallen en stortte als een opgeblazen wolkenkrabber in elkaar.

Inmiddels waren de andere drie bij de tafel opgestaan, en ze zagen er woest uit. De donkere nieuwkomer stapte naar voren met zijn armen in een lage, nonchalante dekking. Een van de mannen stormde naar voren, en Harry, die door de mist toch de nieuwkomer dacht te herkennen, kreeg gelijk: de donkere man ging soepel opzij, stapte in en plaatste twee eenvoudige, gerichte linksen, bijna alsof hij de afstand meette, toen kwam de rechtse van onderen aangesuisd met een vernietigende dreun. Gelukkig was het zo krap in de bar dat ze niet met z’n allen op hem af konden gaan. Terwijl de eerste man afwachtte, ging de tweede tot de aanval over, een beetje voorzichtiger en met zijn armen voor zich in een houding die erop wees dat hij thuis een band in een bepaalde kleur in een bepaalde vechtsport met een Aziatische naam in de kast had hangen. De eerste, voorzichtige uitval eindigde in de verdediging van de donkere, en terwijl de man ronddraaide om een verplichte karatetrap uit te kunnen delen, was de donkere al weg. De trap trof niets.

De snelle links-rechts-links-combinatie die de karateman deed wankelen en tegen de muur gooide, deed dat wel. De donkere man danste achter de karateman aan en raakte hem met een goed geplaatste linkse, zodat het hoofd achterover klapte en de muur met een akelige dreun trof. Hij zakte ineen als een pudding die iemand tegen de muur had gegooid. De cricketbalwerper sloeg hem, waarschijnlijk tamelijk overbodig, nog eenmaal op weg naar beneden.

Rod was op een stoel gaan zitten en volgde het tafereel met glazige ogen.

Er klonk een korte klik toen het blad van een stiletto tevoorschijn sprong. Toen de derde man met een gebogen rug en zijn armen uit elkaar naar de donkere man toe sloop, braakte Rod over zijn schoenen – een duidelijk symptoom van een hersenschudding, stelde Harry tevreden vast. Hij voelde zich eigenlijk ook een beetje misselijk, vooral toen hij zag dat de eerste man een van de slaghouten van de muur had gehaald en de bokser daarmee van achteren naderde. De messentrekker stond, zonder dat hij het in de gaten had, naast Harry.

‘Achter je, Andrew!’ riep Harry en hij ontfermde zich over de arm met het mes van de derde man. Hij hoorde het droge, doffe geluid van het slaghout en het vallen van tafels en stoelen, maar hij moest zich concentreren op de messentrekker, die zich had weten los te rukken en nu om hem heen cirkelde met weidse, theatrale armbewegingen en een ziekelijke grijns op zijn lippen.

Met zijn blik strak gericht op de messentrekker tastte hij op de tafel achter zich naar iets wat hij kon gebruiken. Nog steeds hoorde hij achter zich in de buurt van de bar het geluid van een cricketslaghout in actie.

De messentrekker lachte en kwam naderbij terwijl hij jongleerde met het mes tussen zijn linker- en rechterhand.

Harry sprong naar voren, stak toe en sprong weer terug. De rechterarm van de messentrekker viel slap naar beneden en het mes viel kletterend op de stenen vloer. Hij keek verbijsterd naar zijn schouder, waar een gedeelte van een spies uit stak met daarop een stukje champignon. De rechterarm leek verlamd. Hij trok, nog steeds met die verbaasde blik in zijn ogen, voorzichtig met zijn linkerhand aan de spies alsof hij wilde controleren of hij er werkelijk zat. Ik moet een spiergroep of een paar zenuwen geraakt hebben, dacht Harry toen hij met zijn vuist uithaalde.

Hij voelde alleen dat hij iets hards trof, en er schoot een brandende pijn door zijn arm. De messentrekker deed een stap achteruit en keek Harry met een gepijnigde blik aan. Een dikke straal bloed stroomde uit het ene neusgat. Harry hield de rechterhand van de man vast. Hij tilde zijn hand op om opnieuw uit te halen, maar bedacht zich.

‘Het doet zo’n verrekte pijn om te slaan. Kun je je niet overgeven?’ vroeg hij.

De messentrekker knikte en ging naast Rod zitten, die nog steeds met zijn hoofd tussen zijn benen zat.

Toen Harry zich omdraaide, zag hij Borroughs staan, die een pistool op de eerste man gericht hield en hij zag dat Andrew bewegingloos tussen de omgevallen tafels lag. Een aantal gasten was opgestapt, sommigen keken nieuwsgierig toe, maar de meesten zaten nog steeds in de bar en keken televisie. Engeland en Australië speelden een cricketwedstrijd.

Toen de ambulances kwamen om de gewonden op te halen, zorgde Harry ervoor dat Andrew in de eerste kon. Ze droegen hem op een brancard naar buiten terwijl Harry ernaast liep. Andrew bloedde nog steeds uit zijn ene oor en als hij ademhaalde klonk er een lelijk gepiep, maar hij was toch bij bewustzijn gekomen.

‘Ik wist niet dat je cricket speelde, Andrew. Goede worp, maar was het nodig om het zo hard te doen?’

‘Je hebt gelijk. Ik heb de situatie verkeerd beoordeeld. Je had immers de volledige controle.’

‘Nee,’ zei Harry, ‘ik moet eerlijk zeggen dat dat niet het geval was.’

‘Oké,’ zei Andrew. ‘Ik moet eerlijk zeggen dat ik vreselijke pijn in mijn kop heb en dat ik sowieso spijt heb dat ik ben gekomen. Het was rechtvaardiger geweest als jij hier had gelegen. En dat meen ik.’

De ambulances kwamen en gingen en ten slotte waren alleen Harry en Borroughs over in de bar.

‘Ik hoop dat we niet te veel inventaris hebben vernield,’ zei Harry.

‘Nee, het valt wel mee. Bovendien houden mijn gasten zo nu en dan wel van een beetje leven in de brouwerij. Maar jij moet de komende tijd misschien wat vaker over je schouder kijken. De baas van de jongens zal niet blij zijn als hem dit ter ore komt,’ zei Borroughs.

‘Oh?’ zei Harry. Hij had het idee dat Borroughs hem iets probeerde te vertellen. ‘En wie is de baas?’

‘Ik heb niets gezegd, maar die kerel op de foto waarmee je stond te zwaaien heeft er wel wat van weg.’

Harry knikte een paar keer.

‘Ik moet dus voorbereid zijn. En gewapend. Iets op tegen als ik een extra spies meeneem?’

9 | Twee exhibitionisten, een dronkaard, een homo en black snake

Harry vond een tandarts in King’s Cross, die vaststelde dat er het nodige gerepareerd moest worden om die ene doormidden gebroken voortand weer op te bouwen. Hij voerde wat voorlopige werkzaamheden uit en vroeg een honorarium waarvan Harry hoopte dat zijn chef in Oslo het later wilde terugbetalen.

Op het bureau kreeg hij te horen dat het slaghout Andrew drie gebroken ribben en een zware hersenschudding had bezorgd en dat Andrew niet in staat zou zijn de komende week het bed te verlaten.

Na de lunch vroeg Harry aan Lebie mee te gaan op ziekenbezoek. Ze reden naar het St. Etienne-ziekenhuis, waar ze zich moesten inschrijven in het bezoekerslogboek: een groot, zwaar boek dat opengeslagen lag voor een nog indrukwekkender non die met gekruiste armen voor het loket troonde. Harry trachtte te vragen hoe ze moesten lopen, maar ze wees slechts naar binnen en schudde haar hoofd.

‘Ze spreekt geen Engels,’ legde Lebie uit.

Ze kwamen bij de receptie, waar een jonge, vrolijke man direct hun namen intikte op de pc, het kamernummer gaf en uitlegde hoe ze moesten lopen.

‘In tien seconden van de middeleeuwen naar het computertijdperk,’ fluisterde Harry.

Ze wisselden een paar woorden met een bont- en blauwgekleurde Andrew, maar hij was in een slecht humeur en na vijf minuten vroeg hij hun te vertrekken. Een verdieping hoger vonden ze de messentrekker in een eenpersoonskamer. Hij had zijn arm in een mitella, zijn gezicht was gezwollen en hij keek Harry met dezelfde gepijnigde blik aan als de avond daarvoor.

‘Wat wil je, smeris?’ zei hij.

Harry ging op de stoel naast het bed zitten.

‘Ik wil weten of Evans White opdracht heeft gegeven om Inger Holter te vermoorden en wie die opdracht kreeg en waarom.’

De messentrekker probeerde te lachen, maar begon in plaats daarvan te hoesten.

‘Ik weet niet waar je het over hebt, diender, en ik geloof dat je dat zelf ook niet weet.’

‘Hoe gaat het met je schouder?’ vroeg Harry.

De oogballen leken nog verder uit te puilen.

‘Je doet het ni...’

Harry haalde de spies uit zijn zak. Een dikke, blauwe ader verscheen op het gelaat van de messentrekker.

‘Je maakt een grapje, vuile smeris.’

Harry zei niets.

‘Je denkt toch verdomme niet dat ik gek ben! Verbeeld je maar niet dat je dit ongestraft kunt doen! Als ze ook maar een schrammetje op mijn lichaam vinden nadat jullie vertrokken zijn, dan kan je die kloterige shitbaan wel vergeten, verrekte diender!’

De stem van de messentrekker sloeg over.

Harry legde zijn wijsvinger op de lippen van de man. ‘Rustig maar. Zie je die brede, kalende kerel bij de deur? Het is niet zo goed te zien, maar hij is namelijk de neef van de man die jullie gisteren met een slaghout hebben toegetakeld. Hij heeft me speciaal gevraagd of hij vandaag mee mocht. Zijn opdracht is jouw bek dicht te tapen en je vast te houden terwijl ik het verband loshaal en dit mooie ding steek op een plaats waar het niet opvalt. Omdat daar al een gat zit, van de vorige keer namelijk.’

Hij kneep voorzichtig in de rechterschouder van de messentrekker. Tranen sprongen in de ogen van de messentrekker en zijn borstkas ging heftig op en neer. Zijn blik vloog van Harry naar Lebie en weer terug. De menselijke natuur is een woest en ondoorgrondelijk bos, maar Harry meende een brandlaan in het bos te zien toen de messentrekker zijn mond opendeed. Hij sprak ongetwijfeld de waarheid.

‘Jullie kunnen mij nooit iets aandoen wat Evans White niet tien keer beter kan als hij te weten komt dat ik over hem gekletst heb. Ik weet, jullie weten, dat zelfs al zou ik iets te vertellen hebben, ik toch mijn mond zou houden. Dus jullie gaan je gang maar. Maar laat ik dit eerst zeggen: jullie zitten op het verkeerde spoor. Absoluut op het verkeerde spoor.’

Harry keek naar Lebie. Die schudde nauwelijks merkbaar zijn hoofd. Harry dacht even na, toen stond hij op en legde de spies op het nachtkastje.

‘Beterschap,’ zei Harry.

‘Hasta la vista,’ zei de messentrekker en hij richtte op hem met zijn wijsvinger.

Bij de receptie in het hotel lag een boodschap voor Harry. Hij herkende het nummer van het hoofdbureau en belde direct vanaf zijn kamer. Yong Sue nam op.

‘We zijn nogmaals door alle processen-verbaal gegaan,’ zei hij. ‘En we hebben ze een beetje grondiger bekeken. Een deel van de vergrijpen wordt na drie jaar uit de officiële strafregisters gehaald. Zo is de wet, we hebben niet het recht verouderde vergrijpen te registreren. Maar als het seksueel gerelateerd is, dan... tja, laat ik zeggen dat we ze ergens op een zeer officieuze back-upfile hebben staan. Nu ben ik iets interessants tegengekomen.’

‘O ja?’

‘Officieel was de huisbaas van Inger Holter, Hunter Robertson, brandschoon. Maar toen we wat beter keken, bleek dat hij tweemaal beboet is voor exhibitionisme. Grof exhibitionisme.’

Harry probeerde zich een vorm van exhibitionisme voor te stellen die niet grof was.

‘Hoe grof dan?’

‘Het in het openbaar betasten van het eigen geslachtsorgaan. Dat behoeft natuurlijk niets te betekenen, maar er is meer. Lebie is naar hem toe gegaan, maar er was niemand thuis, alleen een razende hond die achter de deur blafte. Terwijl hij daar stond, kwam de buurman naar buiten. Het bleek dat hij met Robertson had afgesproken dat hij iedere woensdagavond de hond zou uitlaten en hem eten zou geven, en dat hij een sleutel had van het huis. Dus Lebie vroeg natuurlijk of hij die woensdagavond voordat we Inger Holter vonden ook het huis was binnen gegaan en de hond had uitgelaten. En dat was het geval.’

‘Dus?’

‘Robertson had eerder verklaard dat hij de avond voor Inger werd gevonden alleen thuis was. Ik dacht dat je dat wel meteen wilde weten.’

Harry voelde zijn pols sneller kloppen.

‘Wat doen jullie nu?’

‘Een politiewagen haalt hem morgenvroeg op voordat hij naar zijn werk gaat.’

‘Hmm. Waar en wanneer vonden deze vreselijke wandaden plaats?’

‘Even zien. Ik geloof dat het in een park was. Even kijken, hier is het. Green Park staat er, dat is een klein...’

‘Ik ken het.’ Hij dacht razendsnel na. ‘Ik geloof dat ik een wandeling ga maken. Het ziet ernaar uit dat een vaste klantenkring daar zijn stek heeft. Misschien weten ze iets.’

Harry kreeg de data van het exhibitionisme, die hij noteerde in de kleine Sparebank Nor-agenda die hij ieder jaar met kerst van zijn vader kreeg.

‘Vertel me eens, Yong. Wanneer is exhibitionisme niet grof?’

‘Als je achttien jaar bent, dronken en op de nationale feestdag van Noorwegen je achterste laat zien aan een voorbijrijdende politiewagen.’

Harry was zo perplex dat hij geen woord uit kon brengen. Yong grinnikte aan de andere kant van de lijn.

‘Hoe...?’ begon Harry.

‘Het is ongelooflijk wat je kunt bereiken dankzij een paar passwords en een Deense collega van een naburig bureau.’ Yong lachte hartelijk. Harry voelde hoe zijn lichaamstemperatuur een gevaarlijk niveau begon te bereiken.

‘Ik hoop dat het niet erg is?’ Yong klonk ineens een beetje bezorgd over het feit dat hij misschien te ver was gegaan. ‘Ik heb niets tegen de anderen gezegd.’

Hij klonk zo ongelukkig dat Harry niet boos kon worden.

‘De ene agent was een vrouw,’ zei Harry. ‘Ze complimenteerde me later met mijn strakke kontje.’

Yong lachte gelukkig.

De fotocellen in het park vonden het donker genoeg geworden en de lantaarns gingen aan toen Harry naar het bankje liep. Hij herkende de grijze man die daar zat meteen.

‘Goedenavond.’

Het hoofd dat met de kin op de borst lag te rusten, kwam langzaam omhoog, en twee bruine ogen keken Harry aan, of beter gezegd door Harry heen, en staarden naar een punt in de verte.

‘Fig?’ vroeg hij met raspende stem.

‘Pardon?’

‘Fig, fig,’ herhaalde hij en hij zwaaide met twee vingers in de lucht.

‘Oh, fag. You want a cigarette?’

‘Yeah, fig.’

Harry peuterde twee sigaretten uit het pakje en nam er zelf een van. Ze genoten even in stilte van hun sigaret. Ze zaten in een kleine groene long midden in een miljoenenstad, en toch had Harry het gevoel ver buiten de stad te zijn. Misschien kwam dat doordat de duisternis viel, gecombineerd met het onschuldige geluid van sprinkhanenvleugels die tegen elkaar werden gewreven. Of misschien kwam het door het gevoel van een tijdloos ritueel, dit samen roken, de blanke politieman en de zwarte man met zijn brede, vreemdsoortige gezicht die afstamde van de oorspronkelijke bewoners van dit geweldige continent.

‘Wil je mijn jas kopen?’

Hij keek naar de jas van de man. Het was een soort windjack van dunne stof in helder rood en zwart.

‘De vlag van de Aboriginals,’ legde hij Harry uit terwijl hij de achterkant van de jas liet zien. ‘Mijn neef maakt ze.’

Harry sloeg het aanbod beleefd af.

‘Hoe heet je?’ vroeg de Aboriginal. ‘Harry? Dat is een Engelse naam. Ik heb ook een Engelse naam. Ik heet Joseph. Met p en h. Het is eigenlijk een Joodse naam. De vader van Jezus, dig? Joseph Walter Roderigue. De naam van mijn stam is Ngardagha. N-gar-dag-ha.’

‘Ben je veel in het park, Joseph?’

‘Ja, veel.’ Joseph zette zijn duizendmeterblik weer op en was afwezig. Hij haalde een grote fles sap uit zijn jas, bood Harry iets aan en nam zelf een grote slok voordat hij de dop er weer nauwgezet op draaide. De jas was opengevallen en Harry zag de tatoeage op zijn borst. ‘Jerry’ stond er dwars over een groot kruis.

‘Mooie tatoeage heb je daar, Joseph. Mag ik vragen wie Jerry is?’

‘Jerry is mijn zoon. Mijn zoon. Hij is vier jaar.’ Joseph stak zijn vingers op en probeerde tot vier te tellen.

‘Vier. Ik begrijp het. Waar is Jerry nu?’

‘Thuis.’ Joseph gebaarde met zijn hand om aan te geven in welke richting thuis was. ‘Thuis bij zijn moeder.’

‘Luister eens, Joseph. Ik ben op zoek naar een man. Hij heet Hunter Robertson. Hij is blank, tamelijk klein en heeft weinig haar. Af en toe is hij hier in het park. Soms laat hij... het zien. Weet je wie ik bedoel? Heb je hem gezien, Joseph?’

‘Jazeker, jazeker. Hij komt,’ zei Joseph door zijn neus snuivend, alsof hij vond dat Harry naar de bekende weg vroeg.

‘Wacht maar. Hij komt.’

Harry haalde zijn schouders op. Het was niet duidelijk of Josephs verklaring betrouwbaar was, maar hij had niets anders te doen, dus gaf hij Joseph nog een sigaret. Ze bleven zitten op de bank terwijl de duisternis langzaam viel, dichter en ten slotte bijna tastbaar werd.

Toen Harry zijn achtste sigaret opstak en diep inhaleerde, sloeg een kerkklok in de verte. Søs had de laatste keer dat hij met haar naar de bioscoop was gegaan gezegd dat hij moest stoppen. Ze hadden Robin Hood – Prince of Thieves gekeken, met de ergste cast die Harry had ooit gezien, afgezien van Plan 9 From Outer Space dan. Maar het kon Søs niet schelen dat Kevin Costner als Robin Hood met een vet Amerikaans accent de sheriff van Nottingham antwoordde. Over het algemeen konden weinig dingen Søs schelen: ze joelde uitbundig toen Costner in het Sherwood-bos orde op zaken stelde, en snotterde toen Marian en Robin elkaar aan het eind kregen.

Daarna waren ze naar een café gegaan, waar hij chocolademelk voor haar had besteld. Ze had verteld hoe fijn ze het vond in haar nieuwe flat in het Sogn-centrum, maar dat een paar bewoners daar ‘dom in hun hoofd waren’. En toen wilde ze dat Harry stopte met roken. ‘Ernst zegt dat het gevaarlijk is,’ had Søs gezegd. ‘Dat je er dood aan kunt gaan.’

‘Wie is Ernst?’ had Harry gevraagd, waarop ze was gaan giechelen. Toen was ze weer ernstig geworden: ‘Je moet niet roken, Harald. Je mag niet dood, hoor je me?’ ‘Harald’ en ‘hoor je me’ had ze van mama.

De doopnaam Harry was een overwinning van zijn vader. Harry’s vader, Olav Hole, een man die gewoonlijk zijn vrouw in alles gehoorzaamde, had zijn stem verheven en erop gestaan dat de jongen vernoemd zou worden naar zijn grootvader die zeeman en kennelijk een indrukwekkende man was geweest. Moeder had, zoals ze zelf zei, in een zwak ogenblik toegegeven, iets waar ze later bitter spijt van had.

‘Is er ooit iemand geweest die ooit van iemand met de naam Harry heeft gehoord die ooit iets in zijn leven heeft bereikt?’ had ze gezegd. (Wanneer vader in een plagerige stemming was, citeerde hij haar altijd vanwege de ‘ooits’.)

In elk geval had moeder de gewoonte hem Harald te noemen naar haar eigen oom, hoewel het, behalve voor haarzelf, voor niemand van groot belang was. En sinds moeder overleden was, was Søs hem Harald gaan noemen. Misschien was dat de manier van Søs om te proberen de leegte op te vullen. Harry wist het niet: er gingen zoveel vreemde dingen door het hoofd van het meisje. Ze had bijvoorbeeld gelachen met tranen in haar ogen en slagroom op haar neus toen hij haar had beloofd te stoppen, misschien wel niet meteen, maar in ieder geval langzamerhand.

Nu zat hij zich voor te stellen hoe de tabaksrook zich als een grote slang door zijn lichaam kronkelde. Bubbur.

Joseph schrok op. Hij had geslapen.

‘Mijn voorouders waren kraaienmensen, crow people,’ zei hij zonder inleiding en hij ging rechtop zitten. ‘Ze konden vliegen.’ De slaap leek hem goed te hebben gedaan. Hij wreef met beide handen over zijn gezicht.

‘Mooi werk, vliegen. Heb je tien dollar?’

Harry had alleen twintig dollar.

‘Dat is ook goed,’ zei Joseph en hij stopte het in zijn zak.

De wolken dreven weer voor Josephs benevelde brein, alsof het maar een tijdelijke opklaring van het weer was, en hij mompelde verder in een onverstaanbare taal die Harry deed denken aan de taal die Andrew met Toowoomba had gesproken. Had Andrew het geen creools genoemd? Ten slotte zakte de kin van de dronken Aboriginal weer op zijn borst.

Harry had net besloten weg te gaan als zijn sigaret was opgerookt, toen Robertson opdook. Harry had min of meer verwacht dat hij een regenjas zou dragen, zo stelde hij zich de standaardkleding van exhibitionisten voor, maar Robertson droeg slechts een wit T-shirt en een spijkerbroek. Hij keek naar links en naar rechts en liep met een merkwaardig huppeltje. Het leek of hij in zichzelf liep te zingen en automatisch zijn tred aanpaste aan het ritme. Hij herkende Harry pas toen hij vlak bij de bank was, en je kon aan Robertsons gezicht zien dat hij niet echt blij was met het weerzien.

‘Goedenavond, Robertson. We hebben geprobeerd je te pakken te krijgen. Ga zitten.’

Schuifelend met zijn voeten keek Robertson rond. Hij leek het liefst weg te willen rennen, maar uiteindelijk ging hij met een moedeloze zucht zitten.

‘Ik heb alles verteld wat ik weet,’ zei hij. ‘Waarom plagen jullie me?’

‘Omdat we ontdekt hebben dat jij een verleden hebt van anderen plagen.’

‘Anderen plagen? Ik heb verdomme niemand geplaagd!’

Harry keek naar hem. Robertson was een man die je moeilijk sympathiek kon vinden, maar Harry kon zich met de beste, of slechtste, wil van de wereld niet voorstellen dat hij naast een seriemoordenaar zat. Een feit dat hem eigenlijk chagrijnig maakte, omdat het betekende dat hij tijd verspilde.

‘Weet je hoeveel meisjes je van hun nachtrust hebt beroofd?’ vroeg Harry en hij probeerde zoveel verachting in zijn stem te leggen als hij kon. ‘Hoeveel meisjes het niet kunnen vergeten en moeten leven met het beeld van een zich aftrekkende aanrander die hen mentaal heeft verkracht? Hoe je hun hersenen bent binnengedrongen, hen bang om in het donker te lopen hebt gemaakt, hen vernederd hebt en hun het gevoel hebt gegeven gebruikt te zijn?’

Robertson moest lachen. ‘Heb je niet meer, agent? Hoe zit het met degenen die ik een verpest seksleven heb bezorgd? En degenen die angstaanvallen hebben en voor de rest van hun leven pillen moeten slikken? Overigens moet ik zeggen dat je collega moet oppassen. Hij zei dat ik tot zes jaar veroordeeld kon worden wegens medeplichtigheid als ik niet naar eer en geweten een verklaring zou afleggen voor zulke yobbos als jullie. Maar ik heb met mijn advocaat gesproken en hij zou contact opnemen met jullie chef, dat jullie het maar weten. Dus probeer niet weer te bluffen.’

‘Oké, we kunnen het op twee manieren doen, Robertson,’ zei Harry, maar hij merkte dat hij niet dezelfde autoriteit uitstraalde in de rol van onbehouwen politieman als Andrew. ‘Je kunt me nu vertellen wat je weet, of...’

‘... of we kunnen het op het bureau doen. Ja, bedankt, ik heb het gehoord. Ga je gang, sla me in de boeien, dan kan mijn advocaat me er binnen een uur weer uit halen en jij en je collega krijgen een aanklacht wegens intimidatie van een burger aan je broek. Be my guest!’

‘Dat was niet precies waar ik aan dacht,’ zei Harry bedachtzaam. ‘Ik had eerder een discrete tip voor ogen, onmogelijk te traceren natuurlijk, aan een van de nieuwsgeile en zeer sensatiebeluste zondagskranten van Sydney. Zie je het al voor je? “Inger Holters huisbaas, zie foto, eerder veroordeeld voor exhibitionisme, heeft de belangstelling gewekt van de politie”...’

‘Veroordeeld! Ik heb een boete gekregen! Veertig dollar!’ Hunter Robertsons stem sloeg over.

‘Ja, ik weet het, Robertson, het was een kleine misstap,’ zei Harry gespeeld begripsvol. ‘Zo klein dat het zeker geen probleem was om het tot nu toe geheim te houden voor je omgeving. Des te vervelender dat ze de zondagskranten lezen, of niet? En op je werk... Hoe zit het met je ouders, kunnen zij lezen?’

Robertson zakte in elkaar. Hij liep leeg als een lekke strandbal. Hij deed Harry denken aan een kersenpittenzak zoals hij daar ineengedoken zat, en Harry begreep dat hij duidelijk zijn zwakke plek had geraakt toen hij over zijn ouders begon.

‘Jij harteloze zak,’ fluisterde Robertson met een hese, gekwelde stem. ‘Waar maken ze zulke mensen als jullie?’ En na een poosje: ‘Wat wil je weten?’

‘Ik wil in de eerste plaats weten waar je was op de avond voordat Inger werd gevonden.’

‘Ik heb al aan de politie verteld dat ik thuis was en dat ik...’

‘Dit gesprek is voorbij. Ik hoop dat ze een mooie foto vinden op de redactie.’

Hij stond op.

‘Oké, oké. Ik was niet thuis!’ Robertson schreeuwde bijna. Met gesloten ogen legde hij zijn hoofd in zijn nek. Harry ging weer zitten.

‘Toen ik student was en in een flat woonde in een van de betere buurten van de stad, woonde er recht tegenover me aan de overkant van de straat een weduwe,’ zei Harry. ‘Iedere vrijdagavond om zeven uur, precies om zeven uur, trok ze de gordijnen open. Ik woonde op dezelfde etage en ik kon precies in haar kamer kijken. Vooral op de vrijdagen als ze de zware kroonluchter aandeed. Als je haar door de week zag, dan was de weduwe een licht grijzende dame met een bril en een wollen jas, het type vrouw dat je de hele tijd in de tram of in de rij bij de apotheek denkt te zien.

Maar vrijdag om zeven uur, wanneer de voorstelling begon, dacht je aan heel wat anders dan aan kuchende, zure oude vrouwen met een stok. Ze had een zijden kimono aan met een Japans patroon en zwarte naaldhakken. Om halfacht kreeg ze herenbezoek. Om kwart voor acht deed ze de kimono uit en liet ze haar zwarte korset zien. Om acht uur was ze op weg naar de Chesterfield-sofa. Om halfnegen was de bezoeker weg, gingen de gordijnen dicht en was de voorstelling afgelopen.’

‘Interessant,’ zei Robertson sarcastisch.

‘Wat ten eerste zo interessant was, was het feit dat er geen rumoer ontstond. Als je aan mijn kant van de straat woonde, was het onmogelijk om niet te zien wat er gebeurde, en het grootste gedeelte van de straat volgde waarschijnlijk regelmatig de voorstelling. Maar er werd nooit over gesproken en, voor zover ik weet, nooit aangifte gedaan bij de politie of geklaagd. Het tweede dat het interessant maakte was de regelmaat van de voorstellingen. In het begin dacht ik dat het met de partner te maken had, dat hij dan de gelegenheid had, dat hij werkte, misschien was hij getrouwd of zo. Maar op een gegeven moment kreeg ik in de gaten dat ze van partner wisselde zonder dat het schema veranderde. Toen begreep ik het: ze had natuurlijk geweten wat elk tv-station weet: als je eerst een vast publiek hebt opgebouwd, is het tamelijk funest voor vaste bewonderaars als je de zendtijd verandert. En het was nu juist het publiek dat haar seksleven spannend maakte. Begrijp je?’

‘Ik begrijp het,’ antwoordde Robertson.

‘Een overbodige vraag, natuurlijk. Goed, waarom vertel ik dit verhaal? Het schoot me te binnen toen onze slapende vriend Joseph hier er zo absoluut zeker van was dat je vanavond zou komen. Toen raadpleegde ik mijn agenda en het meeste klopte. Vanavond is het woensdag, de avond dat Inger verdween was een woensdag en de twee keren dat je opgepakt bent wegens exhibitionisme waren ook woensdagen. Je geeft vaste voorstellingen, nietwaar?’

Robertson antwoordde niet.

‘Mijn volgende vraag is: waarom ben je niet vaker opgepakt? De laatste keer is immers vier jaar geleden? Je ontbloten voor kleine meisjes is niet iets waar mensen over het algemeen van houden.’

‘Wie heeft gezegd dat het kleine meisjes zijn?’ vroeg Robertson geërgerd. ‘En wie heeft gezegd dat er niet van gehouden wordt?’

Als Harry had kunnen fluiten, dan had hij zacht gefloten. Hij dacht aan het ruziemakende stel dat hij vanavond had gezien.

‘Dus je ontbloot je voor mannen,’ zei hij bijna tegen zichzelf. ‘Voor de homo’s in de buurt. Dat verklaart waarom je met rust gelaten wordt. Heb je ook een vast publiek?’

Robertson haalde zijn schouders op.

‘Ze komen en gaan. Maar ze weten in ieder geval waar en wanneer ze me kunnen zien.’

‘En de processen-verbaal?’

‘Een paar toevallige voorbijgangers. We zijn nu voorzichtiger.’

‘Als ik me niet vergis, kan ik vanavond een getuige vinden die kan verklaren dat jij die avond dat Inger verdween hier was?’

Robertson knikte.

Ze zwegen een poosje en luisterden naar het zwakke gesnurk van Joseph.

‘Er is nog iets anders dat niet helemaal klopt,’ zei Harry even later. ‘Het zit al een hele tijd in m’n achterhoofd, maar ik kon er pas de vinger op leggen toen ik hoorde dat jouw buurman elke woensdag de hond uitlaat en hem te eten geeft.’

Een paar mannen liepen hen langzaam voorbij en bleven buiten het schijnsel van de lantaarn staan.

‘Dus ik vroeg me af: waarom eten geven als Inger op weg was naar huis met vleesresten van The Albury? Eerst maakte ik daaruit op dat jullie wellicht niet met elkaar gesproken hadden, dat het eten voor de dag daarna of zoiets was. Maar toen bedacht ik iets waar ik direct al aan had moeten denken, namelijk dat jouw hond geen... eh, nou ja, hij mag geen vlees eten. En in dat geval: wat moest Inger met de etensresten? Ze had in de bar gezegd dat het voor de hond was. Waarom zou ze daarom liegen?’

‘Dat weet ik niet,’ zei Robertson.

Harry zag dat Robertson op zijn horloge keek. Over niet al te lange tijd was het showtime.

‘Nog een laatste vraag, Robertson. Wat weet je van Evans White?’

Robertson draaide zich om en keek hem aan met waterige, lichtblauwe ogen. Was er een spoortje van angst in zijn blik?

‘Bijna niks,’ zei Robertson.

Harry gaf het op. Hij was niet veel verder gekomen. Binnen in hem borrelde een verlangen naar de jacht, naar vinden en vangen, maar alles glipte steeds tussen zijn vingers door, merkte hij. Wat kon het hem verdommen, over een paar dagen was hij hier toch weg. Maar de gedachte daaraan maakte vreemd genoeg niet dat hij zich beter voelde.

‘Wat je zei over getuigen,’ begon Robertson. ‘Ik zou het op prijs stellen als je niet...’

‘Ik zal je voorstelling niet bederven, Robertson. Ik weet dat degenen die komen er zeker genoegen aan zullen beleven.’ Hij keek in het pakje sigaretten, haalde er één uit en stopte, terwijl hij opstond, de rest van het pakje in de jaszak van Joseph.

‘Ik genoot in elk geval van de voorstelling van de weduwe.’

Zoals gewoonlijk zat de stemming er in The Albury goed in. Ze speelden It’s Raining Men met de volumeknop wijd open, op het podium stonden drie jongens, slechts gekleed in een lange stola en een heel klein broekje, en het publiek joelde en zong mee. Harry bleef staan om nog iets meer van de show te zien voordat hij naar de bar van Birgitta liep.

‘Waarom zing je niet mee, handsome?’ vroeg een bekende stem. Harry draaide zich om. Otto was vanavond niet in drag, maar in een loshangende, roze zijden blouse, en de licht aangebrachte mascara en lippenstift wezen erop dat hij wel zorg had besteed aan zijn uiterlijk.

‘Ik heb echt geen zangstem, Otto, het spijt me.’

‘Bah, jullie Scandinaviërs zijn allemaal hetzelfde. Jullie kunnen je pas laten gaan als jullie zoveel drank naar binnen hebben gegoten dat jullie vervolgens onbruikbaar zijn voor... ja, je weet wat ik bedoel.’

Harry lachte om Otto’s neergeslagen oogleden.

‘Flirt niet met me, Otto. Ik ben een verloren zaak.’

‘Hopeloos hetero, hè?’

Harry knikte.

‘Laat ik je in elk geval een drankje aanbieden, handsome. Wat drink je?’ Hij bestelde een grapefruitsap voor Harry en een bloody mary voor zichzelf. Ze proostten en Otto leegde met één slok het glas voor de helft.

‘Het enige wat helpt tegen liefdesverdriet,’ zei hij. Hij sloeg de rest achterover, huiverde, bestelde een nieuwe en keek Harry diep in de ogen: ‘Dus jij hebt nog nooit seks gehad met een man. Ook nooit over gedroomd?’

Harry draaide het glas rond in zijn hand. ‘Dat hangt ervan af wat je onder dromen verstaat. Ik zou het liever een nachtmerrie noemen.’

‘Ai, ai, daar heb je het al.’ Otto zwaaide met een wijsvinger. ‘Je hebt jezelf dus in je slaap de vraag gesteld. Je kunt je onderbewuste niet voor de gek houden, handsome. Ik kan in je ogen zien dat je hét hebt. Het is alleen de vraag of het wordt geactiveerd.’

‘Ik heb altijd zitten wachten op iemand die de homo in mij wakker zou schudden,’ zei Harry droog. ‘Sorry, maar ik geloof daar niet in. Het is bij de geboorte al fysiek bepaald. Je bent hetero of je bent het niet. Dat met opvoeding en milieu is gewoon bullshit.’

‘Wat zeg je daar? En ik dacht altijd dat mijn zus en moeder de schuldigen waren...’ riep Otto, zich theatraal tegen het voorhoofd slaand.

Harry negeerde hem en ging verder: ‘Wetenschappers hebben dat vast kunnen stellen, omdat men de laatste jaren meer wetenschappelijk onderzoek heeft kunnen doen op de hersenen van homoseksuelen. Door aids is het aantal lijken van wie men zeker wist dat ze in leven homoseksueel waren aanzienlijk toegenomen...’

‘Zonder twijfel een van de meest positieve kanten van de ziekte,’ zei Otto laconiek zuigend aan een rietje.

‘Ze hebben fysieke verschillen gevonden in de hersenen van homoseksuelen en hetero’s.’

‘Die van de hetero’s zijn kleiner, vertel me iets wat ik niet weet, handsome.’

‘De paradox is dat de wetenschappers menen dat het heel kleine stukje of wat het ook is dat iemand homoseksueel maakt, erfelijk overdraagbaar is.’

Otto sloeg zijn ogen ten hemel. ‘En wat dan nog? Geloof je dat een homo niet met vrouwen vrijt als hij moet? Als de samenleving dat van hem verlangt? Als hij geen alternatieven heeft?’ vroeg Otto en hij gebaarde ondubbelzinnig. ‘Als de vrouw een surrogaat kan zijn, waarom niet? Het is precies hetzelfde mechanisme dat ervoor zorgt dat mannen in gevangenissen met elkaar vrijen.’

‘Dus homo’s vrijen ook met dames?’ vroeg Harry.

‘Ik ben gelukkig nooit in de mentale gevangenis geweest waarin de meeste homo’s zitten. Ik kom uit een kunstenaarsfamilie en heb mezelf tot homo uitgeroepen toen ik tien jaar was, alleen om mezelf interessant te maken. Later zag ik nooit een reden om daarop terug te komen. Dus is het net zo moeilijk voor mij om me voor te stellen wat er gebeuren moet voordat ik met een vrouw vrij als het voor jou is om je voor te stellen wat er gebeuren moet voordat je de jongen in de cel naast je bespringt. Hoewel ik denk dat dat misschien een beetje eenvoudiger is voor jou...’

‘Stop eens even!’ zei Harry. ‘Wat voor een discussie is dit eigenlijk?’

‘Je vraagt naar dingen waar je nieuwsgierig naar bent, handsome.’ Otto legde een hand op Harry’s hand. ‘Misschien moeten we op een dag wat met die nieuwsgierigheid doen.’

Harry voelde dat hij rode oren kreeg. Hij vervloekte in stilte deze homoclown die erin slaagde om hem, een volwassen jongen, zo verlegen te maken dat hij eruitzag als een Engelsman die zes uur in de Spaanse zon had gelegen.

‘Laten we een walgelijke, heerlijk vulgaire weddenschap sluiten,’ zei Otto met ogen die schitterden van pret. ‘Ik wed om honderd dollar dat die zachte, slanke hand van jou nog voordat je naar Noorwegen terugkeert mijn edele delen zal betasten. Durf je het tegendeel te beweren?’

Otto sloeg zijn handen ineen en huilde van verrukking toen hij Harry’s vuurrode hoofd zag.

‘Als je erop staat geld uit te delen, dan vind ik het best,’ zei Harry. ‘Maar ik had begrepen dat je liefdesverdriet had, Otto? Moet je niet thuis over andere dingen nadenken in plaats van hetero’s te verleiden?’ Terwijl hij het zei, had hij al spijt. Hij reageerde altijd gemeen als hij klem werd gezet.

Otto trok zijn hand terug en keek hem gekwetst aan.

‘Het spijt me, ik zeg maar wat, ik bedoelde het niet zo,’ zei Harry.

Otto haalde zijn schouders op.

‘Nog iets nieuws over de zaak?’ vroeg hij.

‘Nee,’ zei Harry, opgelucht dat het gespreksonderwerp was veranderd. ‘Het kan zijn dat we buiten haar kennissenkring moeten zoeken. Kende je haar trouwens?’

‘Iedereen die hier komt kende Inger.’

‘Heb je wel eens met haar gepraat?’

‘Tja. Ik heb wel eens een paar woorden met haar gewisseld. Ze was een beetje te opdringerig naar mijn idee.’

‘Opdringerig?’

‘Ze kon sommige heterogasten hier het hoofd op hol brengen. Kleedde zich uitdagend, zond broeierige blikken en lachte een beetje te lang als dat een drankje extra op kon leveren. Zoiets kan gevaarlijk zijn.’

‘Bedoel je dat een van de gasten haar kan hebben...?’

‘Ik bedoel alleen maar dat het niet zeker is dat je ver moeten zoeken, agent.’

‘Hoe bedoel je?’

Otto keek rond en dronk het laatste restje op.

‘Ik zeg maar wat, handsome.’ Hij maakte zich klaar om weg te gaan. ‘Nu ga ik doen wat je zei. Naar huis gaan en aan andere dingen denken, was dat niet wat de dokter voorschreef?’

Hij wenkte een van de stolajongens achter de bar, die aan kwam lopen en hem een papieren zak gaf.

‘Denk aan de voorstelling!’ riep Otto over zijn schouder toen hij wegging.

Het was druk in The Albury, en Harry ging stiekem op een kruk zitten bij de bar van Birgitta om haar aan het werk te zien. Hij volgde haar gebaren: de snelle handen die bier tapten, geld wisselden en drankjes mixten. De manier waarop ze haar lichaam draaide, de zekere, besliste bewegingen achter de bar omdat de afstanden zo ingeslepen zaten: van de tap naar de bar naar de kassa. Hij zag hoe het haar in haar gezicht viel, hoe ze het met een snel gebaar opzij duwde, en hij zag de blik die met gelijkmatige tussenpozen over de gasten vloog om nieuwe bestellingen op te vangen, en over Harry.

Het sproetengezicht lichtte op en hij voelde dat zijn hart zwaar en verrukkelijk in zijn borst klopte.

‘Er was hier zojuist een vriend van Andrew,’ zei ze toen ze bij hem kwam. ‘Hij is bij hem in het ziekenhuis op bezoek geweest en deed de hartelijke groeten. Hij vroeg ook naar jou. Ik geloof dat hij nog ergens zit. Ja, daar is hij.’

Ze wees naar een tafel en Harry herkende direct de knappe, zwarte man. Het was Toowoomba, de bokser. Hij liep naar zijn tafel.

‘Stoor ik?’ vroeg hij en hij kreeg een brede lach als antwoord.

‘Helemaal niet. Ga zitten. Ik zat al te kijken of er niet een oude bekende opdook.’

Harry ging zitten.

Robin Toowoomba met de bijnaam ‘The Murri’ bleef lachen. Om de een of andere reden ontstond er zo’n pijnlijke stilte waarvan niemand wil toegeven dat die pijnlijk is, maar die dat nu precies wel is. Harry haastte zich iets te zeggen: ‘Ik sprak vandaag met iemand van de kraaienmensen. Ik wist niet dat jullie zulke namen hadden voor de stammen. Tot welke stam behoor jij?’

Toowoomba keek hem verbaasd aan.

‘Wat bedoel je, Harry? Ik kom uit Queensland.’

Harry hoorde hoe onnozel zijn vraag klonk.

‘Het spijt me, ik stel een domme vraag. Mijn tong heeft vandaag de neiging sneller te reageren dan mijn hersenen. Ik wilde niet... ik weet eigenlijk niet zoveel van jullie cultuur. Ik dacht dat jullie misschien van een bepaalde stam kwamen... of zoiets.’

Toowoomba sloeg Harry op zijn schouder. ‘Ik zit je maar een beetje te plagen, Harry. Rustig aan maar.’ Hij lachte zachtjes en Harry voelde zich nog dommer.

‘Je reageert zoals de meeste blanken,’ zei Toowoomba. ‘Wat kun je anders verwachten? Je zit immers vol vooroordelen.’

‘Vooroordelen?’ zei Harry lichtelijk geïrriteerd. ‘Heb ik iets gezegd...’

‘Het gaat niet om wat je zegt,’ zei Toowoomba. ‘Het gaat om dingen die je onbewust van me verwacht. Je vindt dat je iets verkeerds hebt gezegd, en zonder erover na te denken neem je aan dat ik als een lichtgeraakt kind zal reageren. Het komt niet in je op dat ik intelligent genoeg ben om te snappen dat je een buitenlander bent. Je bent toch niet persoonlijk beledigd wanneer Japanse toeristen in Noorwegen niet alles over jouw land weten? Bijvoorbeeld dat jullie koning Harald heet?’

Toowoomba knipoogde.

‘Het gaat niet alleen om jou, Harry. Zelfs de blanke Australiërs passen zich tot in het hysterische aan om maar niets verkeerds te zeggen. Dat is nu juist zo paradoxaal. Eerst nemen ze ons volk de trots af, en wanneer die verdwenen is zijn ze doodsbang die te krenken.’

Hij zuchtte en draaide zijn enorme, witte handpalmen naar Harry. Als het keren van een schol, dacht Harry.

‘Maar vertel me liever over Noorwegen, Harry. Ik heb gelezen dat het daar erg mooi is. En koud.’

Harry vertelde. Over fjorden en bergen en mensen die zich daartussen vestigden. Over unies, onderdrukking, Ibsen, Nansen en Grieg. Over het land in het noorden dat zich beschouwde als een land met een ijverig en vooruitziend volk, maar dat het meeste weg had van een bananenrepubliek. Dat bossen en havens had toen de Hollanders en de Engelsen hout nodig hadden, dat watervallen had toen men elektriciteit uitvond, en dat als klap op de vuurpijl vlak voor de voordeur olie vond.

‘We hebben nooit een Volvo of Tuborg-bier gemaakt,’ zei Harry. ‘We hebben alleen onze natuur geëxporteerd en niet nagedacht. We zijn een natie met gouden haren op onze kont,’ zei Harry zonder te proberen een passende Engelse vergelijking te vinden.

Toen vertelde hij over Åndalsnes, een klein plaatsje in Romsdalen, omgeven door hoge bergen, waar het zo mooi is dat zijn moeder altijd zei dat God daar begonnen was toen hij de wereld schiep, en dat Hij zoveel tijd had gebruikt om de natuur in Romsdalen te scheppen dat de rest van de wereld op een draf gemaakt moest worden om op zondag klaar te kunnen zijn.

Hij vertelde hoe het was om in juli ’s ochtends vroeg te gaan vissen met vader in de fjord en tijdens eb droog te liggen en de zee te ruiken, terwijl de meeuwen schreeuwden en de bergen als roerloze, zwijgende wachters rond hun kleine koninkrijk stonden.

‘Mijn vader komt uit Lesjaskog, een klein plaatsje verderop in het dal, en mijn moeder en hij hebben elkaar ontmoet tijdens volksdansen in Åndalsnes. Ze hadden het er vaak over terug te gaan naar Romsdalen als ze gepensioneerd waren.’

Toowoomba knikte en nam een slok bier, en Harry nipte van nog een grapefruitsap. Hij begon last te krijgen van brandend maagzuur.

‘Ik zou willen dat ik je kon vertellen waar ik vandaan kom, Harry, helaas is het zo dat mensen als ik geen speciale band hebben met een plaats of een stam. Ik ben opgegroeid in een hut bij een snelweg buiten Brisbane. Niemand weet tot welke stam mijn vader behoorde: hij kwam en ging zo snel dat niemand de kans kreeg het te vragen. En mijn moeder kan het geen bal schelen waar ze vandaan komt, als ze maar genoeg geld bij elkaar kan schrapen voor een fles wijn. Het moet genoeg zijn dat ik “the murri” ben.’

‘En hoe zit het met Andrew?’

‘Heeft hij je dat niet verteld?’

‘Hoezo?’

Toowoomba trok zijn handen naar zich toe. Er was een diepe frons op zijn voorhoofd verschenen. ‘Andrew Kensington heeft nog minder wortels dan ik.’

Harry vroeg niet verder, maar na nog een biertje kwam Toowoomba er zelf op terug.

‘Waarschijnlijk zou ik het hem zelf moeten laten vertellen, want Andrew heeft een erg vreemde jeugd gehad. Hij behoort namelijk tot de familieloze generatie onder de Aboriginals.’

‘Wat bedoel je?’

‘Dat is een lange geschiedenis. Het heeft alles te maken met een slecht geweten. Sinds de vorige eeuwwisseling is de politiek met betrekking tot de oorspronkelijke bewoners gestuurd geweest door het slechte geweten dat de overheid had doordat de rechten van ons volk bij voortduring zijn geschonden. Helaas leiden goede intenties niet altijd tot iets. Wil men een volk sturen, dan moet men het volk begrijpen.’

‘En de Aboriginals werden niet begrepen?’

‘Er zijn periodes van verschillende politieke inzichten geweest. Ik hoor bij de generatie van de gedwongen urbanisatie. Na de Tweede Wereldoorlog meende de overheid dat de politiek van voorheen moest veranderen en dat geprobeerd moest worden de oorspronkelijke bewoners te assimileren in plaats van ze te isoleren. Dat probeerden ze door te controleren waar we woonden en zelfs met wie we trouwden. Velen werden gedwongen naar de steden te verhuizen om zich aan te passen aan de Europese urbane cultuur. De resultaten waren catastrofaal. In korte tijd voerden we alle vreselijke statistieken aan: alcoholisme, werkloosheid, echtscheidingen, prostitutie, criminaliteit, geweldsdelicten en drugsverslaving. You name it. Aboriginals waren en bleven de sociale verliezers.’

‘En Andrew?’

‘Andrew werd voor de oorlog geboren. Toen was de politiek van de overheid erop gericht ons “te beschermen”, alsof we een bedreigde diersoort waren. We kregen daarom beperkt de mogelijkheid land te bezitten en werk te zoeken. Maar het meest bizarre was dat de wet de overheid het recht gaf een Aboriginal-moeder haar kind af te pakken als het vermoeden bestond dat de vader geen Aboriginal was. Hoewel ik niet ’s werelds leukste verhaal te vertellen heb over mijn jeugd, heb ik tenminste iets. Andrew heeft niets. Hij heeft zijn ouders nooit gezien. Toen hij net geboren was, haalden ze hem op en stopten hem in een kindertehuis. Het enige wat hij weet is dat zijn moeder kort na de kinderroof dood is gevonden bij een bushalte in Bankstown, vijf mijl ten noorden van het kindertehuis, en dat niemand wist hoe ze daar was gekomen en waaraan ze was doodgegaan. De naam van de blanke vader werd zo lang geheimgehouden voor Andrew tot het hem niet meer kon schelen.’

Harry probeerde dit alles te bevatten.

‘Was zoiets echt wettelijk toegestaan? Hoe zat het met de vn en de verklaringen van de rechten van de mens?’

‘Dat kwam allemaal pas na de oorlog. En bedenk dat de Aboriginal-politiek met de beste bedoelingen werd uitgevoerd, het doel was de cultuur te bewaren, niet om haar te vernietigen.’

‘Wat gebeurde er later met Andrew?’

‘Ze ontdekten dat hij goed kon leren en stuurden hem naar een privéschool in Engeland.’

‘Ik dacht dat men in Australië te veel gesteld was op het gelijkheidsprincipe om iemand naar een privéschool te sturen?’

‘Dit werd allemaal geregeld en betaald door de overheid. Men hoopte kennelijk dat Andrew een schoolvoorbeeld van succes zou worden in een politiek die verder zoveel pijn en menselijke tragedies had veroorzaakt. Toen hij terugkwam, ging hij naar de universiteit in Sydney. Daar begonnen ze hun greep op hem te verliezen. Hij raakte in de problemen, kreeg de naam gewelddadig te zijn, en zijn cijfers werden slechter. Ik heb begrepen dat het met een ongelukkige liefde te maken had. Een blanke vrouw liet hem vallen omdat haar familie niet zo blij met hem was, maar Andrew heeft er nooit veel over willen zeggen. Het was zonder twijfel een zwarte periode in zijn leven, en het had vast nog veel slechter kunnen aflopen. Toen hij in Engeland was, heeft hij leren boksen. Hij beweert dat hij daardoor het internaat heeft kunnen overleven. Aan de universiteit begon hij weer met boksen, toen hem gevraagd werd met Chivers’ mee te gaan op tournee, stopte hij met zijn studie en verliet Sydney voor een tijdje.’

‘Ik heb hem pas zien boksen,’ zei Harry. ‘Hij is nog niet alles verleerd.’

‘Hij zag het boksen alleen als een onderbreking totdat hij zijn studie weer zou oppakken, maar hij had succes bij Chivers’, de pers begon interesse te tonen en hij ging door.

Toen hij zich in de finale van de Australische kampioenschappen had gebokst, kwamen er zelfs proftrainers uit de usa over om hem te zien. Maar er gebeurde iets in Melbourne de avond voor de finale. Ze waren in een restaurant en iemand beweerde dat Andrew had geprobeerd de vriendin van de andere finalist te verleiden. Die heette Campbell en ging met een knappe North Sydney-dame die later Miss New South Wales werd. Er ontstond een gevecht in de keuken en Andrew, Campbells trainer, een Amerikaanse trainer en nog een kerel sloegen alles kort en klein.

Ze vonden Andrew in de gootsteen met een gescheurde lip, een gat in zijn voorhoofd en een verstuikte pols. Er werd geen aangifte gedaan en misschien was dat wel de oorzaak van het gerucht dat Andrew zich vergrepen had aan de vriendin van Campbell. In elk geval moest Andrew zich terugtrekken uit de finale, en daarna leek het alsof het gedaan was met zijn carrière. Hij versloeg weliswaar een paar goede boksers tijdens toernooien, maar de pers had geen belangstelling meer en de proftrainers bleven weg.

Geleidelijk aan stopte hij met toernooien. Er deed een hardnekkig gerucht de ronde dat hij dronk, en na een toernooi aan de westkust werd hem gevraagd te stoppen bij Chivers’, waarschijnlijk omdat hij een paar amateurs een beetje te hard had aangepakt. Daarna verdween Andrew. Hij wil niet precies vertellen wat hij heeft gedaan, maar hij heeft in ieder geval een paar jaar rondgezworven in Australië, voordat hij weer aan de universiteit begon, zonder een duidelijk plan of doel.’

‘Dus het boksen was voorbij,’ zei Harry.

‘Ja,’ zei Toowoomba.

‘Wat gebeurde er verder?’

‘Tja.’ Toowoomba gebaarde naar een van de serveersters dat hij de rekening wilde. ‘Andrew was beslist meer gemotiveerd toen hij weer met zijn studie begon, en een tijdje ging het echt goed. Maar het was inmiddels begin jaren zeventig geworden, hippietijd, partytime en vrije liefde, en het is mogelijk dat hij een beetje te veel verboden middelen tot zich nam. De middelen die hij nam bleken op de lange duur overigens niet prestatieverlagend te werken, en de examens verliepen redelijk.’

Hij grinnikte voor zich uit.

‘Op een dag werd Andrew wakker, stond op, zag zichzelf in de spiegel en maakte de balans op. Hij had een flinke kater, een blauw oog, waarvan hij geen idee had hoe hij daar aan was gekomen, hij was de dertig gepasseerd, zonder een enkel diploma op zak en in toenemende mate afhankelijk van bepaalde verdovende middelen. Hij had een mislukte bokscarrière achter de rug en voor zich een, op z’n zachtst gezegd, onzekere toekomst. Dus wat doe je dan? Je gaat naar de politieschool.’

Harry lachte.

‘Ik citeer Andrew alleen maar,’ zei Toowoomba. ‘Vreemd genoeg werd hij ondanks zijn strafblad en leeftijd aangenomen, wellicht omdat de overheid Aboriginals wilde bij de politie. Dus Andrew liet zijn haar knippen, haalde het ringetje uit zijn oor, stopte met de drugs en de rest weet je. Hij is uiteraard niet geschikt voor een schitterende carrière, maar behoort wel tot de beste rechercheurs van de politie van Sydney.’

‘Nog steeds een citaat van Andrew?’

Toowoomba lachte.

‘Uiteraard.’

Achter in de zaal begon de finale van de travestietenshow met y.m.c.a. in de uitvoering van Village People. Succes verzekerd.

‘Je weet veel van Andrew,’ zei Harry.

‘Andrew is bijna een vader voor me,’ zei Toowoomba. ‘Toen ik naar Sydney verhuisde, was mijn enige bedoeling zo ver mogelijk van huis weg te zijn. Ik werd letterlijk door Andrew van de straat geplukt en hij begon me te trainen, samen met een paar andere jongens die op een zijspoor waren beland. Andrew heeft me zelfs zover gekregen dat ik ook aan de universiteit begon.’

‘Jezus, nog een universitair geschoolde bokser?’

‘Engels en geschiedenis. Mijn droom is om ooit mijn eigen volk te onderwijzen.’ Hij zei het met trots en overtuiging.

‘En in de tussentijd sla je dronken zeelui en boerenknuppels in elkaar?’

Toowoomba glimlachte.

‘Je moet een startkapitaal hebben om je in deze wereld staande te houden, en ik heb geen hoge verwachtingen van mijn inkomsten als leraar. Maar ik boks niet alleen tegen amateurs, ik heb me ook aangemeld voor de Australische kampioenschappen dit jaar!’

‘Om de titel te pakken die Andrew niet heeft gekregen?’ Toowoomba hief zijn glas voor een toost.

‘Misschien wel.’

Na de show stapten veel mensen op. Birgitta had gezegd dat ze vanavond een verrassing had voor Harry, en hij wachtte ongeduldig tot het sluitingstijd was.

Toowoomba zat nog steeds aan het tafeltje. Hij had betaald en draaide wat rond met zijn bierglas. Harry kreeg ineens een onbestemd gevoel dat Toowoomba iets wilde, iets anders dan oude verhalen vertellen.

‘Zijn jullie al een beetje opgeschoten met de zaak waarvoor je hier gekomen bent, Harry?’

‘Ik weet het niet,’ antwoordde Harry naar waarheid. ‘Af en toe kun je het gevoel krijgen dat je met een kijker zoekt terwijl de oplossing vlakbij ligt, maar dat je dat slechts ziet als vuil op de lens.’

‘Of dat je in de verkeerde richting zoekt.’

Harry keek naar hem terwijl hij het restant van de inhoud van zijn glas naar binnen goot.

‘Ik moet nu gaan, Harry, maar laat ik je eerst een verhaal vertellen dat je gebrekkige kennis over onze cultuur misschien iets kan opvijzelen. Heb je gehoord over black snake?’

Harry knikte. Hij had voordat hij naar Australië ging gelezen over reptielen waar je voor uit moest kijken. Als hij het zich goed herinnerde, was black snake niet zo imponerend wat zijn grootte betreft, maar wel wat zijn giftigheid betreft.

‘Dat klopt. Als je de fabel mag geloven, is dat niet altijd het geval geweest. Lang geleden, in de droomtijd, was black snake een ongevaarlijke slang. Daarentegen was de guanahagedis giftig en veel groter dan nu. Hij at mensen en dieren, en op een dag riep de kangoeroe alle dieren bijeen om te bespreken hoe ze die bloeddorstige moordenaar, Mungoongali, de grootste aller guanahagedissen, kwijt konden raken. Ouyouboolooey, black snake, de onschuldige, kleine slang, nam direct de taak op zich.’

Toowoomba zat een beetje achterovergeleund en vertelde met een zachte, rustige stem, maar zijn blik was de hele tijd strak op Harry gericht.

‘De andere dieren lachten de kleine slang uit en zeiden dat ze echt iemand nodig hadden die groter en sterker was om tegen Mungoongali te vechten. “Wacht maar af,” zei Ouyouboolooey en hij kronkelde naar het nest van de grote hagedis. Toen hij daar aankwam, begroette hij het grote monster van een hagedis en zei dat hij maar een kleine slang was, niet erg smakelijk om te eten, en dat hij een plaats zocht waar hij in alle rust kon leven omdat alle dieren hem alleen maar pestten en plaagden. “Zorg dat je niet in de weg zit, anders loopt het slecht met je af,” zei Mungoongali en hij wekte niet de indruk zich verder druk te maken om de zwarte slang.

De volgende ochtend ging Mungoongali op jacht en Ouyouboolooey sloop achter hem aan. Bij een kampvuur zat een reiziger. Hij kreeg niet eens de kans naar Mungoongali te kijken, want die schoot tevoorschijn en brak met een welgerichte, harde klap zijn schedel. Toen nam de hagedis de reiziger op zijn rug mee naar zijn nest, waar hij zijn gifklier afdeed en het verse mensenvlees begon op te eten. Bliksemsnel schoot Ouyouboolooey naar voren, pakte de gifklier en verdween tussen de struiken. Mungoongali kwam achter hem aan, maar kon de kleine slang niet vinden. De andere dieren zaten nog steeds in vergadering bijeen toen Ouyouboolooey terugkwam.

“Kijk eens!” schreeuwde hij en hij deed zijn bek open zodat iedereen de gifklier kon zien. Alle dieren drongen om hem heen en feliciteerden hem met het feit dat hij hen gered had van Mungoongali. Toen de anderen naar huis waren gegaan, kwam de kangoeroe naar Ouyouboolooey en zei dat hij het gif in de rivier moest spugen, zodat iedereen voortaan rustig kon gaan slapen. Maar Ouyouboolooey antwoordde door de kangoeroe te bijten en die viel verlamd neer op zijn rug.

“Jullie hebben mij altijd veracht, maar nu is het mijn beurt,” zei Ouyouboolooey tegen de stervende kangoeroe. “Zolang ik dit gif heb, kunnen jullie mij nooit meer wat aandoen. Geen van de andere dieren zal weten dat ik het gif nog steeds heb. Ze zullen denken dat ik, Ouyouboolooey, hun redder en beschermer ben, terwijl ik me in alle rust en vrede één voor één op jullie kan wreken.” Daarmee duwde hij de kangoeroe in de rivier, die onmiddellijk verdween. Zelf kronkelde hij weer terug naar de struiken. En daar vind je hem nu nog. Tussen de struiken.’

Toowoomba dronk lucht uit het lege glas en stond op.

‘Het is laat geworden.’

Harry stond ook op. ‘Bedankt voor het verhaal, Toowoomba. Ik vertrek binnenkort, dus als ik je niet meer zie, wens ik je succes met de kampioenschappen. En met je toekomstplannen.’

Hij vroeg zich af wanneer hij het zou leren toen Toowoomba zijn uitgestrekte hand greep. Die voelde daarna aan als een slappe biefstuk.

‘Ik hoop dat je ontdekt wat je lens vuilmaakt,’ zei Toowoomba. Hij was al weg voordat Harry begreep wat hij bedoelde.

10 | De watergeest, mr. Bean en nog een patiënt

De bewaker gaf Birgitta een zaklantaarn.

‘Je weet waar ik ben, Birgitta. Let op dat niemand jullie opeet,’ zei hij en hij hinkte lachend terug naar de controlekamer.

Birgitta en Harry liepen door het donker in de bochtige gangen van het enorme gebouw van Sydney Aquarium. Het was bijna twee uur ’s nachts en Ben, de nachtwaker, had hen binnengelaten.

Een terloopse opmerking van Harry dat al het licht uit was, had geleid tot een uitvoerige uitleg van de oude nachtwaker.

‘Uiteraard spaart het stroom, maar dat is niet het belangrijkste. Het belangrijkste is dat we de vissen laten weten dat het nacht is. Dat denk ik tenminste. Vroeger deden we het licht uit met een gewone schakelaar en dan kon je de schok horen wanneer het op slag aardedonker werd. Er ging een zucht door het hele aquarium, het geluid van honderden vissen die wegschoten om zich te verstoppen of gewoon in blinde paniek wegzwommen.’

Ben ging duidelijk zachter praten en maakte met zijn handen zigzaggebaren om de visbewegingen te illustreren.

‘Vele minuten daarna golfde en spatte het water nog. En sommige vissoorten, makreel bijvoorbeeld, raakten volledig in de war als het licht uitging, botsten tegen het glas en verwondden zich. Daarom zijn we met dimmers gaan werken die het licht geleidelijk dempen, in harmonie met het daglicht, om de natuur na te bootsen. Daarna was er ook veel minder ziekte onder de vissen. Het licht vertelt het lichaam wanneer het dag of nacht is, en persoonlijk denk ik dat de vis een natuurlijk dag-en-nachtritme nodig heeft om niet gestrest te raken. Ze hebben net als wij een biologische klok en daarmee moet je niet rotzooien. Ik weet bijvoorbeeld dat sommige mensen die barramundi’s fokken in Tasmanië, de vis in de herfst extra lang licht geven. Ze laten ze in de waan dat het nog steeds zomer is, waardoor ze meer kuit schieten.’

‘Ben is al snel wat lang van stof als hij eenmaal op het juiste spoor is gebracht,’ legde Birgitta uit. ‘Hij praat bijna net zo graag met mensen als met zijn vissen.’ Ze had de laatste twee zomers als vakantiekracht in het aquarium gewerkt en was goed bevriend geraakt met Ben, die beweerde dat hij sinds de opening in het aquarium werkte.

‘Het is hier ’s nachts volkomen vredig,’ zei Birgitta. ‘Zo stil. Kijk!’ Ze scheen op de glaswand waarachter een zwart-gele murene uit zijn hol gleed en hen een rij kleine, scherpe tanden toonde. Verder de gang in scheen ze op twee gevlekte roggen die achter het groene glas door het water gleden met bewegingen die leken op vleugelslagen in slow motion. ‘Is het niet prachtig?’ fluisterde ze met fonkelende ogen. ‘Het lijkt op een ballet zonder muziek.’

Harry had het gevoel dat hij door een slaapzaal sloop. De enige geluiden waren hun voetstappen en een regelmatig zwak geborrel uit de aquaria.

Bij een grote glaswand stopte Birgitta. ‘Hier is de saltie van het aquarium, Matilda uit Queensland,’ zei ze en ze richtte de lichtbundel op de glaswand. Er lag een uitgedroogde stam op een kunstmatige rivieroever. In het bassin lag een drijvende boomstam.

‘Wat is een saltie?’ vroeg Harry, die iets levends probeerde te ontdekken. Op dat moment klapte de boomstam de oogleden voor een paar groenglinsterende ogen weg. Ze lichtten op als reflectoren in het donker.

‘Dat is een krokodil die in zout water leeft, in tegenstelling tot een freshie. De freshies leven vooral van vis en voor hen hoef je niet bang te zijn.’

‘En de salties?’

‘Moet je zeker bang voor zijn. Veel zogenaamd gevaarlijke roofdieren vallen alleen mensen aan wanneer ze zich bedreigd voelen, wanneer ze bang zijn of als je je in hun territorium bevindt. Een saltie echter is een eenvoudige, ongecompliceerde ziel. Hij is gewoon uit op je lichaam. In de moerasgebieden in het noorden worden ieder jaar verschillende Australiërs door krokodillen gedood.’

Harry leunde tegen de glaswand.

‘Leidt dat niet tot... eh... een zekere antipathie? In sommige delen van India hebben ze de tijger uitgeroeid onder het voorwendsel dat ze zuigelingen opeten. Waarom zijn deze menseneters niet uitgeroeid?’

‘Hier hebben de meeste mensen net zo’n onverschillige houding ten opzichte van aanvallen van krokodillen als ten opzichte van verkeersongelukken. Nou ja, bijna dan. Als je wegen bouwt, moet je er rekening mee houden dat er mensen op doodgaan, of niet? Nou, voor krokodillen geldt hetzelfde. Deze dieren eten mensen, zo is het nu eenmaal.’

Harry huiverde. Matilda had haar oogleden weer neergeklapt als de koplampkleppen van een Porsche. Geen rimpeling in het water verraadde dat de boomstam, die gescheiden door de glaswand een halve meter van hem was verwijderd, in werkelijkheid twee ton spieren, tanden en slecht humeur was.

‘Laten we verder gaan,’ stelde Harry voor.

‘Hier hebben we Mr. Bean,’ zei Birgitta en scheen op een kleine, lichtbruine, scholachtige vis. ‘Het is een Fiddler Ray, zo noemen we Alex in de bar, die vent die Inger Mr. Bean noemde.’

‘Waarom Fiddler Ray?’

‘Ik weet het niet. Ze noemden hem al zo voordat ik daar begon.’

‘Een feestelijke naam. De vis houdt er zeker van stil op de bodem te liggen?’

‘Ja, en daarom moet je voorzichtig zijn als je gaat zwemmen. Hij is namelijk giftig en prikt als je erop gaat staan.’

Ze liepen een wenteltrap af totdat ze bij een van de grote tanks kwamen.

‘De tanks zijn geen aquaria in de strikte betekenis van het woord, ze hebben gewoon een deel van Port Jackson ingedamd,’ zei Birgitta toen ze naar binnen liepen.

Door het dak kwam een zwak, groenachtig licht, dat bewoog in golvende strepen. Het gleed over het lichaam en gezicht van Birgitta en gaf Harry het gevoel onder een discobol te staan. Pas toen ze de zaklantaarn omhoog richtte, zag hij dat ze aan alle kanten omgeven waren door water. Ze stonden gewoon in een glazen tunnel onder de zee, en het licht kwam van buiten, gefilterd door het water. Een grote schaduw gleed vlak langs hen, en onwillekeurig schrok hij. Birgitta lachte zacht en richtte de lichtbundel op een enorme rog met een lange staart die langs de glaswand zwom.

‘Mobulidae,’ zei ze. ‘De duivelsrog.’

‘Allemachtig, wat groot!’ fluisterde Harry.

De hele rog was één golvende beweging, hij leek op een flink waterbed en Harry werd al slaperig van het kijken. Toen keerde hij, draaide zich om, zwaaide naar hen en zweefde de donkere waterwereld in als een zwarte geestverschijning.

Ze gingen op de grond zitten en Birgitta haalde uit haar rugzak een deken, twee glazen, een kaars en een fles rode wijn zonder etiket. Een geschenk van een vriend die op een wijngaard in Hunter Valley werkt, legde ze uit en opende de fles. Toen gingen ze naast elkaar liggen op de deken en keken naar het water.

Het leek of ze in een omgekeerde wereld lagen, of ze in een omgekeerde hemel keken met vissen in alle kleuren van de regenboog en met schepsels die een of andere kerel met een al te levendige fantasie had verzonnen. Een blauwglinsterende vis met een vragend maangezicht en tere, vibrerende buikvinnen bleef recht boven hen in het water staan.

‘Is het niet heerlijk om te zien hoe ze de tijd voor alles nemen, hoe ogenschijnlijk betekenisloos hun bezigheden zijn?’ fluisterde Birgitta. ‘Voel je hoe ze de tijd afremmen?’ Ze legde een koude hand op Harry’s keel en drukte zacht.

‘Voel je hoe je pols bijna stopt met kloppen?’

Harry slikte.

‘Ik heb er niets op tegen dat de tijd langzaam gaat. Nu niet,’ zei hij. ‘De komende dagen niet.’

Birgitta drukte harder.

‘Niet over praten,’ zei ze.

‘Het komt voor dat ik denk: Harry, je bent verdomme toch niet zo onnozel. Het valt me bijvoorbeeld op dat Andrew altijd over Aboriginals spreekt als “zij”, dat hij het over zijn eigen volk heeft in de derde persoon. Daarom had ik al veel van zijn achtergrond begrepen voordat Toowoomba mij de concrete details vertelde. Ik had al zo’n beetje het vermoeden dat Andrew niet onder zijn eigen mensen is opgegroeid, dat hij niet echt ergens bij hoort, maar aan de rand staat en de dingen van een afstand bekijkt. Zoals we hier nu zitten te kijken naar een wereld waaraan we geen deel kunnen hebben. Na het gesprek met Toowoomba begreep ik nog iets: Andrew heeft bij zijn geboorte niet de natuurlijke trots meegekregen die hoort bij het deel uitmaken van een volk. Daarom was hij genoodzaakt zijn eigen trots te maken. Eerst dacht ik dat hij zich schaamde voor zijn broeders, maar nu begrijp ik dat hij tegen zijn eigen schaamte vecht.’

Birgitta bromde wat. Harry ging verder: ‘Af en toe denk ik dat ik iets begrijp. Om het vervolgens meteen daarop weer in grote verwarring te laten vallen. Daarom zou ik willen dat ik óf het vermogen niet had om de details te zien, óf dat ik het vermogen had om deze tot een helder en zinvol beeld samen te voegen.’ Hij draaide zich om naar Birgitta en begroef zijn gezicht in haar haren.

‘Het was niet zo’n goed idee van God om een man met zo weinig intelligentie zo’n scherp observatievermogen te geven,’ zei hij terwijl hij zich probeerde te herinneren wat net zo rook als Birgitta’s haar. Maar het was zo lang geleden dat hij het vergeten moest zijn.

‘Dus wat zie je?’ vroeg ze.

‘Dat iedereen probeert naar iets te wijzen waarvan ik niet begrijp wat het is.’

‘Zoals wat dan?’

‘Ik weet het niet. Het lijken wel vrouwen. Vertellen me verhalen die iets anders betekenen. Waarschijnlijk is het glashelder wat er tussen de regels door wordt gezegd, maar ik heb zoals gezegd dat vermogen niet. Waarom kunnen jullie vrouwen niet gewoon zeggen wat jullie willen zeggen? Jullie overschatten het vermogen van mannen om te interpreteren.’

‘Krijg ik nu de schuld?’ riep ze lachend en ze sloeg naar hem.

De echo rolde door de onderaardse tunnel.

‘Ssst, wek de Watergeest niet,’ zei Harry.

Het duurde even voordat Birgitta in de gaten kreeg dat hij zijn glas wijn niet aangeraakt had.

‘Een klein glaasje kan toch geen kwaad?’ zei ze.

‘Jazeker,’ zei Harry. ‘Dat kan kwaad.’ Hij trok haar glimlachend naar zich toe. ‘Maar daar hebben we het niet over.’ Toen zoende hij haar en ze slaakte een lange, bevende zucht, alsof ze een eeuwigheid op die zoen had gewacht.

Harry werd met een schok wakker. De kaars was opgebrand en het was aardedonker. Hij wist niet waar het groene licht in het water vandaan was gekomen, of het de maan was boven Sydney of de lichtseinen op het land, maar nu was het in elk geval weg. Toch had hij het gevoel dat hij in de gaten werd gehouden. Hij vond de zaklantaarn naast Birgitta en knipte hem aan. Ze lag in haar helft van de deken gerold, naakt en met een tevreden gezicht. Hij richtte het licht op de glaswand.

Eerst dacht hij dat hij zijn eigen spiegelbeeld zag, maar toen zijn ogen aan het licht gewend waren, voelde hij een laatste dreunende klop van zijn hart voordat het bevroor. De Watergeest stond naast hem en keek hem aan met koude, levenloze ogen. Harry ademde uit en er kwam condens op het glas voor het bleke, verdronken gezicht: de geest van een verdronken man die zo groot was dat hij de hele tank leek te vullen. De tanden staken uit de bek en leken te zijn getekend door een kind: schots en scheef staande, driehoekige, witte dolken, willekeurig neergezet in twee naar vlees hongerende kaakranden.

Toen zwom hij omhoog en over hem heen, de hele tijd met de dode ogen op hem gericht, verstijfd in een hatelijke blik. Een witte geestverschijning die met langzame, golvende bewegingen voorbijgleed in de lichtbundel en nooit zou verdwijnen.

‘Dus je vertrekt morgen?’

‘Yep.’ Harry zat met een koffiekopje op schoot en wist niet waar hij het moest laten. McCormack stond op van zijn bureau en begon voor het raam te ijsberen.

‘Dus je denkt dat we nog ver verwijderd zijn van een oplossing? Je denkt dat er sprake is van de een of andere psychopaat daar in de massa, een anonieme moordenaar die impulsief moordt en geen sporen achterlaat? Dat we gewoon moeten wachten en hopen dat hij de volgende keer een fout maakt?’

‘Dat zei ik niet, Sir. Ik geloof alleen niet dat ik hier nog iets te doen heb. Bovendien hebben ze vanuit Oslo gebeld om te zeggen dat ze me daar nodig hebben.’

‘Goed. Ik zal doorgeven dat je hier goed werk hebt geleverd, Holy. Ik heb begrepen dat ze je thuis in aanmerking willen laten komen voor een promotie.’

‘Niemand heeft nog iets tegen me gezegd, Sir.’

‘Neem de rest van de dag vrij en ga een beetje van Sydney bekijken voordat je vertrekt, Holy.’

‘Ik wil alleen eerst nog Alex Tomaros ondervragen, Sir.’

McCormack bleef uit het raam staan kijken naar een bewolkt en verzengend heet Sydney.

‘Af en toe verlang ik naar huis, Holy. Naar het mooie eiland.’

‘Sir?’

‘Kiwi. Ik ben een kiwi, Holy. Zo noemen ze hier mensen uit Nieuw-Zeeland. Mijn ouders kwamen hierheen toen ik tien jaar was. De mensen zijn daar aardiger tegen elkaar. Zo herinner ik het me in elk geval.’

‘We gaan pas over een paar uur open,’ zei een humeurige dame in de deuropening met een afwaskwast in haar hand.

‘Het is in orde, ik heb een afspraak met de heer Tomaros,’ zei Harry, zich afvragend of ze zich zou laten overtuigen door een Noorse politiepenning. Dat bleek niet nodig. Ze deed de deur zo ver open dat Harry net naar binnen kon glippen. Het rook er naar verschaald bier en schoonmaakmiddel, en The Albury leek vreemd genoeg kleiner nu hij hem leeg en in daglicht zag.

Hij vond Alex Tomaros, alias ‘Mr. Bean’, alias ‘Fiddler Ray’, in het kantoor achter de bar. Harry stelde zich voor.

‘Waarmee kan ik u van dienst zijn, meneer Holy?’ Hij sprak snel en met een duidelijk accent, zoals buitenlanders die een tijd in een land hebben gewoond vaak doen in hun voltooide versie van de taal.

‘Bedankt dat ik u op zo’n korte termijn kon spreken, meneer Tomaros. Ik weet dat anderen mij voor zijn geweest en u een heleboel hebben gevraagd, dus ik zal u niet lang ophouden, ik wil alleen...’

‘Dat is mooi, zoals u ziet heb ik het nodige te doen. Rekeningen, weet u...’

‘Ik begrijp het. Ik heb in de verklaring die u hebt gegeven, gezien dat u de avond dat Inger Holter verdween hier de kas hebt zitten opmaken. Was er iemand bij u?’

‘Als u de papieren nog wat grondiger had gelezen, had u vast en zeker gezien dat ik alleen was. Ik ben altijd alleen...’

Harry keek naar Alex Tomaros’ arrogante gezicht en zijn natte, kwijlende mond. Dat geloof ik direct, dacht hij. ‘... als ik de kas opmaak. Moederziel alleen. Ja, als ik had gewild dan had ik deze zaak voor honderdduizenden dollars kunnen oplichten zonder dat iemand het gemerkt zou hebben.’

‘Dus in feite hebt u geen alibi voor de avond waarop Inger Holter verdween?’

Tomaros nam zijn bril af. ‘In feite belde ik mijn moeder om twee uur om te zeggen dat ik klaar was en naar huis ging.’

‘In feite had u veel kunnen doen tussen één uur, toen de bar dichtging, en twee uur, meneer Tomaros. Ik zeg niet dat u ergens van wordt verdacht...’

Tomaros keek hem aan zonder met zijn ogen te knipperen.

Harry bladerde in het blanco notitieboekje en deed alsof hij naar iets zocht.

‘Waarom belde u uw moeder trouwens? Is het niet een beetje ongebruikelijk om iemand voor zo’n simpele boodschap om twee uur ’s nachts te bellen?’

‘Mijn moeder vindt het fijn te weten waar ik ben. De politie heeft ook met haar gesproken, dus ik begrijp niet waarom we het hier weer over moeten hebben.’

‘U bent toch een Griek?’

‘Ik ben een Australiër en woon hier twintig jaar. Mijn vader en moeder waren heel Grieks. Mijn moeder is nu Australisch staatsburger. Verder nog iets?’ Hij wist zich goed te beheersen.

‘U toonde interesse voor Inger Holter op een meer persoonlijk vlak. Hoe reageerde u toen ze u afwees en de voorkeur gaf aan andere mannen?’

Tomaros likte rond zijn mond en wilde iets zeggen, maar hij hield zich in. Het puntje van zijn tong kwam weer naar buiten. Als een kleine slang, dacht Harry. Een arme, kleine slang die iedereen veracht en waarvan iedereen denkt dat hij ongevaarlijk is.

‘Juffrouw Holter en ik hebben erover gesproken samen te gaan eten, als u daarop doelt. Zij was niet de enige die ik gevraagd heb mee te gaan eten. U kunt het navragen bij de anderen. Catherine en Birgitta bijvoorbeeld. Ik vind het namelijk belangrijk een goede verstandhouding te hebben met mijn personeel.’

‘Jóúw personeel?’

‘Nou, in feite ben ik...’

‘Zetbaas. Nou, zetbaas, wat vond je ervan dat haar vriend hier opdook?’

De bril van Tomaros begon te beslaan.

‘Inger Holter kon met veel klanten goed opschieten, dus ik kon onmogelijk weten dat een van hen haar vriend was. Had ze een vriend? Leuk voor haar...’

Harry hoefde geen psycholoog te zijn om Tomaros’ poging onverschilligheid voor te wenden te doorzien.

‘Dus je hebt geen idee met wie ze op bijzonder goede voet stond, Tomaros?’

Hij haalde zijn schouders op.

‘De clown, uiteraard, maar zijn interesse gaat uit naar het andere geslacht...’

‘De clown?’

‘Otto Rechtnagel, stamgast. Ze gaf hem altijd eten voor...’

‘... voor de hond!’ schreeuwde Harry. Tomaros schokte in zijn stoel. Harry stond op en sloeg met zijn vuist in zijn handpalm.

‘Dat is het! Otto kreeg gisteren in de bar een zak. Dat waren etensresten voor de hond! Ik herinner me nu dat hij zei dat hij een hond heeft. Inger zei tegen Birgitta dat ze die avond toen ze naar huis ging etensresten meenam voor de hond, en wij hebben de hele tijd aangenomen dat het voor de hond van de huisbaas was. Maar de Tasmaanse duivel is vegetariër. Weet u welke etensresten het waren? Weet u waar Rechtnagel woont?’

‘Grote god, hoe zou ik dat moeten weten?’ vroeg Tomaros verschrikt. Hij had zijn stoel helemaal naar achteren tegen het boekenrek geschoven.

‘Oké, luister naar me. Houd je mond over dit gesprek, vertel het niet eens aan je geliefde moeder, anders kom ik terug en snij je hoofd eraf. Begrijpt u, mister Be... meneer Tomaros?’

Alex Tomaros knikte alleen.

‘En nu wil ik gebruikmaken van de telefoon.’

De ventilator piepte klaaglijk maar niemand in de kamer sloeg er acht op. Iedereen had zijn aandacht gevestigd op Yong, die een sheet met een kaart van Australië op de projector had gelegd. Op de kaart had hij kleine, rode puntjes getekend met data ernaast. ‘Dit zijn de steden en de data van de verkrachtingen en moorden waarvan we met zekerheid durven te zeggen dat onze man erachter zit,’ zei hij. ‘We hebben al eerder een geografisch of chronologisch patroon trachten te vinden, maar zonder succes. Nu ziet het ernaar uit dat Harry dat voor ons heeft gevonden.’

Yong legde een tweede sheet met dezelfde kaart boven op de eerste. Die had blauwe puntjes die bijna alle rode puntjes op het transparant eronder bedekten.

‘Wat is dit?’ vroeg Wadkins ongeduldig.

‘Dit is afkomstig van de tourneelijst van The Australian Travelling Showpark, een rondreizende kermis, en het laat zien waar op de genoemde data zich de kermis bevond.’

De ventilator ging door met zijn klaagzang, maar verder was het doodstil geworden in de vergaderruimte.

‘Heilige Jeremias, we hebben hem!’ riep Lebie uit.

‘De kans dat het toeval is, is statistisch gezien één op vier miljoen,’ lachte Yong.

‘Wacht, wacht, naar wie zitten we te kijken?’ onderbrak Wadkins.

‘We kijken naar deze man,’ zei Yong en hij legde een derde sheet neer. Boven een voorzichtige glimlach in een bleek, ietwat bol gezicht, keken een paar trieste ogen vanaf het scherm naar hen. ‘Harry kan vertellen wie dit is.’

Harry stond op.

‘Dit is Otto Rechtnagel, professioneel clown, tweeënveertig jaar, die de laatste tien jaar met The Australian Travelling Showpark reist. Wanneer het gezelschap niet op pad is, woont hij alleen in Sydney en treedt hij op als freelancer. Hij is met een klein circus gestart dat voorstellingen geeft in de stad. Hij heeft een blanco strafblad en is, voor zover we weten, nooit eerder in verband gebracht met zedendelicten. Hij wordt gezien als een gemoedelijk, zij het wat excentriek persoon. Het belangrijkste feit is dat hij het slachtoffer kende, hij was stamgast in de bar waar Inger Holter werkte en ze zijn goede vrienden geworden. Ze was de nacht van de moord waarschijnlijk op weg naar het huis van Otto Rechtnagel. Met eten voor zijn hond.’

‘Eten voor de hond?’ lachte Lebie. ‘Om halftwee ’s nachts? Bij ónze clown is ook een steekje los, denk ik.’

‘Daar kom je inderdaad bij een wat bizar punt in deze zaak,’ zei Harry. ‘Otto Rechtnagel heeft vanaf zijn tiende jaar een façade opgehouden dat hij honderd procent en met heel zijn hart homoseksueel is.’

Die informatie leidde tot gemompel rond de tafel. Wadkins steunde: ‘Bedoel je dat zo’n homoseksuele man zeven vrouwen kan hebben vermoord en het zesvoudige kan hebben verkracht?’

McCormack was de vergaderruimte binnen gekomen. Hij was al van tevoren ingelicht: ‘Als je je hele leven een gelukkige homo bent met alleen homovrienden, dan is het misschien niet zo vreemd dat je angstig wordt als je op een dag ontdekt dat je kleine jongen opgewonden raakt bij het zien van welgevormde grietjes. Wel verdomme, we wonen in Sydney, de enige stad ter wereld waar mensen stiekem hetero zijn.’

McCormacks bulderende lach overstemde het gegiechel van Yong, die een lachje had waarbij zijn ogen slechts twee vage strepen in zijn gezicht werden.

Wadkins liet zich ondertussen niet meesleuren door de goede stemming. Hij krabde zich op zijn hoofd. ‘Toch zijn er een paar dingen die hier niet kloppen. Waarom zou iemand die de hele tijd zo koud en berekenend is zich plotseling zo volledig blootgeven? Het slachtoffer op die manier bij hem thuis uitnodigen... ik bedoel, hij kon toch niet weten of Inger niet zou vertellen waar ze heen ging. In dat geval zou ze ons direct naar hem toe hebben geleid. Bovendien lijkt het erop dat de andere slachtoffers toevallig zijn gekozen. Waarom zou hij ineens met dat patroon breken en een meisje uitpikken dat hij kent?’

‘Het enige wat we van deze arme klootzak wisten, was toch dat hij geen patroon had,’ zei Lebie op een van zijn ringen blazend. ‘Het ziet er juist naar uit dat hij van variatie houdt. Behalve dan dat de slachtoffers blonde meisjes moeten zijn,’ hij poetste de ring met zijn overhemdsmouw, ‘en dat ze daarna bij voorkeur gewurgd worden.’

‘Eén op vier miljoen,’ herhaalde Yong.

Wadkins zuchtte.

‘Oké, ik geef het op. Misschien zijn onze gebeden gewoon verhoord. Misschien heeft hij eindelijk de fatale fout gemaakt.’

‘Wat doen jullie nu?’ vroeg McCormack.

Harry nam het woord: ‘Otto Rechtnagel is weinig thuis. Hij heeft vanavond met zijn circus op Bondi Beach de première van een nieuwe voorstelling. Ik stel voor dat we naar hem gaan kijken en hem direct na de voorstelling arresteren.’

‘Ik begrijp dat onze Noorse collega gevoel heeft voor dramatiek,’ zei McCormack.

‘Als de voorstelling moet worden afgebroken, zitten de media direct op de zaak, Sir.’

McCormack knikte langzaam. ‘Wadkins?’

‘Ik vind het prima, Sir.’

‘Oké. Sla hem in de boeien, jongens.’

Andrew had de deken helemaal tot aan zijn kin opgetrokken en zag eruit alsof hij opgebaard lag. De zwellingen aan een kant van zijn gezicht hadden een heel spectrum van interessante kleuren aangenomen, en zijn gezicht vertrok van de pijn toen hij naar Harry probeerde te glimlachen.

‘Jezus, doet het zo’n pijn om te glimlachen?’ vroeg Harry.

‘Alles doet pijn. Het doet al pijn om te denken,’ antwoordde Andrew nukkig.

Er stond een boeket op zijn nachtkastje.

‘Van een heimelijke bewonderaarster?’

‘Zo zou je het kunnen noemen. Hij heet Otto. En morgen komt Toowoomba op bezoek en vandaag ben jij er. Het is fijn om je geliefd te voelen.’

‘Ik heb ook iets voor je meegenomen. Je moet hem opsteken als niemand het ziet.’ Harry hield een enorme, bijna zwarte sigaar omhoog.

‘Ah, maduro. Natuurlijk. Van mijn beste, Noorse amarillo.’ Andrew straalde en hij lachte zo voorzichtig mogelijk.

‘Hoe lang ken ik je nu, Andrew?’

Andrew aaide de sigaar alsof die een poes was.

‘Meerdere dagen, mate. We zijn al bijna broeders.’

‘En hoe lang duurt het voordat je iemand écht kent?’

‘Echt kennen?’ Andrew rook gelukzalig aan de sigaar.

‘Tja, Harry, het kost meestal niet zoveel tijd om de meest begaanbare paden in het grote, donkere bos te leren kennen. Sommige mensen hebben keurige, rechte wegen met zowel lantaarns als bewegwijzering. Ze lijken je alles te willen vertellen. Maar juist dan moet je voorzichtig zijn met het vanzelfsprekend vinden van dingen. Want het is niet op de verlichte paden waar je de dieren van het bos vindt, die zitten in het struikgewas en kreupelhout.’

‘En hoe lang duurt het voordat je die kent?’

‘Dat ligt aan degene die daar loopt. En aan het bos. Sommige bossen zijn donkerder dan de andere.’

‘En hoe zit het met jouw bos?’ vroeg Harry.

Andrew verstopte de sigaar in de la van het nachtkastje. ‘Donker. Als een madurosigaar.’ Hij keek naar Harry.

‘Maar jij hebt kennelijk ontdekt...’

‘Ik heb met een vriend van je gesproken die wat licht heeft kunnen werpen op de vraag wie Andrew Kensington is, ja.’

‘Goed, dan weet je waar ik het over heb. Laat je niet voor de gek houden door de verlichte wegen. Maar je hebt zelf een paar donkere plekken, dus ik hoef het je niet uit te leggen.’

‘Wat bedoel je?’

‘Laat ik het zo zeggen, ik kan het aan een man zien als hij ergens mee is gestopt. Met drinken, bijvoorbeeld.’

‘Iedereen kan dat kennelijk,’ mompelde Harry.

‘Alles wat je achter je hebt gelaten laat sporen na, of niet? Het leven dat iemand heeft geleefd kun je van hem aflezen, als je tenminste lezen kunt.’

‘En jij kan lezen?’

Andrew legde zijn stevige hand op de schouder van Harry. Hij leefde wonderbaarlijk snel op, vond Harry.

‘Ik mag je graag, Harry. Je bent mijn vriend. Ik geloof dat je weet waar het om gaat, dus zoek niet op de verkeerde plaats. Ik ben slechts een van de vele miljoenen eenzame zielen die op deze aardbol proberen te leven. Ik probeer hiervandaan te komen zonder te veel fatale fouten te hebben begaan. Het komt af en toe voor dat ik gek genoeg ben om iets goeds te willen doen. Dat is alles. Ik ben hier niet belangrijk, Harry. Mij proberen te begrijpen leidt tot niets. Verdomme, ik ben zélf niet eens gemotiveerd om te veel van mezelf te weten.’

‘Waarom niet?’

‘Wanneer je bos zo donker is dat je het zelf niet helemaal kent, kan het verstandig zijn niet te veel op ontdekkingsreis te gaan. Een misstap is zó gemaakt.’

Harry knikte en hij bleef naar de bloemen in de vaas kijken.

‘Geloof jij in toeval?’ vroeg hij.

‘Tja,’ zei Andrew. ‘Het leven bestaat immers uit een samenhangende reeks van totaal onwaarschijnlijke toevalligheden. Wanneer je een lot koopt en bijvoorbeeld nummer 822531 krijgt, is de kans dat je precies dát nummer krijgt één op een miljoen.’

Harry knikte weer. ‘Wat me hindert,’ zei hij, ‘is dat ik dát lotnummer een beetje te vaak achter elkaar heb gekregen.’

‘O ja?’ Andrew ging kreunend rechtop in bed zitten. ‘Vertel, broeder.’

‘Het eerste wat ik in Sydney te horen kreeg, was dat het aanvankelijk helemaal niet de bedoeling was dat jij deze zaak kreeg, maar dat je erop stond op de zaak van Inger Holter te worden gezet, en bovendien ook nog speciaal had gevraagd om met mij, de buitenlander, te werken. Daar moet je al meteen een paar vraagtekens bij zetten. Het volgende dat je doet, is me voorstellen aan een van je vrienden en onder het mom van tijdverdrijf kijken we naar een min of meer feestelijke circusact. Van de vier miljoen inwoners van Sydney maak ik de eerste avond dat ik hier ben kennis met deze ene man. Eén man. Vier miljoen tegen één. Dezelfde man duikt trouwens weer op, we sluiten zelfs een heel persoonlijke weddenschap af voor honderd dollar, maar het belangrijkste is dat hij opduikt in de bar waar Inger Holter werkte en hij blijkt haar ook nog te kennen! Ook die vier miljoen tegen één! En terwijl we proberen een waarschijnlijke moordenaar, namelijk Evans White, in te sluiten, kom jij ineens met een informant op de proppen die Evans White heeft gezien, één van de achttien miljoen mensen op dit continent, een informant die toevallig net in Nimbin was tijdens de bewuste moordnacht!’

Andrew leek in gedachten verzonken. Harry ging verder: ‘Dus het is vanzelfsprekend dat je mij het adres geeft van de pub waar de bendeleden van Evans White “toevallig” stamgasten zijn, zodat zij onder druk het verhaal kunnen bevestigen dat iedereen mij wil laten geloven, namelijk dat White niet bij de zaak betrokken is.’

Twee verpleegsters waren binnengekomen en de ene pakte het voeteneind van het bed vast. De andere zei vriendelijk, maar beslist: ‘Het spijt me, maar het bezoekuur is nu voorbij. Meneer Kensington krijgt een eeg en de artsen wachten.’

Harry boog naar het oor van Andrew: ‘Ik ben slechts in het beste geval een middelmatig intelligent man, Andrew. Maar ik begrijp dat je me iets probeert te vertellen. Ik begrijp alleen niet waarom je het niet gewoon kunt zeggen. En waarom je mij nodig hebt. Heeft iemand je in zijn greep, Andrew?’

Harry trippelde mee naast het bed, terwijl de verpleegsters het bed door de deur duwden en door de gang liepen. Andrew had zijn hoofd op het kussen gelegd en sloot zijn ogen.

‘Harry, je zei dat de blanken en de Aboriginals hetzelfde verhaal vertellen over de eerste mensen op aarde, omdat we dezelfde gevolgtrekkingen hebben gemaakt over dingen die we niet begrijpen, dat we bijna bepaalde aangeboren gedachten hebben. Aan de ene kant is dat waarschijnlijk het domste wat ik ooit gehoord heb, maar aan de andere kant hoop ik een beetje dat je gelijk hebt. En in dat geval hoef je slechts je ogen te sluiten en te kijken...’

‘Andrew!’ Harry siste het in zijn oor. Ze waren gestopt voor een goederenlift en de ene verpleegster opende de deur.

‘Zit niet met me te kloten, Andrew, hoor je me! Is het Otto? Is Otto Bubbur?’

Andrew deed zijn ogen open.

‘Hoe...’

‘We pakken hem vanavond, Andrew. Na de voorstelling.’

‘Nee!’ Andrew kwam half overeind, maar een van de verpleegsters duwde hem voorzichtig, maar beslist terug in bed.

‘De dokter heeft gezegd dat u helemaal stil moet liggen, meneer Kensington. Denk eraan dat u een zware hersenschudding hebt.’ Ze draaide zich om naar Harry: ‘Vanaf hier kunt u niet verder mee.’

Andrew kwam weer moeizaam omhoog.

‘Nog niet, Harry! Geef me twee dagen. Nog niet. Beloof me twee dagen te wachten! Rot op, zuster!’

Hij sloeg de hand die hem naar beneden probeerde te drukken weg.

Harry stond bij het hoofdeinde en hield het bed tegen. Hij boog naar beneden en fluisterde snel en heftig. Hij spuugde de woorden er bijna uit: ‘Voorlopig weet geen van de anderen dat Otto jou kent, maar het is natuurlijk slechts een kwestie van tijd voordat het bekend wordt. Men zal vragen gaan stellen over jouw rol hierin, Andrew. Ik kan de arrestatie niet tegenhouden zonder dat je me een verdomd goede reden geeft. Nu!’

Andrew greep de kraag van Harry’s overhemd: ‘Kijk beter, Harry! Gebruik je ogen! Kijk of...’ begon hij, maar hij gaf het op en hij zonk terug in het kussen.

‘Kijk wat?’ probeerde Harry, maar Andrew sloot zijn ogen en gebaarde afwerend met zijn hand. Hij zag er ineens zo oud en klein uit, vond Harry. Oud, klein en zwart in een groot wit bed.

Een van de verpleegsters duwde Harry bruusk weg, en het laatste wat hij zag voordat de liftdeuren dichtgingen, was Andrews grote, zwarte hand die nog steeds gebaarde.

11 | Een terechtstelling en Birgitta kleedt zich uit

Boven de berg achter Bondi Beach hing voor de namiddagzon dunne sluierbewolking. Het strand begon leeg te lopen en er ontstond een gestage stroom van het type mensen dat de beroemde jetsetstranden van Australië bevolkt: surfers met witgeverfde lippen en neuzen, stoer lopende bodybuilders, meisjes op rolschaatsen in afgeknipte spijkerbroeken, zongebruinde B-acteurs en met siliconen behandelde waternimfen. Kortom, ‘The Beautiful People’, de jonge, mooie en, in elk geval oppervlakkig beschouwd, succesvolle mensen. Campbell Parade, waar de modeboetiekjes, populaire kleine hotels en eenvoudige, maar belachelijk dure restaurants dicht op elkaar zitten, was op deze tijd van de dag een bruisende boulevard. Open sportwagens zoefden in een stoet voorbij, de motoren ronkten met een bronstig gebrul, terwijl de bestuurders door het reflecterende spiegelglas van hun zonnebrillen naar de trottoirs keken.

Harry dacht aan Kristin.

Hij dacht aan de keer dat Kristin en hij op Interrail waren en in Cannes uit de trein waren gestapt. Het was hoogseizoen en er was in de hele stad geen enkele goedkope kamer te vinden. Ze waren al zo lang op pad dat de bodem van hun spaarpot bijna in zicht was en hun reisbudget was bij lange na niet toereikend om een overnachting in een van de vele luxehotels te kunnen betalen. Dus zochten ze uit wanneer de volgende trein naar Parijs ging, deden de rugzakken in een bagagekluis op het station en liepen naar de Promenade de la Croisette. Daar promeneerden ze op en neer en keken naar dieren en naar mensen, allen even mooi en rijk, en naar de waanzinnige jachten met eigen bemanning en met motorkruisers als bootje naar de wal erachter hangend en een helikopterdek op het dak, zodat ze ter plekke voor eens en voor altijd zwoeren op de socialisten te stemmen.

Ten slotte raakten ze zo bezweet van al het promeneren dat ze vonden dat ze een duik nodig hadden. Handdoeken en badkleding zaten in de rugzak, dus moesten ze zwemmen in hun ondergoed. Kristin had geen schone slipjes meer en droeg daarom een degelijke herenonderbroek. Ze plonsden rond in de Middellandse Zee tussen dure tangaslips en zware gouden sieraden, gelukzalig giechelend in hun witte Dovre-ondergoed.

Harry herinnerde zich dat hij later op zijn rug in het zand lag en Kristin met een T-shirt losjes om haar lichaam geknoopt zag staan terwijl ze de natte, slappe onderbroek uittrok. Hij genoot van haar gloeiende huid waarop de waterdruppels in de zon schitterden, van het T-shirt dat langs een slanke, gebruinde dij gleed, de flauwe ronding van de heup, de langdurige blikken van de Fransmannen. Hij genoot ervan hoe ze een ogenblik naar hem keek, hem op heterdaad betrapte, lachte en zijn blik vasthield terwijl ze langzaam de spijkerbroek aantrok, een hand achter haar T-shirt stak om de rits dicht te doen, maar zich bedacht, opkeek, haar ogen sloot... Toen likte ze zich plagerig rond haar mond met het rode puntje van haar tong, liet zich vallen en belandde met een schaterlach pardoes boven op hem.

Daarna aten ze in een veel te duur restaurant met uitzicht over zee. Toen de zon onderging, zaten ze omstrengeld op het strand terwijl Kristin een beetje huilde omdat het zo mooi was, en ze besloten in het Carlton Hotel te overnachten en ervandoor te gaan zonder te betalen, en eventueel de twee dagen in Parijs te laten schieten.

Aan die zomer dacht hij altijd het eerst als hij aan Kristin dacht. Het was zo intens geweest, en naderhand kon je makkelijk zeggen dat de reden daarvoor was dat scheiding in de lucht hing. Maar Harry kon zich niet herinneren dat hij daar toen aan had gedacht.

Dezelfde herfst ging Harry in dienst, en voor kerst had Kristin een musicus ontmoet met wie ze naar Londen ging.

Aan een tafel op het trottoir op de hoek van Campbell Parade en Lamrock Avenue zaten Harry, Lebie en Wadkins. De tafel lag zo laat op de dag in de schaduw, maar het was nog niet zo laat dat de zonnebrillen te veel opvielen. De colbertjes waren in deze warmte erger, maar het alternatief was hemdsmouwen en pistoolholsters. Ze zeiden niet veel, wachtten slechts af.

Midden op de promenade tussen het strand en Campbell Parade lag St. George’s Theatre, een mooi, geel gebouw waar Otto Rechtnagel zo dadelijk ging optreden.

‘Heb je al eerder een Browning Hi-Power gebruikt?’ vroeg Wadkins.

Harry schudde zijn hoofd. Ze hadden hem, toen hij het pistool in het depot gekregen had, het magazijn laten zien en uitgelegd hoe het wapen gezekerd moest worden. En dat was alles. Het was niet zo erg. Harry geloofde niet dat Otto een machinegeweer tevoorschijn zou halen om hen neer te maaien.

Lebie keek op zijn horloge. ‘Tijd om op pad te gaan,’ zei hij. Er lag een krans van zweetdruppels op zijn voorhoofd.

Wadkins schraapte zijn keel.

‘Oké, laatste repetitie: als iedereen op het podium is en na het slotnummer buigt, gaan Harry en ik door de deur naast het podium. Ik heb met de bewaker afgesproken dat die open is. Hij heeft ook een groot naambord bevestigd op de kleedkamer van Otto Rechtnagel. We gaan ervoor staan tot Rechtnagel komt en grijpen hem daar in zijn kraag. Klik, handboeien om en geen getrokken wapens als er geen problemen ontstaan. Weg door de achterdeur, waar een politiewagen op ons staat te wachten. Lebie blijft in de zaal wachten en geeft via de walkietalkie een signaal als Rechtnagel eraan komt. Hetzelfde doet hij als Rechtnagel lont ruikt en via de zaal naar de hoofdingang probeert te ontsnappen. Laten we gaan en onze plaatsen innemen en een schietgebedje doen dat ze airconditioning hebben.’

Het was vol in de kleine, intieme zaal van St. George’s Theatre en de stemming zat er goed in toen het doek opging. Dat wil zeggen: het doek ging niet op, het ging naar beneden. De clowns bleven eerst staan en keken in verwarring naar het plafond, waar het doek ineens los had gelaten. Toen discussieerden ze met grootse gebaren en begonnen in een poging het doek van het podium af te krijgen doelloos rond te lopen, terwijl ze over elkaar struikelden en het publiek verontschuldigend met hun hoed begroetten. Gelach en welwillend geroep volgden. Het leek erop dat er veel vrienden en bekenden van de acteurs in de zaal zaten. Het podium werd opgeruimd, verbouwd tot een schavot, en begeleid door een trage, monotone begrafenismars gespeeld op een trom, kwam Otto het podium op.

Harry zag de guillotine en had direct door dat het een variatie was op de act die hij in The Power House had gezien. Het was duidelijk de koningin die vanavond de klos was, want Otto droeg een rode baljurk en een geweldig lange, witte pruik, en zijn gezicht was witbepoederd. De beul had ook een nieuw kostuum: een zwart, strak zittend pak met grote oren en ‘zwemvliezen’ onder de armen waardoor hij op een duivel leek.

Of een vleermuis, dacht Harry.

De valbijl van de guillotine werd opgehesen, er werd een pompoen onder gelegd en de valbijl werd losgelaten. Met een klap trof de bijl de bodem van de guillotine alsof de pompoen er helemaal niet gelegen had. De beul hield de twee helften van de grote vrucht triomfantelijk omhoog, terwijl het publiek joelde en floot. Na een paar hartverscheurende scènes waarin de koningin huilde, om genade smeekte en vruchteloos trachtte in het gevlij te komen bij de zwarte beul, werd ze met spartelende benen die onder haar jurk vandaan kwamen naar de guillotine gesleept, dit tot groot genoegen van het publiek.

De valbijl werd weer opgehesen en de tamboer begon een roffel te slaan die luider en luider werd, terwijl de lichten op het podium gedempt werden.

Wadkins boog zich naar voren.

‘Hij doodt dus ook blondines op het podium?’

Het tromgeroffel werd luider en luider. Harry keek rond: de mensen zaten op het puntje van hun stoel, sommigen bogen met open mond voorover, terwijl anderen hun ogen dichtknepen. Zo hadden meer dan honderd jaar lang hele generaties mensen gezeten die zich door dezelfde act zowel hadden laten amuseren als angst hadden laten aanjagen. Als antwoord op zijn eigen vraag leunde Wadkins weer naar voren: ‘Geweld is als Coca-Cola en de Bijbel. Een klassieker.’

Het tromgeroffel ging door, en het viel Harry op dat het wel een beetje lang duurde. Ze hadden de eerste keer dat hij de act zag toch niet zoveel tijd nodig gehad om de valbijl los te laten? De beul begon onrustig te worden. Hij trippelde heen en weer en keek omhoog naar de guillotine alsof er iets niet goed was. Toen ineens, zonder dat iemand ogenschijnlijk iets gedaan had, kwam de valbijl aanzoeven. Harry verstijfde onwillekeurig, en er ging een siddering door de zaal toen de valbijl de nek trof. De trommel stopte onmiddellijk, en het hoofd viel met een bonk op de grond. Een oorverdovende stilte volgde, voordat er ergens een kreet opsteeg. Het werd onrustig in de zaal en Harry tuurde door het halfdonker in een poging te zien wat er aan de hand was. Hij zag de beul achteruitdeinzen.

‘Heregod!’ fluisterde Wadkins.

Er klonk een geluid op het podium alsof iemand in zijn handen stond te klappen. Toen zag Harry het. Uit de nek van de onthoofde koningin stak de ruggengraat naar buiten, een witte worm die zachtjes op en neer bewoog. Het bloed kwam schoksgewijs uit het gapende gat gespoten en spatte op de podiumvloer.

‘Hij wist dat we onderweg waren!’ fluisterde Wadkins. ‘Hij wist dat we kwamen! Hij kleedde zich zelfs als zijn verneukte slachtoffers!’ Hij kwam met zijn gezicht heel dicht bij Harry’s gezicht. ‘Verdomme, Holy! Verdomme!’

Harry wist niet wat hem ineens misselijk maakte. Of het door al het bloed kwam, door Wadkins’ onsmakelijke gebruik van ‘verneukte’ voor ‘slachtoffers’ of gewoon door de afgrijselijk slechte adem van de man.

In een oogwenk had zich een rode plas gevormd waarin de beul uitgleed toen hij, duidelijk in shocktoestand, naar voren rende om het hoofd op te pakken. Hij viel met een dreun op de grond. Twee clowns kwamen op en riepen gelijktijdig: ‘Licht aan! Doek neer!’

Twee andere clowns kwamen met het doek aangerend, en alle vier bleven ze staan, keken naar elkaar en omhoog naar het dak. Er klonk geroep achter het podium, het knetterde in de lichtinstallatie, er klonk een harde knal en toen werd het aardedonker in de zaal.

‘Er zit een luchtje aan, Holy, kom met me mee!’ Wadkins greep Harry bij zijn arm, stond op en wilde weg.

‘Blijf zitten,’ fluisterde Harry, hem weer op zijn stoel trekkend.

‘Wat?’

Het licht ging weer aan en het podium, dat enkele seconden geleden een grote chaos van bloed, hoofden, guillotines, clowns en doeken was geweest, was leeg, afgezien van de beul en Otto Rechtnagel, die op de rand van het podium stond met het blonde hoofd van de koningin onder zijn arm. Ze werden door het publiek in de zaal begroet met juichend gebrul, dat ze met diepe buigingen in ontvangst namen.

‘I’ll be damned,’ zei Wadkins.

In de pauze trakteerde Wadkins zichzelf op een pilsje. ‘De eerste act had me bijna m’n leven gekost,’ zei hij. ‘Ik sta verdomme nog te trillen op mijn benen. Misschien moeten we die kerel nu direct oppakken, ik word nerveus van al dit wachten.’

Harry haalde zijn schouders op.

‘Waarom? Hij kan nergens heen en vermoedt niets. Laten we ons aan het plan houden.’

Wadkins drukte discreet op de walkietalkie om te controleren of hij contact had met Lebie, die voor de zekerheid in de zaal was blijven zitten. De politiewagen stond al op zijn plaats bij de achterdeur.

Harry moest toegeven dat de nieuwe technische finesses in de act effectvol waren, maar hij peinsde nog steeds over de vraag waarom Otto Lodewijk de Zestiende had verruild voor de blonde vrouw, met wie niemand zich kon identificeren. Hij rekende er wellicht op dat Harry gebruik zou maken van de gratis toegangskaarten en in de zaal zat. Was dat zijn manier van spelen met de politie? Harry had gelezen dat het niet ongewoon was voor een seriemoordenaar die maar niet werd gepakt om steeds zelfverzekerder te worden naarmate de tijd verstreek. Of was het een smeekbede om door iemand gestopt te worden? En dan was er natuurlijk nog een derde mogelijkheid, dat ze heel simpel deze circusact een beetje hadden veranderd.

Er luidde een bel.

‘Here we go again,’ zei Wadkins. ‘Ik hoop dat er vanavond niet meer wordt gedood.’

In de loop van de tweede act kwam Otto, verkleed als jager, sluipend het podium op met een pistool in zijn hand, terwijl hij naar de bomen keek die er nu waren neergezet. Uit de bomen klonk vogelgezang dat Otto de jager probeerde te imiteren terwijl hij naar de takken tuurde. Er klonk een droge knal, een kleine rookpluim steeg op uit het pistool en er viel iets zwarts uit de boom dat het podium met een doffe klap trof. De jager liep ernaartoe en tilde verrast een zwarte kat op! Otto boog diep en liep onder matig applaus het podium af.

‘Dat begreep ik niet,’ fluisterde Wadkins.

Harry had de voorstelling misschien kunnen waarderen als hij niet zo gespannen was geweest. Maar nu zat hij meer op de klok te letten dan op wat er op het podium gebeurde. Bovendien waren meerdere acts politieke satires met een heel eigen nationaal karakter, en de clou ontging Harry totaal, maar het publiek stelde ze duidelijk zeer op prijs. Ten slotte begon de muziek te spelen, de lichten gingen aan en de acteurs kwamen het podium op.

Harry en Wadkins verontschuldigden zich jegens de mensen die op moesten staan om hen erlangs te laten, en liepen snel naar de deur naast het podium. Zoals afgesproken was deze open, en ze kwamen in een gang die in een halve cirkel achter langs het podium liep. Verderop in de gang vonden ze de deur met ‘Otto Rechtnagel, clown’ erop en ze bleven wachten. De muziek en het voetengestamp uit de zaal deden de wanden trillen. Op hetzelfde ogenblik hoorden ze een kort signaal in Wadkins’ walkietalkie. Hij haalde hem tevoorschijn.

‘Nu al?’ vroeg hij. ‘Er wordt daar nog steeds muziek gespeeld. Over.’

Hij sperde zijn ogen wijd open.

‘Wat? Herhaal! Over.’

Harry begreep dat er iets niet in orde was.

‘Blijf zitten en houd de podiumdeur in de gaten. Over en uit!’

Wadkins liet de walkietalkie in zijn binnenzak glijden en haalde het pistool uit de schouderholster: ‘Lebie ziet Rechtnagel niet op het podium!’

‘Misschien herkent hij hem niet, ze gebruiken immers nogal wat schmink wanneer ze...’

‘Het zwijn is niet op het podium,’ herhaalde hij en hij voelde aan de deurknop van de kleedkamer, maar die was op slot.

‘Verdomme, Holy, ik voel dat dit niet goed is. Verdomme!’ De gang was smal, dus Wadkins stond met zijn rug tegen de wand toen hij tegen het slot van de deur trapte. Na drie trappen was het kapot en vlogen de splinters in het rond. Ze tuimelden een lege kleedkamer vol witte damp binnen. De vloer was nat. Het water en de damp kwamen uit een halfopen deur die duidelijk naar de badkamer leidde. Ze gingen allebei aan een kant van de deur staan. Harry had ook zijn pistool getrokken en trachtte de zekering te vinden met zijn vinger.

‘Rechtnagel!’ riep Wadkins. ‘Rechtnagel!’

Geen antwoord.

‘Dit bevalt me niet!’ fluisterde hij verbeten.

Ook Harry had een beetje te veel detectives gelezen om dit bijzonder leuk te vinden. Badkamers waar de douchekraan openstond en waar geen antwoord uit kwam, hadden nogal eens de neiging minder gezellig te zijn.

Wadkins wees met zijn wijsvinger naar Harry en met zijn duim naar de douche. Harry had meer zin zijn middelvinger op te steken, maar begreep dat hij de klos was. Hij schopte de deur open, deed twee stappen in een gloeiend hete mistbank en voelde dat hij binnen een seconde kletsnat was. Recht voor zich ontwaarde Harry een douchegordijn. Met het pistool voor zich trok hij met een ruk het gordijn aan de kant.

Leeg.

Hij brandde zijn arm toen hij de kraan dichtdraaide, en vloekte hardop in het Noors. Het sopte in zijn schoenen toen hij terugstapte om een overzicht te krijgen terwijl de damp optrok.

‘Hier is niets!’ riep hij.

‘Waarom is er zo verdomd veel water?’

‘De afvoer is ergens door verstopt. Een ogenblik.’

Harry stak een hand in het water waar hij de afvoer vermoedde. Hij tastte wat in het rond en vond toen iets zachts en glads dat vastzat. Hij kreeg het te pakken en trok het omhoog. Zijn eten kwam naar boven, hij slikte en probeerde adem te halen, maar het leek of de damp die hij inademde hem wilde verstikken.

‘Wat is er aan de hand?’ vroeg Wadkins. Hij stond in de deuropening en keek naar Harry, die op zijn hurken in de douche zat.

‘Ik geloof dat ik een weddenschap heb verloren en Otto Rechtnagel honderd dollar schuldig ben,’ zei Harry stilletjes. ‘Of wat er nog van hem over is.’

Naderhand herinnerde Harry zich de gebeurtenissen in het St. George’s Theatre als door een mist, alsof de damp die Otto’s douche verspreidde overal heen kroop: in de gang waar het silhouet van de hoofdbewaker, die de deur naar de rekwisietenkamer probeerde open te maken, onduidelijk werd; door het sleutelgat waar de damp een mistig filter aanbracht op de aanblik die hen trof toen de deur werd opengebroken en ze de van bloed druipende guillotine te zien kregen; in de gangen waar het geluid van de kreten merkwaardig gedempt en akelig klonk toen ze de collega’s niet konden verhinderen binnen te komen, zodat ze de overblijfselen van Otto Rechtnagel verspreid over de hele ruimte zagen liggen.

De lichaamsuiteinden waren achteloos in de hoeken gegooid alsof het de armen en benen van een pop betrof. Wanden en vloer waren bedekt met echt, kleverig bloed, dat na enkele uren zou stollen en zwart worden. Een lichaam zonder ledematen lag op de guillotinebank: een torso van vlees en bloed met wijd opengesperde ogen, een clownsneus en uitgesmeerde lippenstift over de mond en de wangen.

De damp plakte aan Harry’s huid, mond en gehemelte. Als in slow motion zag hij Lebie uit de mist stappen, naar hem toe komen en hem zacht in zijn oor fluisteren: ‘Andrew is uit het ziekenhuis verdwenen.’

Wadkins stond nog steeds aan de grond genageld bij de guillotinebank.

‘Wat afgrijselijk arrogant,’ hoorde Harry hem ver weg zeggen.

Wat vanzelfsprekend, dacht Harry.

Over Otto’s hoofd had de moordenaar een witte pruik getrokken.

Iemand moest de ventilator gesmeerd hebben: hij draaide gelijkmatig en bijna geluidloos.

‘De enige die de politieagenten in de auto uit de achterdeur hebben zien komen, was dus de in het zwart geklede beulsfiguur, klopt dat?’

McCormack had iedereen naar het bureau geroepen.

‘Zo is het, Sir. We moeten afwachten wat de acteurs en bewakers hebben gezien. Ze worden nu verhoord. De moordenaar heeft óf in de zaal gezeten en is binnengekomen via de open podiumdeur, óf is via de achterdeur binnengekomen voordat de politiewagen ter plaatse was.’

Hij zuchtte.

‘De hoofdbewaker zegt dat de achterdeur tijdens de voorstelling op slot was, dus de moordenaar moet in dat geval ofwel een sleutel hebben gehad, ofwel binnen zijn gelaten, ofwel tegelijk met de acteurs ongemerkt binnen zijn gekomen en zich ergens hebben verstopt. Toen heeft hij na de kattenact toegeslagen, terwijl Otto zich in de kleedkamer klaarmaakte voor de slotact. Waarschijnlijk heeft hij hem verdoofd: de jongens van de technische recherche hebben sporen van di-ethylether gevonden. Laten we dat in ieder geval hopen,’ zei Wadkins. ‘Het is in de kleedkamer gebeurd of nadat ze in de rekwisietenkamer waren gekomen. Hoe dan ook, die kerel is een koelbloedige duivel. Na het hakwerk neemt hij het afgesneden geslachtsorgaan mee, gaat terug naar de kleedkamer en draait de kraan open zodat mensen die eventueel willen proberen Otto te spreken het water horen en denken dat hij een douche neemt.’

McCormack kuchte.

‘Hoe zit het met de guillotine? Er zijn eenvoudiger manieren om een man te doden...’

‘Tja, Sir, ik heb het idee dat die guillotine een impulsieve inval was. Hij had niet kunnen weten dat die in de pauze naar de rekwisietenkamer zou worden gebracht.’

‘Een heel, heel ziek mens,’ zei Lebie tegen zijn nagels.

‘Hoe zit het met de deuren? Die waren immers allemaal op slot. Hoe zijn ze de rekwisietenkamer binnen gekomen?’

‘Ik heb met de hoofdbewaker gesproken,’ zei Harry. ‘Als baas van het gezelschap had Otto een van de sleutelbossen van het theater in zijn kamer. Die is verdwenen.’

‘En hoe zit het met dat... duivelskostuum?’

‘Dat lag in de guillotinekast samen met het losse hoofd en de pruik, Sir. De moordenaar heeft het na de moord aangedaan en gebruikt als vermomming. Ook erg listig. En nauwelijks van tevoren te plannen.’

McCormack legde zijn zware hoofd in zijn handen.

‘Wat zeg jij, Yong?’

Yong had achter zijn pc zitten tikken terwijl de anderen de zaak bespraken.

‘Laten we die zwartgeklede duivel even vergeten,’ zei hij. ‘Het is veel logischer dat de moordenaar zich in het gezelschap bevindt.’

Wadkins snoof luidruchtig.

‘Laat ik het uitleggen, Sir,’ zei Yong. ‘We zoeken iemand die de voorstelling kent. Hij wist bijvoorbeeld dat Otto na de kattenact even niet hoefde op te treden en daarom pas na de slotact twintig minuten later gemist zou worden. Een lid van het gezelschap hoefde ook niet naar binnen te sluipen, iets waarvan ik betwijfel of iemand anders dat ongemerkt was gelukt. Waarschijnlijk had een van jullie het gemerkt als hij door de deur naast het podium was gegaan.’

De anderen konden niet anders dan instemmend knikken.

‘Bovendien heb ik het gecontroleerd en ontdekt dat drie leden van het gezelschap ook mee waren met “The Australian Travelling Showpark”. Dat betekent dat er drie personen op die bewuste avond waren die ook op de plaatsen van de misdrijven waren op de genoemde data. Misschien was Otto gewoon onschuldig, maar wist hij te veel. Laten we beginnen daar te zoeken waar de kans iets te vinden het grootst is. Ik stel voor dat we met het gezelschap beginnen in plaats van op zoek te gaan naar het spook van de opera.’

Wadkins schudde zijn hoofd.

‘We kunnen niet zomaar de duidelijkste aanwijzing negeren, een onbekende persoon die de plaats van het misdrijf verlaat in een vermomming die naast het moordwapen wordt bewaard. Het bestaat niet dat hij niets met de moord te maken heeft.’

Harry stemde daarmee in: ‘Ik geloof dat we de anderen van het gezelschap kunnen vergeten. Ten eerste is er niets wat de mogelijkheid uitsluit dat Otto alle meisjes heeft verkracht en vermoord. Er kunnen vele redenen zijn waarom iemand een seriemoordenaar van het leven wil beroven. De desbetreffende persoon kan bijvoorbeeld op de een of andere manier betrokken zijn bij de zaak. Misschien wist hij dat Otto gepakt zou worden door de politie en wilde hij de kans niet lopen dat Otto zou bekennen en hem in zijn val zou meesleuren. Ten tweede staat niet vast dat de moordenaar wist dat hij voldoende tijd had. Hij kan Otto hebben gedwongen te vertellen wanneer hij weer het podium op moest. En ten derde: voel!’

Hij sloot zijn ogen.

‘Jullie voelen het toch ook? De vleermuisman is onze man. Narahdarn!’

‘Wat bedoel je?’ zei Wadkins.

McCormack grinnikte. ‘Het lijkt erop dat onze Noorse vriend de lege plek opvult van ons aller rechercheur Kensington,’ zei hij.

‘Narahdarn,’ herhaalde Yong. ‘De vleermuisman, het symbool van de Aboriginals voor de dood.’

‘Er is iets anders wat ik een beetje vreemd vind,’ ging McCormack verder. ‘De man kan onopgemerkt tijdens de voorstelling via de achterdeur wegglippen en dan is hij tien stappen verwijderd van een van Sydneys drukste straten, waar hij gegarandeerd binnen enkele seconden is verdwenen in de mensenmassa. Toch neemt hij de tijd een kostuum aan te trekken dat zeker zal opvallen, maar dat ook voorkomt dat we een signalement van hem hebben. Je krijgt bijna het gevoel dat hij wist dat er een politiewagen stond om de achterdeur in de gaten te houden. En in dat geval: hoe is dat dan mogelijk?’

Het werd stil.

‘Hoe gaat het trouwens met Kensington in het ziekenhuis?’ McCormack haalde een snoepje tevoorschijn om iets in zijn mond te hebben.

Het was doodstil geworden. De ventilator draaide geluidloos.

‘Hij ligt er niet meer,’ zei Lebie ten slotte.

‘Jezus, dat is een spoedig herstel, moet ik zeggen!’ zei McCormack. ‘Ja, ja, prima, we hebben alle beschikbare mensen zo snel mogelijk nodig, want ik kan jullie vertellen: in stukken gehakte clowns zorgen voor grotere krantenkoppen dan verkrachte meisjes. En zoals ik jullie al eerder heb gezegd, mannen, wie denkt dat we lak kunnen hebben aan de kranten heeft het mis. De kranten hebben al eerder in dit land politiechefs ontslagen en aangenomen. Dus als jullie mijn hoofd niet op het hakblok willen, weten jullie wat jullie moeten doen. Maar ga eerst naar huis en slaap een beetje. Ja, Harry?’

‘Niets, Sir.’

‘Oké. Goedenacht.’

Het was anders. De gordijnen op de hotelkamer waren niet dichtgetrokken, en in het schijnsel van het neonlicht van King’s Cross kleedde Birgitta zich voor hem uit.

Hij lag in bed terwijl zij midden in de kamer stond en kledingstuk na kledingstuk liet vallen, allemaal terwijl ze met een ernstige, bijna bezorgde blik naar hem bleef kijken. Birgitta had lange benen, was slank en wit als sneeuw in het bleke licht. Door het halfopen raam waren geluiden van een druk nachtleven te horen: auto’s, motoren, gokautomaten met draaiorgelmuziek en dreunende disco. En daardoorheen één basaal geluid, als menselijke krekels, het geluid van luidruchtige discussies, verontwaardigde kreten en wild gelach.

Birgitta knoopte haar blouse open, niet bewust traag of sensueel, maar rustig. Ze kleedde zich gewoon uit.

Voor mij, dacht Harry.

Hij had haar eerder naakt gezien, maar juist vanavond was het anders. Ze was zo mooi dat hij voelde dat hij een brok in zijn keel kreeg. Voorheen had hij haar verlegenheid niet begrepen, waarom ze haar T-shirt en slipje niet uittrok voordat ze onder de dekens kwam liggen en waarom ze een handdoek omsloeg als ze van het bed naar de badkamer liep. Maar langzamerhand had hij begrepen dat het niet was omdat ze zich schaamde voor haar lichaam of omdat ze verlegen was, maar omdat ze zich niet zomaar wilde blootgeven. Dat het ging om het opbouwen van tijd en gevoelens, het bouwen van een veilig nest, dat dat het enige was wat hem het récht gaf. Daarom was alles anders vannacht. Het uitkleden had iets ritueels, alsof ze met haar naaktheid wilde tonen hoe kwetsbaar ze was. Dat ze het durfde omdat ze hem vertrouwde.

Harry voelde zijn hart bonken, gedeeltelijk omdat hij trots en blij was dat deze sterke, mooie vrouw hem dit bewijs van vertrouwen gaf, en gedeeltelijk omdat hij doodsbang was dat hij dit vertrouwen niet waard was. Maar het meest van alles omdat hij voelde dat alles wat hij dacht en voelde buiten hem lag, voor iedereen te zien in het schijnsel van een lichtreclame, eerst in rood, dan blauw en dan een beetje groen. Dat ze door zich uit te kleden ook hem uitkleedde.

Toen ze naakt was, bleef ze staan, en heel haar witte huid leek op te lichten in de kamer.

‘Kom,’ zei hij met een stem die eerder schor dan uitnodigend was. Hij sloeg het laken terug, maar ze bleef staan.

‘Kijk,’ fluisterde ze. ‘Kijk.’

12 | Een dikke dame en een lijkschouwer

Het was acht uur ’s morgens, en Djengis Khan sliep nog toen de verpleegster na stevige onderhandelingen toestond dat Harry de ziekenkamer in ging. Hij deed zijn ogen open toen Harry met de stoel die hij bij het bed wilde zetten, over de vloer schraapte.

‘Goedemorgen,’ zei Harry. ‘Ik hoop dat je goed geslapen hebt. Herken je me nog? De man op de tafel met de ademhalingsmoeilijkheden?’

Djengis Khan kreunde. Hij had een groot wit verband om zijn hoofd en zag er beduidend minder gevaarlijk uit dan toen Harry hem boven op zich had liggen in The Cricket.

Harry haalde een cricketbal uit zijn zak.

‘Ik heb net met je advocaat gesproken. Hij zei dat je mijn collega niet zult aangeven.’

Harry gooide de bal van zijn rechter- naar zijn linkerhand.

‘In aanmerking genomen dat je bezig was me te vermoorden, zou ik natuurlijk bijzonder kwaad zijn geworden als je de man had aangegeven die mij het leven heeft gered. Maar die advocaat van jou vindt kennelijk dat je een zaak hebt. Ten eerste zegt hij dat je mij niet áánviel, je hebt me slechts wéggehaald bij je vriend die ik bezig was ernstig te verwonden. Ten tweede beweert hij dat het gewoon puur geluk is dat je er met een schedelbreuk van af bent gekomen, in plaats van dat je met deze cricketbal bent vermoord.’

Hij gooide de bal in de lucht en ving hem vlak voor het gezicht van de bleke vechtersbaas weer op.

‘En weet je wat? Ik ben het daarmee eens. Een fast ball van vier meter afstand recht op het hoofd, het was pure pech dat je dat overleefde. De advocaat belde me vandaag op mijn werk en wilde de precieze toedracht weten. Hij gelooft dat er redenen zijn voor schadevergoeding, zeker als je invalide blijft. Dit soort advocaten is zoals bekend familie van de gieren: ze eisen een derde deel van de schadevergoeding op, maar dat heeft hij je vast wel verteld. Ik vroeg waarom het hem niet was gelukt je ertoe over te halen een aanklacht in te dienen. Hij dacht dat het slechts een kwestie van tijd was. Dus nu vraag ik me af: is het een kwestie van tijd, Djengis?’

Djengis schudde voorzichtig zijn hoofd. ‘No. Please go now,’ rochelde hij zwak.

‘Maar waarom niet? Wat heb je te verliezen? Als je invalide wordt, valt er veel geld te halen. Bedenk dat het niet gaat om een zielige, armlastige privépersoon die je aanklaagt, het is de staat zelf. Ik heb het gecontroleerd en geconstateerd dat je zelfs kans hebt gezien je strafblad zo goed als blanco te houden. Dus wie weet, een jury zou je misschien steunen en je miljonair kunnen maken. Maar jij wilt het dus niet eens proberen?’

Djengis gaf geen antwoord, keek Harry slechts met scheve, zorgelijke ogen vanonder het witte verband aan.

‘Ik krijg een beetje genoeg van in het ziekenhuis zitten, Djengis, dus ik zal het kort houden. Jouw aanval op mij heeft geresulteerd in twee gebroken ribben en een geperforeerde long. Aangezien ik geen uniform droeg, geen identiteitsbewijs heb laten zien of instructies heb uitgevoerd en Australië bovendien een stuk buiten mijn jurisdictie ligt, is de openbare aanklager van mening dat ik juridisch gezien als privépersoon gehandeld heb en niet als ambtenaar in functie. Dat wil zeggen dat ik zelf kan beslissen of ik je aangeef voor geweldpleging of niet. Wat ons terugbrengt naar jouw bijna blanco strafblad. Je hebt namelijk een voorwaardelijke straf van zes maanden voor geweldpleging boven je hoofd hangen, klopt dat? Doen we daar zes maanden voor dit bij, dan zitten we op een jaar. Eén jaar, of anders vertel je me...’ hij boog zich voorover naar het oor dat als een lichtrode paddenstoel uit het verbonden hoofd van Djengis Khan stak en riep: ‘... wat er in godsnaam aan de hand is!’

Harry ging weer op de stoel zitten.

‘Dus, wat zeg je?’

McCormack stond met zijn rug naar Harry toe, zijn armen over elkaar en een hand voor zijn mond terwijl hij naar buiten keek. De dichte mist buiten had de kleuren uitgeveegd en de bewegingen bevroren, zodat het uitzicht het meest leek op een onscherpe zwart-witfoto van de stad. De stilte werd doorbroken door getrommel. Harry begreep na enige tijd dat het McCormacks vingernagels waren die tegen zijn tanden in zijn bovenkaak roffelden.

‘Dus Kensington kende Otto Rechtnagel. En dat heb jij al die tijd geweten?’

Harry haalde zijn schouders op.

‘Ik weet dat ik het eerder had moeten zeggen, Sir. Maar ik had niet het idee dat...’

‘... dat het jouw taak was om te vertellen wie Andrew Kensington kent en niet kent. Dat klopt. Maar nu is Kensington dus uit het ziekenhuis verdwenen, niemand weet waar hij is en jij begint onraad te ruiken?’

Harry knikte bevestigend naar de rug.

McCormack keek in de ruit naar het spiegelbeeld van Harry. Toen maakte hij een halve pirouette en stond met zijn gezicht naar hem toe.

‘Je lijkt een beetje...’ hij maakte de pirouette af en stond weer met zijn rug naar hem toe, ‘... rusteloos, Holy. Zit je iets dwars? Heb je me iets te vertellen?’

Harry schudde zijn hoofd.

Otto Rechtnagels flat lag in Surrey Hills, om precies te zijn halverwege de route van The Albury naar Inger Holters flat in Glebe. Een moddervette dame versperde de hele trapgang toen ze aankwamen.

‘Ik zag de auto. Zijn jullie van de politie?’ vroeg ze met een harde, kijvende stem die verderging zonder op antwoord te wachten. ‘Horen jullie die hond? Zo gaat hij al vanaf vanmorgen tekeer.’

Ze hoorden een hees geblaf achter de deur met Otto Rechtnagels huisnummer erop.

‘Dat met meneer Rechtnagel is erg, dat is zo, maar nu móéten jullie zijn hond meenemen. Hij heeft aan één stuk door zitten blaffen en is bezig iedereen op deze gang gek te maken. Het zou niet toegestaan moeten worden om hier honden te houden. Als jullie niet iets doen, zien we ons genoodzaakt om... nou ja, jullie weten wat ik bedoel.’

De dame sloeg haar ogen ten hemel en spreidde haar twee vlezige armen uit. Het rook direct naar zurig zweet en compenserende parfum.

Harry had nu al een intense afkeer van dit kolossale vrouwspersoon.

‘Honden weten,’ zei Lebie. Hij veegde met twee vingers langs de trapleuning en keek misprijzend naar de wijsvinger alsof hij gekomen was om de schoonmaak van de trap te controleren.

‘Wat bedoel je daarmee, jongeman?’ vroeg de vleesberg, zette haar armen in haar zij en leek niet van plan te zijn aan de kant te gaan.

‘Hij weet dat zijn baas dood is, mevrouw,’ zei Harry. ‘Honden hebben een zesde zintuig voor dergelijke dingen. Hij heeft verdriet.’

‘Verdriet?’ Ze keek hen argwanend aan. ‘Een hond? Wat een onzin.’

‘Wat had u gedaan als de armen en benen van uw baas waren afgehakt, mevrouw?’ Lebie keek de dame aan. Ze bleef met open mond staan kijken.

‘En de pik,’ voegde Harry toe. Hij ging ervan uit dat het begrip dick ook in Australië voorkwam.

‘Als u een baas heeft tenminste.’ Lebie nam haar op van gevulde top tot teen.

Nadat de vleesberg zich uit de voeten had gemaakt, probeerden ze de verschillende sleutels van de bos die ze in de kleedkamer in Otto’s broekzak hadden gevonden. Het geblaf was daar binnen overgegaan in gegrom. Otto Rechtnagels hond hoorde zeker dat er vreemden binnen wilden komen.

De bulterriër stond met gespreide poten en klaar voor de aanval in de gang toen de deur openging. Lebie en Harry bleven staan kijken naar de komische, witte hond, om aan te geven dat het initiatief bij hem lag. Het gegrom ging over in een krachtelozer geblaf en toen gaf hij het hele karwei op en sloop de kamer in. Harry liep achter hem aan.

Het daglicht viel door de enorme ramen de kamer in, die naar eenvoudige maatstaven gemeten overdadig gemeubileerd was met een grote rode sofa, bedekt met schreeuwerig gekleurde kussens, met enorme schilderijen aan de muur en met een lage, indrukwekkend groene glazen tafel nadrukkelijk in het midden. In de hoeken stonden twee porseleinen luipaarden.

Op de tafel lag een lampenkap die er niet hoorde te liggen.

De hond was midden in de kamer gaan staan met zijn neus in een natte plek. Boven de natte plek hingen twee herenschoenen in de lucht te bengelen. Het rook naar pis en excrementen. Harry volgde de sok omhoog, zag de zwarte huid waar de sok stopte en het been uit de broekspijp stak. Hij liet zijn blik verder omhoog langs de broek glijden, zag de grote handen die levenloos naar beneden hingen en moest zijn blik omhoog dwingen langs het witte overhemd. Niet omdat hij nog nooit eerder een opgehangen man had gezien, maar omdat hij de schoenen had herkend.

Het hoofd rustte op de ene schouder, en het uiteinde van de elektriciteitsdraad bungelde met een grijs gloeilampje voor de borst. De draad was aan een stevige haak in het plafond vastgemaakt – mogelijk had daar ooit een kroonluchter gehangen – en was driemaal rond de nek van Andrew geslagen, zijn hoofd raakte bijna het plafond. Een dromerige, gebarsten blik staarde in de ruimte en een blauwzwarte tong stak uit zijn mond alsof hij een gek gezicht trok tegen de dood. Of tegen het leven. Een omgevallen stoel lag tegen de salontafel.

‘De duivel moge je halen,’ fluisterde Harry. ‘Verdomme, verdomme, verdomme.’ Hij zonk krachteloos op een stoel neer. Lebie kwam binnen en er ontglipte hem een korte kreet.

‘Zoek een mes,’ zei Harry. ‘En bel een ambulance. Of wat jullie in dit geval ook bellen.’

Gezien vanaf het punt waar Harry zat, hing Andrew tegen het daglicht in, en het zwevende lichaam was slechts een vreemd, zwart silhouet tegen het raam. Harry stelde de Schepper voor om, voordat hij opstond, een ander aan de elektriciteitsdraad vast te maken. Hij beloofde tegen niemand met een woord te reppen van het wonder. Het was slechts als voorstel bedoeld. Niet als smeekbede. Niet als smeekbeden niet hielpen, in elk geval.

Hij hoorde voetstappen in de gang en Lebie die ineens uit de keuken riep: ‘Maak dat je wegkomt, dik secreet!’

Nadat ze Harry’s moeder hadden begraven, had hij vijf dagen rondgelopen zonder iets anders te voelen dan het gevoel dat hij iets zou moeten voelen. Hem werd verteld dat gevoelens van verdriet bij mannen die hun leven lang getraind waren in het beheersen van hun gevoelsleven, vaak lang op zich lieten wachten. Hij was daarom verbaasd, toen hij zich tussen de kussens op de sofa liet zakken, dat zijn ogen zich vulden met tranen die zich omhoog vochten door zijn keel.

Niet dat hij niet eerder had gehuild. Hij voelde een brok in zijn keel toen hij alleen op zijn kamer zat in de kazerne van Bardufoss en de brief las van Kristin waarin stond dat ‘... dit het beste is wat in heel mijn leven is gebeurd...’ Uit de rest van de brief was niet duidelijk geworden of ze hem bedoelde of de Engelse muzikant met wie ze op reis ging. Hij had slechts geweten dat dit het ergste was wat in zijn hele leven was gebeurd. Toch was het huilen daar gestopt, ergens in zijn keel. Alsof hij misselijk was en bíjna moest overgeven.

Hij stond op en keek omhoog. Andrew was niet verwisseld. Harry wilde een paar stappen doen en de stoel overeind zetten zodat ze iets hadden om op te staan als ze hem lossneden, maar hij kon zich niet verroeren. Hij bleef zo staan totdat Lebie binnenkwam met het keukenmes. Toen Lebie hem bevreemd aankeek, ontdekte Harry dat er warme tranen over zijn wangen liepen.

Jezus, is het niet vreselijk, dacht Harry verbaasd.

Zonder iets te zeggen sneden ze Andrew los, legden hem op de grond en doorzochten zijn zakken. Hij had twee sleutelbossen bij zich, een kleine en een grote, en een losse sleutel die Lebie direct op de buitendeur uitprobeerde.

‘Geen sporen van braak,’ zei Lebie na een snelle controle.

Harry knoopte Andrews overhemd open. Hij had een tatoeage van een krokodil op zijn borst. Harry trok ook de broekspijpen omhoog en controleerde de benen.

‘Niets,’ zei hij. ‘Helemaal niets.’

‘We moeten afwachten wat de dokter zegt,’ zei Lebie. Harry voelde de tranen weer komen en kon alleen zijn schouders ophalen.

Ze baanden zich door de middagdrukte een weg naar het bureau.

‘Merde,’ schreeuwde Lebie op de toeter leunend.

Harry had The Australian opgevist, die de clownsmoord op de hele voorpagina had staan. ‘In stukken gehakt door eigen moordmachine’ stond er te lezen boven de foto van de bloederige guillotine met een fotootje van Otto Rechtnagel dat uit het programma was gehaald.

De reportage was geschreven in een luchtige, bijna humoristische stijl, waarschijnlijk vanwege het bizarre karakter van de zaak. ‘Om onbekende redenen heeft de moordenaar het hoofd van de clown laten zitten,’ schreef de journalist, die concludeerde dat de moord nauwelijks een afspiegeling kon zijn van de algemene mening van het publiek. ‘... zó slecht was de voorstelling niet.’ Een beetje zuur werd de politie geprezen, die zo ongewoon snel ter plaatse was geweest. ‘Toch kon chef Wadkins van Moordzaken van de politie van Sydney geen andere mededeling doen dan dat ze het moordwapen hadden gevonden...’

Harry las hardop.

‘Ontzettend geestig,’ zei Lebie, hij toeterde en stak zijn middelvinger op naar een taxichauffeur die vanuit de file naast hen voor hen kroop. ‘Your mother is...’

‘Die act waarin hij op jacht was naar de vogel...’

De zin bleef na twee verkeerslichten in het luchtledige hangen.

‘You said...’ zei Lebie.

‘Nee, het was niets. Ik ben verbaasd over een act, die geen clou leek te hebben. Een jager die denkt dat hij op een vogel jaagt en die plotseling ontdekt dat de buit een kat is, dus iets wat zelf op de vogel jaagt. Oké, maar wat dan nog?’

Lebie hoorde het niet omdat hij uit het raampje hing: ‘Suck my hairy, sorry potato ass, you pigfucker...’

Dat was de eerste keer dat Harry hem zo mededeelzaam had gehoord.

Zoals Harry al had verwacht, was er sprake van turbulente activiteiten op het bureau.

‘Het staat al op Reuters,’ zei Yong. ‘ap wil een fotograaf sturen, en de burgemeester heeft gebeld dat nbc hier een televisieploeg heen wil sturen om een reportage te maken.’

Wadkins schudde zijn hoofd.

‘Zesduizend mensen komen in India bij een vloedgolf om en dat wordt in een kort berichtje vermeld. Bij één homoclown worden een paar ledematen afgehakt en dat is wereldnieuws.’

Harry vroeg de anderen naar de vergaderruimte te komen. Hij sloot de deur.

‘Andrew Kensington is dood,’ zei hij.

Wadkins en Yong keken hem ongelovig aan. Kort en zonder omwegen vertelde Harry hoe ze Andrew hadden gevonden, bungelend aan het plafond in Otto Rechtnagels flat.

Hij keek hen recht in de ogen en zijn stem was kalm: ‘We hebben het niet telefonisch doorgegeven om er zeker van te zijn dat er geen lekken zouden zijn. Misschien moeten we het voorlopig proberen stil te houden.’

Het viel hem op dat het nu makkelijker voor hem was omdat hij erover sprak of het een politiezaak was. Het werd tot iets concreets dat hij kon hanteren. Een lijk, een doodsoorzaak en een reeks gebeurtenissen die ze moesten zien te ontrafelen. Dat schoof de Dood, dat vreemde waarvan hij niet wist hoe hij zich daar tegenover moest opstellen, voor een kort moment een beetje weg.

‘Oké,’ zei Wadkins in verwarring. ‘Kalm nu. Laten we geen overhaaste conclusies trekken.’

Hij veegde het zweet van zijn bovenlip. ‘Ik zal McCormack ophalen. Verdomme, verdomme! Wat heb je gedaan, Kensington? Als de pers hier lucht van krijgt...’ Wadkins liep weg.

De drie die over waren, bleven zitten en luisterden naar de klaagzang van de ventilator.

‘Hij werkte slechts af en toe bij Moordzaken,’ zei Lebie. ‘Wat dat betreft was hij nooit helemaal een van ons, maar toch...’

‘Een aardige kerel,’ zei Yong naar de grond kijkend. ‘Een aardige kerel. Hij hielp me toen ik hier nieuw was, hij was... een aardige kerel.’

McCormack beval geheimhouding. Hij was uit zijn humeur, stampte harder dan gewoonlijk de twee stappen heen en weer, en de borstelige wenkbrauwen pakten zich als een grijs lagedrukgebied boven zijn neusbrug samen.

Na de bijeenkomst ging Harry op de plek van Andrew zitten en nam zijn notities door. Er viel niet veel uit op te maken, slechts een paar adressen, een paar telefoonnummers die van een garage bleken te zijn, en een paar onbegrijpelijke krabbels op een vel papier. De bureaulades waren bijna leeg, op een paar kantoorrekwisieten na. Daarna bekeek Harry de twee sleutelbossen die ze bij hem hadden gevonden. De ene had de initialen van Andrew op een leren etui, dus hij ging ervan uit dat dit zijn privésleutels waren.

Hij pakte de telefoon en belde Birgitta thuis. Ze reageerde geschrokken, stelde een paar vragen, maar liet Harry praten.

‘Ik begrijp het niet,’ zei Harry. ‘Als een man overlijdt die ik iets meer dan een week ken, huil ik als een kind, terwijl ik het niet eens voor elkaar kreeg om één traantje voor mijn moeder tevoorschijn te persen. Mijn moeder, de beste vrouw van de wereld! Terwijl deze man... ik weet niet eens hoe goed we elkaar eigenlijk kenden. Wat is hiervan de logica?’

‘Logica,’ zei Birgitta. ‘Dit heeft eigenlijk niet zoveel met logica te maken. Bovendien kun je niet zo op logica vertrouwen als je wel zou willen!’

‘Nou, ik wilde alleen dat je op de hoogte was. Praat er niet over. Krijg ik bezoek als je klaar bent met je werk?’

Ze aarzelde. Ze verwachtte telefoon uit Zweden vannacht. Van haar ouders.

‘Ik ben jarig vandaag,’ zei ze.

‘Gefeliciteerd.’

Harry hing op. Hij voelde een oude vijand knagen in zijn lijf.

Na een halfuur rondrijden vonden Lebie en Harry het adres van Andrew Kensington aan Sydney Road, Chatwick, een gezellige straat in een plezierige buitenwijk.

‘Jezus, klopt dit?’ zei Harry toen ze bij het huisnummer kwamen dat ze van personeelszaken hadden gekregen. Het was een grote stenen villa met een dubbele garage en met daarvoor een goed onderhouden gazon met fontein. Een grindpad leidde naar een imposante mahoniehouten deur. Een jongen deed open toen ze aanbelden. Hij knikte ernstig toen ze naar Andrew vroegen; hij wees naar zichzelf en legde een hand op zijn mond zodat ze begrepen dat hij stom was. Toen nam hij hen mee naar de achterkant van het huis en wees naar een laag, klein, stenen huis aan het einde van de enorme tuin. Als het een Engels landgoed was geweest dan was dit de woning van de tuinman geweest.

‘We willen naar binnen,’ zei Harry en hij merkte dat hij overdreven duidelijk sprak. Alsof er ook iets aan de oren van de jongen mankeerde.

‘Wij zijn... waren collega’s van Andrew. Andrew is dood.’

Hij hield Andrews leren sleuteletui omhoog. De jongen keek een ogenblik in verwarring naar de bos en hapte naar adem.

‘Hij is vannacht plotseling gestorven,’ zei Harry. De jongen bleef verslagen voor hen staan, terwijl zijn ogen zich langzaam vulden met tranen. Harry begreep dat die twee elkaar goed gekend moesten hebben. Hij was te weten gekomen dat Andrew bijna twintig jaar op dit adres had gewoond, en hij besefte ineens dat de jongen waarschijnlijk in het grote huis was opgegroeid. Zonder het te willen zag Harry het voor zich: de kleine jongen en de zwarte man die in de tuin met de bal spelen, de jongen die op zijn gezicht valt, getroost wordt en geld krijgt om ijs en bier te gaan kopen. Misschien kreeg hij goedbedoelde raad en niet geheel waarheidsgetrouwe verhalen te horen in het tuinhuis; en als hij oud genoeg was geworden, zou hij te horen krijgen hoe je meisjes moest behandelen en een goede linkse moest plaatsen zonder je dekking te verliezen.

‘Overigens klopt het niet. We waren meer dan collega’s, we waren vrienden. Wij ook,’ voegde Harry eraan toe. ‘Vind je het goed dat we naar binnen gaan?’

De jongen knipperde met zijn ogen, kneep zijn lippen op elkaar en knikte.

Harry vloekte inwendig. Beheers je, Hole, dacht hij. Je begint ook al bijna als een Amerikaanse tranentrekker te klinken.

Het eerste wat hem opviel toen ze de kleine vrijgezellenwoning binnen kwamen, was hoe schoon en opgeruimd het was. In de spaarzaam gemeubileerde kamer waren geen kranten op de salontafel voor de draagbare televisie gegooid, en in de keuken stond geen afwas te wachten. In de gang stonden schoenen en laarzen keurig in het gelid, de schoenveters tot bovenin geregen. Die strenge ordening deed hem aan iets denken.

In de slaapkamer was het bed onberispelijk opgemaakt met gestreken, witte lakens, stevig ingestopt aan weerszijden van het bed, zodat je om onder de deken te komen een acrobatische toer moest uithalen ten einde je tussen de envelop van de lakens te persen. Harry had in zijn hotelkamer dit komische bedarrangement al vervloekt. Hij keek in de badkamer. Op het plankje bij de spiegel lagen het scheerapparaat en de zeep in het gelid met de aftershave, tandpasta, tandenborstel en shampoo. Dat was alles. Ook geen extravagantie in toiletartikelen, stelde Harry vast. En ineens schoot hem te binnen waar deze onberispelijkheid hem aan deed denken: zijn eigen flat nadat hij gestopt was met drinken.

Het nieuwe leven van Harry was eigenlijk daar gestart, met een simpele disciplineoefening die als uitgangspunt had dat alles zijn plaats had, een plank of kast, en daar direct na gebruik weer heen moest. Geen ballpoint lag op een toevallige plaats, geen gebruikte zekering zat nog in het doosje. Behalve dat het praktisch was, stond het natuurlijk ook symbool voor goed of fout: hij gebruikte het chaosniveau in de flat als een graadmeter voor de toestand van zijn leven.

Harry vroeg Lebie om de kast en de commode op de slaapkamer te doorzoeken. Hij wachtte met de open badkamerkast naast de spiegel tot Lebie de badkamer uit was. Op de twee bovenste planken lagen, als een voorraad raketten in miniatuur, een paar dozijn wegwerpspuiten keurig op elkaar gestapeld met de punt naar hem toe.

Andrew Kensington kon natuurlijk suikerziekte hebben gehad en zichzelf insuline-injecties hebben moeten geven, maar Harry wist wel beter. Als ze het hele huis overhoophaalden, zouden ze zeker de bergplaats voor het spul vinden: het poeder en de uitrusting van de gebruiker. Maar wat voor zin had dat? Harry wist wat hij moest weten.

Djengis Khan had niet gelogen toen hij zei dat Andrew een junkie was. Harry had overigens niet meer getwijfeld nadat ze hem in de flat van Otto hadden gevonden. Hij wist dat in een klimaat waarin over het algemeen overhemden met korte mouwen en T-shirts worden gedragen, een politieman niet rond kan lopen met een onderarm vol met wondjes van spuiten. Hij spoot daarom op plaatsen waar de wondjes minder snel zouden opvallen, aan de achterkant van zijn benen bijvoorbeeld. Andrews benen en knieholten zaten er vol mee.

Andrew was, zolang Djengis het zich kon herinneren, een klant geweest van die vent met de Rod Stewart-stem. Hij had het idee dat Andrew het type was dat heroïne gebruikte en tegelijkertijd nog steeds vrijwel normaal functioneerde in zijn baan en sociale leven. ‘Dat is echt niet zo ongewoon als anderen denken,’ had Djengis gezegd.

‘Maar toen Speedy via via te weten kwam dat die kerel een politieman was, raakte hij helemaal door het dolle heen en wilde hij hem doodschieten. Dacht dat-ie een verlinker was. Maar we hebben het hem uit zijn hoofd kunnen praten. Die kerel was toch al vele jaren Speedy’s beste klant. Nooit afdingen, altijd het geld klaar, hield zich aan de afspraak, geen geklets, nooit problemen. Ik heb nog nooit een Aboriginal zo goed met dope zien omgaan. Verdomme, ik heb nog nooit iemand zo goed met dope om zien gaan!’

Hij had nog nooit gezien of gehoord dat Andrew gesproken had met Evans White.

‘White heeft niets met die klantenkring daar te maken. Hij is een grossier, punt uit. Hij heeft wel een tijdje op straat gedeald in King’s Cross, heb ik gehoord. Ik begrijp niet waarom, hij verdient immers genoeg. Hij is zeker gestopt, kreeg problemen met een stel, heb ik gehoord.’

Djengis was openhartig geweest. Openhartiger dan noodzakelijk om zijn eigen huid te redden. Ja, het had bijna geleken of hij er plezier in had. Hij moest er rekening mee hebben gehouden dat Harry niet achter hem aan zou gaan zolang in elk geval één van zijn collega’s tot hun klantenkring behoorde.

‘Je moet die kerel de groeten doen en zeggen dat hij altijd welkom is. We zijn niet haatdragend,’ had Djengis ten slotte spottend gezegd. ‘Wie ze ook zijn, ze komen altijd weer terug, weet je. Altijd.’

Harry liep de slaapkamer in, waar Lebie duidelijk zonder enthousiasme tussen het ondergoed en de papieren in de laden zocht.

‘Heb je al iets interessants?’ vroeg Harry.

‘Nee, niets bijzonders. En jij?’

‘Nee.’

Ze keken elkaar aan.

‘Laten we weggaan,’ zei Harry.

De hoofdbewaker van St. George’s Theatre was in de kantine en herkende Harry van de vorige avond. Hij zag er bijna opgelucht uit.

‘E-eindelijk iemand die niet wil vragen naar gisteren en hoe het eruitzag. De h-hele dag hebben hier journalisten rondgehangen,’ zei hij. ‘Plus de jongens van de technische recherche van jullie. Maar die hebben hun werk te doen, die v-vallen ons niet lastig.’

‘Ja, iedereen heeft zijn eigen werk te doen.’

‘Poeh, ja. Ik heb niet veel geslapen vannacht. Mijn vrouw heeft me ten slotte een van haar s-slaappillen gegeven. Je zou zulke dingen niet mee moeten maken. Maar jullie zullen wel gewend zijn aan zoiets, jullie...’

‘Nou, dit is toch iets zwaardere kost dan we gewoonlijk meemaken.’

‘Ik weet niet eens of ik ooit nog in staat zal zijn die k-kamer in te gaan.’

‘Ach, je komt er wel overheen.’

‘Luister nou eens, ik krijg het nog niet eens voor elkaar om het de r-rekwisietenkamer te noemen, ik zeg: díé kamer.’ De hoofdbewaker schudde wanhopig zijn hoofd.

‘Laat de tijd zijn werk doen,’ zei Harry. ‘Geloof me, ik weet er wel wat van.’

‘Ik hoop dat je gelijk hebt, agent.’

‘Zeg maar Harry.’

‘Koffie, Harry?’

Harry nam het aanbod aan en legde een sleutelbos tussen hen in op tafel.

‘Kijk eens aan,’ zei de hoofdbewaker. ‘De sleutelbos die Rechtnagel leende. I-ik was bang dat die niet weer op zou duiken en dat we alle sloten moesten verwisselen. Waar hebben jullie die gevonden?’

‘Thuis bij Otto Rechtnagel.’

‘Wat? Hij gebruikte de sleutels immers gisteravond. De deur van zijn kleedkamer...’

‘Niet aan denken. Ik vraag me af of er gisteren nog andere mensen dan de acteurs achter het podium waren.’

‘O ja. Eens even kijken. D-de belichtingsmeester, de twee regieassistenten en de geluidsman ook. Geen kleedsters of grimeurs, dit is immers geen grote productie. Ja, dat was het. Tijdens de voorstelling zelf waren er alleen de regieassistenten en de andere acteurs. En ik dus.’

‘En je hebt niemand anders gezien?’

‘Nee,’ antwoordde de hoofdbewaker zeer beslist.

‘Kon iemand op een andere manier binnenkomen dan door de achterdeur of door de deur naast het podium?’

‘Nou, er is een zijingang voor het balkon. Nu was het balkon gisteren gesloten, maar de deur stond open omdat de belichtingsmeester daarboven zit. Praat eens met hem.’

De strumaogen van de belichtingsmeester puilden uit als de ogen van een diepzeevis die zojuist omhoog was gehaald.

‘Ja, wacht even. Er zat daarboven voor de pauze een man. We verkopen alleen kaarten voor het parket als we van tevoren al zien dat de voorstelling wordt uitverkocht, maar het was niet vreemd dat hij daar zat: de galerij wordt niet afgesloten, zelfs al zijn de kaarten eigenlijk alleen beneden geldig. Hij zat helemaal alleen op de achterste rij. Ik weet nog dat ik het raar vond dat hij zo ver van het podium wilde zitten. Er was wel niet zoveel licht, maar, zeker, ik heb hem gezien. Toen ik na de pauze terugkwam, was hij weg, zoals ik al zei.’

‘Kan hij achter het podium zijn gekomen door dezelfde deur als jij?’

‘Nou...’ De belichtingsmeester krabde zich op het hoofd. ‘Ik neem het aan. Als hij direct naar de rekwisietenkamer is gegaan, hoeft niemand hem gezien te hebben. Nu ik eraan denk, zag de man er ook helemaal niet zo goed uit. Yep. Ik voelde dat er iets was, in mijn achterhoofd was er iets wat zeurde, iets wat om een of andere reden niet helemaal klopte...’

‘Luister eens,’ zei Harry. ‘Dit is allemaal prima. Nu ga ik je een foto laten zien...’

‘Er was trouwens nog iets met die man...’

‘... maar eerst,’ onderbrak Harry hem, ‘wil ik dat je je de man die je gisteren zag voor de geest haalt. En wanneer je naar de foto kijkt, moet je niet nadenken, gewoon het eerste zeggen wat je te binnen schiet. Daarna krijg je meer tijd en mag je je eventueel bedenken, maar nu wil ik alleen je eerste reactie. Oké?’

‘Oké,’ zei de belichtingsmeester, zijn uitpuilende ogen nog verder opensperrend, zodat hij op een kikker leek. ‘Ik ben klaar.’

Harry liet hem de foto zien.

‘Dat is hem!’ kwaakte de strumaman razendsnel.

‘Neem wat meer tijd en vertel me dan wat je denkt,’ zei Harry.

‘Geen twijfel mogelijk. Dat probeerde ik je te vertellen, agent, dat de man een zwarte was... een Aboriginal. Dit is je man!’

Harry was moe. Het was nu al een lange dag geweest, en hij probeerde niet aan de rest te denken. Toen hij door een assistent in de obductieruimte werd binnengelaten, stond dokter Engelsohns kleine, dikke gestalte gebogen over een groot, dik vrouwenlijf op een soort operatietafel met grote lampen erboven. Harry vond dat hij vandaag niet nog meer dikke vrouwen kon verdragen en vroeg de assistent de dokter opmerkzaam te maken op het feit dat Holy, die eerder die dag had gebeld, was gearriveerd.

Met zijn nijdige blik zag Engelsohn eruit als het prototype van een idiote professor. Het beetje haar dat hij had piekte alle kanten op, en de lichte baardstoppels zaten her en der over een rood aangelopen varkenskop verspreid.

‘Ja?’

Harry begreep dat hij het telefoongesprek van twee uur geleden al was vergeten.

‘Mijn naam is Harry Holy, ik heb u gebeld om de eerste resultaten te horen van de lijkschouwing op Andrew Kensington.’

Zelfs in deze ruimte, die doortrokken was van vreemde luchtjes en oplossingen, kon Harry de onmiskenbare geur van een gin-adem herkennen.

‘O ja. Jazeker. Kensington. Triest geval. Ik heb meerdere malen met hem gesproken. Toen hij nog leefde, welteverstaan. Nu ligt hij stom als een vis in die la daar.’

Engelsohn wees met zijn duim achter zich.

‘Daar twijfel ik niet aan, dokter. Wat hebt u gevonden?’

‘Luister, meneer... wat was het ook alweer... Holy, ja! We hebben een lange rij lijken die allen ruziemaken wie het eerste mag. Ja, de lijken niet, maar de onderzoekers. Maar ze moeten allemaal netjes op hun beurt wachten. Zo zijn de regels hier, niks voorkruipen, begrijp je? Dus als vanmorgen het grote opperhoofd McCormack zelf opbelt en zegt dat we een zelfmoord voorrang moeten geven, dan begin ik dus nieuwsgierig te worden. Ik kreeg geen kans om het McCormack te vragen, maar misschien wel aan jou, meneer Hogan, kunt u me zeggen wat er met deze Kensington is dat hem zo bijzonder maakt?’

Hij gooide minachtend zijn hoofd in zijn nek en blies meer gin-adem naar Harry.

‘Tja, we hopen dat u daar antwoord op kunt geven, dokter. Is hij bijzonder?’

‘Bijzonder? Wat verstaat u daaronder? Of hij drie benen heeft, vier longen of tepels op zijn rug?’

Harry was moe. Waar hij op het moment het minst behoefte aan had, was een bezopen lijkschouwer die moeilijk wilde doen omdat hij zich op zijn tenen getrapt voelde. En mensen met een universitaire opleiding hebben vaak gevoeliger tenen dan anderen.

‘Was er iets... ongewoons?’ herformuleerde Harry.

Engelsohn keek hem met een licht omfloerste blik aan.

‘Nee,’ zei hij. ‘Er was niets ongewoons. Helemaal niets ongewoons.’

De dokter bleef met zijn wiebelende hoofd naar hem kijken, en Harry begreep dat hij nog niet klaar was. Hij had alleen een kunstmatige pauze ingelast die hem, doordat zijn brein zo door alcohol was beneveld, niet zo overdreven lang voorkwam als Harry.

‘Bij ons is het niet ongewoon,’ ging de dokter eindelijk verder, ‘dat de lijken stijf staan van de dope. Zoals in dit geval: van de heroïne. Het ongewone moet zijn dat hij politieman was, maar aangezien we zelden collega’s van jou op onze tafels krijgen, durf ik niet te zeggen hóé ongewoon het is.’

‘Doodsoorzaak?’

‘Zei je niet dat jij hem gevonden hebt? Waaraan denk je dat je doodgaat als je aan het plafond hangt met een snoer om je nek? Kinkhoest?’

Het begon langzamerhand te koken in Harry, maar voorlopig hield hij de schijn nog op.

‘Dus hij is overleden aan zuurstofgebrek, en niet aan een overdosis?’

‘Bingo, Hogan.’

‘Oké. De volgende vraag betreft het tijdstip van overlijden.’

‘Laten we zeggen ergens tussen middernacht en twee uur ’s nachts.’

‘U kunt niet wat preciezer zijn?’

‘Wordt u gelukkiger als ik zeg vier minuten over één?’ Het rood aangelopen gezicht van de dokter werd nog roder. ‘Goed, dan zeggen we vier minuten over één.’

Harry ademde een paar maal diep in en uit.

‘Het spijt me als ik me ongelukkig uitdruk... als ik onbeleefd overkom, dokter, mijn Engels is niet helemaal...’

‘... zoals het zou moeten zijn,’ vulde Engelsohn voor hem aan.

‘Precies. U bent ongetwijfeld een drukbezet man, dokter, en ik zal u niet langer lastigvallen. Ik wil alleen even checken of u begrepen hebt van McCormack dat het obductierapport niet langs de gewone kanalen moet gaan, maar direct naar hem dient te worden gestuurd.’

‘Dat gaat eenvoudig niet. Op dat punt zijn de instructies helder, Horgan. U kunt McCormack de groeten doen en dit van mij doorgeven.’

De kleine, idiote professor stond wijdbeens met gekruiste armen voor Harry. Er was strijdlust in zijn ogen gekomen.

‘Instructies? Ik weet niet welke status instructies in Sydney hebben, maar waar ik vandaan kom, zijn instructies er zodat de mensen weten wat ze moeten doen als de chef hun niet vertelt wat ze moeten doen,’ zei Harry.

‘Vergeet het maar, Horgan. Beroepsethiek is duidelijk een vak dat niet hoog staat aangeschreven op uw politiebureau, dus ik betwijfel of ik met u daarover een erg vruchtbare discussie kan voeren. Zullen we hier een streep zetten en elkaar goedendag zeggen, meneer Horgan?’

Harry bleef staan.

‘Of wat vindt u?’ zei Engelsohn ongeduldig.

Harry keek naar een man die dacht dat hij niets meer te verliezen had. Een aan alcohol verslaafde man van middelbare leeftijd en een middelmatige lijkschouwer die geen uitzicht meer heeft op een promotie of een carrière, en daarom ook voor niets en niemand bang is. Want wat kunnen ze eigenlijk met hem doen? Voor Harry was het de langste en vreselijkste dag van zijn leven geweest. En nu was het genoeg. Hij greep de kraag van de witte doktersjas en trok hem omhoog.

De naden kraakten.

‘Wat ik vind? Ik vind dat we een bloedproef van u moeten nemen en daarna over beroepsethiek moeten praten, dokter Engelsohn. Ik vind dat we moeten praten over het aantal mensen dat kan bevestigen dat u bezopen was toen u sectie verrichtte op het lichaam van Inger Holter. Vervolgens vind ik dat we moeten praten met iemand die op een plaats zit waar de beroepsethiek hoog in het vaandel staat, iemand die u kan ontslaan, niet alleen uit deze baan, maar uit iedere baan die een artsenbul vereist. Wat vindt u, dokter Engelsohn? Wat vindt u nu van mijn Engels?’

Dokter Engelsohn vond het Engels van Harry prima in orde, en na even nagedacht te hebben, vond hij dat men voor deze ene keer het rapport buiten de gewone kanalen om kon laten gaan.

13 | De duiktoren in het Frogner-zwembad en een oude vijand ontwaakt

McCormack zat met zijn rug naar Harry toe en keek uit het raam. Buiten was de zon bezig onder te gaan, maar tussen de wolkenkrabbers en de donkergroene Royal Botanic Gardens door was nog een glimp te zien van de verleidelijke blauwe zee. Harry had een droge mond en een opkomende hoofdpijn. Hij had een samenhangende en bijna ononderbroken monoloog afgestoken van drie kwartier. Over Otto Rechtnagel, Andrew Kensington, heroïne, The Cricket, de belichtingsmeester, Engelsohn, kortom: over alles wat er was gebeurd.

McCormack zat met zijn vingertoppen tegen elkaar. Hij had al een tijd niets gezegd.

‘Wist je dat daar ver weg, in Nieuw-Zeeland, de domste mensen van de wereld wonen? Ze wonen op een eiland dat van hen alleen is, zonder buren om hen heen die een reden zouden kunnen hebben om hen lastig te vallen, alleen een heleboel water. Toch heeft het volk op dit eiland deelgenomen aan alle grote oorlogen die in deze eeuw hebben plaatsgevonden. Geen enkel ander land, zelfs niet de Sovjet-Unie tijdens de Tweede Wereldoorlog, heeft relatief zoveel jonge mannen verloren tijdens de oorlog. Het vrouwenoverschot in Nieuw-Zeeland is legendarisch. En waarom al dat vechten? Om te helpen. Om anderen te steunen. Die goedzakken hebben niet eens op hun eigen slagvelden gevochten, nee hoor, ze stapten op de boot of in het vliegtuig om zo ver mogelijk weg te sterven. Ze hielpen de geallieerden tegen Duitsers en Italianen, Zuid-Koreanen tegen Noord-Koreanen en Amerikanen tegen Japanners en Noord-Vietnamezen. Mijn vader was zo’n goedzak.’

Hij keerde het raam de rug toe en keek Harry recht aan.

‘Mijn vader vertelde me een verhaal over een van de kanonniers op zijn schip tijdens de slag tegen de Japanners bij Okinawa in 1945. De Japanners waren begonnen met het inzetten van kamikazepiloten, en ze vielen in formatie aan met een eigen tactiek die ze “als een papaverblad boven water vallen” noemden. En dat was precies wat ze deden. Eerst kwam één vliegtuig, en als dat was neergeschoten, kwamen er twee, daarna vier en zo verder in een ogenschijnlijk oneindige piramide van vallende vliegtuigen. Iedereen aan boord van het schip van mijn vader was doodsbang. Het was immers je reinste waanzin, piloten die vrijwillig de dood in gingen, alleen om er zeker van te zijn dat de lading bommen daar terechtkwam waar het moest. De enige manier om ze tegen te houden was met een zo dicht mogelijke flakk, een muur van afweergeschut. Eén enkel gaatje in de muur en de Japanners zaten boven hen. Men rekende uit dat als een vliegtuig niet binnen twintig seconden was neergeschoten als het binnen schootsafstand was gekomen, het dan te laat was: het zou hoogstwaarschijnlijk kans zien op het schip te crashen. De kanonniers wisten dat ze iedere keer raak móésten schieten, en af en toe konden de vliegtuigaanvallen de hele dag duren. Mijn vader beschreef de regelmatige dreunen van de kanonnen en het hoge, gillende gehuil van de naderende vliegtuigen in duikvlucht. Hij zei dat hij ze de rest van zijn leven iedere nacht hoorde.

De laatste dag van de slag stond hij op de brug toen ze een vliegtuig door het spervuur zagen aankomen dat recht op hun schip afkwam. De kanonnen op het schip schoten erop los terwijl het vliegtuig langzaam naderde. Het leek stil te staan in de lucht en werd per seconde een beetje groter. Ten slotte konden ze duidelijk de cockpit zien en de contouren van de piloot daarin. De granaten van het vliegtuig begonnen op het scheepsdek in te slaan. Tegelijkertijd begon het luchtafweergeschut doel te treffen, en ze schoten de vleugels en de romp van het vliegtuig aan flarden. Het staartstuk fladderde weg, en langzaamaan, als in slow motion, loste het vliegtuig op in afzonderlijke bestanddelen, en uiteindelijk was er alleen een klein stukje met de propeller over dat met een staart van vuur en zwarte rook het dek trof. De andere artilleristen waren al bezig zich op een nieuw doel te richten, toen een man in een kanonnentoren recht onder de brug, een jonge korporaal die vader kende omdat hij net als hij uit Wellington kwam, naar buiten klauterde, lachend naar vader zwaaide en zei: “Warm vandaag.” Toen sprong hij overboord en verdween.’

Misschien kwam het door het licht, maar Harry vond ineens dat McCormack er oud uitzag.

‘Het is warm vandaag,’ herhaalde McCormack.

‘De menselijke natuur is een groot, donker bos, Sir.’

McCormack knikte.

‘Dat heb ik eerder gehoord, Holy, en misschien is het waar. Jullie hebben elkaar goed leren kennen, Kensington en jij, bedoel ik. Ik heb ook gehoord dat sommigen vinden dat Andrew Kensingtons betrokkenheid bij deze zaak onderzocht moet worden. Wat vind jij, Holy?’

Harry keek naar zijn donkere broek. Hij was gekreukt omdat hij te lang in de koffer had gezeten, en de vouw was scheef. De begrafenis was om twaalf uur.

‘Ik weet niet wat ik vind, Sir.’

McCormack stond op en begon aan het rondje voor het raam dat Harry nu kende.

‘Ik ben mijn hele leven politieman geweest, Holy, maar nog steeds kijk ik naar mijn collega’s en vraag me af waarom mensen het doen: in andermans oorlog vechten. Wat drijft hen? Wie wil zoveel leed doorstaan alleen maar omdat anderen dan bereiken wat zij rechtvaardigheid noemen? Dat zijn de domme mensen, Holy. Dat zijn wij. We zijn met een domheid gezegend die zo groot is dat we denken dat we iets kunnen uitrichten.

We worden aan stukken geschoten, vernield en op een dag springen we in zee, maar in de tussentijd geloven we in onze oneindige domheid dat er iemand is die ons nodig heeft. En als op een dag de illusie wordt verbroken, is het al te laat, want wij zijn politieman geworden, we staan al in de loopgraven en kunnen niet meer ontsnappen. We kunnen ons alleen afvragen wat er in hemelsnaam is gebeurd, waar precies we een verkeerde keuze hebben gemaakt. We zijn gedoemd om voor de rest van ons leven do-gooders te zijn en we zijn gedoemd te mislukken. Maar de waarheid is gelukkig relatief. En flexibel. We verdraaien en verbuigen haar zo dat ze in onze levens past. Een gedeelte ervan in elk geval. Af en toe is het voldoende een schurk te pakken om een beetje zielenrust te krijgen. Maar iedereen weet dat het niet gezond is om te lang met ongediertebestrijding bezig te zijn. Je gaat van je eigen gif proeven.

Dus wat is het punt, Holy? De man heeft een heel leven in de kanonnentoren gestaan en nu is hij dood. Wat valt er nog meer te zeggen? De waarheid is relatief. Het is niet eenvoudig om uit te leggen wat extreme gebeurtenissen met een mens kunnen doen, als je het zelf niet hebt meegemaakt. We hebben rechtspsychologen die proberen een grens te trekken tussen degenen die ziek zijn en degenen die crimineel zijn, en ze verdraaien en verbuigen de waarheid zo dat die in hun theoretische modelwereld past. We hebben een rechtsstelsel waarvan we in het beste geval kunnen verwachten dat het een of ander destructief persoon van de straat kan verwijderen, en journalisten die zich graag zien als idealisten omdat ze zich bezighouden met het ontdekken van een overtreding van de spelregels door anderen. Spelregels waarvan zij aannemen dat die een soort rechtvaardigheid waarborgen. Maar wat is de wáárheid?’ vroeg McCormack. ‘De waarheid is dat niemand leeft van de waarheid en daarom is niemand geïnteresseerd in de waarheid.’

Hij keek Harry strak aan.

‘Dus wie is geïnteresseerd in de waarheid over Andrew Kensington? Wie is ermee gediend dat we een lelijke, verdraaide waarheid construeren met scherpe, gevaarlijke dingen die naar buiten steken en die nergens thuishoren? Niet de commissaris van politie. Niet de politici in de gemeenteraad. Niet degenen die voor de zaak van de Aboriginals vechten. Niet de vakbond voor politiemensen. Niet onze ambassades. Niemand. Of wel?’

Harry had zin om de nabestaanden van Inger Holter te noemen, maar liet het zitten. McCormack bleef staan bij een portretfoto van een jonge koningin Elizabeth ii.

‘Ik geef er de voorkeur aan dat wat je me gezegd hebt tussen ons blijft, Holy. Je begrijpt zeker wel dat dat het beste is.’

Harry plukte een lange, rode haar van zijn broekspijp. ‘Ik heb het met de burgemeester overlegd,’ zei McCormack. ‘Om het niet te veel te laten opvallen, krijgt de zaak van Inger Holter nog een poosje prioriteit. Vinden we niets meer, dan zullen de mensen na enige tijd moeten berusten in het idee dat de clown het Noorse meisje heeft vermoord. Wie de clown heeft vermoord, is moeilijker uit te zoeken, maar veel wijst op een crime passionnel, een moord uit jaloezie, misschien een stiekem bedrogen minnaar, wie weet? In dergelijke gevallen vindt men het acceptabel dat de schuldige de dans ontspringt. Weliswaar wordt dit nooit bevestigd, maar de aanwijzingen zijn duidelijk en na een paar jaar is de hele zaak vergeten. Dat er sprake was van een seriemoordenaar was slechts een theorie waaraan de politie een poosje heeft gewerkt, maar die later weer is verworpen.’

Harry stond op om weg te gaan. McCormack kuchte.

‘Ik zal een verslag van jouw werkzaamheden maken, Holy. Ik stuur het na je vertrek naar de commissaris van politie in Oslo. Je vertrekt morgen, nietwaar?’

Harry knikte kort en ging weg.

Het milde avondbriesje verlichtte de hoofdpijn niet. En de vredige duisternis maakte het geheel niet aangenamer. Harry liep doelloos door de straten. Er liep een beest over het pad in Hyde Park. Aanvankelijk dacht hij dat het een grote rat was, maar toen hij voorbijliep, zag hij een kleine harige deugniet die naar hem opkeek met wit reflecterende ogen van de parklantaarns. Harry had nog nooit eerder zo’n beest gezien, maar hij ging ervan uit dat het een opossum moest zijn. De deugniet leek niet bang voor hem, integendeel, hij snoof nieuwsgierig in de lucht terwijl hij wonderlijke, klagende geluiden maakte.

Harry ging op zijn hurken zitten: ‘Vraag jij je ook af wat je eigenlijk midden in deze grote stad hebt te zoeken?’

Het beest hield zijn kop scheef ten antwoord.

‘Wat vind je, zullen we morgen naar huis gaan? Jij naar jouw bos en ik naar het mijne?’

De opossum liep verder, hij liet zich er niet toe overhalen ergens anders heen te gaan. Hij had zijn thuis precies hier in het park, tussen de auto’s, de mensen en de vuilnisbakken.

Bij Woolloomooloo liep Harry langs een bar. De ambassade had gebeld. Hij had gezegd dat hij terug zou bellen. Wat dacht Birgitta? Ze zei niet zoveel. En hij vroeg niet zoveel. Ze had niets over haar verjaardag gezegd vandaag, misschien omdat ze ervan uitging dat hij iets doms zou uithalen. Een beetje te hard van stapel zou lopen. Haar een te duur cadeau zou geven of dingen zou zeggen die niet nodig waren om te zeggen, alleen omdat het de laatste avond was en hij heel in de verte last had van een slecht geweten omdat hij vertrok. Wat heeft het voor zin, had ze misschien gedacht.

Net als Kristin toen ze terugkwam uit Engeland. Ze waren elkaar tegengekomen op het terras voor het Frogner-café en Kristin had verteld dat ze twee maanden thuis zou zijn. Ze was bruin, vrolijk en lachte de oude lach boven het bierglas, en hij had al precies geweten wat hij zou doen en zeggen. Het leek op het spelen van een oude melodie op de piano, een melodie waarvan je dacht dat je die allang was vergeten: het hoofd was leeg, maar de vingers vonden de toetsen. Ze waren dronken geworden, maar dat was vóór de tijd geweest waarin het er alleen maar om ging dronken te worden, dus Harry herinnerde zich de rest ook. Ze hadden de tram naar de stad genomen en Kristin had hen met een brede glimlach bij Sardines binnen weten te loodsen. Midden in de nacht, bezweet van het dansen, hadden ze weer een taxi genomen naar het Frogner-park, waren over het hek geklommen van het Frogner-zwembad, en boven op de duiktoren, tien meter boven het lege park, hadden ze een fles wijn gedeeld die Kristin in haar tas had, terwijl ze over de stad uitkeken en elkaar vertelden wat ze wilden worden, wat altijd iets anders was dan wat ze de vorige keer hadden gezegd. Toen hadden ze elkaars handen vastgehouden, een aanloop genomen en waren ze naar beneden gesprongen. Tijdens de val had hij haar schreeuw snerpend als een heerlijk overstuur brandalarm in zijn oren gehad. Hij had hard liggen lachen op de rand van het zwembad toen ze naar hem toe kwam met de jurk aan haar lijf geplakt.

De volgende ochtend waren ze ineengestrengeld wakker geworden in zijn bed, bezweet, met een kater en geil. Hij had de balkondeuren opengeslagen en was terug naar bed gegaan met een bungelende katererectie die ze met vreugde in ontvangst had genomen. Hij had haar zonder na te denken geneukt, goed en intens, en het geluid van spelende kinderen in de achtertuin was verstomd toen het brandalarm weer afging.

Pas daarna had ze de onbegrijpelijke vraag gesteld: ‘Wat heeft het voor zin?’

Wat had het voor zin aangezien het toch niets meer kon worden tussen hen? Aangezien zij terug moest naar Engeland, aangezien hij zo egoïstisch was, aangezien ze zo verschillend waren en nooit zouden trouwen, nooit kinderen zouden maken of samen een nestje zouden bouwen. Aangezien het tot niets leidde?

‘Zijn de laatste vierentwintig uur op zichzelf geen reden genoeg?’ had Harry gevraagd. ‘Als ze morgen bij jou borstkanker ontdekken, wat heeft het dan voor zin? Als je daar zit met je huis, je kinderen, een blauw oog en de hoop dat je man slaapt voordat jij naar bed gaat, wat heeft het dan voor zin? Ben je er werkelijk zo van overtuigd dat jij met jouw fantastische plan het geluk zult vangen?’

Ze noemde hem een immorele, aardse hedonist en had gezegd dat er meer in het leven was dan neuken.

‘Ik begrijp dat je al het andere wilt hebben,’ had Harry gezegd, ‘maar moet alles wat je doet een stap zijn op de weg naar je roze nirwana? Wanneer je in het bejaardentehuis zit, ben je vergeten welke kleur het servies had dat je tijdens je bruiloft hebt gekregen, maar ik wed dat je je de duiktoren herinnert en dat we daarna geneukt hebben op de rand van het zwembad.’

Zij had van hen tweeën eigenlijk de bohemien moeten zijn, de onconventionele, de levensgenieter, maar het laatste wat ze zei voordat ze de deur uit marcheerde, was dat hij er niets van begreep en dat het tijd werd dat hij volwassen werd.

‘Wat heeft het voor zin?’ riep Harry, en een passerend stel in Harmer Street draaide zich om.

Begreep Birgitta de zin ook niet? Was ze bang dat alles een beetje te heftig zou zijn omdat hij morgen vertrok? Gaf ze er daarom de voorkeur aan haar verjaardagspartijtje te vieren met een telefoontje uit Zweden? Natuurlijk had hij haar gewoon naar deze dingen moeten vragen, maar zoals gezegd: wat had het voor zin?

Harry voelde hoe moe hij was en wist dat hij niet kon slapen. Hij draaide zich om en ging terug naar de bar. Er hingen lichtarmaturen met dode insecten aan het plafond en langs de muren stonden speelautomaten. Hij vond een tafeltje bij het raam, wachtte op de kelner en besloot niets te bestellen als niemand hem zag. Hij wilde alleen maar zitten.

De kelner kwam en vroeg Harry wat hij wilde hebben, en Harry keek lang naar de drankenkaart voordat hij een cola bestelde. Hij had Birgitta gevraagd mee te gaan naar Andrews begrafenis. Ze had geknikt en ‘uiteraard’ gezegd.

In de ruit zag hij zichzelf tweemaal en hij bedacht dat Andrew hier nu had moeten zijn, zodat hij iemand had om de zaak mee te bespreken. Als dit een politieserie was, dan waren ze nu met de aftiteling begonnen en terwijl vader en hij de namen zaten te lezen, stelde moeder, die de clou niet begrepen had, domme vragen. Maar dit was geen politieserie en nu was het Harry die de zaak niet begreep.

Had Andrew hem geprobeerd te vertellen dat Otto Rechtnagel Inger Holter had vermoord? En als dat het geval was, waarom? Bestond er zoiets hilarisch als een verdrongen heteroseksuele aard, en leidde dat tot seriemoordenaars die zich op blonde meisjes wreken? Hoe had Harry het voor elkaar gekregen om niet te begrijpen wat Andrew hem duidelijk wilde maken? De eerste kennismaking, de subtiele mededelingen, de overduidelijke leugen over de ooggetuige in Nimbin die White zou hebben gezien: had Andrew dit misschien allemaal gedaan om hem White te laten vergeten en de aandacht op hém te richten?

Andrew had er zelf voor gezorgd dat hij op deze zaak werd gezet en dat hij moest samenwerken met een buitenlander die hij zou kunnen controleren. Maar waarom had Andrew dan niet zelf Otto Rechtnagel gestopt? Welke band bestond er tussen hen beiden die maakte dat hij, Harry, dat als tussenpersoon moest doen? Waren Otto en Andrew minnaars, was dat het? Was Andrew Otto’s liefdesverdriet? En in dat geval: waarom Otto vermoorden op het moment dat ze hem wilden oppakken? Omdat Andrew een ander plan had, een plan dat Otto zou tegenhouden zonder hem, Andrew, als minnaar, te ontmaskeren? Bijvoorbeeld door het zo te draaien dat het leek of Harry Otto als schuldige aanwees, en dan een snelle arrestatie arrangeren waarbij hij Otto doodde ‘uit zelfverdediging’ of terwijl die een ‘vluchtpoging’ deed? Zoiets. Harry proefde het en vond dat er een vieze smaak aan zat. Als het klopte, dan was Otto al de hele tijd ter dood veroordeeld. Maar omdat Andrew in het ziekenhuis had gelegen toen ze het raadsel oplosten, was alles te snel gegaan en kon het oorspronkelijke plan niet meer worden uitgevoerd. ‘Geef me twee dagen,’ had hij gezegd.

Harry wees een wankelende dronken vrouw af die aan zijn tafel wilde gaan zitten.

Maar waarom na de moord zelfmoord plegen? Andrew had toch kunnen ontsnappen? Maar kon hij dat wel? De belichtingsmeester had hem gezien, Harry wist van de vriendschap met Otto en hij had eigenlijk geen alibi voor het tijdstip van de moord.

Tja, was het dan toch tijd voor de aftiteling? Verdomme, wacht!

Harry kon zich nauwelijks voorstellen dat Andrew van plan was het zo te arrangeren dat Otto bijvoorbeeld neergeschoten zou worden tijdens een mislukte arrestatiepoging. Een arrestatie die Otto overleefde, zou tot een grote rechtszaak leiden met dito aandacht in de media. Andrew zou riskeren dat alles naar buiten kwam. Krantenkoppen als ‘Zwarte rechercheur was ex-minnaar van seriemoordenaar’ met een grote foto eronder; het leven zou daarna niet meer hetzelfde zijn. Bovendien kon het zo zijn dat Andrew gedreven werd door schuldgevoelens, dat hij zich persoonlijk verantwoordelijk voelde omdat hij Otto niet eerder had gestopt. En daarom veroordeelde hij Otto tot een straf die de rechtbanken in Australië niet kunnen geven: de dood.

De mogelijkheden om een fictief schietdrama te arrangeren zonder getuigen waren absoluut aanwezig, iets anders was de dans ontspringen met een gewone moord.

Harry’s maag trok samen.

Andrew had enorme risico’s genomen om Otto te grazen te nemen voordat Harry en de anderen hem in hun klauwen kregen. Klopte het bovendien dat een man een ex-minnaar aan stukken hakte om zijn seksuele geaardheid te verbergen in een stad waar je bijna als afwijkend werd gezien als het tegendeel niet was bewezen? En klopte het dat hij daarna zelfmoord pleegde?

Harry’s opkomende hoofdpijn was langzaam verergerd en nu leek het of iemand zijn hoofd als aambeeld gebruikte. In de vonkenregen achter zijn ogen probeerde hij één gedachte tegelijk vast te houden, maar er kwamen de hele tijd nieuwe die de laatste wegduwden. Misschien had McCormack gelijk, misschien was het gewoon een warme dag geweest voor een gestoorde ziel. Harry durfde niet aan het alternatief te denken: dat er meer was. Dat Andrew Kensington ernstiger zaken had te verbergen, meer dan dat hij zo nu en dan van een manspersoon hield.

Er viel een schaduw over hem heen en hij keek op. Het hoofd van de kelner schermde het licht af en in het silhouet meende Harry de blauwzwarte tong van Andrew naar buiten te zien steken.

‘Wenst u nog meer, Sir?’

‘Ik zie dat u een drankje heeft dat Black Snake heet...’

‘Jim Beam en cola.’

Het kefte daarbinnen nu hard.

‘Mooi. Geef me een dubbele Black Snake, zonder cola.’

Harry was verdwaald. Voor hem waren trappen, achter hem water en meer trappen. Het verwarringsniveau steeg, de masten in de baai zwaaiden heen en weer, en hij begreep niet hoe hij bij deze trappen was terechtgekomen. Hij besloot omhoog te lopen. ‘Omhoog is het beste,’ had zijn vader altijd gezegd.

Het ging niet helemaal zonder problemen, maar met behulp van de gevels van de huizen kwam hij naar boven. Challis Avenue stond er op een bord, maar dat zei hem niets, dus hij bleef rechtdoor lopen. Hij probeerde op zijn horloge te kijken, maar kon het niet vinden. Het was donker en bijna stil op straat, dus Harry nam aan dat het laat was. Toen hij bij nog meer trappen kwam, vond hij dat er genoeg treden waren geweest en sloeg hij rechts af Macleay Street in. Hij moest een heel eind gelopen hebben, want zijn voetzolen brandden. Of had hij hardgelopen? Een scheur in zijn linkerbroekspijp getuigde van een mogelijke val.

Hij kwam langs een paar bars en restaurants, maar ze waren allemaal gesloten. Hoewel het laat was, moest het toch mogelijk zijn om in een miljoenenstad als Sydney een drankje te krijgen? Hij liep de straat op en wenkte een gele taxi met een licht op het dak. De chauffeur remde, maar bedacht zich en reed verder.

Verdomme, zie ik er zo vreselijk uit, dacht Harry grinnikend.

Verderop in de straat kwam hij meer mensen tegen. Het geluid van stemmen, auto’s en muziek nam toe en toen hij de hoek om kwam herkende hij het direct. Van geluk gesproken, hij was bij King’s Cross gekomen! Darlinghurst Road lag stralend en bedrijvig voor hem. Nu waren alle mogelijkheden open. In de eerste bar waarin hij het probeerde werd hem de toegang geweigerd, maar in een klein Chinees kroegje mocht hij naar binnen, en daar serveerden ze hem een whisky in een groot plastic glas. Het was er benauwd en donker, met een onverdraaglijk lawaai van alle speelautomaten, dus hij liep de straat weer op na de inhoud van het glas naar binnen te hebben gegoten. Hij hield zich vast aan een paal terwijl hij naar de auto’s keek die voorbij gleden en probeerde een zwakke herinnering te verdringen aan het feit dat hij eerder die avond in een bar op de vloer had overgegeven.

Terwijl hij daar zo stond, voelde hij iemand in zijn rug porren. Hij draaide zich om en ontwaarde een rode mond waarin, zag hij bij het opengaan, een hoektand ontbrak.

‘Ik heb het gehoord van Andrew. Ik vind het erg,’ zei de mond en kauwde verder op een stukje kauwgum. Het was Sandra.

Harry probeerde iets te zeggen, maar zijn uitspraak was kennelijk beroerd, want Sandra keek hem niet-begrijpend aan.

‘Ben je vrij?’ vroeg hij ten slotte.

Sandra lachte. ‘Yes, but I don’t think you’re up to it.’

‘Is dat een uitdaging?’ kon Harry na enige moeite vragen.

Sandra keek rond. Harry dacht in de schaduw een glimp van een strak pak te zien. Teddy Mongabi was waarschijnlijk niet ver weg.

‘Luister, ik ben nu op mijn werk. Misschien moet je naar huis gaan om wat te slapen, dan kunnen we morgen wat praten.’

‘Ik kan betalen,’ zei Harry en hij begon zijn portemonnee tevoorschijn te halen.

‘Doe die weg!’ zei Sandra, de portemonnee weer wegduwend. ‘Ik ga met je mee en je moet me wat betalen, maar niet hier. Oké?’

‘We gaan naar mijn hotel, dat ligt hier om de hoek, het Crescent Hotel,’ zei Harry.

Sandra haalde haar schouders op. ‘Whatever.’

Onderweg liepen ze een bottle-shop binnen waar Harry twee flessen Jim Beam kocht.

De nachtportier in het Crescent nam Sandra van top tot teen op toen ze bij de receptie kwamen. Hij leek iets te willen zeggen, maar Harry was hem voor.

‘Heb je nog nooit eerder een undercoveragente gezien?’

De nachtportier, een jonge Aziaat in pak, lachte onzeker.

‘Nou, vergeet dat je haar gezien hebt en geef me mijn kamersleutels. We hebben werk te doen.’

Harry betwijfelde of de nachtportier zijn onduidelijk geneuzel pikte, maar hij gaf Harry in elk geval zonder protesten de sleutel.

Op de kamer opende Harry de minibar en haalde er alle alcoholische drankjes uit.

‘Deze neem ik,’ zei Harry, een miniatuurflesje Jim Beam pakkend. ‘De rest kun jij nemen.’

‘Jij bent zeker dol op whisky,’ zei Sandra en ze maakte een pilsje open.

Harry keek haar aan en zag er een beetje perplex uit.

‘Is dat zo?’ zei hij.

‘De meesten drinken graag verschillende soorten gif. Voor de variatie, nietwaar?’

‘O ja? Drink je?’

Sandra aarzelde.

‘Eigenlijk niet. Ik probeer te minderen. Ben op dieet.’

‘Eigenlijk niet,’ herhaalde Harry. ‘Dus je weet niet waarover je praat. Heb je Leaving Las Vegas gezien met Nicolas Cage?’

‘Hè?’

‘Laat maar. Het zou zogenaamd gaan over een alcoholist die besloten had zich dood te drinken. Dat zou ik me wel kunnen voorstellen. Het probleem was dat die kerel van alles dronk. Gin, wodka, whisky, bourbon, brandy... de hele rataplan. In orde als je geen alternatief hebt. Maar deze kerel stond in de best voorziene kroeg van Las Vegas, had een hoop geld bij zich en toch geen voorkeur. Geen verrekte voorkeur! Ik heb nog nooit een alcoholist ontmoet die het geen bal uitmaakt wat hij drinkt. Als je je gif gevonden hebt, dan blijf je daarbij, nietwaar? Hij werd zelfs genomineerd voor een Oscar.’

Harry legde zijn hoofd in zijn nek, leegde het miniatuurflesje, liep naar de balkondeuren en opende ze.

‘Hoe ging het verder?’ vroeg Sandra.

‘Hij dronk zich dood,’ zei Harry.

‘Ik bedoel, won hij een Oscar?’

‘Pak een van de flessen uit de zak en kom hierheen. Ik wil dat we op het balkon over de stad uitkijken. Ik kreeg zojuist een déjà vu.’

Sandra pakte twee glazen en de fles en ging naast hem zitten met haar rug tegen de muur geleund.

‘Laten we een ogenblik vergeten wat die klootzak in levenden lijve heeft gedaan. Laten we drinken op Andrew Kensington.’

Harry schonk de glazen vol.

Ze dronken in stilte. Harry begon te lachen.

‘Neem bijvoorbeeld die kerel in The Band, Richard Manuel. Hij had grote problemen, niet alleen met drinken, maar met... nou, ja... het leven. Ten slotte kon hij er niet meer tegen en verhing zich op een hotelkamer. Bij hem thuis vonden ze tweeduizend flessen, allemaal van een en hetzelfde merk, Grand Marnier. Dat was het enige. Begrijp je? Fucking sinaasappellikeur! Daar had je een man die zijn medicijn gevonden had. Nicolas Cage, poeh! Het is een wonderlijk universum waarin we leven...’

Hij tilde zijn hand op naar de heldere sterrenhemel van nachtelijk Sydney, en ze dronken weer. Harry begon te knipperen met zijn ogen toen Sandra een hand op zijn wang legde.

‘Luister, Harry, ik moet terug naar mijn werk. Ik geloof dat je toe bent aan je bed.’

‘Wat kost een hele nacht?’ Harry schonk meer whisky in zijn glas.

‘Ik geloof niet...’

‘Blijf hier. Als we dit ophebben, doen we het. Ik beloof dat ik snel zal klaarkomen.’ Harry grinnikte.

‘Nee, Harry. Ik ga nu.’ Sandra stond op en ze bleef met de armen over elkaar voor hem staan. Harry krabbelde overeind, verloor zijn evenwicht en deed twee stappen richting balkonhek voordat Sandra hem vast kon pakken. Hij sloeg zijn armen om haar magere schouders, leunde zwaar tegen haar aan en fluisterde: ‘Kun je niet even op me letten, Sandra? Alleen voor vannacht. Voor Andrew. Wat zeg ik? Voor mij.’

‘Teddy zal zich beginnen af te vragen waar ik...’

‘Teddy krijgt zijn geld en moet zijn bek houden. Alsjeblieft?’

Sandra aarzelde, maar verzuchtte toen: ‘Vooruit dan maar. Maar laat me eerst deze spullen uitdoen, meneer Holy.’

Ze duwde hem op bed om, trok zijn schoenen en zijn broek uit. Het overhemd kreeg hijzelf op miraculeuze wijze losgeknoopt. Sandra’s zwarte mini-jurk ging in een soepele beweging over haar hoofd. Ze was nog magerder zonder kleren: haar schouders en heupen staken uit en haar ribben lagen als een wasbord onder haar kleine borsten. Toen ze het plafondlicht uitdeed, zag Harry dat ze grote blauwe plekken op haar rug en aan de zijkant van haar dijen had. Ze ging naast hem liggen en streelde hem over zijn haarloze borstkas en buik.

Sandra rook een beetje naar zweet en knoflook. Harry staarde naar het plafond. Hij was verbaasd dat hij in zijn huidige toestand sowieso nog wat rook.

‘Die geur,’ zei hij, ‘ben jij dat of zijn dat de andere mannen die je de hele nacht hebt gehad?’

‘Allebei, neem ik aan,’ antwoordde Sandra. ‘Heb je er last van?’

‘Nee,’ antwoordde Harry, zonder zeker te weten of hij de geur of de andere mannen bedoelde.

‘Je bent behoorlijk dronken, Harry, we hoeven niet...’

‘Voel,’ zei Harry, en hij pakte haar klamme, warme hand en legde die tussen zijn benen.

Sandra lachte.

‘Nee maar. En mijn moeder heeft me geleerd dat mannen die drinken alleen maar een grote mond krijgen.’

‘Bij mij is het omgekeerd,’ zei Harry. ‘De alcohol verlamt mijn tong, maar pompt mijn pik op. Dat is waar. Ik weet niet waarom, het is gewoon altijd zo geweest.’

Sandra ging boven op hem zitten, trok haar dunne slipje opzij en bracht hem zonder verdere plichtplegingen naar binnen.

Hij keek naar haar terwijl ze op en neer hobbelde. Ze ontmoette zijn blik, gaf hem een klein, kort lachje en keek weg. Het was zo’n lach die je krijgt als je in de tram staat en onverwacht iemand te lang aankijkt.

Harry sloot zijn ogen, hoorde het ritmische gekraak van het bed en bedacht dat het niet helemaal waar was: alcohol verlamt. Het gevoel dat maakte dat hij snel kon klaarkomen, zoals hij had beloofd, was weg. Sandra werkte onverdroten door, terwijl Harry’s gedachten onder de deken verdwenen, uit bed en uit het raam. Hij vloog in een omgekeerde sterrenhemel boven zee tot hij bij een kust kwam met een witte strook.

Toen hij lager kwam, zag hij dat het een zandstrand was waarop de zee beukte, en toen hij nog dichterbij kwam, zag hij dat het een strand was waar hij vroeger was geweest en dat er een meisje op het strand lag dat hij kende. Ze sliep en hij landde voorzichtig naast haar om haar niet te wekken. Hij ging liggen en sloot zijn ogen. Toen hij weer wakker werd, was de zon bezig onder te gaan en was hij alleen. Op de strandboulevard achter hem wandelden mensen die hij dacht te kennen. Herkende hij sommigen van films die hij had gezien? Enkelen droegen zonnebrillen en liepen met heel kleine, broodmagere hondjes aan de riem voor hoge hotelfaçades die aan de andere kant van de straat oprezen.

Harry liep naar de waterkant, wilde het water in, maar zag toen dat het vol zat met kwallen. Ze lagen op het wateroppervlak en strekten lange, rode tentakels uit, en binnen in de natte, geleiachtige spiegel kon hij vaag de contouren van gezichten zien. Een boot bonkte voorbij. Hij kwam dichter- en dichterbij, en ineens ontwaakte Harry. Het was Sandra die hem door elkaar schudde.

‘Er is iemand!’ fluisterde ze. Harry hoorde dat er iemand op de deur bonkte.

‘Verdomde receptionist!’ zei hij, hij sprong overeind, deed een kussen voor zijn onderlijf en opende de deur.

Het was Birgitta.

‘Hoi!’ zei ze, maar haar lach verstijfde toen ze Harry’s gepijnigde gelaatsuitdrukking zag.

‘Wat is er? Is er iets aan de hand, Harry?’

‘Ja,’ zei Harry. ‘Er is iets aan de hand.’ Zijn hoofd bonkte zo dat bij iedere polsslag het steeds zwart werd voor zijn ogen. ‘Waarom ben je hier?’

‘Ze hebben niet gebeld. Ik heb gewacht en gewacht, toen heb ik naar huis gebeld maar er werd niet opgenomen. Ze moeten het tijdstip verkeerd hebben uitgerekend en hebben gebeld toen ik op mijn werk was. Zomertijd en zo, ze hebben vast zitten klungelen met het tijdsverschil, dat is typisch iets voor papa.’

Ze praatte snel en probeerde kennelijk te doen alsof het de gewoonste zaak van de wereld was dat ze midden in de nacht in een gang van een hotel stond te praten over dagelijkse dingen met een man die duidelijk niet van plan was haar binnen te laten.

Ze bleven naar elkaar staan kijken.

‘Is er iemand bij je?’ vroeg ze.

‘Ja,’ zei Harry. Het leek of er een dorre tak doormidden brak toen ze hem een oorvijg gaf.

‘Je bent dronken!’ zei ze. Tranen stonden in haar ogen.

‘Luister, Birgitta...’

Ze gaf hem zo’n harde duw dat hij achterover de kamer in tuimelde en liep naar binnen. Sandra had haar mini-jurkje al aan: ze zat op het bed en probeerde haar schoenen aan te krijgen.

Birgitta boog voorover alsof ze ineens buikpijn had.

‘You whore!’ schreeuwde ze.

‘Goed geraden,’ zei Sandra droog. Ze nam de scène met beduidend meer kalmte op dan de andere twee in de kamer, maar hoopte wel op een snelle aftocht.

‘Pak je spullen en verdwijn!’ riep Birgitta met een door tranen verstikte stem en gooide de handtas die op de stoel lag naar Sandra. Die raakte het bed en de inhoud rolde eruit. Harry stond naakt en lichtelijk wankel midden in de kamer en zag tot zijn verbazing dat er plotseling een pekinees op het bed zat. Naast het harige ding lagen een haarborstel, sigaretten, sleutels, een stuk groenglimmend kryptoniet en de grootste sortering condooms die Harry ooit had gezien. Sandra sloeg haar ogen moedeloos ten hemel, pakte de pekinees bij zijn nekvel en stopte hem weer in de tas.

‘En dan nu monetas, schatje,’ zei ze.

Harry verroerde zich niet, dus pakte ze zijn broek en haalde de portemonnee tevoorschijn. Birgitta was op een stoel in elkaar gezakt en een ogenblik waren alleen Sandra’s zachte tellen en Birgitta’s verstikte gesnik uit de stoel te horen.

‘I’m outta here,’ zei Sandra toen ze voldoende had, en weg was ze.

‘Wacht!’ zei Harry, maar het was te laat. De deur viel dicht.

‘Wacht?’ zei Birgitta. ‘Zei je wacht?!’ schreeuwde ze en ze kwam uit de stoel. ‘Jij verdomde hoerenloper, dronken klootzak. Je hebt het recht niet...’

Harry probeerde zijn armen om haar heen te slaan, maar ze sloeg zijn armen weg. Ze bleven tegenover elkaar staan als twee vechtersbazen. Birgitta zag eruit alsof ze in een soort trance was: haar ogen schitterden van blinde woede en haar mond beefde van razernij. Harry bedacht dat als ze een mogelijkheid had om hem te vermoorden, ze het nu zonder aarzelen zou doen.

‘Birgitta, ik...’

‘Zuip je maar kapot en verdwijn uit mijn leven!’ Ze draaide zich resoluut om en stormde de kamer uit. De hele kamer trilde toen ze de deur dichtknalde.

De telefoon ging. Het was de receptie. ‘Wat gebeurt er, meneer Holy? De dame van de kamer naast u heeft gebeld en...’

Harry legde de hoorn erop. Een plotselinge, ontembare razernij steeg in hem op, en hij keek om zich heen op zoek naar iets om kapot te gooien. Hij kreeg de whiskyfles op tafel in het oog en wilde die tegen de muur stukgooien, maar bedacht zich op het laatste moment.

Levenslange training in zelfbeheersing, dacht hij. Hij opende de fles en zette die tegen zijn lippen.

Gerinkel van sleutels. Harry werd wakker toen de deur openging.

‘No room service now, please come back later!’ riep Harry in het kussen.

‘Meneer Holy, mag ik u de hotelleiding voorstellen.’

Harry keerde zich om. Twee personen in pak waren de kamer in gekomen. Ze stonden op respectvolle afstand van het bed, maar leken toch bijzonder vastbesloten. Harry herkende de ene als de receptionist van gisteravond. De andere ging verder: ‘U hebt het huisreglement overtreden, en het spijt me u te moeten vragen de rekening zo snel mogelijk te voldoen en het hotel te verlaten, meneer Holy.’

‘Huisreglement?’ Harry voelde dat hij zo moest overgeven.

Het pak kuchte.

‘U hebt een vrouw mee naar uw kamer genomen die wij ervan verdenken... wel, een prostituee te zijn. Bovendien hebt u midden in de nacht een groot deel van de verdieping wakker gemaakt met uw herrie. We runnen een respectabel hotel en we moeten onszelf beschermen tegen dit soort dingen, dat begrijpt u zeker wel, meneer Holy.’

Harry gromde wat en keerde hen zijn rug toe.

‘Het is in orde, representanten-van-de-hotelleiding. Ik vertrek vandaag toch. Laat me rustig slapen tot ik uitcheck.’

‘U had al moeten uitchecken, meneer Holy,’ zei de receptionist.

Harry tuurde naar de wekker. Het was kwart over twee.

‘We hebben geprobeerd u te wekken.’

‘Mijn vliegtuig...’ zei Harry en hij probeerde uit bed te komen. Na twee pogingen kreeg hij vaste grond onder zijn voeten en kwam hij overeind. Hij was vergeten dat hij naakt was, en de receptionist en de conciërge deden verschrikt een stap achteruit. Alles om hem heen draaide rond. Het plafond draaide een paar maal en hij moest op de bedrand gaan zitten. Toen gaf hij over.

Bubbur

14 | Een receptionist, twee uitsmijters en een kerel genaamd Speedy

De kelner van Bourbon & Beef haalde zijn onaangeroerde Eggs Benedict weg en keek vol medelijden naar zijn gast. Hij kwam hier al meer dan een week elke ochtend, las de krant en at zijn ontbijt. Sommige dagen had hij er werkelijk vermoeid uitgezien, maar de kelner had hem nog nooit zo afgemat gezien als vandaag. Het was trouwens bijna halfdrie geweest toen hij opdook.

‘A hard night, Sir?’

De gast zat aan tafel met een koffer naast zich en staarde met roodomrande ogen en ongeschoren wangen in de lucht.

‘Ja. Ja, het was een zware nacht. Ik heb veel... gedaan.’

‘Good on ya. Daar is King’s Cross voor. Wenst u nog iets anders, Sir?’

‘Bedankt, maar ik moet het vliegtuig halen...’

De kelner dacht bij zichzelf dat hij het jammer vond. Hij was de rustige, beetje eenzaam uitziende Noor die vriendelijk was en royale fooien gaf, gaan waarderen.

‘Ja, ik zag de koffer. Als dat betekent dat we u hier voorlopig voor het laatst zien, wil ik u aanbieden ditmaal de rekening aan de zaak over te laten. Bent u er zeker van dat ik u geen bourbon aan kan bieden, een Jack Daniels? One for the road, Sir?’

De Noor keek verbaasd naar hem op. Alsof de kelner zojuist iets had voorgesteld wat hij, de gast, niet had kunnen verzinnen en wat, zoals hij nu begreep, zo voor de hand had gelegen.

‘Maak er een dubbele van, alsjeblieft.’

De eigenaar van Springfield Lodge heette Joe en was een gezette, aardige kerel die al bijna twintig jaar met kunst- en vliegwerk zijn kleine, wat vervallen etablissement in King’s Cross draaiende hield. Het was niet beter of slechter dan andere hotels in de onderste regionen van deze prijsklasse in deze wijk, en hij kreeg vrijwel nooit klachten. Een van de redenen was dat Joe zoals gezegd een aardige kerel was. De tweede reden was dat hij erop stond dat de gasten eerst naar de kamer gingen kijken, en dat hij vijf dollar minder rekende als ze voor meer dan één nacht boekten. De derde en misschien belangrijkste reden was dat hij kans zag het logement vrijwel vrij te houden van rugzaktoeristen, dronkaards, drugsverslaafden en prostituees.

Zelfs voor ongewenste gasten was het een hele opgave Joe niet aardig te vinden. Want in Springfield Lodge werd niemand ontvangen met een vorsende blik of met een verzoek het pand weer te verlaten; slechts een spijtige glimlach was hun deel en de mededeling dat het helaas vol zat, maar dat er volgende week misschien een paar annuleringen waren en dat ze dan welkom waren. Op basis van Joe’s grote mensenkennis en snelle, zekere classificatie van de logies zoekenden, deed hij dit zonder een ogenblik te aarzelen of zonder een spoor van onrust, en daardoor kreeg hij zelden problemen met ruziezoekende types. Slechts een enkele keer schatte Joe verkeerd in wat voor soort type hij voor zich had, en een paar maal had hij dat bitter betreurd.

Het waren een paar van deze gevallen die hij in zijn herinnering naar boven haalde toen hij de tegenstrijdige indrukken die de grote, blonde man vóór hem op hem maakte, probeerde samen te vatten. Hij droeg eenvoudige kwaliteitskleding, wat erop duidde dat hij geld had, maar het niet per se hoefde te gebruiken. Dat hij een buitenlander was, was een groot pluspunt; het waren meestal Australiërs die problemen maakten. Rugzaktoeristen met slaapzakken betekenden vaak wilde feesten en verdwenen handdoeken, maar deze had een koffer, en de koffer leek bovendien goed gepakt en zo weinig versleten dat hij nauwelijks kon toebehoren aan iemand die constant op de vlucht was. De man was weliswaar ongeschoren, maar zijn haar leek nog niet zo lang geleden een kapperszaak vanbinnen te hebben gezien. De nagels waren bovendien schoon en goed verzorgd en de pupillen hadden min of meer de normale grootte.

De optelsom van dit alles en het feit dat de man zojuist een visa-creditcard op de balie had gelegd en zich had gelegitimeerd als een Noorse politieman, maakten dat het gewoonlijk snelle ‘helaas, maar...’ ergens bleef steken.

Want er bestond geen twijfel dat de man dronken was. Stomdronken nog wel.

‘Ik weet dat jij weet dat ik een paar drankjes opheb,’ zei de man met een dubbele tong maar in verrassend goed Engels toen hij Joe’s aarzeling bemerkte. ‘Laten we aannemen dat ik door het lint ga op mijn kamer. Laten we daar gewoon van uitgaan. Ik verniel de televisie en de spiegel in de badkamer en spuug op het tapijt. Dat is eerder gebeurd. Zou een borgsom van duizend dollar de schade grotendeels dekken? Ik ben bovendien van plan zo dronken te blijven dat ik nauwelijks in staat zal zijn te schreeuwen, andere gasten lastig te vallen of me te laten zien in de gang of bij de receptie.’

‘Helaas, maar we zitten de hele week vol. Misschien...’

‘Greg van Bourbon & Beef heeft me dit hotel aanbevolen en heeft gezegd de groeten te doen aan Joe. Ben jij dat?’

Joe keek lang naar de man.

‘Laat me hier geen spijt van krijgen,’ zei hij, hem de sleutel van kamer 73 gevend.

‘Hello?’

‘Hoi, Birgitta, dit is Harry. Ik...’

‘Ik heb bezoek, Harry, het komt nu een beetje slecht uit.’

‘Ik wilde alleen zeggen dat ik niet bedoelde dat...’

‘Luister, Harry. Ik ben niet kwaad en er is geen ramp gebeurd. Een man die je pas een week kent, kan je gelukkig niet heel diep kwetsen, maar zou je alsjeblieft geen contact meer met me op willen nemen. Goed?’

‘Nou, nee, eigenlijk niet...’

‘Zoals ik al zei: ik heb bezoek, dus ik wens je veel plezier met de rest van je verblijf hier en ik hoop dat je weer heelhuids in Noorwegen komt. Dag.’

...

‘Dag.’

Teddy Mongabi had het niet kunnen waarderen dat Sandra de hele nacht verdwenen was met de Scandinavische politieman. Hij vond dat het al van verre naar problemen rook. Toen hij de man over Darlinghurst Road zag aankomen met knikkende knieën en bungelende armen, was zijn eerste ingeving dan ook om twee stappen naar achteren te doen en in de massa te verdwijnen. Maar zijn nieuwsgierigheid was te groot, dus hij sloeg zijn armen over elkaar en versperde de slingerende politieman de weg. De man probeerde om hem heen te lopen, maar Teddy pakte hem bij zijn schouders en draaide hem om.

‘Groet je je vrienden niet, mate?’

Mate keek hem verdwaasd aan. ‘De pooier...’ zei hij uitdrukkingsloos.

‘Ik hoop dat Sandra aan je verwachtingen voldeed, agent.’

‘Sandra? Even denken... Sandra was goed. Waar is ze?’

‘Ze heeft vrij vanavond. Maar weet je, ik kan de agent misschien met iets anders verleiden.’

De politieman deed een onbeholpen stap.

‘Jazeker. Jazeker. Vooruit, pooier. Verleid me.’

Teddy lachte. ‘Deze kant op, agent.’ Hij duwde de dronken politieman de trap af naar de club en zette hem tegenover zich aan een tafel met uitzicht op het podium. Teddy knipte met zijn vingers en een luchtig geklede dame was snel ter plaatse.

‘Geef ons twee pilsjes, Amy. En vraag Claudia voor ons te dansen.’

‘De volgende voorstelling is pas om acht uur, meneer Mongabi.’

‘Vraag een extra voorstelling. Nu, Amy!’

‘Jawel, meneer Mongabi!’

De politieman had een idiote grijns op zijn lippen gekregen.

‘Ik weet wie er nu komt,’ zei hij. ‘De moordenaar. De moordenaar komt.’

‘Wie?’

‘Nick Cave.’

‘Nick who?’

‘En de blonde zangeres. Ze heeft natuurlijk een pruik, zij ook. Luister eens...’

De discodreun was zachter gezet en de politieman hield beide wijsvingers in de lucht alsof hij een symfonieorkest wilde dirigeren, maar de muziek liet op zich wachten.

‘Ik heb het gehoord van Andrew,’ zei Teddy. ‘Wat afschuwelijk. Echt afschuwelijk. Ik heb begrepen dat hij zichzelf heeft opgehangen. Kun je me vertellen waarom zo’n opgewekte man in godsnaam...’

‘Sandra heeft een pruik,’ zei de politieman. ‘Die viel uit haar tas. En daarom herkende ik haar niet toen ik haar hier beneden zag. Ja, hier! Andrew en ik zaten daar verderop. Ik heb haar de eerste dagen dat ik hier was een paar maal op Darlinghurst gezien, maar toen droeg ze een pruik. Een blonde pruik. Waarom heeft ze die niet meer op?’

‘Aha, de agent heeft een voorkeur voor blondines. Dan geloof ik dat ik iets heb wat je leuk...’

‘Waarom?’

Teddy haalde zijn schouders op.

‘Sandra? Wat zal ik zeggen. Ze is een paar dagen geleden een beetje te ruw behandeld door een kerel. Sandra beweerde dat het iets met de pruik te maken had en besloot die een poosje niet te dragen. Voor het geval dat hij weer op zou duiken, snap je?’

‘Wie?’

‘Ik weet het niet, agent. En als ik het had geweten, had ik het niet gezegd. In ons vak is discretie een deugd. Iets waarvan ik zeker weet dat jij het ook op prijs stelt. Ik ben zo slecht in namen, was het niet Ronny?’

‘Harry. Ik moet met Sandra praten.’ Hij probeerde overeind te komen, maar gooide de tafel bijna tegen Amy aan, die met het bier kwam. Hij leunde zwaar over de tafel heen.

‘Waar? Heb je een telefoonnummer, pooier?’

Teddy gebaarde Amy weg te gaan.

‘Uit principe geven we klanten nooit het adres of telefoonnummer van de meisjes. Pure voorzorgsmaatregel, nietwaar? Je begrijpt het zeker wel?’ Teddy kreeg spijt dat hij niet zijn eerste ingeving had gevolgd en zich verre van deze lastige, dronken Noor had gehouden.

‘Ik begrijp het. Geef het nummer.’

Teddy lachte. ‘Zoals gezegd geven we nooit...’

‘Nu!’ Harry greep de kraag van het gladde, grijze colbert en blies een mix van whiskyadem en kotslucht in het gezicht van Teddy. Een lieflijk deuntje van een strijkersensemble stroomde uit de luidsprekers.

‘Ik tel tot drie, agent. Als je me dan niet hebt losgelaten, roep ik Ivan en Geoff. Dat betekent een luchtreis via de achterdeur. Achter die deur zijn trappen, weet je. Steile trappen met vele treden van cement.’

Harry grijnsde en verstevigde zijn greep. ‘Moet dat me bang maken, verrekte hoerenbaas? Kijk naar me. Ik ben zo bezopen dat ik niets zal voelen. I’m fuckin’ indestructable, man. Geoff! Ivan!’

De schaduwen achter de bar kwamen in beweging. Toen hij zijn hoofd omdraaide om te kijken, trok Teddy zich met een ruk los uit zijn greep. Hij gaf een duw en Harry tuimelde achterover. Hij trok zijn eigen stoel en de tafel mee voordat hij tegen de grond smakte. In plaats van overeind te komen, bleef hij liggen en grinnikte naar Geoff en Ivan die kwamen aangelopen en vragend naar Teddy keken.

‘Werk hem de achterdeur uit,’ zei Teddy en hij zag hoe de politieman als een lappenpop werd opgeraapt en over de schouder van een in een zwarte smoking geklede spierbundel werd gelegd.

‘Ik begrijp verdomme niet wat de mensen tegenwoordig bezielt,’ zei Teddy, zijn kreukvrije colbert rechttrekkend.

Ivan liep voorop en deed de deur open.

‘Wat heeft die kerel in godsnaam gehad?’ zei Geoff. ‘Hij ligt te schudden van het lachen.’

‘We zullen zien hoe lang hij lacht,’ zei Ivan. ‘Zet hem hier maar neer.’

Geoff zette Harry voorzichtig op zijn benen. Harry bleef wat staan wankelen voor de twee mannen.

‘Kun je een geheim bewaren, mister?’ zei Ivan met een verlegen lachje terwijl hij naar de grond keek. ‘Ik weet dat het een superschurkcliché is, maar ik haat geweld.’

Geoff hinnikte.

‘Schei uit, Geoff, het is zo. Vraag maar aan mensen die me kennen. Hij kan er niet tegen, zullen ze je vertellen. Ivan kan er niet van slapen, wordt er depressief van. De wereld is voor een zielenpoot hard genoeg om te overleven en we moeten het niet moeilijker maken door elkaars armen en benen te breken, of niet? Daarom. Daarom moet je gewoon naar huis gaan, en maken wij hier verder geen problemen. Oké?’

Harry knikte en rommelde in zijn zakken naar iets.

‘Hoewel jij de schurk bent vanavond,’ zei Ivan. ‘Jij!’ Hij duwde een wijsvinger tegen de borst van Harry.

‘Jij!’ herhaalde Ivan nog iets harder duwend. De blonde politieman zwaaide onheilspellend heen en weer.

‘Jij!’

Harry wankelde naar achteren en zwaaide met zijn armen. Hij had zich niet omgedraaid om te zien wat er achter hem zat, maar waarschijnlijk had hij het begrepen. Een lach verscheen op zijn gezicht toen zijn wazige blik die van Ivan ontmoette. Hij viel achterover en kreunde toen zijn rug en nek de eerste treden raakten. De rest van de weg naar beneden kwam er geen geluid.

Joe hoorde een schrapend geluid bij de toegangsdeur; toen hij door de ruit keek, zag hij de nieuwe gast dubbelgevouwen buitenstaan en hij wist dat hij een van zijn zeldzame fouten had gemaakt. Hij opende de deur en de gast viel tegen hem aan. Als het zwaartepunt van Joe niet zo laag had gezeten, zouden ze vast samen omgetuimeld zijn. Joe legde een arm van de gast over zijn schouder en hielp hem naar een stoel bij de receptie, waar hij hem beter kon bekijken. Niet dat de blonde dronkaard er goed had uitgezien toen hij incheckte, maar nu zag hij er echt verschrikkelijk uit. Van zijn ene elleboog was een groot gedeelte van de huid opengereten, wit en rood vlees lagen bloot, zijn ene wang was gezwollen en er druppelde bloed uit zijn neus op de vuile broek. Zijn overhemd was gescheurd en als hij ademde rochelde het vreselijk. Maar hij deed het in elk geval: ademen.

‘Wat is er gebeurd?’ vroeg Joe.

‘Van een trap gevallen. Niets aan de hand, ik moet alleen even liggen.’

Joe was geen arts, maar aan de ademhaling te horen waren er een of twee ribben gebroken. Hij haalde antiseptische zalf en pleisters tevoorschijn, lapte de gast op de ergste plaatsen weer wat op en stopte ten slotte een prop watten in zijn neusgat. De gast schudde zijn hoofd toen Joe hem een pijnstillend middel wilde geven.

‘Painkilling stuff in my room,’ zei hij.

‘Je moet naar een dokter,’ zei Joe. ‘Ik zal...’

‘Geen dokter. Ik ben over een paar uur weer in orde.’

‘Die ademhaling klinkt niet best.’

‘Nooit gedaan. Astma. Geef me twee uur in bed, dan ben ik weg.’

Joe zuchtte. Hij wist dat hij bezig was fout nummer twee te maken.

‘Vergeet het maar,’ zei hij. ‘Je hebt meer dan een paar uur nodig. Bovendien is het niet jouw fout dat de trappen in Sydney zo verdomd steil zijn. Ik kom morgenvroeg even kijken.’

Hij hielp de gast naar zijn kamer, legde hem op bed en trok zijn schoenen uit. Op de tafel stonden drie lege en twee ongeopende Jim Beam-flessen. Joe was geheelonthouder, maar hij leefde lang genoeg om te kunnen weten dat je met een alcoholist niet kunt discussiëren. Hij maakte een fles open en zette die op het nachtkastje. Die kerel zou toch nog pijn genoeg hebben als hij wakker werd.

‘Met Crystal Castle.’

‘Hallo, kan ik Margaret Dawson spreken?’

‘Speaking.’

‘Ik kan uw zoon helpen als u mij vertelt dat hij Inger Holter heeft vermoord.’

‘Wat? Met wie spreek ik?’

‘Een vriend. U moet me vertrouwen, mevrouw Dawson, zo niet dan is uw zoon verloren. Begrijpt u? Vermoordde hij Inger Holter?’

‘Wat is dit? Is dit een grap? Wie is Inger Holter?’

‘U bent Evans’ moeder, mevrouw Dawson. Inger Holter had ook een moeder. U en ik zijn de enigen die uw zoon kunnen helpen. Zeg dat hij Inger Holter heeft vermoord! Hoort u!’

‘Ik kan horen dat u gedronken heeft. Ik bel nu de politie.’

‘Zeg het!’

‘Ik hang nu op.’

‘Zeg h... – Verdomd kreng!’

Alex Tomaros legde zijn armen achter zijn hoofd en leunde achterover in de stoel toen Birgitta het kantoor binnen kwam.

‘Ga zitten, Birgitta.’

Ze ging op de stoel zitten voor het bescheiden bureau van Tomaros. Alex benutte de gelegenheid om haar nauwkeuriger te bekijken. Hij vond dat ze er vermoeid uitzag. Ze had donkere kringen onder haar ogen, leek ongelukkig en was nog bleker dan anders.

‘Ik ben een paar dagen geleden verhoord door een politieman, Birgitta. Een zekere meneer Holy, een buitenlander. Uit het gesprek bleek dat hij met een of meer mensen van ons personeel had gesproken en inlichtingen had gekregen van... hmm, indiscrete aard. We willen natuurlijk allemaal dat degene die Inger heeft vermoord, gevonden wordt, maar ik wil je er alleen op wijzen dat dergelijke uitspraken in de toekomst opgevat kunnen worden als... hmm, niet loyaal. En ik hoef je vast niet te vertellen dat we in deze zware tijden voor onze branche geen behoefte hebben aan mensen van wie we vinden dat we ze niet kunnen vertrouwen.’

Birgitta zei niets.

‘Eerder vandaag belde er een man, en toevallig nam ik de telefoon op. Hij probeerde weliswaar zijn stem te verdraaien, maar ik herkende het accent. Het was meneer Holy weer, en hij vroeg naar jou, Birgitta.’

Het hoofd van Birgitta schoot overeind.

‘Harry? Vandaag?’

Alex nam zijn bril af.

‘Je weet dat ik je graag mag, en ik moet bekennen dat ik deze... hmm, lekkage een beetje persoonlijk opvat. Ik ging ervan uit dat we in de loop van de tijd echte goede vrienden zouden worden. Dus wees verstandig en verpest het niet, alsjeblieft.’

‘Belde hij uit Noorwegen?’

‘Ik zou dat graag willen beamen, maar helaas klonk het als een lokale lijn. Je weet heel goed dat ik niets te verbergen heb, Birgitta, niets wat relevant is voor deze zaak in ieder geval. En daar zijn ze naar op zoek, nietwaar? Het helpt Inger niet als je over andere zaken kletst. Dus ik kan op je rekenen, lieve Birgitta?’

‘Wat zijn die andere zaken, Alex?’

Hij keek verbaasd.

‘Ik dacht dat Inger het je misschien verteld had. Over de autorit.’

‘Welke autorit?’

‘Na het werk. Ik vond Inger erg uitdagend en de zaken liepen een beetje uit de hand. Ik zou haar alleen maar naar huis brengen en wilde haar niet bang maken, maar ze vatte mijn grapje een beetje te letterlijk op, ben ik bang.’

‘Ik weet niet waar je het over hebt, Alex, en ik ben er niet zeker van of ik het wel wil weten. Zei Harry iets over waar hij was? Zou hij terugbellen?’

‘Hé, hé, wacht even. Je noemt die kerel bij de voornaam en krijgt kleur op je wangen als ik alleen maar de achternaam noem. Wat is er eigenlijk aan de hand? Is er iets tussen jullie twee, of zo?’

Birgitta wreef vertwijfeld in haar handen.

Hij leunde over het bureau en stak zijn hand uit om haar over haar haren te strelen, maar ze sloeg de hand met een geïrriteerde beweging weg.

‘Schei uit, Alex. Je bent een stommeling, en dat heb ik je al eerder verteld. Wees de volgende keer als hij belt iets minder stom, alsjeblieft. En vraag waar ik hem kan vinden, oké?’ Ze stond op en stampte weg.

Speedy kon zijn ogen nauwelijks geloven toen hij The Cricket binnen kwam. Borroughs achter de bar haalde zijn schouders op.

‘Hij zit daar al twee uur,’ zei hij. ‘Hij is behoorlijk dronken.’

Aan hun stamtafel in de hoek zat de man die er indirect de oorzaak van was dat twee van zijn kameraden in het ziekenhuis waren beland. Speedy voelde of zijn pas aangeschafte hk .45 acp in de beenholster zat en liep naar de tafel. De kin van de man was op zijn borst gezakt en het leek of hij sliep. Een halflege whiskyfles stond op de tafel voor hem.

‘Hé!’ riep Speedy.

De kerel tilde langzaam zijn hoofd op en schonk hem een onnozele lach.

‘Ik heb op je gewacht,’ sprak hij met dubbele tong.

‘Je zit aan de verkeerde tafel,’ zei Speedy en hij bleef staan. Hij had een drukke avond voor zich en kon het niet riskeren door deze idioot oponthoud te krijgen. Er konden elk moment een paar klanten komen.

‘Ik wil dat je me eerst iets vertelt,’ zei de kerel.

‘Waarom zou ik?’ Speedy voelde het pistool tegen zijn been duwen.

‘Omdat je hier zaken doet, omdat je net binnen bent gekomen en dat dit dus het tijdstip van de dag is waarop je het meest kwetsbaar bent omdat je de waar bij je draagt en omdat je niet wilt dat ik je in het bijzijn van al deze getuigen fouilleer. Blijf staan.’

Nu pas zag Speedy de loop van een Hi-Power die de man in zijn schoot hield en die ogenschijnlijk nonchalant naar hem wees.

‘Wat wil je weten?’

‘Ik wil weten hoe vaak Andrew Kensington kocht en wanneer voor het laatst.’

Speedy probeerde na te denken. Hij had er een hekel aan als er een wapen op hem was gericht.

‘Heb je een bandrecorder bij je, smeris?’

De smeris lachte.

‘Rustig maar. Een getuigenis met een pistool op je gericht telt niet. Het ergste wat je kan gebeuren, is dat ik je neerschiet.’

‘Oké, oké.’

Speedy voelde dat het zweet hem uitbrak. Hij schatte de afstand naar zijn beenholster. ‘Als het klopt wat ik gehoord heb, is hij dood. Dus wat maakt het uit. Hij was voorzichtig, wilde niet te veel hebben. Hij kocht het tweemaal in de week, een zakje per keer. Vaste routine.’

‘Hoe lang was het geleden, toen hij hier de laatste keer cricket speelde, dat hij wat had gekocht?’

‘Drie dagen. Hij zou de volgende dag weer kopen.’

‘Kwam het voor dat hij van anderen kocht?’

‘Nooit. Dat weet ik zeker. Zoiets wordt persoonlijk, een vertrouwenszaak om het zo te zeggen. Bovendien was hij een politieman en kon hij niet te veel risico lopen.’

‘Dus toen hij hier was, zat hij bijna zonder drugs. Enkele dagen later had hij toch genoeg voor een overdosis die hem waarschijnlijk de das om had gedaan als een snoer dat niet had gedaan. Hoe valt dat te rijmen, denk je?’

‘Hij kwam toch in het ziekenhuis terecht. Hij besloot natuurlijk weg te lopen omdat het verlangen naar drugs te sterk werd. Wie weet, misschien had hij toch wat in reserve.’

De smeris zuchtte vermoeid.

‘Je hebt gelijk,’ zei hij. Hij stak het pistool in de binnenzak van zijn jas en pakte het glas dat voor hem stond. ‘Alles in deze wereld is in de ban van de “misschiens”. Waarom kan er niet gewoon iemand voorbijkomen en zeggen dat het zo is. Basta. Two and two are whatever it is and that’s that. Dat zou het gewone leven voor een heleboel mensen een stuk makkelijker maken, geloof me.’

Speedy begon zijn broekspijp omhoog te trekken, maar bedacht zich.

‘En waar is de spuit gebleven?’ mompelde de smeris bijna tegen zichzelf.

‘Wat?’ zei Speedy.

‘We hebben geen spuit gevonden op de plaats van het misdrijf. Misschien heeft hij hem door de plee gespoeld. Zoals je zei, een voorzichtig man. Zelfs toen hij bijna doodging.’

‘Kun je een slok missen?’ zei Speedy en hij ging zitten.

‘Het is jouw lever,’ zei de smeris, hem de fles gevend.

15 | Erik Mykland, parachutespringen en een rococosofa

Harry liep door de rook een smalle steeg in. De band speelde zo hard dat alles om hem heen vibreerde. Er hing een zure zwavellucht, en de wolken hingen zo laag dat hij er met zijn hoofd in verdween. Ondanks de muur van lawaai bleef één geluid zich opdringen: een intens geknars dat een nog niet gebruikte frequentie had gevonden. Het was het geknars van tanden op tanden en kettingen die over het asfalt werden gesleept. Achter hem kwam een groep honden aangerend.

De steeg werd smaller en smaller, en uiteindelijk moest hij met zijn armen recht vooruit lopen om niet tussen de hoge, rode muren te blijven steken. Hij keek op. Uit de ramen boven in de muren staken kleine hoofden. Ze zwaaiden met blauwe en groene vlaggen en zongen mee op de oorverdovende muziek.

‘This is the lucky country, this is the lucky country, we live in the lucky country!’

Harry hoorde smakkende kaken vlak achter zich. Hij schreeuwde het uit en viel. Tot zijn grote verbazing werd het donker om hem heen, en in plaats van een onplezierige landing op het asfalt te maken, bleef hij vallen. Hij was waarschijnlijk in een gat in de grond gevallen. En Harry moest ofwel enorm langzaam vallen ofwel het gat was erg diep, want hij bleef gewoon naar beneden gaan. De muziek daarboven klonk verder en verder weg en nadat zijn ogen aan de duisternis gewend waren, zag hij dat de wanden van het gat ramen hadden waardoor hij naar andere mensen kon kijken.

Jezus, kan ik dwars door de aarde vallen? dacht Harry.

‘U bent Zweeds,’ zei een vrouwenstem.

Harry keek om zich heen, en terwijl hij dat deed, kwamen het licht en de muziek weer terug. Hij stond op een open plein, het was nacht, en op een podium achter hem stond een band te spelen. Zelf stond hij naar een etalage te kijken, of beter gezegd naar een etalage van een televisiewinkel waar een twaalftal verschillende tv’s elk een ander programma lieten zien.

‘Dus u viert hier ook Australian Day?’ zei een andere stem, een mannenstem, in een bekende taal.

Harry draaide zich om. Een stel stond opgewekt naar hem te lachen. Hij gaf zijn mondhoeken opdracht om de lach te beantwoorden, maar hij kon alleen maar hopen dat die werd gehoorzaamd. Hij voelde zijn gezicht licht vertrekken en dat duidde erop dat hij nog steeds de controle had over deze lichaamsfunctie. Anders had hij moeten opgeven. Het onderbewustzijn was namelijk in opstand en op dat moment werd er een gevecht geleverd tussen het gehoor en het zicht. Zijn hersenen werkten koortsachtig om uit te vinden wat er stond te gebeuren, maar dat was niet eenvoudig, want ze werden voortdurend door verwrongen en deels absurde informatie gebombardeerd.

‘Wij zijn overigens Denen. Ik heet Poul en dit is mijn vrouw Gina.’

‘Waarom dachten jullie dat ik Zweeds ben?’ hoorde Harry zichzelf vragen.

Het Deense stel keek elkaar aan.

‘Je stond tegen jezelf te praten, man, wist je dat niet? Je keek naar de televisie en vroeg je af of Alice dwars door de aarde zou vallen. En dat deed ze, haha!’

‘O ja, dat,’ zei Harry en hij had geen idee waar ze het over hadden.

‘Het is niet echt midzomer, hè? Dit is gewoon lachwekkend. Je hoort de raketten knallen, maar niemand ziet iets door de mist. Voor zover we weten, hebben de raketten een paar wolkenkrabbers in brand gestoken. Haha! Ruik je de kruitdamp? Ja, door de vochtigheid blijft die boven de heuvels hangen. Ben je hier ook op vakantie?’

Harry dacht na. Hij moest zo lang hebben nagedacht voor hij wist wat hij moest antwoorden, dat de Denen al weg waren.

Hij richtte zijn aandacht weer op de televisieschermen. Brandende heuvels op het ene scherm en tennis op het andere. Het waren de jaarlijkse fenomenen in Melbourne: bosbranden en de Australian Open. Een in het wit geklede tiener werd miljonair, terwijl tegelijkertijd een paar kilometer verderop een gezin dakloos werd. Op een ander scherm lieten ze beelden zien van Gro Harlem Brundtland, die achtervolgd werd door Noorse vissersboten en blauwzwarte walvissen die het water in en uit gleden. En of dat niet genoeg was, zag hij godbetert op een vierde net iets wat het Noorse voetbalteam moest zijn, in actie tegen een in het wit gekleed team. Harry bedacht dat er iets over een toernooi tussen Australië, Nieuw-Zeeland en Noorwegen in de Sydney Morning Herald had gestaan. Plotseling was Erik ‘de Mug’ Mykland in beeld, en Harry lachte luid.

‘Ben jij er ook, Mug?’ fluisterde hij tegen het koele glas.

‘Of ben ik bezig te hallucineren? Wat zou je zeggen van een lijntje coke, Mug?’

‘Ben je gek? Ik ben een jeugdidool,’ antwoordde de Mug.

‘Hendrix doet het. Bjørneboe doet het. Harry Hole doet het. Coke maakt je helder van geest. Meer dan helder van geest. Je ziet verbanden die er niet eens zijn...’ Harry lachte.

De Mug ontweek een tackle.

‘Je kunt zelfs door glas staan praten tegen een televisie en antwoord krijgen. Ken je Rod Stewart? Hij trakteerde me op dit kleine pakje en nu kunnen mijn hersenen zes tv-programma’s, twee Denen en een band tegelijk verwerken. Dit spul zou allang gelegaliseerd moeten zijn, Mug, wat vind jij?’

Op een journaal vertoonden ze beelden van windsurfers, een huilende vrouw en gedeelten van een geel surfpak met grote gaten erin gebeten.

‘Dat is de Watergeest uit het aquarium die een uitstapje heeft gemaakt, Mug. Picknick in de buitenlucht, haha!’

Op een televisiescherm ernaast wapperde het oranje afzetlint van de politie bij een bosrand, terwijl geüniformeerde politiemensen heen en weer liepen met zakken. Toen vulde een groot, bleek gezicht het scherm. Het was een slechte pasfoto van een blond, lelijk jong meisje. Ze had een trieste blik in haar ogen, alsof ze het jammer vond dat ze niet knapper was.

‘Knap,’ zei Harry. ‘Dat zijn rare dingen. Wist je dat...’

Lebie liep langs een camera achter een politieman die geïnterviewd werd.

‘Verdomme,’ riep Harry. ‘Potverdomme!’ Hij sloeg met zijn vlakke hand tegen de ruit.

‘Harder! Zet daarbinnen het geluid harder! Iemand...’ Het beeld was veranderd in een weerkaart van de oostkust van Australië. Harry drukte zijn neus zo stevig tegen de ruit dat het snot eruit liep, en in de weerspiegeling van een televisie die was uitgedaan zag hij het gezicht van John Belushi.

‘Heb ik me dat alleen maar verbeeld, Mug? Bedenk dat ik nu onder invloed ben van een erg sterk hallucinerend middel.’

De Mug maakte een schijnbeweging, maar raakte de bal kwijt.

‘Concentreer je. Concentreer je verdomme!’

‘Laat me binnen! Ik moet met haar praten...’

‘Ga naar huis en slaap je roes uit. Dronken mensen... Hé...!’

‘Laat me binnen! Ik zeg toch dat ik een vriend ben van Birgitta, ze werkt in de bar.’

‘Dat weten we, maar het is onze taak om mensen zoals jij buiten te houden, begrijp je, blondie?’

‘Au!’

‘Ga nu rustig weg, anders moet ik je arm breken... Aah! Bob! Bob!’

‘Het spijt me, maar ik begin er genoeg van te krijgen vastgepakt te worden. Goedenavond.’

‘Wat is er, Nickie? Is hij het?’

‘Shit! Laat hem maar gaan. Hij heeft zich losgerukt en me in mijn maag gestompt. Help me even overeind, alsjeblieft.’

‘Deze stad is verdomme bezig helemaal naar de bliksem te gaan. Heb je het nieuws gezien vanavond? Weer een jong meisje verkracht en gewurgd. Ze hebben haar vanmiddag in het Centennial Park gevonden. Ik geloof verdomd dat ik weer naar Melbourne verhuis.’

Harry werd wakker met een daverende hoofdpijn. Het licht stak in zijn ogen en hij kon nog net vaststellen dat hij onder een deken lag voordat hij zich op zijn zij moest draaien. De kots gulpte naar buiten en zijn maaginhoud kwam spetterend op de stenen vloer terecht. Hij viel terug op de bank en voelde de gal branden in zijn neus terwijl hij zich de klassieke vraag stelde: waar ben ik in hemelsnaam?

Het laatste wat hij zich kon herinneren, was dat hij het Green Park was in gelopen, en dat de ooievaar hem verwijtend had aangekeken. Nu leek het erop dat hij in een ronde kamer lag met banken langs de muren en een paar grote houten tafels. Aan de muren hing gereedschap: spades, harken en een tuinslang. En midden in de ruimte was een gootsteenbak. Rondom waren kleine, vuile ramen waardoor wat licht naar binnen viel, en een ijzeren wenteltrap leidde naar de etage boven. Onder de trap stond iets wat een elektrische grasmaaier moest zijn. De wenteltrap begon te bewegen en te zingen. Een man kwam naar beneden lopen.

‘Goedemorgen, blanke broeder,’ zei een zware stem die hem bekend voorkwam.

‘Grote blanke broeder,’ zei hij toen hij naderbij kwam. ‘Blijf rustig liggen.’

Het was Joseph, de grijze Aboriginal, de man van de kraaienmensen.

Hij draaide een kraan open bij de muur, pakte de tuinslang en spoelde het braaksel weg.

‘Waar ben ik,’ vroeg Harry om te beginnen.

‘In Green Park.’

‘Maar...’

‘In het tuinhuis. Je sliep in het gras en het begon te regenen, dus heb ik je hierheen gesleept.’

‘Maar...’

‘Rustig. Ik heb de sleutel. Dit is mijn tweede huis.’ Hij keek uit het raam. ‘Het is een mooie dag.’

Harry keek omhoog naar Joseph. Hij zag er opvallend opgewekt uit voor een dronkenlap.

‘De opzichter en ik kennen elkaar al een poosje, en we hebben een unieke afspraak,’ legde Joseph uit. ‘Het komt voor dat hij een dag vrij neemt zonder het tegen zijn baas te zeggen en dan zorg ik voor de dingen die moeten gebeuren: een beetje afval rapen, vuilnisbakken legen, het gras maaien, dat soort dingen. Als tegenprestatie mag ik hier af en toe schuilen. Soms staat er ook wat te eten, maar vandaag niet, ben ik bang.’

Harry probeerde iets anders te zeggen dan ‘maar...’, maar gaf het op. Joseph daarentegen zat op zijn praatstoel: ‘Om eerlijk te zijn vind ik het een plezierige regeling dat ik af en toe wat te doen heb. Het vult de dag en ik heb andere dingen om aan te denken. Het komt voor dat ik me zelfs nuttig voel.’

Joseph grijnsde breed en schudde zijn hoofd. Harry kon zich niet voorstellen dat dit dezelfde persoon was die nog niet zo lang geleden in een soort comateuze toestand op een bank had gezeten en met wie hij tevergeefs had geprobeerd contact te maken.

‘Ik kon mijn ogen bijna niet geloven toen ik je gisteren zag,’ zei Joseph. ‘Dat je dezelfde persoon was die een paar dagen geleden zo nuchter en kalm naast me sigaretten zat uit te delen. En gisteren was het godsonmogelijk om contact met je te krijgen. Haha!’

‘Touché,’ zei Harry.

Joseph verdween naar buiten en kwam terug met een zak friet en een beker cola. Hij keek toe hoe Harry voorzichtig het eenvoudige, maar verbazend effectieve ontbijt tot zich nam.

‘De voorloper van Coca-Cola werd door een Amerikaanse apotheker uitgevonden die een middel wilde maken tegen een kater,’ vertelde Joseph. ‘Maar hij vond dat hij daarin niet geslaagd was en verkocht het recept voor acht dollar. Als je het mij vraagt, is er nog steeds niets uitgevonden wat beter werkt.’

‘Jim Beam,’ zei Harry tussen twee happen door.

‘Ja, afgezien van Jim Beam. En Jack en Johnny en een paar andere kerels. Haha. Hoe voel je je?’

‘Beter.’

Joseph zette twee flessen op tafel. ‘De goedkoopste rode wijn van Hunter Valley,’ zei hij. ‘Haha. Drink je een glas met me, bleekgezicht?’

‘Hartelijk bedankt, Joseph, maar rode wijn is niet mijn... Heb je niets anders? Iets bruins, bijvoorbeeld?’

‘Denk je dat ik een voorraad heb?’

Joseph leek een beetje gepikeerd dat zijn genereuze aanbod werd afgeslagen.

Harry kwam moeizaam overeind. Hij probeerde het gat in zijn geheugen te dichten, van het moment dat hij zijn pistool op Rod Stewart gericht hield totdat ze elkaar letterlijk in de armen vielen en een lijntje coke deelden. Hij kon er niet op komen wat tot deze uitbarsting van vreugde en wederzijdse sympathie had geleid, afgezien van het voor de hand liggende: Jim Beam. In plaats daarvan herinnerde hij zich dat hij de uitsmijter van The Albury had geslagen.

‘Harry Hole, je bent een pathetische dronkaard,’ mompelde hij.

Ze liepen naar buiten en gingen in het gras voor het tuinhuis zitten. De zon stak in zijn ogen en de alcohol van gisteren brandde in zijn huid, maar afgezien daarvan was het eigenlijk nog niet zo slecht. Er stond een licht briesje. Ze gingen op hun rug liggen en keken naar de witte wolkenbanden die langzaam langs de hemel dreven.

‘Goed weer om te springen vandaag,’ zei Joseph.

‘Ik ben niet van plan om te springen,’ zei Harry. ‘Ik blijf heel stil zitten en ga op z’n hoogst voorzichtig rondlopen.’

Joseph kneep zijn ogen dicht tegen al het licht. ‘Nee, niet op de grond, ik denk aan springen uit de lucht. Skydiving, parachutespringen.’

‘Jezus, ben je een parachutist?’

Joseph knikte.

Harry hield zijn hand boven zijn ogen en keek in het luchtruim. ‘Hoe zit het met de wolken daar boven? Zitten die niet in de weg?’

‘Geen probleem. Dat zijn cirruswolken, vederwolken. Die zitten op meer dan vijftienduizend voet hoogte.’

‘Je verbaast me, Joseph. Niet dat ik weet hoe een parachutespringer eruit moet zien, maar ik had me toch niet voorgesteld dat het een...’

‘Dronkaard was?’

‘Bijvoorbeeld.’

‘Haha. Dat zijn twee kanten van dezelfde zaak.’

‘Wat bedoel je?’

‘Ben je ooit alleen in de lucht geweest, Harry? Heb je gevlogen? Heb je ooit van grote hoogte gesprongen en de lucht gevoeld die je probeert hoog te houden, je ontvangt en je lichaam liefkoost?’

Joseph was al een flink eind op weg met de eerste fles wijn, en zijn stem had een warmere klank gekregen. Met glinsterende ogen vertelde hij Harry over de schoonheid van de vrije val: ‘Het zet alle zintuigen op scherp. Je hele lichaam schreeuwt dat je niet kunt vliegen. “Ik heb toch geen vleugels,” roept het tegen je en probeert de lucht te overstemmen die langs je oren fluit. Je lichaam is ervan overtuigd dat je doodgaat en slaat groot alarm: het zet alle zintuigen volledig op scherp om te bekijken of een van hen een uitweg weet. Je hersenen worden ’s werelds grootste computer, ze registreren alles: je huid voelt de temperatuur stijgen naarmate je valt, je oren merken de luchtdrukstijging en jij ziet iedere rimpeling en kleurnuance op de kaart onder je. Je kunt zelfs de planeet rúíken die naderbij komt. En als je in staat bent de doodsangst naar de achtergrond te duwen, Harry, dan ben je voor een ogenblik je eigen engel. Je leeft een heel leven in veertig seconden.’

‘En als je niet in staat bent om de doodsangst te verbannen?’

‘Niet te verbánnen, alleen naar de achtergrond te duwen. Want daar moet hij zitten, als een heldere, scherpe toon, als koud water op de huid. Het is niet de val, maar de doodsangst die alle zintuigen op scherp zet. Het begint met een klap, een schok door je aderen op het moment dat je uit het vliegtuig springt. Alsof je een shot neemt. Dan vermengt het zich met je bloed en maakt je gelukkig en sterk. Sluit je je ogen, dan zie je het als een mooie, giftige slang die met zijn slangenblik naar je ligt te kijken.’

‘Het klinkt als dope, Joseph.’

‘Het ís dope!’ Joseph maakte drukke gebaren. ‘Dat is het nu juist. Je wilt dat de val eeuwig duurt, en als je een poosje hebt gesprongen, zul je merken dat het moeilijker en moeilijker wordt om aan het koord te trekken. Ten slotte word je bang dat je op een dag een overdosis neemt en dat je niet zult trekken. En je stopt met springen. En dan merk je dat je eraan verslaafd bent geraakt. De abstinentie holt je uit en sloopt je, het leven lijkt betekenisloos triviaal en dan vind je jezelf weer terug, weggedrukt achter een piloot in een klein, oud Cessna-vliegtuigje dat een eeuwigheid nodig heeft om tot tienduizend voet te komen en dat toch al het geld opslokt dat je hebt gespaard.’

Joseph haalde diep adem en sloot zijn ogen.

‘Kort samengevat, Harry, het zijn dus twee kanten van dezelfde zaak. Het leven wordt een hel, maar het alternatief is nog erger. Haha.’

Joseph leunde op een elleboog en nam een grote slok uit de fles wijn.

‘Ik ben een vogel die niet langer kan vliegen. Weet je wat een emoe is, Harry?’

‘An Australian ostrich, een Australische struisvogel.’

‘Knappe jongen.’

Wanneer Harry zijn ogen dichtdeed, hoorde hij de stem van Andrew. Want natuurlijk was het Andrew die naast hem lag in het gras en maar doorkletste over belangrijke en onbelangrijke dingen.

‘Ken je het verhaal over waarom de emoe niet kan vliegen?’

Harry schudde zijn hoofd.

‘Oké, luister, Harry. In de droomtijd had de emoe vleugels en kon hij vliegen. Zijn vrouw en hij woonden vlak bij een meer waar hun dochter was getrouwd met Jabiru, de ooievaar. Toen Jabiru en zijn vrouw op een dag hadden gevist en een mooie, grote vangst hadden, aten ze bijna alles op en ze vergaten in hun haast de beste stukken voor de schoonouders te bewaren, zoals ze anders altijd deden. Toen de dochter bij haar ouders kwam met wat er nog over was van de vis, werd vader Emoe razend. “Geef ik jullie niet altijd de beste stukken als ik heb gevist?” zei hij. Hij nam zijn slaghout en een speer en vloog naar Jabiru om hem een flink pak slaag te geven.

Jabiru was ondertussen niet van plan om de klappen zonder weerstand in ontvangst te nemen, dus pakte hij een grote tak en sloeg het slaghout weg. Toen sloeg hij zijn schoonvader eerst op zijn linker- en toen op zijn rechterzijde, waardoor beide vleugels braken. Emoe krabbelde weer overeind en wierp de speer naar de echtgenoot van zijn dochter. Die ging dwars door zijn rug en bleef steken in zijn bek. Gekweld door pijn vloog de ooievaar naar de moerassen, waar later bleek dat de speer goed van pas kwam als hij vis wilde vangen. Emoe trok naar de droge vlaktes, waar je hem nog rond kunt zien lopen met zijn korte, vernielde vleugels, niet in staat om te vliegen.’

Joseph zette de fles tegen zijn mond, maar er kwamen slechts een paar druppels uit. Hij keek gepijnigd naar de fles en deed de kurk er weer op. Toen opende hij de tweede.

‘Is jouw verhaal ook ongeveer zo verlopen, Joseph?’

‘Nou...’

Na wat klokgeluiden uit de fles was hij zover.

‘Ik werkte acht jaar als instructeur parachutespringen in Cessnock. We hadden een fijn team, prima sfeer. Niemand werd rijk. Wij niet en de eigenaars van de club niet, die dreef op louter enthousiasme. Het geld dat wij als instructeurs verdienden, gebruikten we voor onze eigen sprongen. Ik was een goede instructeur. Sommigen vonden me de beste. Toch namen ze mijn instructeurscertificaat in op basis van een ongelukkig incident. Ze beweerden dat ik dronken was tijdens een sprong met een cursist. Alsof ik een sprong zou verpesten door te drinken!’

‘Wat gebeurde er?’

‘Wat bedoel je? Wil je de details?’

‘Heb je weinig tijd?’

‘Haha. Ja, ik zal het je vertellen.’

De wijnfles glansde in de zon.

‘Oké, zo is het gegaan. Het was een onwaarschijnlijke samenloop van ongelukkige omstandigheden. Het gebeurde niet door een drankje of twee om een kater weg te spoelen. Ten eerste hadden we problemen met het weer. Toen we vertrokken, lag er een wolkendek op een hoogte van ongeveer achtduizend voet. Het is geen probleem als de wolken zo hoog zitten, want je trekt pas bij vierduizend voet aan het koord. Het belangrijkste is dat de cursist de grond ziet als de parachute open is, zodat hij niet recht op zijn ondergang afstuurt bij Newcastle, maar de signalen van de grond kan zien om te weten hoe hij moet sturen met betrekking tot de wind en het terrein, zodat hij veilig binnen de landingszone terechtkomt, of niet? Toen we vertrokken, waren er weliswaar andere wolken in aantocht, maar het leek erop dat die nog ver weg waren. Het probleem was dat de club een oude Cessna had die met tape, schietgebedjes en goede wil aan elkaar hing. Hij had meer dan twintig minuten nodig om op tienduizend voet te komen, waar we eruit konden springen. Toen we in de lucht zaten, begon het te waaien, en nadat we boven de wolken kwamen die op achtduizend voet zaten, schoof het andere wolkendek onder deze laag zonder dat we het zagen. Begrijp je?’

‘Hadden jullie geen radiocontact met de grond, konden zij jullie niet vertellen van de lage wolken?’

‘Radio, ja. Haha. Dat was ook iets wat later in de doofpot verdween, dat de piloot altijd in de cockpit keihard The Stones draaide als we de tienduizend voet naderden om de cursisten een beetje op te hitsen, een beetje agressief te maken in plaats van doodsbang. Als ze iets over de radio hebben gemeld, hebben wij het in elk geval niet meegekregen.’

‘Hebben jullie niet eens een laatste check gedaan met de grond voordat de mensen sprongen?’

‘Harry. Maak deze geschiedenis niet moeilijker dan ze is. Oké?’

‘Oké.’

‘Het tweede punt waarop het misging, was het gedonder met de hoogtemeter. Die moet op nul worden gezet als het vliegtuig vertrekt, zodat hij de relatieve hoogte aanwijst ten opzichte van de grond. Vlak voor we zouden springen, ontdekte ik dat ik mijn hoogtemeter was vergeten, maar de piloot had altijd een volledige uitrusting voor een parachutist bij zich, dus ik leende die van hem. Hij was net zo bang als wij dat het vliegtuig op een dag ineens uit elkaar zou vallen. We zaten al op tienduizend voet, en de piloot deed The Stones uit en hoorde over de radio dat er lage wolken kwamen aandrijven, niet dat ze er al waren. Daarom kregen we haast. Ik moest me naar de vleugel haasten en had geen tijd meer om mijn hoogtemeter te vergelijken met die van de cursist, ik had natuurlijk wel gecheckt of zijn hoogtemeter op nul werd gezet voordat we vertrokken. Ik rekende erop dat de hoogtemeter van de piloot ongeveer klopte, hoewel hij die niet iedere keer dat we de lucht in gingen op nul zette. Maar ondanks dat maakte ik me niet zoveel zorgen. Wanneer je, zoals ik, meer dan vijfduizend sprongen hebt gemaakt, kun je de hoogte visueel tamelijk precies bepalen, door alleen maar naar de grond te kijken.

We stonden op de vleugel: de cursist had al drie goede sprongen gemaakt, dus ik maakte me geen zorgen. Geen probleem bij de afsprong, we lagen in een “X” en hij lag mooi stabiel toen we door het eerste wolkendek doken. Ik schrok een beetje toen ik het nieuwe wolkendek onder ons zag, maar ik vond dat we gewoon de oefeningen moesten uitvoeren die we zouden doen en dat we moesten kijken hoe hoog we zaten als we klaar waren. De cursist maakte een paar goedgekeurde negentig-gradendraaibewegingen en horizontale verplaatsingen, waarna we weer in “X” gingen liggen. Mijn meter wees zesduizend voet aan toen de cursist naar het snoer begon te tasten, dus ik gaf een teken dat hij nog kon wachten. Hij keek me aan, maar het is niet eenvoudig om de gezichtsuitdrukking te interpreteren van een man wiens wangen en lippen rond zijn oren wapperen als kleding aan een waslijn met harde wind.’

Joseph stopte en knikte tevreden.

‘Kleding aan een waslijn met harde wind,’ herhaalde hij. ‘Dat is verdomme niet slecht uitgedrukt. Proost.’

De bodem van de tweede fles was al te zien.

‘Ik zag vijfduizend voet op mijn meter staan toen we bij het wolkendek kwamen,’ ging hij verder toen hij weer op adem was.

‘Nog duizend voet en we zouden trekken. Ik hield de cursist vast en hield de hoogtemeter in de gaten voor het geval dat het een dik wolkendek zou zijn en we in de wolken zouden moeten trekken, maar we waren er al heel snel weer uit. Ik voelde hoe mijn hart stilstond toen ik de grond op ons af zag komen: bomen, gras, asfalt. Het was als snel inzoomen met een camera. Ik trok direct voor ons beiden. Als een van ons een mechanismefout in zijn hoofdparachute had gehad, dan was er nooit tijd geweest om de reserveparachute te ontvouwen. Het bleek namelijk dat de lage wolken op zo’n tweeduizend voet hadden gelegen. De mensen op de grond waren tamelijk bleek geworden toen ze ons zonder parachutes uit de wolken zagen komen. Die idioot van een cursist raakte vervolgens in paniek toen de parachute open was en zag kans in een boom te belanden. Dat ging wel goed, maar hij bleef vier meter boven de grond hangen, en in plaats van op hulp te wachten, gespte hij zich los, viel en brak een been. Hij klaagde en zei dat hij een alcohollucht bij me had geroken, en de zaak werd in het bestuur van de club behandeld. Ik werd voor het leven geschorst.’

Joseph leegde fles nummer twee.

‘Wat gebeurde er daarna, Joseph?’

Hij hield de fles omhoog.

‘Dit. Uitkering, slechte vrienden en wijn.’ Hij begon een beetje met dubbele tong te praten. ‘Ze hebben mijn vleugels gebroken, Harry. Ik stam af van de kraaienmensen: ik ben niet in staat om als emoe te leven.’

De schaduwen in het park waren in elkaar gekropen, maar nu begonnen ze weer langer te worden. Harry werd wakker doordat Joseph over hem heen gebogen stond.

‘Ik ga nu naar huis, Harry. Je wilt misschien een paar dingen hebben die in het tuinhuis liggen voordat ik wegga?’

‘O, verdomme. Het pistool. En mijn jas.’

Harry stond op. Het was hoog tijd voor een slok. Nadat Joseph het tuinhuis weer op slot had gedraaid, bleven ze buiten staan dralen en treuzelen.

‘Dus je bent van plan gauw naar Noorwegen te gaan?’ zei Joseph.

‘Oh, any day now.’

‘Ik hoop dat je de volgende keer het vliegtuig haalt.’

‘Ik was van plan vanmiddag de luchtvaartmaatschappij te bellen. En het werk. Ze vragen zich vast af waar ik blijf.’

‘Verdomme,’ zei Joseph, zich voor zijn hoofd slaand. Hij haalde de sleutels weer tevoorschijn. ‘Ik geloof dat er te veel looizuur in de wijn zit die ik drink. Dat bijt mijn hersencellen weg. Ik vergeet steeds of ik het licht heb uitgedaan, en de opzichter wordt laaiend als hij binnenkomt en ziet dat ik het licht heb aan gelaten.’

Hij deed de deur open. Het licht was uit.

‘Haha. Je weet hoe het gaat: wanneer je ergens in en uit gaat, wordt het licht uitdoen een automatische beweging. Je denkt er niet over na. En daardoor herinner je je verdomme niet of je het gedaan hebt of niet... Is er iets, Harry?’

Harry was verstijfd en keek Joseph verbijsterd aan.

‘Het licht,’ zei hij slechts. ‘Dat was uit.’

De hoofdbewaker van St. George’s Theatre schudde niet-begrijpend zijn hoofd en schonk nog meer koffie in voor Harry.

‘Ik heb nog nooit zoiets g-gezien. Het is hier elke avond uitverkocht. Wanneer ze het nummer doen met de guillotine, gaan de mensen helemaal uit hun dak: ze joelen en s-schreeuwen. Nu staat er zelfs op het aanplakbiljet: “Guillotine des doods – bekend van televisie en kranten – hij heeft eerder gedood...” Dat ding is verduiveld de ster van de show geworden. V-vreemde zaak.’

‘Vreemde zaak. Dus ze hebben een vervanger gevonden voor Otto Rechtnagel en spelen precies dezelfde voorstelling.’

‘Min of meer, ja. Ze hebben immers nog nooit eerder zo’n s-succes gehad.’

‘Hoe zit het met het nummer met de kat die wordt neergeschoten?’

‘Dat is eruit. Het sloeg niet zo aan.’

Harry zat wat te draaien. Het zweet liep langs zijn lichaam.

‘Nee, ik begreep ook niet helemaal wat ze met dat nummer wilden...’

‘Dat was Rechtnagels eigen idee. Ik ben zelf een poosje c-clown geweest in mijn jeugd, dus als er een circusgezelschap is vind ik het leuk om een beetje te volgen wat ze op het podium doen, en ik herinner me dat het nummer pas tijdens de repetitie de dag daarvoor in de voorstelling zat.’

‘Ik dacht al dat Otto achter dat nummer zat, ja.’ Hij wreef zich over zijn pas geschoren kin.

‘Er is één ding dat me dwarszit, waarvan ik me afvraag of je me kunt helpen. Misschien sla ik de plank volledig mis, maar luister naar mijn theorie en zeg wat je ervan vindt: Otto weet dat ik in de zaal zit, hij weet iets wat ik niet weet en hij moet proberen het me duidelijk te maken, maar hij kan het me niet zelf zeggen. Om een heleboel verschillende redenen. Misschien omdat hij er zelf bij is betrokken. Dus dit nummer is voor mij bedoeld. Hij wil vertellen dat degene op wie ik jaag, zelf jaagt, dat het er een is zoals ik, een collega. Ik weet dat dit een beetje verwarrend klinkt, maar je weet hoe excentriek Otto kon zijn. Wat vind jij? Lijkt het op hem?’

De hoofdbewaker keek Harry lang aan.

‘Agent, ik vind dat je nog meer koffie moet drinken. Dat nummer probeerde je helemaal niets te vertellen. Het is een klassieke Jandy J-Jandaschewsky-act, dat kan ieder circusmens je vertellen. Niet meer en niet minder. Het spijt me als dit je teleurstelt, maar...’

‘Integendeel,’ zei Harry opgelucht. ‘Hier hoopte ik eigenlijk op. Nu kan ik deze theorie rustig schrappen. Had je nog meer koffie, zei je?’

Hij vroeg of hij de guillotine mocht zien, en de hoofdbewaker nam hem mee naar de rekwisietenkamer.

‘De rillingen lopen me nog steeds over mijn lijf als ik hier kom, maar nu kan ik wel weer s-slapen ’s nachts,’ zei de hoofdbewaker en hij deed de deur open. ‘We hebben twee dagen geboend.’

Er kwam een koude wind uit de ruimte toen de deur openging.

‘Kleren aan,’ zei de hoofdbewaker en hij deed het licht aan.

De guillotine, met een kleed erover, troonde als een diva in rust midden in de kamer.

‘Kleren aan?’

‘Ach, een grapje voor ingewijden. We roepen dat altijd hier in St. George’s wanneer we een d-donkere kamer binnen gaan.’

‘Waarom?’ Harry tilde het kleed op en voelde aan het snijvlak van het mes.

‘O, dat is een idioot verhaal uit de jaren zeventig. De directeur hier was een Belg, Albert Mosceau, een temperamentvolle man, maar wij mochten hem graag, een echte theaterman, bless his soul. Mensen zeggen vaak dat theatermensen vreselijke rokkenjagers en l-libertijnen zijn, en dat is misschien waar, ja, ik zeg gewoon hoe het is. We hadden in die tijd in ieder geval een knappe, bekende acteur in het gezelschap dat hier speelde die, i-ik noem geen namen, een oude geile bok was. De vrouwen zwijmelden en de mannen vloekten en waren jaloers. We ontvingen af en toe mensen die een rondleiding wilden door het theater, en op een dag kwam de gids met een s-schoolklas in de rekwisietenkamer. Hij deed het licht aan, en daar lag de geile bok op de rococosofa die we gebruikten in The Glass Menagerie van Tennessee Williams, een wip te maken met een van de kantinedames.

Nu had de gids de situatie natuurlijk kunnen redden, want de bekende acteur, ik noem geen namen, lag met zijn rug naar hen toe. Maar de gids was een jonge wijsneus die hoopte ooit acteur te worden en hij was, zoals zoveel theatermensen, een ijdele idioot. Daarom droeg die kerel geen bril, hoewel hij behoorlijk bijziend was. Enfin, hij zag niet wat er gebeurde op de rococosofa en dacht vast dat de plotselinge oploop bij de deur ontstond doordat hij zo verduiveld goed vertelde of zoiets. Toen de gids gewoon doorging met over Tennessee Williams te vertellen, vloekte de o-oude bok hardop, maar hij zorgde ervoor dat zijn gezicht niet te zien was, alleen zijn behaarde lijf. Maar de gids herkende de stem en riep uit: “Nee maar, zit je hier, Bruce Lieslington?”’

De hoofdbewaker beet op zijn lip.

‘O-oei.’

Harry lachte hard en deed zijn handen omhoog: ‘Het is oké, ik ben de naam al vergeten.’

‘In elk geval. D-de volgende dag riep Mosceau iedereen bij elkaar. Hij legde kort uit wat er gebeurd was en zei dat hij er zwaar aan tilde. “We hebben geen behoefte aan dergelijke publiciteit,” zei hij. “Daarom zie ik me helaas genoodzaakt om met onmiddellijke ingang dergelijke r-r-rondleidingen te v-verbieden.”’

De lach van de hoofdbewaker schalde tussen de muren van de rekwisietenkamer. Harry moest lachen. Alleen de rustende diva van staal en hout was even zwijgzaam en ongenaakbaar.

‘Nu begrijp ik waarom jullie “kleren aan” zeggen. Wat gebeurde er met die onfortuinlijke gids? Werd hij uiteindelijk acteur?’

‘Helaas voor hem en gelukkig voor de toneelwereld: n-nee. Maar hij bleef in de branche en is nu belichtingsmeester in St. George’s. Ach, dat was ik vergeten, je hebt hem immers ontmoet...’

Harry haalde langzaam adem. Beneden klonk geratel en gerommel met kettingen. Verdomme, verdomme, wat warm!

‘Ja. Ja, dat klopt. Hij heeft nu zeker contactlenzen, of niet?’

‘Niets daarvan. Hij beweert dat hij beter kan werken als hij het p-podium een beetje onscherp ziet. Zegt dat hij zich kan concentreren op het geheel in plaats van bezig te zijn met de details. Het is echt een v-vreemde kerel’

‘Een vreemde kerel,’ zei Harry.

16 | Dode kangoeroes, een pruik en een begrafenis

Kristin was een paar jaar later weer naar Oslo teruggekomen. Van vrienden had Harry gehoord dat ze een dochter van twee jaar bij zich had, maar dat de Engelsman in Londen was achtergelaten. En op een avond had hij haar gezien in Sardines. Toen hij dichterbij kwam, zag hij hoe veranderd ze was. Ze was bleek geworden en haar haar hing futloos voor haar gezicht. Toen ze hem in de gaten kreeg, gleed er een verschrikte glimlach over haar gezicht. Hij begroette Kjartan, een ‘muziekvriend’ die hij vaag herkende. Ze sprak snel en nerveus over onbelangrijke dingen, en gaf Harry niet de kans de vragen te stellen die hij zeker moest hebben. Ze had het over toekomstplannen, maar haar ogen waren zonder glans en de levendige armgebaren van de Kristin die hij kende waren veranderd in langzame, apathische bewegingen.

Op een gegeven moment dacht Harry dat ze huilde, maar toen was hij al zo dronken dat hij het niet met zekerheid kon zeggen.

Kjartan was weggegaan, weer teruggekomen, mompelde iets in haar oor en had zich met een minzaam lachje naar Harry losgemaakt uit haar omhelzing. Toen was iedereen weggegaan, en Harry en Kristin waren blijven zitten in de lege kroeg tussen sigarettenpakjes en glasscherven totdat ze de deur werden uit gegooid. Het was niet duidelijk wie tegen wie was aangebotst bij de deur en wie een hotel had voorgesteld, maar ze belandden in ieder geval in het Savoy, waar ze een korte stop maakten bij de minibar en in bed kropen. Harry had plichtmatig een vergeefse poging gedaan om haar te penetreren, maar het was te laat. Natuurlijk was het te laat. Kristin lag met haar hoofd in het kussen tranen met tuiten te huilen. Harry was weggeslopen toen hij wakker werd en had een taxi genomen naar het Postcafé, dat een uur eerder dan de andere kroegen openging. Hij had daar gezeten en gemerkt hoe laat het was geworden.

‘Ja?’

‘Het spijt me dat ik zo laat bel, Lebie. Dit is Harry Holy.’

‘Holy? Jezus, hoe laat is het nu in Noorwegen?’

‘Ik weet het niet. Luister, ik ben niet in Noorwegen. Er was een probleem met het vliegtuig.’

‘Wat dan?’

‘Het ging te vroeg, om het zo maar te zeggen, en het was niet zo eenvoudig een nieuwe plaats te krijgen. Ik heb ergens hulp bij nodig.’

‘Brand los.’

‘Je moet naar de flat van Otto Rechtnagel komen. Neem een breekijzer mee als je niet handig bent met lopers.’

‘Oké. Nu direct?’

‘Dat zou mooi zijn. Appreciate it, mate.’

‘Ik kon toch niet slapen.’

‘Hallo?’

‘Dokter Engelsohn? Het gaat om een lijk, mijn naam is...’

‘Het kan me geen barst schelen wie u bent, het is... drie uur ’s nachts, en u kunt dokter Hansson vragen, die heeft nachtdienst. Goedenacht.’

‘Hebt u wat aan uw oren? Ik zei goe...’

‘Dit is Holy. Hang niet op, alstublieft.’

...

‘Die Holy?’

‘Ik ben blij dat u eindelijk mijn naam hebt onthouden, dokter. Ik heb iets interessants gevonden in de flat waar Andrew Kensington dood is aangetroffen. Ik moet hem zien, dat wil zeggen, ik moet de kleren zien die hij aanhad toen hij stierf. Jullie hebben die toch nog steeds, nietwaar?’

‘Ja, maar...’

‘Over een halfuur bij het lijkenhuis.’

‘Mijn beste meneer Holy, ik snap werkelijk niet...’

‘Laat ik het niet hoeven te herhalen, dokter. Geschorst worden als arts, schadevergoedingsclaims van nabestaanden, krantenkoppen... moet ik doorgaan?’

‘Ik haal het toch niet in een halfuur.’

‘Er is weinig verkeer om deze tijd, dokter. Ik heb het gevoel dat u het haalt.’

McCormack ging het kantoor binnen, sloot de deur achter zich en liep naar het raam. Het wisselvallige zomerweer van Sydney verloochende zich niet, het had de hele nacht geregend. McCormack was al wat ouder, en was zo zoetjesaan begonnen tegen zichzelf te praten als hij alleen was.

Over het algemeen ging het om kleine, simpele beschouwingen waarvan hij betwijfelde of ze anderen interesseerden. Bijvoorbeeld: ‘Tja, het ziet er niet naar uit dat het vandaag nog zal opklaren, jaja.’ Hij balanceerde op zijn hakken en keek uit over zijn stad. Of: ‘Alweer de eerste vandaag, jajaja.’

Pas toen hij zijn jas ophing in de kast achter het bureau, vielen hem de geluiden die van de bank kwamen op. Er was een man bezig overeind te krabbelen van liggende naar zittende stand.

‘Holy?’ zei McCormack verbluft.

‘Het spijt me, Sir. Ik hoop dat het goed is dat ik uw bank heb geleend...’

‘Hoe ben je hier binnengekomen?’

‘Het is me niet meer gelukt mijn toegangspasje in te leveren, dus de nachtportier heeft me binnengelaten. De deur naar uw kantoor stond open, en aangezien ik met u wil praten, ben ik hier binnengewipt.’

‘Je hoort in Noorwegen te zijn. Je chef heeft gebeld. Je ziet er vreselijk uit, Holy.’

‘Wat hebt u gezegd, Sir?’

‘Dat het zou kunnen dat je blijft tot Kensingtons begrafenis. Als vertegenwoordiger van Noorwegen.’

‘Maar hoe...’

‘Je had je nummer aan de luchtvaartmaatschappij gegeven, dus toen zij een halfuur voor vertrek belden omdat je nog niet was opgedoken, snapte ik hoe de vork in de steel zat. Een telefoontje naar het Crescent Hotel, waar ik een vertrouwelijk gesprek had met de hoteldirectie, verklaarde de rest. We hebben tevergeefs geprobeerd je te pakken te krijgen. Ik weet hoe het is, Holy, en ik stel voor dat we er geen drukte over maken. Iedereen weet dat dit als reactie op zo’n zaak niet ongewoon is. Het belangrijkste is nu dat je jezelf teruggevonden hebt en dat we je in een vliegtuig krijgen.’

‘Hartelijk dank, Sir.’

‘Geen probleem. Ik zal mijn secretaresse vragen met de luchtvaartmaatschappij te bellen.’

‘Nog een paar dingen voordat u dat doet, Sir. We hebben wat werk verricht vannacht, en de definitieve resultaten komen pas als de jongens van de technische recherche het allemaal gecheckt hebben, maar ik ben vrij zeker van het resultaat, Sir.’

De oude ventilator had het, het smeren ten spijt, eindelijk begeven en was verruild voor een grote, nieuwe en bijna geluidloze. Harry constateerde dat de wereld ondanks zijn afwezigheid doorging.

Van de aanwezigen kenden alleen Wadkins en Yong de details nog niet, maar Harry begon toch vanaf het begin.

‘We hebben er niet bij nagedacht toen we Andrew vonden, omdat het op klaarlichte dag was. Ik heb er ook niet direct over nagedacht toen ik het tijdstip van de dood wist. Pas later drong het tot mij door dat het licht uit was toen we in Rechtnagels flat kwamen. Als het zo gegaan was als we tot nu toe hebben aangenomen, dan is dus het volgende gebeurd: Andrew heeft door middel van het knopje op de muur naast de kamerdeur het licht uitgedaan, stommelde op de tast en onder invloed van heroïne naar een wankele stoel, in een kamer die om twee uur ’s nachts natuurlijk pikdonker is, is daar opgeklauterd en heeft het snoer boven zich gepakt.’

In de stilte die nu volgde, werd duidelijk dat het zelfs met de nieuwste technologie moeilijk is een airconditioning te maken die geen hoogst irritant geluid produceert, hoe zacht dat ook moge zijn.

‘Dat klinkt vreemd, ja,’ zei Wadkins. ‘Misschien was het niet aardedonker, misschien verlichtten straatlantaarns of een ander licht ’s nachts de kamer.’

‘Lebie en ik waren daar vannacht om twee uur om het te controleren. Het was aardedonker in de kamer.’

‘Kan het licht niet zijn aan geweest toen jullie binnenkwamen zonder dat jullie het hebben gemerkt?’ vroeg Yong. ‘Het was immers klaarlichte dag. Iemand van de politie kan het licht hebben uitgedaan.’

‘We hebben Andrew met een mes losgesneden,’ zei Lebie. ‘Ik wilde geen elektrische schok hebben, dus ik heb gecontroleerd of het licht uit was.’

‘Oké,’ zei Wadkins. ‘Laten we aannemen dat hij zich liever in het donker wilde ophangen, dan is Kensington gewoon een beetje een vreemd figuur, what else is new?’

‘Maar hij heeft zich niet in het donker opgehangen,’ zei Harry.

McCormack schraapte achter in de kamer zijn keel.

‘Dit vonden we in de flat van Rechtnagel,’ zei Harry en hij hield een gloeilamp omhoog. ‘Zien jullie die bruine vlek hier? Dat is verbrande en vastgekleefde kunstzijde.’ Hij hield een wit kledingstuk omhoog. ‘En hier zien jullie het overhemd dat Andrew aanhad toen we hem vonden. Kreukvrij. Zestig procent kunstzijde. Kunstzijde smelt bij een temperatuur van tweehonderdzestig graden Celsius. Een gloeilamp haalt circa vierhonderdvijftig graden aan de buitenkant. Zien jullie deze bruine vlek op het borstzakje? Daar raakte de gloeilamp het overhemd toen we hem vonden.’

‘Imponerende kennis van de fysica, Holy,’ zei Wadkins. ‘Ben benieuwd wat jij denkt dat er is gebeurd.’

‘Er zijn twee mogelijkheden,’ zei Harry. ‘Iemand kan voor ons binnen geweest zijn, heeft Andrew zien hangen, deed het licht uit en vertrok. Het probleem is dat de enige twee geregistreerde sleutels van de flat gevonden zijn bij Otto en Andrew.’

‘De flat heeft een knipslot, of niet?’ zei Wadkins. ‘Misschien heeft deze persoon zelf de deur geopend en de sleutel in de zak van An... Nee, dan had Andrew niet binnen kunnen komen.’

Wadkins kleurde een beetje.

‘Je kunt toch een punt hebben,’ zei Harry. ‘Mijn theorie is dat Andrew helemaal geen sleutel had van de flat, maar dat hij is binnengelaten door een andere persoon die daar al was of die gelijktijdig met Andrew aankwam, iemand die de tweede sleutel had. Deze persoon was erbij toen Andrew stierf. Daarna stopte hij de sleutel in Andrews zak, zodat het zou lijken of hij zichzelf had binnengelaten. Dat de sleutel niet aan het sleutelrekje hing, samen met de andere sleutels, wijst daarop. Toen heeft hij het licht uitgedaan, de deur in het slot getrokken en is weggegaan.’

Het werd stil.

‘Wil je zeggen dat Andrew Kensington is vermoord?’ vroeg Wadkins. ‘En zo ja, hoe dan?’

‘Ik denk dat Andrew eerst werd gedwongen een heroïneshot te nemen, een overdosis, waarschijnlijk met een pistool op zijn hoofd gericht.’

‘Waarom kan hij die niet zelf hebben genomen voordat hij daar kwam?’ vroeg Yong.

‘Ten eerste geloof ik niet dat zo’n beheerste, geroutineerde gebruiker als Andrew ineens bij een tegenslag een overdosis neemt. Ten tweede had Andrew zelf niet voldoende dope over voor een overdosis.’

‘Maar waarom werd hij opgehangen?’

‘Een overdosis geven is geen exacte wetenschap. Het is niet altijd eenvoudig te zeggen hoe een verslaafd lichaam zal reageren. Misschien had hij net lang genoeg geleefd tot iemand hem had gevonden. Het punt was eerder om hem zo te verdoven dat hij geen weerstand zou bieden als hij op een stoel werd gezet en de elektriciteitsdraad rond zijn nek kreeg. À propos, de elektriciteitsdraad. Lebie?’

Lebie manoeuvreerde de tandenstoker met een beetje lip- en tonggymnastiek naar een mondhoek.

‘We hebben de jongens van de technische recherche de elektriciteitsdraad laten controleren. Elektriciteitsdraden die aan het plafond hangen worden zelden schoongemaakt, nietwaar, en we dachten dat het eenvoudig moest zijn afdrukken te vinden. Maar de draad was schoon als... eh...’

Lebie gebaarde met zijn hand.

‘Als iets wat enorm schoon is?’ stelde Yong behulpzaam voor.

‘Inderdaad. De enige afdrukken die we vonden, waren die van onszelf.’

‘Het is onwaarschijnlijk dat Andrew de draad afveegde voordat hij zich ophing,’ dacht Wadkins hardop, ‘en zijn hoofd door de lus werkte zonder zijn handen te gebruiken, daarom moet dus iemand anders dat voor hem hebben gedaan. Is dat wat je wilt zeggen?’

‘Zo ziet het eruit, chef.’

‘Maar als die kerel zo slim is als jullie denken, waarom doet hij dan het licht uit als hij weggaat?’ Wadkins spreidde zijn armen en keek de tafel rond.

‘Omdat,’ zei Harry, ‘hij dat automatisch doet, zonder erbij na te denken. Zoals mensen doen als ze hun eigen flat verlaten. Of een flat waarvan ze de sleutel hebben en waar ze gewend zijn te komen en gaan wanneer ze willen.’

Harry leunde achterover in zijn stoel. Hij zweette als een otter en wist niet hoe lang hij het nog volhield zonder drank.

‘Ik geloof dat de man naar wie we op zoek zijn Otto Rechtnagels heimelijke minnaar is.’

Lebie ging naast Harry in de lift staan.

‘Op weg naar de lunch?’ vroeg hij.

‘Dat was ik van plan,’ antwoordde Harry.

‘Er iets op tegen dat ik meega?’

‘Helemaal niet.’

Lebie was prima gezelschap als je niet te veel wilde praten.

Ze vonden een tafel bij Southern in Market Street. Harry bestelde een Jim Beam. Lebie keek op van de menukaart.

‘Geef ons twee barramundisalades, zwarte koffie en vers, wit brood.’

Harry keek Lebie verbaasd aan.

‘Bedankt, maar ik geloof dat ik voorlopig niets hoef,’ zei hij tegen de kelner.

‘Doe maar wat ik gezegd heb,’ zei Lebie lachend. ‘Mijn vriend bedenkt zich wel als hij de barramundisalade hier heeft geproefd.’

De kelner verdween en Harry keek naar Lebie. Hij had beide handen met gespreide vingers op tafel gelegd en keek van de ene hand naar de andere alsof hij het verschil probeerde te vinden.

‘Toen ik jong was, heb ik langs de kust naar Cairnes gelift, langs The Great Barrier Reef,’ zei hij tegen de gladde ruggen van zijn handen. ‘In een pension voor backpackers ontmoette ik twee Duitse meisjes die op wereldreis waren. Ze hadden een auto gehuurd, kwamen helemaal uit Sydney gereden en vertelden uitvoerig over alle plaatsen waar ze waren geweest, hoe lang en waarom ze daar geweest waren en hoe ze de rest van de tocht gepland hadden. Het was overduidelijk dat ze niet veel aan het toeval hadden overgelaten. Het komt misschien door de Duitse volksaard. Dus toen ik hun vroeg of ze kangoeroes op hun tocht hadden gezien, lachten ze minzaam en verzekerden me dat dat natuurlijk al was doorgestreept op hun lijst “daar-geweest-dat-gedaan”. “Zijn jullie gestopt om ze eten te geven?” vroeg ik, maar toen keken ze eerst elkaar verbaasd aan en toen mij: “Aber no!”

“Why not? They are quite cute, you know.”

“Aber, zey were dead!”’

Harry was zo verbluft over Lebie’s lange monoloog dat hij vergat te lachen. Kangoeroes die de weg op lopen zijn een bekend verkeersprobleem in Australië, en iedereen die een eindje buiten de steden heeft gereden, heeft de kadavers langs de wegkant zien liggen.

De kelner kwam en zette het glas voor Harry neer. Lebie keek ernaar.

‘Eergisteren zag ik een meisje dat er zo lief uitzag dat ik zin kreeg haar over haar wang te strelen en iets aardigs tegen haar te zeggen. Ze was iets ouder dan twintig, droeg een blauwe jurk en had blote benen. Aber, she was dead. Zoals je begrijpt, was ze blond, was ze verkracht en had ze blauwe plekken in haar hals van het wurgen.

En vannacht droomde ik dat deze lijken van onbegrijpelijk jonge en betekenisloos mooie meisjes de greppels vulden langs de wegen in heel Australië, van Sydney tot Cairnes, van Adelaide tot Perth, van Darwin tot Melbourne. En dat allemaal om één reden. Dat we onze ogen hebben gesloten omdat we de waarheid niet konden verdragen. Dat we niet genoeg hebben gedaan. Dat we onszelf hebben toegestaan zwak en menselijk te zijn.’

Harry begreep waar Lebie naartoe wilde. De kelner kwam met de vis.

‘Jij bent degene die het dichtst bij hem is gekomen, Harry. Jij hebt je oor te luisteren gelegd op de grond, en jij kunt wellicht de trillingen herkennen van zijn voetstappen als hij weer nadert. Er zullen altijd honderd goede redenen zijn om je vol te laten lopen, maar als je ligt te kotsen op een hotelkamer, help je niemand verder. Hij is niet menselijk. Dus kunnen wij ook niet menselijk zijn. We moeten volhouden, alles weerstaan.’

Lebie vouwde zijn servet uit. ‘Maar nu moeten we eten.’

Harry zette het whiskyglas tegen zijn lippen en keek naar Lebie terwijl hij het langzaam leegde. Toen zette hij het lege glas op tafel, maakte een grimas en pakte vork en mes. De rest van de maaltijd verliep in stilte.

Harry moest lachen toen hij hoorde dat Wadkins Yong op pad had gestuurd om de dikke buurvrouw van Otto Rechtnagel te ondervragen.

‘We mogen hopen dat ze niet op hem gaat zitten,’ zei Lebie.

Harry en Lebie reden over King’s Cross, waar Harry uitstapte.

‘Bedankt, Sergej. Ik geloof zoals gezegd dat het het beste is dat ik vanaf hier alleen verder ga.’

Lebie tikte tegen zijn denkbeeldige pet en verdween.

Sandra stond op haar gebruikelijke plek. Ze herkende hem pas toen hij vlak voor haar stond.

‘Nog bedankt,’ zei ze en haar ogen stonden afwezig en hadden kleine pupillen.

Ze gingen naar Beef & Bourbon, waar de kelner direct kwam aansnellen en een stoel voor haar naar achteren schoof.

Harry vroeg wat Sandra wilde hebben en bestelde een cola en een dubbele whisky.

‘Jezus, ik dacht dat hij me eruit wilde gooien,’ zei ze opgelucht.

‘Ik ben een soort stamgast,’ legde Harry uit.

‘Hoe gaat het met je vriendin?’

‘Birgitta?’ Harry aarzelde even. ‘Ik weet het niet. Ze wil niet met me praten. Belabberd, hoop ik.’

‘Waarom hoop je dat het belabberd met haar gaat?’

‘Ik hoop dat ze toch van me houdt.’

Sandra lachte hees.

‘En hoe gaat het met jou, Harry Holy?’

‘Belabberd.’ Harry lachte triest. ‘Maar het is mogelijk dat ik me een beetje beter zal voelen als ik een moordenaar te pakken krijg.’

‘En daarmee kan ik je helpen, denk je?’ zei ze, een sigaret opstekend. Haar gezicht was zo mogelijk nog bleker dan de laatste keer en haar ogen waren roodomrand.

‘We lijken op elkaar,’ zei Harry en hij wees op het spiegelbeeld in de vuile ruit naast hun tafel.

Sandra zei niets.

‘Ik herinner me, hoewel niet helemaal scherp, dat Birgitta je tas op het bed gooide en dat de inhoud eruit viel. Ik dacht eerst dat je een pekinees in je tas had.’ Harry pauzeerde even. ‘Zeg eens, wat moet je eigenlijk met een blonde pruik?’

Sandra keek uit het raam. Dat wil zeggen, ze keek in het raam, misschien naar hun spiegelbeeld.

‘Een klant heeft hem voor me gekocht. Hij wil dat ik hem opzet wanneer hij bij me is.’

‘Wie is...’

Sandra schudde haar hoofd. ‘Vergeet het, Harry. Ik zeg het niet. Er zijn niet veel regels in mijn beroep, maar je mond houden over je klanten is er één. En dat is een goede regel.’

Harry zuchtte.

‘Je bent bang,’ zei hij.

Sandra’s ogen schoten vuur.

‘Probeer het niet, Harry. Er valt hier niets te halen, oké?’

‘Je hoeft me niet te vertellen wie het is, Sandra. Ik weet het. Ik wilde alleen eerst checken of je bang was om het me te vertellen.’

‘“Ik weet het,”’ citeerde Sandra hem, duidelijk nijdig. ‘En hoe weet je het dan?’

‘Ik zag een steen uit je tas rollen, Sandra. Die groene kristalsteen. Ik herkende hem door het sterrenbeeld dat erop geschilderd was. Hij heeft je die steen gegeven. Hij komt uit zijn moeders boetiek, The Crystal Castle.’

Ze keek hem aan met grote, donkere ogen. De rode mond was vertrokken in een lelijke grimas. Harry legde voorzichtig een hand op haar arm.

‘Waarom ben je zo bang voor Evans White, Sandra? Waarom wil je hem niet aan ons geven?’

Sandra trok haar arm terug. Ze draaide haar gezicht weer naar het raam. Harry wachtte. Ze snoof, en Harry reikte haar een zakdoek aan die hij om onbegrijpelijke redenen in zijn zak had.

‘Weet je, er zijn, behalve jij, meer mensen met wie het belabberd gaat,’ fluisterde ze na een poosje. Haar ogen waren nog roder toen ze zich naar hem omdraaide.

‘Weet je wat dit is?’ Ze trok de mouw van haar jurk op en toonde hem een witte onderarm met rode, geïrriteerde plekken, sommige met korsten.

‘Heroïne?’ vroeg Harry.

‘Sneeuw. Morfine,’ zei Sandra. ‘Er zijn er niet zoveel in Sydney die dat in het assortiment hebben, want de meesten eindigen toch met heroïne. Maar ik ben allergisch voor heroïne. Mijn lichaam verdraagt het niet. Ik heb het één keer geprobeerd, toen ben ik bijna doodgegaan. Dus mijn gif is morfine. En het laatste jaar is er slechts één persoon op King’s Cross die in staat is mij de benodigde hoeveelheid te verschaffen. En ik betaal hem door een soort rollenspel op te voeren. Ik schmink me en zet een blonde pruik op. Mij best, het kan me niet verdommen welke kick hij daarvan krijgt, zolang ik de mijne maar krijg! Bovendien zijn er ziekere geesten dan degenen die willen dat je je kleedt als hun moeder.’

‘Moeder?’ vroeg Harry.

‘Ik geloof dat hij zijn moeder haat. Of meer dan normaal van haar houdt. Eén van de twee, ik weet het niet zeker, hij wil er niet over praten en, de goden mogen me halen, ik ook niet!’ Ze lachte hol.

‘Waarom denk je dat hij haar haat?’ vroeg hij.

‘De laatste keren was hij wat ruwer dan anders,’ zei Sandra. ‘Hij heeft me een paar blauwe plekken bezorgd.’

‘Wurgplekken?’ vroeg Harry.

Sandra schudde haar hoofd.

‘Hij heeft het één keer geprobeerd. Dat was een dag nadat de krant over dat Noorse meisje had bericht, dat ze was gewurgd. Hij legde alleen zijn handen rond mijn nek en zei me rustig te blijven liggen en niet bang te zijn. Ik heb er later niet meer aan gedacht.’

‘Waarom niet?’

Sandra haalde haar schouders op.

‘Mensen worden beïnvloed door wat ze lezen en zien. Geïnspireerd. Bijvoorbeeld toen 9½ Weeks hier in de bioscoop draaide. Plotseling waren er een heleboel klanten die wilden dat we naakt rondkropen terwijl zij vanuit een stoel toekeken.’

‘Rotfilm,’ zei Harry. ‘Wat gebeurde er?’

‘Hij legde zijn handen rond mijn nek en liet zijn duimen over mijn strottenhoofd gaan. Niet gewelddadig. Maar ik trok de pruik af en zei dat ik niet wilde meedoen aan dit spel. Hij kwam weer bij zijn positieven en zei dat dat goed was. Dat het hem gewoon was overkomen. Dat het niets betekende.’

‘En je geloofde hem?’

Sandra haalde haar schouders op.

‘Je weet niet hoe een beetje afhankelijkheid je kan beïnvloeden in de manier waarop je naar dingen kijkt,’ zei ze en ze sloeg de laatste slok whisky achterover.

‘Niet?’ zei Harry en hij keek misprijzend naar het flesje cola dat nog steeds onaangeroerd voor hem stond.

McCormack trommelde ongeduldig met zijn vingers. Harry zweette, hoewel de ventilator op volle toeren draaide. Otto Rechtnagels dikke buurvrouw had veel te vertellen gehad. Veel te veel. Helaas was niets wat ze te vertellen had interessant geweest. Zelfs Yong leek problemen gehad te hebben om zich in haar onaangename gezelschap als goed publiek te gedragen.

‘Fat ass,’ antwoordde hij lachend toen Wadkins vroeg welke indruk hij van haar had gekregen.

‘Nog nieuws over het meisje in Centennial Park?’ vroeg McCormack.

‘Niet echt,’ zei Lebie. ‘Maar we hebben wel ontdekt dat ze niet het braafste meisje van de wereld was: ze gebruikte speed en was net begonnen te werken in een stripteaseclub op King’s Cross. Ze was op weg naar huis toen ze werd vermoord. We hebben twee getuigen die menen dat ze haar het park in hebben zien gaan.’

‘Nog meer?’

‘Voorlopig niet, Sir.’

‘Harry,’ zei McCormack en hij veegde het zweet af. ‘Vertel ons je theorie.’

‘De nieuwste,’ mompelde Wadkins net hard genoeg zodat iedereen het kon horen.

‘Nou,’ begon Harry, ‘we hebben nooit de getuige gevonden die Evans White in Nimbin heeft gezien op de dag dat Inger Holter werd gedood. We weten nu dat White meer dan normaal geïnteresseerd is in blonde vrouwen. Hij heeft een instabiele jeugd gehad en het zou interessant kunnen zijn te weten wat voor soort relatie hij met zijn moeder heeft. Hij heeft nooit vast werk of een vaste verblijfplaats gehad en het is daarom moeilijk geweest om zijn gedragingen te volgen. Het is niet helemaal onmogelijk dat hij in het geniep een verhouding had met Otto Rechtnagel, en het is ook niet ondenkbaar dat hij Otto gevolgd is op zijn tournee, misschien een hotelkamer heeft gehuurd, en zijn slachtoffers heeft gevonden waar ze optraden. Maar dit is dus allemaal theorie.’

‘Misschien is Otto Rechtnagel de seriemoordenaar,’ zei Wadkins.

‘Misschien zijn Rechtnagel en Kensington door iemand anders gedood, iemand die niets met de andere moorden te maken heeft.’

‘Centennial Park,’ zei Lebie. ‘Dat was onze seriemoordenaar. Ik verwed er alles onder wat ik bezit. Niet dat ik nu zoveel te verliezen heb...’

‘Lebie heeft gelijk,’ zei Harry. ‘Hij loopt nog steeds ergens vrij rond.’

‘Oké,’ zei McCormack. ‘Het valt me op dat onze vriend Holy termen is gaan gebruiken als “niet onmogelijk” en “niet ondenkbaar” wanneer hij zijn theorieën ontvouwt, en dat kan verstandig zijn. Aan zelfverzekerdheid hebben we niets. Bovendien moet het voor iedereen duidelijk zijn dat we met een erg intelligente man te maken hebben. En een die erg zeker is van zichzelf. Hij kookte de antwoorden voor waarnaar we op zoek waren, gaf ons de moordenaar op een presenteerblaadje en rekent erop dat we met deze antwoorden genoegen zullen nemen. Dat we de zaak als opgelost beschouwen omdat de schuldige de hand aan zichzelf heeft geslagen. Toen hij naar Kensington wees, wist hij natuurlijk dat we ervoor zouden kiezen de zaak in de doofpot te stoppen, hetgeen erg slim is, dat moet gezegd.’

McCormack keek naar Harry toen hij dat laatste zei.

‘Door de zaak in de doofpot te stoppen, moesten we ook een punt zetten achter verder onderzoek. Ons voordeel is dat hij denkt dat hij veilig is. Mensen die zich veilig wanen zijn vaak onvoorzichtig. Nu is het onderhand tijd dat we besluiten hoe we het nu verder gaan aanpakken. We hebben een nieuwe verdachte en we hebben geen behoefte aan een nieuwe blunder. Het probleem is dat als we te veel met water spatten, we het risico lopen de grote vis te verjagen. We moeten een standbeeld worden, helemaal stilstaan, totdat we de grote vis helder en duidelijk onder ons zien, zo duidelijk dat er geen vergissing mogelijk is en zo dichtbij dat we niet kunnen blunderen. Dan pas, alleen dán, kunnen we de harpoen gooien.’

Hij keek rond. Iedereen stemde in met het onomstotelijke gezonde verstand van de chef.

‘En om dat voor elkaar te krijgen, moeten we defensief werken, stil en systematisch,’ zei McCormack.

‘Niet mee eens,’ zei Harry.

De anderen draaiden zich naar hem om.

‘Er bestaat namelijk ook nog een andere methode om vis te vangen zonder te spatten,’ zei Harry. ‘Een snoer en een haak met aas waarin hij naar onze overtuiging gegarandeerd zal bijten.’

De wind blies stofwolken op die over het grindpad wervelden, over het lage stenen muurtje rond het kerkhof en naar het groepje. Harry moest zijn ogen dichtknijpen om ze niet vol stof te krijgen, en de wind kreeg vat op rokken en jaspanden, zodat het er van een afstand uitzag of de aanwezigen op het graf van Andrew Kensington dansten.

‘Verduivelde wind,’ fluisterde Wadkins tijdens de grafrede van de dominee.

Harry bleef staan denken aan de woorden van Wadkins en hoopte dat hij het verkeerd had. Het was natuurlijk niet goed te zeggen welke bestemming de wind had, maar hij had het in ieder geval druk met zijn boodschap. En als hij hier was om Andrews ziel mee te nemen, kon niemand zeggen dat hij zijn werk lichtvaardig opvatte. De psalmboeken en het groene doek waarop de aarde van het graf was gegooid, klapperden in de wind, en de mensen die geen hoed moesten vasthouden, zagen kunstige kapsels en andere kunstgrepen de vernieling in gaan.

Harry hoorde de dominee niet, maar keek met samengeknepen ogen naar de andere kant van het graf. Birgitta’s haar stond als een geweldige, rode steekvlam omhoog. Ze ontmoette zijn blik, uitdrukkingsloos. Een oude, grijze en bevende vrouw zat op een stoel met een stok op haar schoot. Haar huid was geel, en de ouderdom kon haar uitgesproken Engelse paardengezicht niet verhullen. De wind had haar hoed een beetje scheef gezet. Harry had op een gegeven moment begrepen dat ze Andrews pleegmoeder was, maar ze was zo oud en gebrekkig dat ze nauwelijks Harry’s condoleance voor de kerk had opgemerkt, ze had slechts geknikt terwijl ze mompelend een onverstaanbare zin had herhaald. Achter haar stond een kleine, zwarte en bijna onzichtbare vrouw met aan iedere hand een meisje.

De dominee gooide op lutherse wijze aarde op het graf. Harry had zich vooraf laten vertellen dat Andrew lid was van The Church of England, die, samen met de katholieke kerk, overduidelijk de grootste was in Australië. Maar Harry, die in zijn leven slechts naar twee begrafenissen was geweest, zag geen wezenlijk verschil met de Noorse kerk. Zelfs het weer was hetzelfde. Toen ze zijn moeder hadden begraven, joegen sombere, blauwgrijze wolken over Vestre Gravlund, maar ze hadden het gelukkig te druk gehad om hun lading op hen te lossen. De zon had geschenen toen ze Ronny hadden begraven. Maar toen lag Harry met dichtgetrokken gordijnen in het ziekenhuis omdat hij hoofdpijn kreeg van het licht. Net als vandaag bestond de menigte tijdens de begrafenis vooral uit politiemensen. Misschien hadden ze aan het eind ook dezelfde psalm gezongen: Nearer, my God, to Thee!

De menigte ging uiteen. Men begon naar de auto’s te lopen en Harry bleef vlak achter Birgitta lopen. Ze hield in zodat hij naast haar kon lopen.

‘Je ziet er ziek uit,’ zei ze zonder op te kijken.

‘Je weet niet hoe ik eruitzie als ik ziek ben,’ zei hij.

‘Zie je er niet ziek uit als je ziek bent?’ vroeg ze. ‘Toch zeg ik dat je er ziek uitziet. Bén je ziek?’

Er kwam een windvlaag en Harry’s stropdas lag dwars over zijn gezicht.

‘Ik ben misschien wel een beetje ziek,’ zei hij. ‘Niet érg ziek. Je ziet eruit als een kwal met al dat haar wapperend in... mijn gezicht.’ Harry trok een rode haar uit zijn mond.

Birgitta lachte.

‘Wees blij dat ik geen jelly box-fish ben,’ zei ze.

‘Jelly-wat?’ zei Harry.

‘Jelly box-fish,’ zei Birgitta. ‘Dat is een kwal die hier in Australië voorkomt. Die is tamelijk gevaarlijk, mag je wel zeggen...’

‘Jelly box-fish?’ hoorde Harry een bekende stem achter zich zeggen. Hij draaide zich om. Het was Toowoomba.

‘How are you?’ zei Harry en hij legde in het Engels uit dat het haar van Birgitta dat in zijn gezicht blies tot deze associatie had geleid.

‘Nou, als het een jelly box-fish was geweest, dan waren er nu rode strepen in je gezicht gekomen en zou je geschreeuwd hebben als een geslagen man,’ zei Toowoomba. ‘En een paar seconden later zou je ineengezakt zijn, het gif zou je ademhalingsorganen hebben verlamd, je zou ademnood hebben gekregen, en als je niet ogenblikkelijk hulp had gekregen, was je een uiterst pijnlijke dood gestorven.’

Harry hield zijn handen afwerend voor zich.

‘Bedankt, maar er was genoeg dood vandaag, Toowoomba.’

Toowoomba knikte. Hij was gekleed in een zwartzijden smoking met vlinderstrik. Hij zag Harry’s blik.

‘Dit is het enige wat ik heb dat op een pak lijkt. Bovendien heb ik het van hem geërfd.’

Hij gebaarde met zijn hoofd naar het graf.

‘Niet nu, maar een paar jaar geleden,’ voegde hij eraan toe. ‘Andrew zei dat hij eruit was gegroeid. Onzin, natuurlijk. Hij wilde het niet toegeven, maar ik wist dat hij het indertijd had gekocht voor het banket na de Australische kampioenschappen. Hij hoopte zeker dat de smoking bij mij mocht meemaken wat hij bij hem nooit heeft mogen meemaken.’

Ze liepen over het grindpad terwijl de auto’s langzaam voorbij gleden.

‘Mag ik je een persoonlijke vraag stellen, Toowoomba?’ zei Harry.

‘Ik geloof het wel,’ zei Toowoomba.

‘Waar gaat Andrew heen?’

‘Wat bedoel je?’

‘Geloof je dat zijn ziel naar boven of naar beneden gaat?’

Toowoomba zag er ernstig uit.

‘Ik ben een eenvoudig mens, Harry. Ik weet niet zoveel van zulke dingen en ik weet niet zoveel over zielen. Maar ik weet een paar dingen over Andrew Kensington en als er daarboven iets is en als ze daar mooie zielen willen hebben, dan hoort zijn ziel daar thuis.’ Toowoomba’s gezicht lichtte op. ‘Maar als er beneden iets is, dan denk ik dat hij daar zou willen zijn. Hij had een hekel aan saaie plaatsen.’

Ze grinnikten zacht.

‘Maar aangezien dit een persoonlijke vraag is, Harry, zal ik je een persoonlijk antwoord geven. Ik geloof dat de voorvaderen van Andrew en mij een punt hadden. Ze hadden een nuchtere kijk op de dood. Weliswaar geloofden veel stammen in een leven na de dood. Sommigen geloofden in reïncarnatie, dat de ziel van mensenleven naar mensenleven gaat, en sommigen geloofden dat de ziel als een geest kon rondwaren. Bij een paar stammen geloofde men dat de doden als sterren aan het hemelgewelf te zien zijn. En ga zo maar door. Maar het gemeenschappelijke was dat ze geloofden dat mensen vroeg of laat, na al deze stadia, echt doodgingen, een onherroepelijke, definitieve dood. En dan was het gebeurd. Dan werd je een hoop met een steen en was je gewoon weg. Op de een of andere manier vind ik die gedachte plezierig. Zulke eeuwigheidsperspectieven maken je een beetje onzeker, vind je niet?’

‘Het lijkt erop dat Andrew je meer heeft nagelaten dan zijn smoking, dat vind ik tenminste,’ zei Harry.

Toowoomba lachte.

‘Is dat zo duidelijk te horen?’ zei hij.

‘His master’s voice,’ zei Harry. ‘De man had dominee moeten worden.’

Ze stopten bij een kleine, stoffige auto die duidelijk van Toowoomba was.

‘Luister, Toowoomba,’ zei Harry in een opwelling. ‘Het kan zijn dat ik iemand nodig heb die Andrew kende. De manier waarop hij dacht. Waarom hij deed zoals hij deed.’

Hij keek op en hun blikken kruisten elkaar.

‘Ik geloof dat iemand Andrew heeft vermoord,’ zei Harry.

‘Bullshit!’ zei Toowoomba heftig. ‘Dat geloof je niet, je wéét het! Iedereen die Andrew kende weet dat hij nooit vrijwillig van een feestje vertrok. En voor hem was het leven het grootste feest. Ik ken niemand die meer op het leven gesteld was dan hij. Afgezien van wat het met hem deed. Als hij er klaar voor was om eruit te stappen, dan had hij vroeger plenty aanleidingen en redenen.’

‘Dus we zijn het eens,’ zei Harry.

‘Je kunt me bijna altijd op dit nummer bereiken,’ zei Toowoomba en hij krabbelde iets op een luciferdoosje. ‘Dit is van mijn mobiele telefoon.’

Terwijl Toowoomba wegknetterde in zijn oude, witte Holden, bleven Birgitta en Harry staan. Toowoomba wilde naar het noorden en Harry had Birgitta voorgesteld dat ze zouden proberen een collega te vinden die hun een lift naar de stad zou kunnen geven. Maar het zag ernaar uit dat de meesten al waren vertrokken. Toen stopte er een prachtige, oude Buick voor hen. De chauffeur draaide het raampje naar beneden en stak een rood gezicht met een indrukwekkende neus naar buiten. De neus leek op een aardappel waarin andere aardappels gegroeid waren en was zo mogelijk nog roder dan de rest van het gezicht en had een fijn stelsel van dunne adertjes.

‘Moeten jullie naar de stad, mensen?’ vroeg de neus en hij bood hen aan in te stappen.

‘Mijn naam is Jim Connolly. Dit is mijn vrouw, Claudia,’ zei hij toen ze op de brede achterbank hadden plaatsgenomen. Een piepklein, donker gezicht met een stralende lach draaide zich op de stoel voor hen om. Ze zag er indiaans uit en was zo klein dat haar hoofd nauwelijks boven de rugleuning uit kwam.

Jim keek in de spiegel naar Harry en Birgitta.

‘Vrienden van Andrew? Collega’s?’

Hij loodste de slee voorzichtig over het grindpad terwijl Harry de situatie uitlegde.

‘Juist, dus jullie komen uit Noorwegen en Zweden. Dat is ver hiervandaan. Ja, ja, bijna iedereen in dit land komt uit verre streken. Neem Claudia bijvoorbeeld, zij komt uit Venezuela, waar al die missen vandaan komen zoals jullie weten. Hoeveel Miss Universe-titels hebben jullie, Claudia? Die van jou meegerekend. Hahaha.’ Hij lachte, waardoor zijn ogen in de rimpels rond zijn neusbrug verdwenen, en Claudia lachte mee.

‘Ik ben een Australiër,’ ging Jim verder. ‘Mijn bet-betovergrootvader kwam hier vanuit Ierland heen. Hij was een moordenaar en een dief. Hahaha. Wisten jullie dat de mensen vroeger niet graag wilden toegeven dat ze afstamden van de strafgevangenen, zelfs al was het meer dan tweehonderd jaar geleden? Maar ik ben er altijd trots op geweest. Zij zijn het geweest die samen met een groep matrozen en soldaten dit land hebben opgebouwd. And a fine country it is. We noemen het “the lucky country”. Ja, ja, dingen veranderen. Nu hoorde ik dat het statusverhogend is als je kunt aantonen dat je voorouders tot de strafgevangenen hoorden. Hahaha. Wat vreselijk van Andrew, niet?’

Jim was een verbale mitrailleur, en Harry en Birgitta konden er maar weinig zinnen tussen schieten voor hij het weer overnam. En hoe sneller hij sprak, hoe langzamer hij reed. Net als David Bowie op de oude cassettespeler van Harry. Toen hij jong was, had hij van vader een cassettespeler op batterijen gekregen waarin het bandje langzamer ging lopen als hij het geluid harder zette.

‘Andrew en ik hebben samen gebokst op Jim Chivers’ tournees. Wisten jullie dat Andrew nooit zijn neus heeft gebroken? Nooit, Sir, er is nooit iemand geweest die dat orgaan te pakken heeft kunnen nemen. Ze hebben van nature al behoorlijk platte neuzen, deze Aboriginals, dus misschien is er wel nooit iemand geweest die daaraan heeft gedacht. Vanbinnen was Andrew ongeschonden en goed. Ongeschonden hart en een ongeschonden neusbeen. Nou ja, zo ongeschonden als een hart kan zijn als je als pasgeborene door de overheid bent gekidnapt. Dat wil zeggen, het hart was niet ongeschonden meer na dat gedoe met de Australische kampioenschappen in Melbourne. Dat verhaal kennen jullie toch wel? Toen is hij veel kwijtgeraakt, logisch.’ Ze reden nu nog geen veertig.

‘Dat meisje van de kampioen, Campbell, was helemaal ondersteboven van Andrew, maar ze was kennelijk haar hele leven zo bloedmooi geweest dat ze geen ervaring had met een afwijzing. Was dat wel zo geweest, dan had alles heel anders kunnen gaan. Maar toen ze die avond in het hotel op de kamerdeur van Andrew klopte en hij haar vriendelijk verzocht op te hoepelen, toen pikte ze dat niet en ging ze linea recta naar haar vriend om te vertellen dat Andrew haar had lastiggevallen. Ze belden hem op zijn kamer en vroegen hem naar de keuken te komen. Er gaan nog steeds geruchten over het gevecht daar beneden. Andrews leven raakte daarna op een zijspoor. Maar zijn neus hebben ze nooit gekregen. Hahaha. Zijn jullie geliefden?’

‘Niet precies,’ kon Harry kalm zeggen.

‘Zo zien jullie er wel uit,’ zei Jim en hij keek naar hen in zijn spiegeltje. ‘Jullie weten het misschien zelf niet, maar hoewel jullie door de zwaarte van het moment er een beetje bedrukt uitzien, hebben jullie die gloed. Je moet het maar zeggen als ik me vergis, maar jullie zien er net zo uit als Claudia en ik toen we pas verliefd waren. Zo waren we de eerste twintig à dertig jaar. Hahaha. Nu zijn we alleen maar verliefd. Hahaha.’

Claudia keek met glinsterende ogen naar haar man.

‘Ik heb Claudia op een van de tournees ontmoet. Ze was een slangenmens. Ze kan zich vandaag de dag nog steeds als een envelop opvouwen. Dus ik begrijp niet wat ik moet met deze enorme Buick. Hahaha. Ik heb haar meer dan een jaar het hof gemaakt voordat ze zich door mij liet kussen. En later vertelde ze me dat ze al de eerste keer dat ze me zag verliefd op me werd. Maar dat was wel sensationeel, in aanmerking genomen dat deze neus al heel wat meer slaag had ontvangen dan Andrew in zijn hele leven. Maar dat ze een heel, lang en vreselijk mensenjaar zo afstandelijk heeft gedaan. Vrouwen slaan me af en toe met stomheid. Wat vind jij, Harry?’

‘Inderdaad,’ zei Harry. ‘Ik begrijp wat je bedoelt.’

Hij keek naar Birgitta. Ze glimlachte zwakjes.

Na drie kwartier nodig te hebben gehad voor een tochtje dat normaal twintig minuten kost, kwamen ze aan bij Town Hall, waar Harry en Birgitta bedankten voor de lift en uitstapten. Ook in de stad waaide het. Ze bleven staan in de rukwinden en wisten duidelijk niet wat ze moesten zeggen.

‘Een erg ongewoon stel,’ zei Harry.

‘Ja,’ zei Birgitta. ‘Ze zijn gelukkig.’

Een wervelwind rukte aan een boom in het park en Harry dacht dat hij een harige schaduw zag die zich naar een schuilplaats haastte.

‘Wat doen we nu?’ vroeg Harry.

‘Je gaat met me mee naar huis.’

‘Ja,’ zei Harry.

17 | Dode vliegen, terugbetaling en lokaas

Birgitta deed een sigaret tussen Harry’s lippen en stak die aan.

‘Verdiend,’ zei ze.

Harry dacht na. Hij voelde zich helemaal niet zo slecht. Hij trok het laken over zich heen.

‘Ben je verlegen?’ lachte Birgitta.

‘Ik hou gewoon niet van jouw wellustige blik,’ pareerde Harry. ‘Je weigert het wellicht te geloven, maar ik ben echt geen machine.’

‘Niet?’ Birgitta beet hem plagerig in zijn onderlip. ‘Je had me voor de gek kunnen houden. Dat zou wel...’

‘Zo, zo. Word je vulgair juist nu het leven zo wonderschoon is, liefje?’

Met haar hoofd op zijn borstkas kroop ze nog dichter tegen hem aan.

‘Je hebt me de rest van het verhaal beloofd,’ fluisterde ze.

‘Inderdaad.’ Harry inhaleerde diep. ‘Eens even zien. Dit is het begin. Op de middelbare school kwam er een nieuw meisje in de parallelklas. Ze heette Kristin, en het duurde slechts drie weken of zij en mijn beste vriend, Terje, die de witste tanden van de school had en gitaar speelde in een band, waren een officieel, geautoriseerd stel. Het probleem was alleen dat zij het meisje was op wie ik heel mijn leven had gewacht.’

Hij stopte.

‘Dus wat deed je?’ vroeg Birgitta.

‘Niets. Ik bleef wachten. In de tussentijd werd ik de vriend van Terje met wie zij zo graag over van alles en nog wat praatte. Bij wie ze haar hart kon uitstorten als het niet zo goed ging tussen hen, zonder te weten dat ik me in stilte verheugde en gewoon wachtte op het moment dat ik kon toeslaan.’

Hij grinnikte.

‘Heregod, wat haatte ik mezelf.’

‘Ik ben diep geschokt,’ mompelde Birgitta en ze streek hem liefkozend over zijn haar.

‘In hetzelfde weekend waarin Terje’s band moest spelen, nodigde een vriend de hele vriendenclub uit op de verlaten boerderij van zijn grootouders. We dronken zelfgemaakte wijn en later die nacht zaten Kristin en ik samen te praten op de sofa. Na een poosje besloten we op onderzoek uit te gaan in het grote huis en we gingen naar de zolder. De deur was op slot, maar Kristin vond een sleutel en maakte de deur open. We gingen op een dekbed in een veel te kort hemelbed naast elkaar liggen. Er lag een zwarte laag in de kuilen van het bed en ik schrok me rot toen ik zag dat het dode vliegen waren. Het moeten er duizenden geweest zijn. Ik zag haar gezicht vlak naast me, omkranst door dode vliegen op een wit kussen, badend in een blauwwit licht van de maan die groot en rond recht voor het raam stond en haar huid doorzichtig maakte.’

‘Bah!’ riep Birgitta steunend op een elleboog. Hij keek lang naar haar.

‘We spraken over van alles met elkaar. Lagen doodstil en luisterden naar niets. In de loop van de nacht reed er op de weg een auto voorbij: het licht van de koplampen gleed over het plafond en allerlei merkwaardige schaduwen slopen door de kamer. Twee dagen later maakte Kristin het uit met Terje.’

Hij ging op zijn zij liggen met zijn rug naar Birgitta toe. Ze kroop tegen hem aan.

‘Wat gebeurde er verder, Valentino?’

‘Kristin en ik begonnen elkaar in het geheim te ontmoeten. Totdat het niet langer verborgen gehouden kon worden.’

‘Hoe nam Terje het op?’

‘Tja. Af en toe reageren mensen geheel volgens het boekje. Terje zei tegen onze vrienden dat ze een keus moesten maken: hij of ik. Ik geloof dat je over een stemmenstrijd kunt spreken. In het voordeel van de jongen met de witste tanden van de school.’

‘Dat moet vreselijk geweest zijn. Was je eenzaam?’

‘Ik weet niet wat erger was. Of met wie ik het meeste medelijden had. Met Terje of mezelf.’

‘Jij en Kristin hadden in elk geval elkaar.’

‘Jazeker. Maar op de een of andere manier was de magie een beetje weg. De ideale vrouw was immers dood.’

‘Wat bedoel je?’

‘Ik had een vrouw gekregen die een man had verlaten voor zijn beste vriend.’

‘En voor haar was jij de man die zonder scrupules zijn beste vriend had gebruikt voor eigen gewin.’

‘Precies. En dat zou altijd tussen ons in blijven hangen. Onder het oppervlak weliswaar, maar toch smeulde het de hele tijd als een onuitgesproken, wederzijdse verachting. Alsof we beiden medeplichtig waren aan een weerzinwekkende moord.’

‘Oké, dus je moest genoegen nemen met een verhouding waarin niet alles perfect was. Welkom in de werkelijkheid!’

‘Begrijp het niet verkeerd. Ik geloof eigenlijk dat onze gemeenschappelijke zonden ons in velerlei opzichten dichter bij elkaar brachten. En ik geloof dat we een tijd werkelijk van elkaar hebben gehouden. Sommige dagen waren... perfect. Als waterdruppels. Als een mooi schilderij.’

Birgitta lachte.

‘Ik hou van je als je praat, Harry. Je ogen lijken te schitteren als je zulke dingen zegt. Alsof je daar weer bent. Verlang je er af en toe naar terug?’

‘Naar Kristin?’ Harry dacht na. ‘Het komt voor dat ik terugverlang naar de tijd die we samen hadden, maar Kristin? Mensen veranderen. De persoon naar wie ik terugverlang bestaat misschien niet meer. Mijn god, je verandert zelf immers ook. Als je eenmaal iets voor de eerste keer hebt meegemaakt, is het te laat, je kunt nooit meer het gevoel terugkrijgen dat je beleefde bij de eerste keer. Het is triest, maar zo is het gewoon.’

‘Zoals verliefd zijn voor de eerste keer?’ zei Birgitta stilletjes.

‘Zoals verliefd zijn... voor de eerste keer,’ zei Harry, haar over haar wang strelend. Toen haalde hij diep adem: ‘Ik moet je iets vragen, Birgitta. Een gunst.’

De muziek was oorverdovend hard en Harry moest zich naar hem toe buigen om te horen wat hij zei. Teddy vertelde over zijn nieuwe ster, Melissa, negentien jaar oud: ze was nu bezig de zaak op zijn kop te zetten, en Harry moest toegeven dat dat niet overdreven was.

‘Mondreclame. Dat is het belangrijkste, weet je,’ zei Teddy. ‘Je kunt adverteren en aan marketing doen zoveel je wilt, maar als puntje bij paaltje komt is er slechts één ding dat doet verkopen, en dat is mond-tot-mondreclame.’

En er was duidelijk mond-tot-mondreclame geweest, want voor het eerst in lange tijd was de club bijna vol. Na Melissa’s cowboy- en lassonummer stonden de mannen op de stoelen, en zelfs de vrouwelijke minderheid applaudisseerde beleefd. ‘Kijk,’ zei Teddy. ‘Het is niet omdat het geen klassiek stripteasenummer is, want God weet dat het dat wel is. We hebben wel zo’n tien meisjes gehad die precies hetzelfde nummer hebben gedaan zonder dat het publiek ook maar één keer met de ogen heeft geknipperd. De reden waarom dit anders is, komt door twee zaken: onschuld en inleving.’

Maar uit ervaring wist Teddy ook dat zulke populariteitsgolven helaas van voorbijgaande aard zijn. Dat kwam ten eerste doordat het publiek voortdurend op zoek is naar iets nieuws, en ten tweede doordat de branche de akelige gewoonte had zijn eigen kinderen op te eten.

‘Een goede striptease vergt enthousiasme, weet je,’ riep Teddy boven de discodreun uit. ‘Maar weinig meisjes lukt het om dat enthousiasme vast te houden, zo hard als zij moeten werken. Vier shows elke fucking dag, weet je. Ze beginnen zich te vervelen en vergeten het publiek. Ik heb het maar al te vaak gezien. Hoe populair ze ook zijn, een getraind oog kan zien wanneer een ster heeft afgedaan.’

‘Hoe dan?’

‘Nou. Het zijn danseressen, nietwaar? Ze moeten naar de muziek luisteren, zich inleven, weet je. Wanneer ze het een beetje “gehad hebben” en een fractie voor het ritme zitten, dan is dat niet, zoals je misschien zou verwachten, een teken dat ze overijverig zijn. Het is integendeel een teken dat ze er genoeg van hebben en snel klaar willen zijn. Bovendien korten ze vaak onbewust hun bewegingen in, zodat ze meer aankondigend dan volledig zijn. Het is net als met mensen die dezelfde mop te vaak hebben verteld: ze beginnen kleine, maar belangrijke dingen weg te laten, die je nou juist bij de clou laten lachen. Aan zulke dingen is moeilijk wat te doen, het is moeilijk om te liegen met je lichaam, en het besmet het publiek, weet je. Het meisje ziet het probleem, en om de show op te peppen, om te kunnen schitteren, neemt ze een paar glazen drank voordat ze het podium op gaat. Af en toe een beetje te veel. En dan...’ Teddy hield een vinger in zijn ene neusgat en snoof.

Harry knikte. Het verhaal klonk bekend.

‘Ze ontdekt het poeder dat haar in tegenstelling tot alcohol opkikkert, en waarvan ze bovendien heeft gehoord dat ze er slanker van wordt. Na een poosje moet ze er meer van hebben om de kick te krijgen die ze nodig heeft om iedere avond optimaal te kunnen presteren. Na een poosje moet ze het nemen om überhaupt een show te kunnen opvoeren. En na een poosje zal de werking afnemen: ze zal merken dat haar concentratievermogen vermindert en ze zal het joelende, dronken publiek gaan haten. Totdat ze op een avond van het podium af loopt. Razend en huilend. Ze maakt ruzie met de manager, neemt een week vakantie en komt terug. Maar ze ziet geen kans meer om net als vroeger de stemming aan te voelen, ze kan niet langer het innerlijk bewustzijn voeden dat haar hielp om de dingen juist te timen. De zaal loopt leeg en uiteindelijk is het tijd voor de straat en nieuw werk.’

Ja, Teddy wist wat voor vlees hij in de kuip had. Maar dat was nu allemaal nog ver weg. Nu was het van belang de koe te melken, en nu stond de koe op het podium met grote koeienogen en uiers die op knappen stonden en was waarschijnlijk, alles in aanmerking genomen, een heel gelukkige koe.

‘Je zou niet willen weten wie hier allemaal naartoe komt om onze nieuwe talenten te bekijken,’ pochte Teddy en hij klopte zijn revers af. ‘Sommigen komen uit je eigen branche, om het zo maar te zeggen. En dat zijn echt niet de jongens van de werkvloer, weet je.’

‘Een beetje striptease kan geen kwaad, neem ik aan.’

‘Kwaad en kwaad,’ zei Teddy langzaam. ‘Mannen, mannen. Zolang ze de schade naderhand vergoeden, kan een schrammetje hier en daar geen kwaad, neem ik aan.’

‘Wat bedoel je daarmee?’

‘Niets bijzonders,’ antwoordde Teddy. ‘Genoeg daarover, wat voert je weer naar ons, agent?’

‘Twee kwesties. Dat meisje dat gevonden werd in Centennial Park bleek minder deugdzaam te zijn dan we bij eerste oogopslag aannamen. Bloedproeven hebben aangetoond dat ze vol zat met amfetamine, en nader onderzoek leidde het spoor hierheen. We ontdekten zelfs dat ze op de avond dat ze verdween hier op het podium had gestaan.’

‘Barbara, ja. Trieste zaak, nietwaar?’ Teddy probeerde een treurig gezicht te trekken. ‘Geen stripteasetalent, maar een geweldig leuke meid. Hebben jullie iets kunnen vinden?’

‘We hoopten dat jij ons zou kunnen helpen, Mongabi.’

Teddy haalde nerveus een hand door zijn zwarte haardos.

‘Sorry, agent. Ze zat niet in mijn stal. Praat met Sammy, hij duikt hier straks vast op.’

Een stel enorme, in satijn geklede borsten belemmerden een ogenblik het uitzicht tussen hen beiden voordat ze weer verdwenen en op de tafel een kleurrijk drankje voor Harry achterlieten.

‘Je zei dat er twee kwesties waren, agent. Wat was de tweede?’

‘O, dat. Een pure privéaangelegenheid, Mongabi. Ik vraag me af of je mijn vriend daar eerder hebt gezien.’ Harry wees naar de bar. Een grote, in smoking geklede, zwarte gedaante zwaaide naar hen. Teddy schudde zijn hoofd.

‘Ben je daar zeker van, Mongabi? Hij is tamelijk bekend. Over niet al te lange tijd wordt hij nationaal kampioen boksen.’

Er viel een stilte. Teddy Mongabi’s blik werd onrustig.

‘Wat wil je...’

‘Zwaargewicht, uiteraard.’ Harry vond in het vruchtensap het rietje tussen de parasolletjes en citroenschijven en begon te slurpen.

Teddy lachte gespannen.

‘Luister, agent, zie ik het verkeerd, we zaten zojuist toch gezellig samen te praten?’

‘Jazeker, dat was zo,’ zei Harry lachend. ‘Maar je kunt het niet altijd gezellig hebben, wel? En nu is het gezellige uurtje voorbij.’

‘Luister eens, agent Holy, ik vind wat er laatst gebeurde niet gezelliger dan jij. Het spijt me. Hoewel je zelf ook een deel van de schuld draagt, weet je. Nu kom je hier vanavond terug, dus ik denk dat we allebei beseffen dat het achter ons ligt. Ik geloof dat we het over een heleboel dingen eens kunnen worden. Weet je, jij en ik spreken dezelfde taal, agent.’

De discomuziek hield ineens op en het was een seconde lang stil. Teddy zweeg. Er klonk een hard slurpgeluid toen het laatste restje vruchtensap in Harry’s glas door het rietje verdween.

Teddy slikte.

‘Ik weet bijvoorbeeld dat Melissa geen speciale plannen heeft voor de rest van de avond.’ Hij keek Harry smekend aan.

‘Bedankt, Mongabi, ik stel de gedachte op prijs. Maar ik heb nu geen tijd. Ik moet dit hier eerst afmaken en dan maken dat ik weg kan.’

Hij haalde een rubberen politieknuppel met handgreep tevoorschijn uit zijn jas.

‘We hebben het zo verdomde druk dat ik niet eens weet of ik tijd heb om je helemaal verrot te slaan,’ zei Harry.

‘Wat verd...’

Harry stond op.

‘Ik hoop dat Geoff en Ivan vanavond op wacht staan. Weet je, mijn vriend had zo’n zin om ze te ontmoeten.’

Teddy probeerde uit zijn stoel te komen.

‘Sluit je ogen,’ zei Harry en hij sloeg.

‘Uh?’

‘Hallo, spreek ik met Evans?’

‘Misschien. Wie is dit?’

‘Hoi. Ik ben Birgitta. De Zweedse vriendin van Inger, je weet wel. We hebben elkaar een paar keer gezien in The Albury. Ik heb lang, blond, beetje roodachtig haar. Weet je nog?’

‘Jazeker, ik weet nog wie je bent. Birgitta, was het niet? Hoe gaat het? Hoe ben je aan mijn nummer gekomen?’

‘Het gaat wel goed. Beetje op en neer. You know. Beetje depri door dat met Inger en zo. Maar daar weet je alles van, dus daar zal ik je niet mee lastigvallen. Ik heb het nummer van Inger gekregen voor het geval dat we haar in Nimbin moesten hebben.’

‘Juist.’

...

‘Ja, nu zit het zo dat ik weet dat jij iets hebt wat ik nodig heb, Evans.’

‘O ja?’

‘Spul.’

‘Ik begrijp het. Vervelend om je teleur te stellen, maar ik betwijfel of ik heb wat jij zoekt. Luister... eh, Birgitta...’

‘Je begrijpt het niet, ik móét je zien!’

‘Rustig maar. Wat je nodig hebt, kunnen honderden anderen je verschaffen, en dit is een open telefoonlijn, dus ik stel voor dat je niets zegt wat je niet zou moeten zeggen. Het spijt me dat ik je niet kan helpen.’

‘Wat ik nodig heb, begint met een “m”, niet met een “h”. En alleen jij hebt het.’

‘Grote flauwekul.’

‘Ik weet dat er nog een paar anderen zijn, maar die vertrouw ik niet. Ik moet veel hebben en ik betaal goed.’

‘Ik heb het een beetje druk nu, Birgitta. Bel me hier niet weer, alsjeblieft.’

‘Wacht! Ik kan... ik weet een paar dingen. Ik weet waar je van houdt.’

‘Van houdt?’

‘Wat je prettig vindt. Waar je op kickt.’

...

‘Blijf aan de lijn.’

...

...

‘Het spijt me, ik moest even iemand uitlaten. Het is hier altijd druk. Zo. Wat denk je dat ik prettig vind, Birgitta?’

‘Ik kan het niet over de telefoon zeggen, maar... Maar ik heb blond haar, en ik... ik vind het ook prettig.’

‘Mijn hemel. Vriendinnen! Jullie blijven me altijd verbazen. Ik had eerlijk gezegd verwacht dat Inger daarover haar mond zou houden.’

‘Wanneer kan ik je ontmoeten, Evans? Het heeft haast.’

...

‘Ik kom overmorgen naar Sydney, maar misschien krijg ik er geen spijt van als ik een vliegtuig eerder neem...’

‘Nee!’

‘Hm.’

‘Wanneer kunnen we...’

‘Ssst, Birgitta, ik denk.’

...

‘Oké, Birgitta, luister goed. Loop morgenavond om acht uur Darlinghurst Road af. Stop links bij Hungry John. Kijk uit naar een zwarte Holden met vuile ramen. Als die er om halfnegen nog niet is, kun je gaan. En zorg ervoor dat ik je haar kan zien.’

‘De laatste keer? Nou, Kristin belde me ineens ’s nachts op. Ze was een beetje dronken, geloof ik. Ze schold me voor het een of ander uit, ik weet niet meer waarvoor. Voor het kapotmaken van haar leven, waarschijnlijk. Ze had de neiging te denken dat mensen om haar heen altijd de dingen kapotmaakten die zij zo mooi voor elkaar had.’

‘Weet je, zo gaat dat met kleine meisjes die in hun jeugd te veel alleen met poppen hebben gespeeld,’ onderbrak Birgitta hem.

‘Misschien. Maar ik herinner me het niet meer zo goed, zoals gezegd. Ik was zelf nauwelijks nuchter.’

Harry leunde op zijn ellebogen in het zand en hij keek naar de zee. De golven kwamen omhoog, de schuimkoppen waren wit, het schuim bleef een ogenblik in de lucht hangen voordat het neerkwam op de klippen van Bondi Beach, glinsterend in de zon als gebroken glas.

‘Maar ik heb haar daarna nog één keer gezien. Ze kwam me in het ziekenhuis opzoeken na het ongeluk. Ik dacht eerst dat ik droomde toen ik mijn ogen opendeed en haar bleek, bijna doorschijnend, naast mijn bed zag zitten. Ze was nog net zo knap als toen ik haar voor het eerst zag.’

Birgitta kneep hem in zijn dijbeen.

‘Overdrijf ik?’ vroeg Harry.

‘Nee hoor, ga verder.’ Ze lag op haar buik te grinniken.

‘Wat is dit? Je zou verwachten dat je een beetje jaloers wordt als ik mijn vorige vlam op die manier beschrijf, weet je. Je vindt het daarentegen steeds leuker worden naarmate ik gedetailleerder inga op mijn romantische verleden.’

Birgitta keek hem met samengeknepen ogen over haar zonnebril aan.

‘Ik vind het leuk om te ontdekken dat mijn machosmeris werkelijk een gevoelsleven heeft gehad. Zelfs al gaat het om een gepasseerd station.’

‘Gepasseerd? Hoe noem je dit dan?’

Ze lachte: ‘Dit is een volwassen, weloverwogen vakantieromance met net voldoende afstand, zodat het niet te innig wordt, en precies voldoende seks, zodat het de moeite waard blijft.’

Harry schudde zijn hoofd.

‘Dat is niet waar, Birgitta, en dat weet je.’

‘Jawel. Maar het is goed, Harry. Het is nú goed. Ik was alleen een tijdje wat in de war. Ga door met het verhaal. Als je je te veel laat meeslepen door details dan zal ik het zeggen. Bovendien krijg jij dezelfde behandeling als het mijn beurt is om te vertellen over mijn ex-geliefde.’

Ze woelde met een tevreden blik in het warme zand. ‘Ex-geliefden, bedoel ik.’

Harry veegde zand van haar blanke rug.

‘Weet je zeker dat je niet verbrandt? Die zon hier en jouw huid...’

‘Jij hebt me ingesmeerd, meneer Hole!’

‘Ik vraag me af of de beschermingsfactor hoog genoeg is. Oké, laat maar. Ik wil alleen niet dat je verbrandt.’

Harry keek naar haar tere huid. Toen hij haar om een gunst had gevraagd, had ze meteen ja gezegd, zonder aarzelen.

‘Rustig maar, papa, vertel’

De ventilator deed het niet.

‘Verdomme, hij is net nieuw!’ zei Wadkins en hij sloeg op de achterkant terwijl hij hem aan- en uitdeed. Het hielp niet. Het was slechts een stom stuk aluminium en dode elektronica.

McCormack gromde.

‘Laat maar, Larry. Vraag Laura een nieuwe te kopen. Het is nu D-day en we hebben belangrijker dingen te doen. Larry?’

Wadkins zette de ventilator geïrriteerd weg.

‘Alles is klaar, Sir. We zullen drie auto’s in de buurt hebben. Juffrouw Enquist heeft een radiozender bij zich, zodat we op elk moment kunnen nagaan waar ze is, en een microfoon waardoor we kunnen meeluisteren en de situatie kunnen beoordelen. Het plan is dat zij hem meeneemt naar haar eigen flat, waar Holy, Lebie en ikzelf in respectievelijk de kast op de slaapkamer, op het balkon en op de galerij voor de flat zitten. Als er iets in de auto gebeurt of ze gaan ergens anders heen, dan volgen de drie auto’s hen.’

‘Tactiek?’

Yong zette zijn bril recht.

‘Haar opdracht is om hem iets te laten zeggen over de moorden, Sir. Ze zal hem onder druk zetten door te zeggen dat ze naar de politie gaat met wat Inger Holter haar over zijn seksuele gewoonten heeft verteld. Als hij er zeker van is dat zij niet kan ontsnappen, is het mogelijk dat hij een tip van de sluier oplicht.’

‘Hoe lang wachten we voor we naar binnen gaan?’

‘Totdat we substantiële bewijzen op band hebben. In het ergste geval: als hij zich vergrijpt.’

‘Risico?’

‘Dit is uiteraard niet zonder risico, maar een mens wurgen is niet zomaar gebeurd. We zullen de hele tijd maar een paar seconden bij haar vandaan zijn.’

‘En als hij een wapen heeft?’

Yong haalde zijn schouders op.

‘Dat zou atypisch gedrag zijn op grond van wat we nu weten, Sir.’

McCormack was opgestaan en hij begon aan zijn ijsbeerwandelingetje over het kleine oppervlak. Het deed Harry denken aan een oud, dik luipaard dat hij in de dierentuin had gezien toen hij klein was. De kooi was zo klein dat het voorste deel van zijn lijf al draaide voordat het achterste deel klaar was met de vorige draai. Heen en weer. Heen en weer.

‘En wat als hij eerst seks wil hebben voordat er iets is gezegd of gebeurd?’

‘Ze weigert. Zegt dat ze zich heeft bedacht, dat ze het alleen zei om hem over te halen zodat hij haar morfine zou geven.’

‘En dan laten we hem gewoon gaan?’

‘We spatten niet in het water als we niet weten of we hem kunnen pakken, Sir.’

McCormack plooide zijn onderlip over de bovenlip. ‘Waarom heeft ze zich aangeboden?’

Het werd stil.

‘Omdat ze niet van verkrachters en moordenaars houdt,’ zei Harry na een lange pauze. ‘Vooral niet als ze mensen doden die ze kent.’

‘En afgezien daarvan?’

Er viel een nog langere stilte.

‘Omdat ik het haar gevraagd heb,’ zei Harry ten slotte.

‘Mag ik je even storen, Yong?’

Yong Sue keek lachend op van zijn pc.

‘Sure, mate.’

Harry zakte neer op een stoel. De drukke Chinees typte verder terwijl hij één oog op het beeldscherm gericht hield en één op hem.

‘Het zou fijn zijn als dit tussen ons blijft, Yong, maar ik ben het vertrouwen kwijt.’

Yong stopte met typen.

‘Ik geloof dat we met Evans White op een dood spoor zitten,’ ging Harry verder.

Yong zag er verward uit.

‘Waarom dan?’

‘Het is een beetje moeilijk uit te leggen, maar ik kan niet ophouden met nadenken over een paar dingen. Andrew probeerde me in het ziekenhuis iets te vertellen. En ook al eerder.’

Harry wachtte even. Yong knikte bemoedigend.

‘Hij probeerde me te vertellen dat de oplossing dichterbij was dan ik vermoedde. Ik geloof dat de schuldige een persoon is die Andrew om de een of andere reden niet zelf kon pakken. Dat hij een buitenstaander nodig had. Mij, bijvoorbeeld, een Noor die hier binnen komt gerold en weer met het volgende vliegtuig vertrekt. Ik ging ervan uit dat het zo zat toen ik dacht dat Otto Rechtnagel de moordenaar was: omdat hij een goede vriend was, wilde Andrew dat iemand anders hem zou stoppen. Maar diep in mijn hart vond ik toch dat het niet klopte. Nu begrijp ik dat Andrew niet hém wilde pakken, maar een ander.’

Yong schraapte zijn keel: ‘Ik heb het niet eerder gezegd, Harry, maar ik vond het vreemd toen Andrew met die getuige kwam die net toevallig Evans White in Nimbin had gezien op de dag van de moord. Naderhand bedacht ik dat Andrew een ander motief kan hebben gehad om de focus van Evans White weg te halen. Namelijk het feit dat Evans White hem in zijn macht had. Hij wist dat Andrew verslaafd was en ontslagen zou kunnen worden en in de gevangenis gestopt. Ik vind de gedachte daaraan niet leuk, maar heb je gedacht aan de mogelijkheid dat Andrew en White een niet onbelangrijke afspraak hadden dat Andrew ons van White zou weglokken?’

‘Dit begint ingewikkeld te worden, Yong, maar inderdaad, ik heb aan die mogelijkheid gedacht. En haar weer verworpen. Bedenk dat Andrew degene was die ervoor gezorgd heeft dat we Evans White konden identificeren en vinden met behulp van die foto.’

‘Tja.’ Yong krabde zich op het achterhoofd met een potlood. ‘Het was ons zonder hem ook gelukt, maar dat had langer geduurd. Weet je hoe groot de kans is dat in een moordzaak de wederhelft in de relatie de moordenaar is? Vijfentachtig procent. Andrew wist dat we, nadat jij de brief had vertaald, alle mogelijke middelen zouden inzetten om de geheime liefde van Inger Holter te vinden. Dus als hij werkelijk White wilde beschermen en dat tegelijk wilde verbergen, kon hij net zo goed een handje helpen. Voor de zekerheid. Vond jij het bijvoorbeeld niet een beetje opvallend dat hij zonder problemen de gevels van de huizen herkende in een plaats waar hij honderd jaar geleden tijdens een marihuanaroes was geweest?’

‘Misschien heb je gelijk, Yong, ik weet het niet. Maar ik vind zoveel twijfel niet plezierig, want de jongens moeten weten waar ze aan toe zijn. Misschien is Evans White, als puntje bij paaltje komt, toch onze man. Maar als ik daar echt van overtuigd was geweest, had ik Birgitta niet gevraagd zich hiervoor aan te bieden.’

‘Dus wie is onze man, denk je?’

‘Wie denk je dat het déze keer is, bedoel je?’

Yong lachte.

‘Zoiets.’

Harry wreef over zijn kin.

‘Ik heb de stormklokken al tweemaal geluid, Yong. Moet driemaal geen scheepsrecht zijn? Daarom moet ik deze keer absoluut zeker zijn van mijn zaak.’

‘Waarom kom je hiermee bij mij, Harry? Waarom niet bij een van de chefs?’

‘Omdat jij een paar dingen voor me kunt doen. Wat discreet rondvragen en een paar gegevens opzoeken die ik nodig heb, zonder dat iemand anders hier in huis ervan weet.’

‘Niemand anders mag ervan weten?’

‘Ik weet dat het fishy klinkt. En ik weet dat jij hier meer te verliezen hebt dan de anderen. Maar je bent de enige die me kan helpen, Yong. Wat vind je?’

Yong keek Harry lang aan.

‘Zal het je helpen de moordenaar te vinden, Harry?’ vroeg hij.

‘Ik hoop het.’

18 | De val en een wandeling in het park

‘Bravo, meld je.’

De radio kraakte.

‘De radio werkt naar behoren,’ riep Lebie. ‘Hoe gaat het daarbinnen?’

‘Goed,’ antwoordde Harry.

Hij zat op het opgemaakte bed naar de foto te kijken op het nachtkastje van Birgitta. Het was een foto van haar belijdenis. Ze zag er jong, ernstig en vreemd uit met krullen in het haar en zonder sproeten, die door overbelichting op de foto niet te zien waren. Ze zag er niet goed uit. Birgitta had gezegd dat ze de foto daar had staan ter opmontering op slechte dagen, als een bewijs dat de dingen ondanks alles weer beter gaan.

‘Hoe ziet het tijdschema eruit?’ riep Lebie vanuit de keuken.

‘Over vijftien minuten zit haar dienst erop. Ze zijn in The Albury en maken nu de microfoon en radiozender op haar vast.’

‘Brengen ze haar naar Darlinghurst Road?’

‘Nee. We weten niet waar White zit. Hij zou toevallig kunnen zien dat ze uit de auto stapt en argwaan krijgen. Ze gaat te voet vanaf The Albury.’

Wadkins meldde zich vanaf de galerij.

‘Het ziet er goed uit. Ik kan om de hoek achter de toegangsdeur gaan staan zonder dat ze me zien en hen helemaal naar boven toe volgen. We hebben de hele weg visueel contact met je meisje, Holy. Waar ben je, Holy?’

‘Hierbinnen, Sir. Ik heb je gehoord. Het is goed te verstaan, Sir.’

‘Radio, Lebie?’

‘Contact, Sir. Iedereen is op zijn plaats. Het kan gaan beginnen.’

Harry had er grondig over nagedacht. Discussies met zichzelf gevoerd, het uit alle invalshoeken bekeken, en hij was tot de slotsom gekomen dat het hem geen bal kon schelen dat zij het als een hopeloos cliché zou opvatten, een kinderlijke manier om het te zeggen of een gemakkelijke oplossing. Hij haalde de rode roos die hij had gekocht uit het papier en zette die in een glas water naast de foto.

Hij aarzelde even. Misschien raakte ze erdoor in verwarring? Misschien begon Evans White vragen te stellen wanneer hij een roos naast het bed zag staan? Hij ging voorzichtig met zijn wijsvinger over een van de doorns. Nee. Birgitta zou de aanmoediging begrijpen: het zien van de roos zou haar juist sterker maken.

Hij keek op zijn horloge. Het was acht uur.

‘Hé, aan de slag allemaal!’ riep hij de kamer in.

Er klopte iets niet. Harry kon niet horen wat ze zeiden, maar hij hoorde het gekraak van de radio in de kamer. En er waren te veel stemmen te horen. Iedereen wist van tevoren precies wat hij moest doen, dus als alles volgens plan verliep zou het niet nodig zijn zoveel over de radio te praten als ze nu deden.

‘Verdomme, verdomme, verdomme,’ zei Wadkins. Lebie deed zijn koptelefoon af en draaide zich om naar Harry.

‘Ze is niet opgedoken,’ zei hij.

‘Wat zeg je?’

‘Ze ging precies om kwart over acht bij The Albury weg. Het kost niet meer dan tien minuten om vandaar naar King’s Cross te lopen. Het is nu vijfentwintig minuten geleden.’

‘Ik dacht dat jullie zeiden dat ze de hele tijd in de gaten werd gehouden!’

‘Vanaf het ontmoetingspunt, ja. Waarom zou iemand...’

‘Hoe zit het met de microfoon? Ze had immers een goede verbinding met de ontvanger toen ze wegging.’

‘Ze zijn het contact kwijt. Ze hadden contact en toen ineens niets. Geen geluid.’

‘Hebben we een kaart? Welke route heeft ze genomen?’ Hij sprak zacht en snel. Lebie haalde een stratenplan uit zijn tas en gaf dat aan Harry, die de kaart van Paddington en King’s Cross opzocht.

‘Welke route zou ze nemen?’ vroeg Lebie over de radio.

‘De eenvoudigste route. Over Victoria Street.’

‘Hier is het,’ zei Harry. ‘De hoek om bij Oxford Street en Victoria Street af, langs St. Vincent Hospital en Green Park, naar het kruispunt hier waar Darlinghurst Road begint en tweehonderd meter verderop ligt Hungry John. Het kan verdomme niet makkelijker!’

Wadkins pakte de microfoon van de radio.

‘Smith, stuur twee auto’s naar Victoria Street om het meisje te zoeken. Geef aan de mensen in The Albury door dat ze moeten meehelpen. Eén auto blijft bij Hungry John staan voor het geval dat ze daar opduikt. Wees snel en werk onopvallend. Rapporteer onmiddellijk als jullie iets weten.’

Wadkins gooide de microfoon neer. ‘Verdomme, verdomme! Wat gebeurt er potverdomme? Is ze aangereden? Gekidnapt? Verkracht? Verdomme, verdomme!’

Lebie en Harry keken elkaar aan.

‘Zou White toevallig over Victoria Street hebben gereden, haar hebben gezien en haar daar hebben opgepikt?’ stelde Lebie voor. ‘Hij heeft haar immers eerder gezien, in The Albury, en hij kan haar hebben herkend.’

‘De radiozender,’ zei Harry. ‘Die moet nog steeds werken!’

‘Bravo, Bravo! Wadkins hier. Krijgen jullie signalen van de radiozender? Ja? Richting The Albury? Dan is ze niet ver weg. Snel, snel, snel! Mooi. Uit.’

De drie mannen bleven zwijgend zitten. Lebie wierp een blik op Harry.

‘Vraag of iemand de auto van Evans White heeft gezien,’ zei Harry.

‘Bravo, meld je. Lebie hier. Hoe zit het met de zwarte Holden? Heeft iemand die nog gezien?’

‘Negative.’

Wadkins sprong op en hij begon, zacht vloekend, heen en weer te lopen. Harry was op zijn hurken gaan zitten en voelde nu pas dat zijn dijbeenspieren trilden.

De radio kraakte.

‘Charlie, dit is Bravo, meld je.’

Lebie drukte de luidsprekerknop in. ‘Charlie hier, Bravo. Zeg het maar.’

‘Stolz hier. We hebben haar tas met de radiozender en de microfoon in Green Park gevonden. Het meisje is spoorloos.’

‘In haar tas?’ zei Harry. ‘Zou het niet op haar lichaam getapet zitten?’

Wadkins schoof ongemakkelijk heen en weer.

‘Ik ben het zeker vergeten te zeggen, maar we vroegen ons af wat er zou gebeuren als hij handtastelijk zou worden... eh, haar zou betasten. Beetje opwarmen. Juffrouw Enquist was het ermee eens dat het beter was om de uitrusting in haar tas te hebben.’

Harry had zijn jas al aan.

‘Waar ga je heen?’ zei Wadkins.

‘Hij heeft haar opgewacht,’ zei Harry. ‘Hij heeft haar misschien vanaf The Albury gevolgd. Ze heeft niet eens kans gezien om alarm te slaan. Ik wed dat hij een prop met di-ethylether heeft gebruikt. Net als bij Otto Rechtnagel.’

‘Midden op straat?’ zei Lebie sceptisch.

‘Nee. In het park. Ik ga daarheen. Ik heb daar bekenden.’

Joseph deed niets anders dan met zijn ogen knipperen. Hij was zo dronken dat Harry zin had om te huilen.

‘Ik dacht dat ze stonden te zoenen, Harry.’

‘Dat heb je nu al vier keer gezegd, Joseph. Hoe zag hij eruit? Waar gingen ze heen? Had hij een auto?’

‘Mikke en ik zeiden tegen elkaar toen ze hier langskwamen en hij haar moest ondersteunen, dat ze nog bezopener was dan wij. Ik geloof dat Mikke jaloers op haar was. Haha. Zeg dag tegen Mikke. Hij komt uit Finland.’

Mikke lag op de andere bank en was allang onder zeil gegaan.

‘Kijk me aan, Joseph. Kijk me aan! Ik moet haar vinden. Begrijp je? Die kerel is waarschijnlijk een moordenaar.’

‘Ik probeer het, Harry. Ik probeer het echt. Verdomme, ik wilde dat ik je kon helpen.’

Joseph kneep zijn ogen dicht en hij drukte kreunend zijn vuist tegen zijn voorhoofd.

‘Het is zo verrekte donker in dit park, dus ik kon niet zoveel zien. Ik geloof dat hij behoorlijk groot was.’

‘Dik? Groot? Blond? Donker? Kreupel? Bril? Baard? Hoed?’

Als antwoord rolde Joseph met zijn ogen.

‘Do you have a fig, mate? Makes me kinda think better, ya know.’

Maar alle sigaretten in de wereld konden de alcoholmist niet wegblazen die Josephs hersenen in zijn greep had. Harry gaf hem de rest van het pakje en vroeg hem Mikke te vragen wat hij zich herinnerde als hij wakker werd. Niet dat hij verwachtte dat het veel zou zijn.

Toen Harry terugkwam in Birgitta’s flat was het twee uur ’s nachts. Lebie zat bij de radio en keek Harry vol begrip aan.

‘Give it a burl, did ya? No good, ay?’

Harry begreep er geen woord van, maar knikte bevestigend.

‘No good,’ zei hij terwijl hij zich in een stoel liet vallen.

‘Hoe was de stemming op het bureau?’ vroeg Lebie.

Harry zocht naar een sigaret, maar bedacht zich toen dat hij ze aan Joseph had gegeven.

‘Een grote chaos. Wadkins is bezig helemaal uit zijn dak te gaan, en door half Sydney rijden wagens met loeiende sirenes als kippen zonder kop rond. Het enige wat we van White weten is dat hij eerder vandaag van zijn boerderij in Nimbin is vertrokken om het vliegtuig van vier uur te nemen naar Sydney. Sindsdien heeft niemand hem gezien.’

Hij bietste een sigaret bij Lebie en ze rookten in stilte.

‘Ga naar huis en pak een paar uur slaap, Sergej. Ik blijf hier vannacht voor het geval dat Birgitta opduikt. Laat de radio aan staan, zodat ik het kan volgen.’

‘Ik kan hier slapen, Harry.’

Harry schudde zijn hoofd.

‘Ga naar huis. Ik bel je wakker als er iets aan de hand is.’

Lebie zette een Bears-cap op zijn gladgepoetste schedel. Hij bleef even bij de deur staan.

‘We zullen haar vinden, Harry. Ik voel het. So hang in there, mate.’

Harry keek naar Lebie. Het was moeilijk te zeggen of Lebie geloofde wat hij zei.

Zodra hij alleen was, opende hij het raam en keek uit over de daken van de huizen. Het was kouder geworden, maar de lucht was nog steeds zacht, met geuren van de stad, mensen en voedsel uit alle windstreken. Dit was een van de mooiste zomernachten van de aardbol in een van de mooiste steden op de aardbol. Hij keek omhoog naar de sterrenhemel. Een oneindig aantal kleine, blinkende lichtjes die leken te bewegen en te leven als hij er lang genoeg naar keek. Al die zinloze schoonheid.

Voorzichtig probeerde hij zijn eigen gevoelens te peilen. Voorzichtig, omdat hij geen behoefte had om eraan toe te geven. Nog niet, nu nog niet. Eerst de goede gevoelens. Een beetje maar. Hij wist niet of ze hem sterker of zwakker maakten. Birgitta’s gezicht tussen zijn handen, de resten van een lach die nog steeds in haar ogen zaten. De erge gevoelens. Hij moest proberen die nu van zich vandaan te houden, maar hij dacht erover na, om een indruk te krijgen van de krachten die ze hadden.

Hij had het gevoel in een onderzeeër te zitten op de bodem van een veel te diepe zee van depressie en wanhoop. De zee drukte en wilde naar binnen, het begon al te kraken en te knallen om hem heen. Hij kon alleen maar hopen dat het ding zou volhouden, dat een levenslange training in zelfbeheersing eindelijk zijn vruchten af zou werpen. Harry dacht aan de zielen die sterren werden als lichamen van mensen doodgingen. Maar hij zag kans om niet op zoek te gaan naar één speciale ster.

19 | Twee gesprekken met een moordenaar, een kookaburra en remslaap

Na het ongeluk had Harry zichzelf herhaaldelijk afgevraagd of hij had willen ruilen als hij kon. Dat híj het was die de paal langs de Sørkedalsvei had verbogen, een ceremoniële begrafenis had gekregen met geüniformeerde politietroepen en treurende ouders, een foto beneden in de gang op bureau Grønland en na verloop van tijd een verbleekte, maar geliefde herinnering voor collega’s en familie. Was dat een aanlokkelijk alternatief voor de leugen waarmee hij moest leven, die op vele manieren veel vernederender was dan het op de schouders nemen van de schuld en de schande?

Ogenschijnlijk is het stellen van die vraag nutteloos en kwel je alleen jezelf ermee. Maar Harry kwam tot de slotsom dat het antwoord hem de zekerheid gaf die hij nodig had om opnieuw te kunnen beginnen. Hij zou namelijk niet willen ruilen. Hij was blij dat hij nog leefde.

Iedere ochtend dat hij wakker werd in het ziekenhuis, sloom van de pillen en zonder gedachten, was dat met een gevoel dat er iets verschrikkelijk verkeerd was. Het kostte meestal een paar slaapdronken seconden voordat het geheugen reageerde, hem vertelde wie en waar hij was en met onstuitbare wreedheid de situatie voor hem reconstrueerde. De volgende gedachte was toch dat hij nog in leven was. Dat hij nog steeds in het land der levenden was, dat het nog niet voorbij was. Dat was misschien niet zoveel, maar op dat moment was het voldoende voor Harry.

Nadat hij was ontslagen uit het ziekenhuis had hij een afspraak bij de psychiater.

‘Je komt eigenlijk een beetje laat,’ zei de psychiater. ‘Jouw onderbewuste heeft waarschijnlijk al gekozen hoe het dat wat is gebeurd, wil verwerken, dus we kunnen de eerste keuze niet beïnvloeden. Het kan bijvoorbeeld besloten hebben om alles te verdringen. Maar mocht het een dergelijke slechte keuze hebben gemaakt, dan kunnen we proberen het van gedachten te laten veranderen.’

Harry wist alleen dat zijn onderbewuste hem vertelde dat het een goede zaak was dat hij nog leefde, en hij was niet bereid het risico te lopen dat een psychiater zijn onderbewuste van gedachten liet veranderen, dus het was de eerste en laatste keer geweest dat hij daarheen ging.

In de tijd die daarop volgde, leerde hij ook dat het een slechte tactiek was om in één keer te vechten tegen alles wat hij voelde. Ten eerste wist hij niet wat hij voelde, hij had in ieder geval geen volledig beeld, dus dat was een monster uitdagen dat hij niet eens had gezien. Ten tweede waren zijn kansen om te winnen beter als hij de oorlog in kleine veldslagen verdeelde, zodat hij zich een beeld kon vormen van de vijand, zijn zwakke punten kon vinden en hem in de loop van de tijd kon verslaan. Het leek op het stoppen van papier in een papierversnipperaar. Als je er te veel tegelijk in stopt, raakt de machine in paniek, reutelt en komt met een doffe dreun aan haar einde. En dan moet je weer helemaal opnieuw beginnen.

Een vriend van een collega, die Harry had ontmoet tijdens een van de zeldzame keren dat hij voor een dinertje was uitgenodigd, was psycholoog in een commune. Hij had Harry raar aangekeken toen hij zijn methode uit de doeken had gedaan voor het verwerken van gevoelens.

‘Oorlog?’ had hij gevraagd. ‘Papierversnipperaar?’

Hij had er oprecht bezorgd uitgezien.

Harry deed zijn ogen open. Het eerste morgenlicht viel door de gordijnen naar binnen. Hij keek op de klok. Het was zes uur. Er kwam gekraak uit de radio.

‘Dit is Delta. Charlie, meld je.’ Harry sprong op van de sofa en hij greep de microfoon.

‘Delta, dit is Holy. Wat is er aan de hand?’

‘We hebben Evans White gevonden. We kregen een anonieme tip van een vrouw op King’s Cross, dus we hebben daar drie auto’s heen gestuurd en hem opgehaald. Hij zit nu in de verhoorkamer.’

‘Wat zegt hij?’

‘Hij bleef hardnekkig ontkennen, totdat we hem de band met het telefoongesprek met juffrouw Enquist lieten horen. Toen vertelde hij dat hij na acht uur drie keer in een witte Honda langs Hungry John was gereden. Maar dat hij het had opgegeven toen hij haar niet zag en dat hij toen was teruggereden naar de flat die hij huurt. Later op de avond was hij naar een nachtclub gegaan, en daar hebben we hem gevonden. De vrouw die de tip gaf vroeg overigens naar jou.’

‘Dat vermoedde ik al. Ze heet Sandra. Hebben jullie zijn flat doorzocht?’

‘Yep. Nada. Niets. En Smith zegt dat hij dezelfde witte Honda drie keer voorbij heeft zien komen voor Hungry John.’

‘Waarom reed hij niet in de zwarte Holden, zoals afgesproken?’

‘White zegt dat hij over de auto loog tegen juffrouw Enquist voor het geval dat iemand hem voor de gek wilde houden – in case of a set-up – en daardoor kon hij ongemerkt een paar rondjes rijden en checken of de kust veilig was.’

‘Goed. Ik kom eraan. Bel en wek de anderen, alsjeblieft.’

‘De anderen zijn twee uur geleden naar huis gegaan, Holy. Ze zijn de hele nacht in touw geweest en Wadkins heeft ons gevraagd...’

‘Het kan me niet verrekken wat Wadkins zei. Bel en wek ze.’

Ze hadden de oude ventilator weer in gebruik. Het was moeilijk te zeggen of hij genoten had van zijn rust, maar hij schreeuwde in elk geval van protest omdat hij van pensioen was teruggeroepen.

De vergadering was voorbij, maar Harry bleef in de vergaderruimte zitten. Zijn overhemd had grote, natte zweetplekken onder de armen, en hij had een telefoon voor zich op tafel gezet. Hij sloot zijn ogen en mompelde een paar zinnen voor zich uit. Toen pakte hij de hoorn en toetste het nummer in.

‘Hello?’

‘Je spreekt met Harry Holy.’

‘Harry! Het verheugt me dat je op een zondagochtend zo vroeg op bent. Een goede gewoonte. Ik verwachtte al dat je zou bellen, Harry. Ben je alleen?’

‘Ik ben alleen.’

Aan beide kanten van de hoorn klonk gezucht.

‘You’re on to me, aren’t ya, mate?’

‘Ik begrijp al een poosje dat jij het bent, ja.’

‘Goed werk, Harry. En nu bel je omdat ik iets heb wat jij terug wilt hebben, right?’

‘Dat klopt.’

Harry veegde het zweet weg.

‘Je begrijpt dat ik haar moest pakken, Harry?’

‘Nee. Nee, dat begrijp ik niet.’

‘Vooruit, Harry, zo dom ben je niet. Toen ik hoorde dat iemand navraag aan het doen was, begreep ik immers dat jij dat moest zijn. Ik hoop alleen dat je slim genoeg bent geweest om hierover tegen de anderen je mond te houden. Ben je zo slim geweest, Harry?’

‘Ik heb mijn mond gehouden.’

‘Dan is er nog steeds een kans dat je je roodharige vriendin terugkrijgt.’

‘Hoe heb je het gedaan? Hoe heb je haar te pakken gekregen?’

‘Ik wist wanneer haar dienst erop zat, dus ik heb in de auto voor The Albury gewacht en ben achter haar aan gereden. Toen ze het park in liep, vond ik dat iemand moest zeggen dat het niet verstandig was om daar ’s avonds te lopen. Dus ik sprong uit de auto en rende achter haar aan. Ik liet haar even aan de doek ruiken die ik bij me had, en daarna moest ze de auto in worden geholpen.’

Harry begreep dat hij de recorder in de tas niet had opgemerkt.

‘Wat wil je dat ik doe?’

‘Je klinkt nerveus, Harry. Rustig aan. Ik ben niet van plan veel te vragen. Jouw werk is moordenaars te vangen en dat wil ik je nu juist vragen te doen. Doorgaan met je werk. Birgitta heeft me namelijk verteld dat de hoofdverdachte een drugsdealer is, een zekere meneer Evans White. Onschuldig of niet, ieder jaar doodt hij, en lui als hij hebben er per jaar meer op hun geweten dan ik in mijn hele leven. En dat wil heel wat zeggen. Haha. Ik geloof niet dat ik je dat in detail hoef uit te leggen. Wat ik wil, is dat je ervoor zorgt dat Evans White voor zijn misdaden wordt gestraft. En voor een paar van die van mij. Misschien is het doorslaggevende bewijs dat ze bloedsporen en huidresten van Inger Holter in zijn flat vinden. Aangezien je de lijkschouwer kent, kan hij je misschien de monsters van het noodzakelijke bewijsmateriaal verschaffen, die jij op de plaats van het misdrijf kunt deponeren. Haha. Ik maak een grapje, Harry. Maar misschien kan ik het je verschaffen? Misschien heb ik het bloed, de huidresten en een enkele haar van de verschillende slachtoffers ergens keurig in plastic zakjes? Voor alle zekerheid, je weet immers nooit wanneer je een beetje verwarring kunt gebruiken. Haha.’

Harry klemde de hoorn stevig vast. Hij probeerde na te denken. De man wist kennelijk niet dat de politie op de hoogte was van de verdwijning van Birgitta en dat de theorie betreffende de moordenaar was herzien. Dat kon alleen maar betekenen dat Birgitta hem niet had verteld dat zij in opdracht van de politie op weg was om White te ontmoeten. Hij had haar zonder het te weten gewoon voor de neus van een tiental politiemensen opgepikt!

De stem haalde hem weer uit zijn gedachtegang. ‘Een verleidelijke mogelijkheid, Harry, nietwaar? Dat een moordenaar je helpt een andere vijand van de maatschappij achter de tralies te krijgen. Wel, wel, laten we contact houden. Je hebt... laten we zeggen achtenveertig uur de tijd om de arrestatie voor te bereiden. Ik verwacht dinsdagavond op het journaal goed nieuws te horen. In de tussentijd beloof ik de roodharige met alle respect te behandelen dat je van een gentleman kunt verwachten. Als ik niets hoor, ben ik bang dat ze de woensdag niet meer zal meemaken. Maar ik kan haar een daverende dinsdagavond beloven.’

Harry legde de hoorn neer. De ventilator ging vreselijk tekeer. Hij keek naar zijn handen. Ze beefden maar een beetje.

‘Wat vindt u, Sir?’ vroeg Harry.

De brede rug die de hele tijd onbeweeglijk voor het schrijfbord had gestaan kwam in beweging.

‘Ik vind dat we die duivel moeten pakken,’ zei McCormack. ‘Voordat de anderen binnenkomen, Harry, vertel eens precies wanneer je begreep dat hij het was?’

‘Om eerlijk te zijn, had het niet zoveel te maken met begrijpen, Sir. Het was alleen een van de vele theorieën die plotseling in mijn hoofd opkwamen waar ik eerst geen acht op sloeg. Na de begrafenis kreeg ik een lift van Jim Connolly, een oude bokskameraad van Andrew. Hij had zijn vrouw bij zich, die circusartieste was toen hij haar ontmoette. Hij zei dat hij haar een jaar lang iedere dag het hof had gemaakt voordat hij voet aan de grond kreeg. Eerst dacht ik er niet over na, maar toen bedacht ik dat hij het mogelijk letterlijk bedoelde: dat die twee met andere woorden de mogelijkheid hadden gehad elkaar gedurende een heel jaar elke dag te zien. Het schoot me ineens te binnen dat Jim Chivers’ in een grote tent bokste toen Andrew en ik hen in Lithgow zagen, en er was ook een kermis. Dus ik heb Yong de opdracht gegeven de booking-agent van Jim Chivers’ te bellen om het te checken. En het klopte. Wanneer het team van Jim Chivers’ op tournee is, is het bijna altijd als onderdeel van een rondreizend circus of een kermis. Yong heeft de oude tourneelijsten vanmorgen gefaxt gekregen, en daaruit bleek dat de kermis waarmee Jim Chivers’ de laatste jaren heeft rondgereisd ook tot voor kort een circusgezelschap bij zich had. De groep van Otto Rechtnagel.’

‘Juist. Dus de boksers van Jim Chivers’ waren op de dagen van de moorden ook op de plaats van de misdrijven. Maar Andrew kende veel boksers bij Jim Chivers’, of niet?’

‘Andrew heeft me slechts aan één van hen voorgesteld, en ik had moeten begrijpen dat hij me niet naar Lithgow had meegenomen om een oninteressante verkrachtingszaak te onderzoeken. Andrew beschouwde hem als een zoon. Ze hadden samen zoveel meegemaakt en er was zo’n sterke band tussen hen tweeën, dat hij misschien de enige op deze aardbol was met wie het verlaten kind Andrew Kensington zich echt verwant voelde. Hoewel Andrew nooit wilde toegeven dat hij sterke gevoelens had voor zijn volk, geloof ik dat hij meer van Toowoomba hield dan van wie ook, juist omdat ze van hetzelfde volk waren. Daarom kon Andrew hem niet zelf oppakken. Zijn hele bagage van aangeleerde, en misschien aangeboren, morele opvattingen botste met de loyaliteit tegenover zijn volk en zijn liefde voor Toowoomba. Ik weet niet of iemand zich kan voorstellen wat een afgrijselijk conflict dat voor hem moet zijn geweest. Hij moest een manier vinden om hem te stoppen zonder dat hij zijn zoon vermoordde. Daarvoor had hij mij nodig, een buitenstaander die hij naar het doel kon leiden.’

‘Toowoomba?’

‘Toowoomba. Andrew had ontdekt dat hij schuldig was aan alle moorden. Misschien had de vertwijfelde, in de steek gelaten minnaar Otto Rechtnagel het aan Andrew verteld nadat Toowoomba bij hem was weggegaan. Misschien heeft Andrew Otto laten beloven niet naar de politie te gaan, en erbij gezegd dat hij de zaak zou oplossen zonder dat zij tweeën erin betrokken zouden worden. Maar ik geloof dat Otto op het punt stond uit de school te klappen. Hij vreesde met reden voor zijn eigen leven, nadat hij begreep dat Toowoomba waarschijnlijk geen ex-minnaar wilde hebben rondlopen die hem zou kunnen verraden. Toowoomba wist dat Otto met mij contact had gehad en dat was vlak voordat het spel uit was. Dus hij nam zich voor Otto tijdens de voorstelling te vermoorden. Aangezien ze vroeger samen hadden gereisd met een bijna identieke show, wist Toowoomba precies op welk punt in de voorstelling hij moest toeslaan.’

‘Waarom deed hij het niet in Otto’s flat? Hij had immers de sleutels?’

‘Ik heb me hetzelfde afgevraagd.’ Harry stopte even.

McCormack gebaarde met zijn hand. ‘Harry, waar je tot nu toe mee bent gekomen is al zoveel om te bevatten voor een oude politieman dat een verse theorie meer of minder niets uitmaakt.’

‘De haantjesfactor.’

‘De haantjesfactor?’

‘Toowoomba is niet alleen een psychopaat, hij is ook een haantje. En de ijdelheid van een haan moet niet worden onderschat. Terwijl zijn seksueel gemotiveerde moorden een patroon volgen dat aan dwanghandelingen doet denken, is de “Clownsmoord” iets heel anders, namelijk een rationeel noodzakelijke moord. In het geval van deze moord was hij ineens vrij, niet gehinderd door psychosen die zijn handelen bij de andere moorden hadden bepaald. Een mogelijkheid om wérkelijk iets spectaculairs te doen, om de kroon op zijn levenswerk te zetten. En je moet zeggen dat het hem gelukt is: men zal zich de “Clownsmoord” nog lang herinneren, lang nadat de meisjes die hij vermoordde zijn vergeten.’

‘Goed. En Andrew liep weg uit het ziekenhuis om de politie tegen te houden toen hij begreep dat we Otto wilden arresteren?’

‘Mijn vermoeden is dat hij direct naar Otto’s flat ging om met hem te praten, hem voor te bereiden op de arrestatie en hem in te prenten hoe belangrijk het was om zijn mond te houden over Toowoomba, zodat Otto en hij niet in de zaak verwikkeld raakten. Hem gerust te stellen dat Toowoomba gepakt zou worden zoals Andrew het had gepland, als hij maar wat tijd kreeg. Als ík de tijd nam. Maar er ging iets verkeerd. Wat weet ik niet. Maar dat het Toowoomba was die ten slotte Andrew Kensingtons moordenaar was, daaraan twijfel ik niet.’

‘Waarom niet?’

‘Intuïtie. Gezond verstand. Plus een klein detail.’

‘Wat dan?’

‘Toen ik Andrew bezocht, zei hij dat Toowoomba de volgende dag op bezoek zou komen.’

‘Nou en?’

‘In het St. Etienne-ziekenhuis worden alle bezoekers wanneer ze bij de receptie komen geregistreerd. Ik heb Yong gevraagd het ziekenhuis te bellen, en daar hebben ze geen bezoekers of telefoontjes voor Andrew geregistreerd nadat ik daar was geweest.’

‘Ik kan je niet volgen, Harry.’

‘Als er iets tussen was gekomen, mogen we aannemen dat Toowoomba naar Andrew had gebeld om af te zeggen. Aangezien hij dat niet had gedaan, kon hij, voordat hij bij de receptie stond, onmogelijk weten dat Andrew niet langer in het ziekenhuis was. En dan zou hij in het bezoekersjournaal geregistreerd staan. Kortom...’

‘Kortom, hij had hem de avond daarvoor vermoord.’

Harry spreidde zijn armen.

‘Je gaat niet op bezoek bij iemand van wie je weet dat hij er niet is, Sir.’

Het zou een lange zondag worden. Verdomme, het wás al een lange zondag, dacht Harry. Ze zaten met opgestroopte hemdsmouwen in de vergaderzaal en probeerden geniaal te zijn.

‘Dus je hebt hem via zijn mobiele telefoon gebeld,’ zei Wadkins. ‘En je gelooft niet dat hij op zijn huisadres is?’

Harry schudde zijn hoofd.

‘Hij is voorzichtig. Hij heeft Birgitta ergens anders opgesloten.’

‘Misschien kunnen we bij hem thuis iets vinden wat ons een aanwijzing geeft waar hij haar verborgen houdt?’ stelde Lebie voor.

‘Nee!’ zei Harry beslist. ‘Als hij merkt dat we bij hem thuis zijn geweest, dan weet hij dat ik gekletst heb en kunnen we Birgitta vergeten.’

‘Nou, dan moet hij eerst thuiskomen en dan staan we klaar om hem te pakken,’ zei Lebie.

‘En wat als hij daaraan gedacht heeft en Birgitta kan vermoorden zonder dat hij fysiek aanwezig is?’ zei Harry. ‘En wat als ze ergens vastgebonden zit en Toowoomba ons niet vertelt waar?’ Hij keek rond. ‘En wat als ze bijvoorbeeld boven op een tikkende tijdbom zit die binnen een bepaald aantal uren uitgezet moet worden?’

‘Stop!’ Wadkins sloeg met zijn vlakke hand op tafel. ‘We belanden zo langzamerhand in de wereld van de tekenfilms. Verdomme, is die kerel ineens een bomexpert alleen omdat hij een paar jonge meisjes naar de andere wereld heeft geholpen? De tijd tikt door, we kunnen niet langer op onze kont blijven zitten wachten. Ik vind het een goed idee om een kijkje te gaan nemen in het huis van Toowoomba. En we moeten ook in staat zijn om een val te zetten die dichtklapt voor het geval dat hij weer bij zijn huis komt, reken daar maar op!’

‘Die kerel is niet dom!’ zei Harry. ‘We zetten Birgitta’s leven op het spel als we zoiets proberen, begrijpen jullie dat niet?’

Wadkins schudde zijn hoofd.

‘Het spijt me het te moeten zeggen, Holy, maar ik ben bang dat jouw relatie tot de gekidnapte je vermogen tot het nemen van rationele beslissingen verzwakt. We doen het zoals ik heb gezegd.’

De namiddagzon scheen door de bomen op Victoria Street. Een kleine kookaburra zat op de rugleuning van de andere lege bank en warmde zijn stem op voor het avondconcert.

‘Je vindt het zeker vreemd dat mensen vandaag glimlachend kunnen rondlopen,’ zei Joseph. ‘Dat het enige waaraan ze nu denken, terugkomend van het strand, de dierentuin of oma in Wollongong, is om de zondagmiddag thuis door te brengen. Je vat het zeker als een persoonlijke belediging op dat de zon door het gebladerte speelt terwijl je het liefst zou willen dat de wereld van ellende in elkaar zou storten en in tranen zou oplossen. Wel Harry, mijn vriend, wat kan ik tegen je zeggen? Zo is het niet. De zondagse biefstuk wacht en zo moet het zijn.’

Harry kneep zijn ogen dicht tegen de zon.

‘Misschien heeft ze honger, misschien heeft ze pijn. Maar het ergste is te beseffen hoe bang ze moet zijn.’

‘Dan wordt ze een goede vrouw voor je als ze de proef doorstaat,’ zei Joseph en hij floot tegen de kookaburra.

Harry keek hem vragend aan. Joseph had verklaard dat zondag zijn rustdag was, en hij was inderdaad nuchter.

‘Vroeger moest een Aboriginalvrouw voordat ze kon trouwen een proef doorstaan die bestond uit drie testen,’ verklaarde Joseph. ‘De eerste test was het kunnen controleren van honger. Ze moest twee dagen lopen en jagen zonder te eten. Daarna werd ze ineens alleen voor een vuur neergezet met een klaargemaakte, sappige kangoeroe of een andere delicatesse. De test bestond in zelfbeheersing: niet gulzig te worden, en slechts een beetje eten zodat er nog voedsel voor anderen overbleef.’

‘Wij hadden iets dergelijks toen ik opgroeide,’ zei Harry. ‘Ze noemden het tafelmanieren. Maar ik geloof niet dat die nog bestaan.’

‘De tweede test bestond in het doorstaan van pijn.’ Joseph gebaarde druk terwijl hij het voordeed. ‘De jonge vrouw kreeg naalden door haar wang en neus geprikt, en ze maakten tekens op haar lichaam.’

‘En wat dan nog? Tegenwoordig betalen jonge meisjes daarvoor,’ zei Harry.

‘Houd je mond, Harry. Ten slotte, wanneer het vuur uitging, moest ze op het vuur gaan liggen met slechts een paar takken tussen haar en de gloeiende kooltjes. Maar de derde test was het moeilijkst.’

‘Angst?’’

‘You bet. Nadat de zon was ondergegaan, verzamelden de stamleden zich rond het vuur, en de oudsten vertelden om beurten vreselijke, misselijkmakende verhalen over geesten en muldarpe, de duivel-duivel. Voor een deel tamelijk gruwelijk. Daarna werd ze naar een plaats gebracht om te slapen, een verlaten plek of dicht bij de graven van de voorouders. In het nachtelijk duister slopen de oudsten naar haar toe met hun gezichten ingesmeerd met witte klei en maskers van berkenbast...’

‘Was dat niet een beetje te veel van het goede?’

‘... en maakten echt lugubere geluiden. Het spijt me het te moeten zeggen, maar je bent een slecht publiek, Harry.’

Joseph zag er gekwetst uit.

Harry wreef over zijn gezicht.

‘Ik weet het,’ zei hij na een poosje. ‘Sorry, Joseph. Ik kwam hier alleen om wat hardop te kunnen denken en te kijken of hij sporen heeft achtergelaten die mij iets kunnen zeggen over waar hij haar naartoe heeft gebracht. Maar het ziet er niet naar uit dat ik verder kom, en jij bent de enige aan wie ik het kwijt kan. Je moet me wel een cynische, ongevoelige klootzak vinden.’

‘Ik vind dat je klinkt als iemand die denkt dat hij tegen de hele wereld moet vechten,’ zei Joseph. ‘Maar als je niet af en toe je dekking laat zakken, raken je armen te vermoeid om te slaan.’

Harry glimlachte zwakjes.

‘Je bent er absoluut zeker van dat je geen oudere broer hebt?’

Joseph lachte.

‘Zoals gezegd, is het te laat om mijn moeder daarna te vragen, maar ik geloof dat ze het wel gezegd zou hebben als ik een onbekende broer had.’

‘Maar jullie klinken wel als broers.’

‘Dat heb je nu al een paar maal gezegd, Harry. Misschien moet je proberen een beetje te slapen.’

Joe keek verrast op toen Harry Springfield Lodge binnen kwam.

‘Een mooie middag, nietwaar, meneer Holy? U ziet er trouwens goed uit vandaag. En ik heb een pakje voor u.’ Hij hield een pakje omhoog in grauw papier met in grote letters Harry Holy erop geschreven.

‘Van wie?’ vroeg Harry verbaasd.

‘Ik weet het niet. Een taxichauffeur kwam het een paar uur geleden afgeven.’

Op zijn kamer legde Harry het pakje op bed, vouwde het papier open en opende de doos die erin zat. Hij had al een vermoeden van wie het pakje kon zijn, maar de inhoud nam de resterende twijfel weg: zes kleine, ronde plastic buisjes met witte stickers. Hij pakte een van de buisjes en las de datum, die hij gelijk herkende als de dag waarop Inger Holter werd vermoord, en het opschrift ‘pubic hair’. Het vereiste niet veel fantasie om te raden dat in de andere buisjes bloed, hoofdhaar, vezels van kleding, enzovoorts zaten. En dat bleek inderdaad het geval.

Een halfuur later werd hij gewekt door de telefoon.

‘Heb je de spullen gekregen die ik je heb gestuurd, Harry? Ik dacht dat je ze wel zo snel mogelijk wilde hebben.’

‘Toowoomba.’

‘Tot je dienst. Haha.’

‘Ik heb de spullen gekregen. Inger Holter, neem ik aan. Ik ben nieuwsgierig, Toowoomba. Hoe heb je haar vermoord?’

‘Geen enkel probleem,’ zei Toowoomba. ‘Bijna té simpel. Ik was in de flat van een vriendin toen ze ’s avonds laat aanbelde.’

Dus Otto was een vriendin, wilde Harry vragen, maar wist zich te beheersen.

‘Inger had eten voor de hond van de vrouw van wie de flat is, of misschien moet ik zeggen wás. Ik had mezelf binnengelaten, maar zat de hele avond alleen, omdat mijn vriendin uit was. Zoals gewoonlijk.’

Harry hoorde dat de stem een scherpere klank kreeg.

‘Nam je geen groot risico?’ vroeg Harry. ‘Iemand had kunnen weten dat ze naar de flat van de... eh, vriendin ging?’

‘Ik heb het haar gevraagd,’ zei Toowoomba.

‘Haar gevraagd?’ zei Harry ongelovig.

‘Het is onvoorstelbaar hoe naïef mensen zijn. Ze antwoorden voor ze nadenken, omdat ze zich veilig voelen en menen dat ze niet hoeven na te denken. Ze was zo’n aardig, onschuldig meisje. “Nee, niemand weet dat ik hier ben. Hoezo?” vroeg ze. Haha. Ik voelde me de wolf in het sprookje van Roodkapje. Toen vertelde ik haar dat ze heel gelegen kwam. Of moet ik zeggen ongelegen? Haha. Wil je de rest horen?’

Harry wilde graag de rest horen. Het liefst wilde hij alles weten, tot aan het kleinste detail toe. Hoe Toowoomba als klein kind was geweest, wanneer hij voor het eerst iemand had vermoord, waarom hij geen vast ritueel had, waarom hij af en toe vrouwen alleen verkrachtte, hoe hij zich voelde na een moord, of hij depressief werd na de extase, wat seriemoordenaars vaak zijn omdat het deze keer weer niet perfect was, dat het nu weer niet was zoals hij had gedroomd en gepland. Hij wilde weten hoeveel, wanneer en waar, de methodes en het gereedschap. En hij wilde de emoties begrijpen, de passie, wat de drijfveer achter de gekte was.

Maar hij durfde niet. Niet nu. Op het moment kon het hem geen bal schelen of Inger was verkracht voordat ze werd vermoord of daarna, of de moord een straf was omdat Otto hem alleen liet zitten, of hij haar daarna had gewassen, of hij haar in de flat had gedood of dat hij het in de auto had gedaan. Harry wilde niet weten of ze had gesmeekt en gehuild en hoe haar ogen naar Toowoomba hadden gestaard toen ze besefte dat ze bezig was dood te gaan. Hij wilde het niet weten, omdat hij het niet zou kunnen laten het gezicht van Inger te verwisselen met dat van Birgitta, omdat het hem zwak zou maken.

‘Hoe wist je waar ik logeerde?’ vroeg Harry, alleen maar om iets te zeggen, om het gesprek op gang te houden.

‘Harry toch! Word je moe? Je hebt me immers verteld waar je logeerde toen we samen uit waren. Ja, nog bedankt daarvoor, dat vergat ik gisteren te zeggen.’

‘Luister, Toowoomba...’

‘Ik heb trouwens een beetje zitten piekeren over waarom jij me belde en me vroeg of ik je die avond wilde helpen, Harry. Behalve dat beetje stoeien met de twee anabole smokings. Dat was wel leuk, maar waren we daar werkelijk alleen om die pooier voor de vorige keer te bedanken? Ik ben misschien geen groot mensenkenner, Harry, maar ik kon het niet allemaal met elkaar rijmen. Je zit midden in een moordzaak en jij gebruikt je tijd en krachten voor een persoonlijk akkefietje omdat je een iets te ruwe behandeling hebt gekregen in een nachtclub.’

‘Nou...’

‘Nou, Harry?’

‘Niet alleen daarom. Dat meisje dat we in Centennial Park hebben gevonden, werkte toevallig in die club waar we waren, dus ik had een theorie dat degene die haar had vermoord, daar misschien die avond was geweest en bij de podiumuitgang op haar had gewacht toen ze naar huis ging en haar toen was gevolgd. Ik wilde zien hoe jij reageerde wanneer je ontdekte waar we naartoe gingen. Bovendien ben je een erg opvallende man, dus wilde ik je aan Mongabi laten zien om te checken of hij je die avond had gezien.’

‘No luck?’

‘Niks. Ik neem aan dat je daar niet was.’

Toowoomba lachte.

‘Ik had er zelfs geen vermoeden van dat ze stripteasedanseres was,’ zei hij. ‘Ik zag haar het park in gaan en bedacht dat iemand haar moest vertellen dat het daar gevaarlijk was ’s nachts. En ik liet haar zien wat er zou kunnen gebeuren.’

‘Goed, dan is die zaak in elk geval opgelost,’ zei Harry droog.

‘Jammer dat niemand anders dan jij ervan kan genieten,’ zei Toowoomba.

Harry besloot een gok te wagen.

‘Aangezien niemand anders ook maar ergens van kan genieten, kun je me misschien vertellen wat er met Andrew gebeurde in de flat van Otto Rechtnagel. Want Otto Rechtnagel was je vriendin, nietwaar?’

Het werd stil aan het andere eind van de lijn. ‘Wil je niet weten hoe het met Birgitta gaat?’

‘Nee,’ zei Harry. Niet te snel, niet te hard. ‘Je hebt gezegd dat je haar als een gentleman zou behandelen. Ik vertrouw je.’

‘Ik hoop dat je niet probeert me een slecht geweten aan te praten, Harry. Dat heeft in dit geval geen zin. Ik ben een psychopaat. Wist je dat ik dat wist?’

Toowoomba lachte zacht.

‘Angstaanjagend, is het niet? Wij psychopaten horen immers niet te weten dat we dat zijn. Maar ik heb het altijd geweten. En Otto ook. Otto wist dat ik ze af en toe moest straffen. Maar Otto kon zijn mond niet langer houden. Hij had alles aan Andrew verteld en was bezig helemaal in te storten, dus ik werd gedwongen te handelen. Op dezelfde middag dat Otto moest optreden in St. George’s liet ik mezelf, na zijn vertrek, in zijn flat binnen om alle dingen weg te halen die hem met mij in verband konden brengen: foto’s, cadeaus, brieven, zulke dingen. Toen werd er plotseling aangebeld. Ik keek voorzichtig door het slaapkamerraam naar beneden en zag tot mijn stomme verbazing dat het Andrew was. Mijn eerste ingeving was om niet open te doen. Maar toen bedacht ik dat mijn oorspronkelijke plan aan diggelen was. Ik was namelijk van plan om Andrew de volgende dag in het ziekenhuis op te zoeken en hem discreet een theelepeltje, een aansteker en een wegwerpspuit samen met een klein zakje zeer gewenste dope te geven waaraan mijn eigengemaakte mix was toegevoegd.’

‘Een dodelijke cocktail.’

‘Dat kun je wel zeggen.’

‘Hoe kon je zeker weten dat hij die zou nemen? Hij wist immers dat je een moordenaar was?’

‘Hij wist niet dat ik wist dat hij het wist. Als je me kunt volgen, Harry? Hij wist niet dat Otto zichzelf had verraden. Bovendien is een junkie met beginnende afkickverschijnselen bereid bepaalde risico’s te nemen. Bijvoorbeeld door iemand te vertrouwen van wie hij aanneemt dat hij hem als een vader ziet. Maar het had geen zin meer om over dat alles na te denken. Hij was weggelopen uit het ziekenhuis en stond voor de toegangsdeur van het flatgebouw.’

‘Dus je besloot hem binnen te laten?’

‘Weet je hoe snel de hersenen van een mens kunnen werken, Harry? Weet je dat die dromen met lange, ingewikkelde verhalen, waarvan we denken dat we er een hele nacht voor nodig hebben, zich in werkelijkheid in een paar seconden van hectische hersenactiviteit afspelen? Zo ging het ongeveer ook met het plan dat in mij opkwam. Ik besefte dat ik het zo kon arrangeren dat het leek of Andrew Kensington achter alles zat. Ik zweer je, ik had er nog nooit één moment aan gedacht! Dus ik drukte op de deurontgrendeling en wachtte tot hij bovenkwam. Ik ging achter de deur staan met mijn wonderdoek...’

‘Di-ethylether.’

‘... en daarna bond ik Andrew vast op een stoel, vond het gereedschap en het beetje dope dat hij had en gaf hem dat in een shot, zodat ik er zeker van was dat hij rustig zou blijven tot ik terugkwam uit het theater. Op de terugweg kon ik nog meer dope kopen, en Andrew en ik hadden een heel feestelijke avond. Ja, aan het eind werd het inderdaad minder. Toen ik wegging, hing hij aan de plafondlamp.’

Weer het zachte gelach. Harry concentreerde zich om rustig en diep adem te halen. Zo bang was hij nog nooit van zijn leven geweest.

‘Wat bedoelde je met dat je ze moet straffen?’

‘Wat?’

‘Je zei zojuist dat je ze moest straffen.’

‘O, dat. Tja, zoals je vast weet, zijn psychopaten vaak paranoïde of ze lijden aan andere waanvoorstellingen. Mijn waanvoorstelling is dat mijn levenswerk het wreken is van mijn volk.’

‘Door blanke vrouwen te verkrachten?’

‘Kinderloze blanke vrouwen.’

‘Kinderloze?’ vroeg Harry verbaasd. Dat was een gemeenschappelijk kenmerk waar ze tijdens het onderzoek niet aan hadden gedacht, en waarom zouden ze eigenlijk? Het was niet ongewoon dat jonge vrouwen geen kinderen hadden.

‘Inderdaad. Heb je dat echt niet begrepen? Terra nullius, Harry! Toen jullie hierheen kwamen, definieerden jullie ons als bezitlozen omdat we niet in de bodem zaaiden. Jullie pakten ons land af, verkrachtten en doodden het voor onze ogen.’

Toowoomba hoefde zijn stem niet te verheffen. De woorden waren hard genoeg. ‘Welnu, jullie kinderloze vrouwen zijn nu mijn terra nullius, Harry. Niemand heeft ze bevrucht, dus zijn ze van niemand. Ik volg alleen de logica van de blanke man en doe als hij.’

‘Maar je noemt het immers zelf een waanvoorstelling, Toowoomba! Je begrijpt hoe ziek dit is!’

‘Jazeker is het ziek. Maar ziekte is normaal, Harry. De afwezigheid van ziekte is gevaarlijk, want dan stopt het lichaam met vechten en stort het algauw in elkaar. Maar waanvoorstellingen, Harry, die moet je niet onderschatten. Ze zijn in iedere cultuur waardevol. Neem nou je eigen cultuur. In het christendom wordt er immers openlijk gesproken over hoe moeilijk het is te geloven, hoe de twijfel van tijd tot tijd zelfs aan de beste en vroomste dominee knaagt. Maar is juist de erkenning van de twijfel niet hetzelfde als bekennen dat het geloof dat je gekozen hebt te volgen een waanvoorstelling is, een voorstelling van zaken waartegen je hele verstand zich verzet? Je moet je waanvoorstellingen niet zomaar opgeven, Harry. Aan de andere kant van de regenboog vind je misschien de beloning.’

Harry ging achterover op bed liggen. Hij probeerde niet aan Birgitta te denken, aan het feit dat ze geen kinderen had.

‘Hoe kon je weten dat ze geen kinderen hadden?’ hoorde hij zichzelf met een hese stem vragen.

‘Ik vroeg het.’

‘Hoe...’

‘Sommigen zeiden dat ze kinderen hadden, omdat ze dachten dat ik hen wilde sparen als ze zeiden dat ze een kinderschare te verzorgen hadden. Ze kregen dertig seconden om het te bewijzen. Een moeder die geen foto’s bij zich heeft van haar kind, is geen moeder als je het mij vraagt.’

Harry slikte.

‘Waarom blond?’

‘Geen absolute regel. Het minimaliseert alleen de kans dat ze iets van mijn bloed in hun aderen hebben.’

Harry probeerde niet aan Birgitta’s melkwitte huid te denken.

Toowoomba lachte zacht.

‘Ik begrijp dat je veel wilt weten, Harry, maar gesprekken met de mobiele telefoon zijn duur en idealisten zoals ik zijn niet rijk. Je weet wat je te doen staat. En wat je niet moet doen.’

Toen was hij weg. De snel invallende schemering had de kamer in de loop van het gesprek in een grijze duisternis gehuld. Onder de deur door staken twee voelsprieten van een kakkerlak naar binnen om te kijken of de kust veilig was. Harry trok het laken over zich heen en kroop in elkaar. Op het dak voor het raam startte een eenzame kookaburra een avondconcert, en op King’s Cross begon de toeloop voor een nieuwe, lange nacht.

Harry droomde over Kristin. Het is mogelijk dat hij het in de loop van een paar seconden remslaap deed, maar hij moest een half leven doornemen, dus het kon zijn dat het meer tijd kostte. Ze had zijn groene kamerjas aan, streelde hem over zijn haar en vroeg hem met haar mee te gaan. Hij vroeg haar waarheen, maar toen stond ze voor de open balkondeuren met de gordijnen fladderend om haar heen, en de kinderen in de achtertuin maakten zo’n lawaai dat hij niet hoorde wat ze antwoordde. Af en toe werd hij zo verblind door de zon dat ze helemaal verdween voor hem.

Hij stond op van het bed en liep naar haar toe om te horen wat ze zei, maar toen liet ze een rollende lach horen en stapte het balkon op, klauterde over het hekwerk en zweefde weg als een groene ballon. Ze zweefde langzaam boven de daken terwijl ze riep: ‘Komt allen! Komt allen!’ Later in de droom ging hij op zoek naar iedereen die hij kende om te vragen waar het feest was, maar ze wisten het niet of ze waren al vertrokken. Toen liep hij naar het Frogner-bad, maar hij had geen geld voor een toegangskaartje en moest over het hek klimmen.

Toen hij aan de andere kant was gekomen, ontdekte hij dat hij zich had opengehaald, en het bloed maakte een rood spoor achter hem, over de tegels en op alle treden van de tienmeterplank. Er was niemand anders, dus hij ging op zijn rug liggen en keek naar de hemel, terwijl hij het natte, zachte getik hoorde van de bloeddruppels die naar beneden vielen en de zwembadrand raakten. Hoog daarboven, richting de zon, dacht hij een zwevende, groene gedaante te ontwaren. Hij zette zijn handen voor zijn ogen als een verrekijker en toen zag hij haar heel duidelijk. Ze was zo mooi en bijna doorzichtig.

Slechts één keer werd hij wakker, van een klap die leek op een pistoolschot. Hij lag naar de regen te luisteren en naar het geruis van King’s Cross. Na een tijdje sliep hij weer door. Toen droomde Harry over Kristin en zoals hij het beleefde duurde dat de hele nacht. Slechts af en toe had ze rood haar en sprak ze Zweeds.

20 | Een pc, de damesbaai en hoe een mobiele telefoon eigenlijk werkt

Het was negen uur.

Lebie leunde met zijn voorhoofd tegen de deur en sloot zijn ogen. Twee politiemannen in zwarte kogelvrije vesten stonden naast hem en sloegen hem gespannen gade. Ze hadden hun wapens getrokken. Achter hen op de trap stonden Wadkins, Yong en Harry.

‘Klaar!’ zei Lebie, de loper er voorzichtig uit trekkend.

‘Denk eraan, niets aanraken als de woning leeg is!’ fluisterde Wadkins tegen de politiemannen.

Lebie ging tegen de deurpost staan en opende de deur voor de twee politiemannen, die de woning binnen gingen met het pistool volgens de voorschriften in beide handen.

‘Ben je er zeker van dat er binnen geen alarm is?’ fluisterde Harry.

‘We hebben alle veiligheidsdiensten in de stad gecheckt en bij niemand was deze woning geregistreerd,’ zei Wadkins.

‘Sst, wat is dat voor geluid?’ zei Yong.

De anderen spitsten hun oren, maar hoorden niets merkwaardigs.

‘Daar gaat onze bomspecialisttheorie,’ zei Wadkins droog.

Een van de politiemannen kwam weer naar buiten. ‘Alles is veilig,’ zei hij. Ze haalden opgelucht adem en gingen naar binnen. Lebie probeerde het licht in de gang aan te doen, maar dat deed het niet.

‘Vreemd,’ zei hij en hij probeerde het licht in de kleine, maar opgeruimde kamer, maar dat deed het ook niet. ‘Er moet een stop zijn doorgeslagen.’

‘Dat hindert niet,’ zei Wadkins. ‘Het is hier licht genoeg om te zoeken. Harry, jij neemt de keuken. Lebie neemt de badkamer. Yong?’

Yong stond voor de pc die in de kamer op een bureau bij het raam stond.

‘Ik heb het gevoel...’ zei hij. ‘Lebie, pak de zaklantaarn en controleer de meterkast in de gang.’

Lebie verdween en even later ging het licht aan in de gang en kwam er leven in de pc.

‘Verdomme,’ zei Lebie toen hij de kamer weer binnen kwam. ‘Er zat een draadje rond de zekering gedraaid dat ik eerst weg moest halen. En ik ben het draadje langs de muur gevolgd en dat gaat naar de deur.’

‘Het is een elektronisch deurslot, of niet? De zekering was gekoppeld aan het deurslot, zodat de stroom uitviel op het moment dat we de deur openden. Het geluid dat we hoorden was de ventilator in de pc die afsloeg,’ zei Yong en hij drukte op de toetsen. ‘Dit apparaat heeft een rapid resume, dus we kunnen zien welke programma’s er actief waren voordat het afsloeg.’

Een blauwe foto van de aardbol kwam op het scherm, en een vrolijk wijsje klonk uit de luidsprekers.

‘Dacht ik het niet!’ zei Yong. ‘Die slimme duivel! Zien jullie het?’ Hij wees naar een pictogram op het scherm.

‘Yong, in godsnaam, laten we daaraan nu geen tijd verspillen,’ zei Wadkins.

‘Sir, kan ik de mobiele telefoon even lenen?’ De kleine Chinees griste zonder op antwoord te wachten de Nokia-telefoon uit de handen van Wadkins. ‘Wat is het nummer hier?’

Harry las het nummer op dat op het telefoontoestel naast de pc stond, terwijl Yong het intoetste. Toen drukte hij op de telefoontoets. Tegelijk met het bellen van de telefoon kwam er een bromgeluid uit de pc, en het pictogram verscheen vele malen groter op het scherm.

‘Ai,’ zei Yong.

Na een paar seconden klonk er een kort piepgeluid. Hij deed snel de mobiele telefoon uit.

Wadkins had een diepe rimpel tussen zijn wenkbrauwen gekregen.

‘Waar ben je in hemelsnaam mee bezig, Yong?’

‘Sir, ik ben bang dat Toowoomba toch een alarm voor ons heeft opgesteld, en dat is afgegaan.’

‘Verklaar je nader!’ Wadkins’ geduld kende duidelijk grenzen.

‘Zag je het programma dat verscheen? Dat is een gewoon programma voor een telefoonbeantwoorder dat via een modem aan de telefoon is gekoppeld. Voordat Toowoomba weggaat, spreekt hij een boodschap in door de microfoon hier. Wanneer mensen bellen, wordt het programma geactiveerd, het speelt Toowoomba’s boodschap af, en na het pieptoontje dat je hoorde kun je je bericht direct op de pc inspreken.’

‘Yong, ik weet wat een telefoonbeantwoorder is. Wat is het punt?’

‘Sir, hoorde je een boodschap voor de pieptoon toen ik belde?’

‘Nee...’

‘Dat komt omdat de boodschap is ingesproken zonder dat ze bewaard.’

Het begon te dagen bij Wadkins.

‘Je bedoelt te zeggen dat toen de elektriciteit uitviel en de pc uitging, de boodschap verdween.’

‘Precies, Sir.’ Yong had af en toe ongewone reacties. Zoals nu. Hij begon stralend te lachen.

‘En daarmee heeft hij een alarm, Sir.’

Harry lachte niet toen hij de omvang van de catastrofe begreep. ‘Toowoomba hoeft dus alleen hierheen te bellen en te horen dat de boodschap weg is om te weten dat iemand in zijn woning heeft ingebroken. En hij weet vast dat het iemand van ons moet zijn geweest.’

Het werd stil in de kamer.

‘Hij zal hier nooit opduiken zonder eerst gebeld te hebben,’ zei Lebie.

‘Verdomme, verdomme, verdomme,’ zei Wadkins.

‘Hij kan ieder moment bellen,’ zei Harry. ‘We moeten tijd winnen. Iemand een voorstel?’

‘Tja...’ zei Yong. ‘We kunnen met de telefooncentrale overleggen, het nummer laten blokkeren en een foutmelding laten horen.’

‘En als hij de telefooncentrale belt?’

‘Kabelbreuk in de wijk door... eh, graafwerkzaamheden.’

‘Dat klinkt verdacht. Hij hoeft alleen het nummer van de buren maar te proberen,’ zei Lebie.

‘We moeten de telefoons van de hele wijk afsluiten,’ zei Harry. ‘Zou dat lukken, Wadkins, Sir?’

Wadkins krabde zich achter het oor.

‘Wat een klerezooi! Waarom verdomme...’

‘Het heeft haast, Sir!’

‘Verdomme! Geef me de telefoon, Yong. Dit moet McCormack regelen. Het lukt ons toch niet om het telefoonverkeer voor lange tijd in een heel stadsdeel te laten afsluiten, Holy! We moeten na gaan denken over onze volgende zet. Verdomme, verdomme, verdomme!’

Het was halftwaalf.

‘Niets,’ zei Wadkins moedeloos. ‘Helemaal niets!’

‘Tja, we kunnen moeilijk verwachten dat hij een briefje achterlaat waarop staat waar hij haar verborgen houdt,’ zei Harry.

Lebie kwam uit de slaapkamer. Hij schudde zijn hoofd. Ook Yong, die de kelder en de zolder had doorzocht, had niets interessants te melden.

Ze gingen in de kamer zitten.

‘Het is eigenlijk een beetje merkwaardig,’ zei Harry. ‘Als we elkaars woningen hadden doorzocht, zouden we altijd iets hebben gevonden. Een interessante brief, een smoezelig pornoblad, een foto van een oude vlam, een vlek in het laken, wat dan ook. Maar deze kerel is een seriemoordenaar en we vinden absoluut niets wat erop duidt dat hij een leven heeft.’

‘Ik heb nog nooit eerder zo’n normale vrijgezellenwoning gezien,’ zei Lebie.

‘Iets té normaal,’ zei Yong. ‘Het is bijna een beetje eng.’

‘We zien iets over het hoofd,’ zei Harry naar het plafond kijkend.

‘We zijn overal geweest,’ zei Wadkins. ‘Als er sporen zijn, dan zijn ze hier niet. Het enige wat de man die hier woont doet, is eten, slapen, televisiekijken, kakken en boodschappen inspreken op zijn pc voor de telefoon.’

‘Je hebt gelijk,’ onderbrak Harry hem. ‘Hier woont de moordenaar Toowoomba niet. Hier woont een abnormaal normale kerel die niet bang hoeft te zijn dat hij in de kaart wordt gekeken. Maar hoe zit het met een ander huis? Kan hij een andere plek hebben? Een andere woning, een zomerhuis?’

‘Niets wat op zijn naam geregistreerd staat in ieder geval,’ zei Yong. ‘Ik heb het nagekeken voor we hierheen gingen.’

De mobiele telefoon ging. Het was McCormack. Hij had met de telefooncentrale gesproken. Op het argument dat er een leven op het spel stond, had men geantwoord dat er ook een leven op het spel kon komen te staan als iemand in deze wijk een ambulance probeerde te bellen. Maar McCormack had met hulp van de burgemeester voor elkaar gekregen dat het telefoonverkeer tot zeven uur vanavond werd afgesloten.

‘Nu kunnen we hier net zo goed roken,’ zei Lebie en hij haalde een dunne cigarillo tevoorschijn. ‘Strooi as op het tapijt en maak vuile voetstappen in de gang. Heeft er iemand vuur?’

Harry viste een luciferdoosje op uit zijn zak en hij stak een lucifer aan. Hij bleef naar het luciferdoosje zitten kijken. En na verloop van tijd met een zekere interesse.

‘Weten jullie wat het voordeel van dit luciferdoosje is?’ vroeg hij.

De anderen schudden plichtmatig het hoofd.

‘Er staat dat het waterdicht is. “Voor wie de bergen in trekt of het water op gaat,” staat er. Heeft iemand van jullie waterdichte luciferdoosjes op zak?’

Opnieuw geschud van hoofden.

‘Zie ik het verkeerd als ik beweer dat je naar een speciaalzaak moet gaan om deze te kopen, en dat ze een beetje meer kosten dan gewone lucifers?’

De anderen haalden hun schouders op.

‘Ze zijn in ieder geval niet gebruikelijk, ik heb zulke nog nooit eerder gezien,’ zei Lebie.

Wadkins keek beter naar het doosje.

‘Ik geloof dat mijn zwager zulke luciferdoosjes aan boord heeft van zijn boot,’ zei hij.

‘Ik heb dit doosje van Toowoomba gekregen,’ zei Harry. ‘Tijdens de begrafenis.’

Er viel een stilte. Yong kuchte.

‘Er hangt een foto van een zeilboot in de gang,’ zei hij aarzelend.

Het was één uur.

‘Hartelijk dank voor je hulp, Liz,’ zei Yong en hij legde de mobiele telefoon neer. ‘We hebben hem! Hij ligt in de jachthaven bij Lady Bay, waar hij geregistreerd staat onder de naam Gert van Hoos.’

‘Oké,’ zei Wadkins. ‘Yong, jij blijft hier met de twee agenten voor het geval dat Toowoomba hier opduikt. Lebie, Harry en ik gaan er direct met de auto naartoe.’

Het was rustig en Lebie’s nieuwe Toyota snorde tevreden met een vaartje van honderdtwintig over New South Head Road.

‘No backup, Sir?’ vroeg Lebie.

‘Als hij daar is, is drie man meer dan genoeg,’ zei Wadkins. ‘Volgens Yong is er op zijn naam geen wapenvergunning geregistreerd en ik heb het gevoel dat hij geen type is om met een wapen te gaan zwaaien.’

Harry kon zich niet beheersen.

‘Welk gevoel is dat, Sir? Hetzelfde dat u vertelde dat het een goed idee was om in zijn woning in te breken? Hetzelfde dat zei dat ze de radiozender in haar tas moest hebben?’

‘Holy, ik...’

‘Ik vraag het maar, Sir. Als we steevast op uw gevoel afgaan, dan moet dat, in het licht van wat er tot nu toe gebeurd is, betekenen dat hij juist wel met een wapen loopt te zwaaien. Niet dat...’

Harry hoorde dat hij harder ging praten en hield op. Niet nu, zei hij tegen zichzelf. Niet nu. Maar een zacht stemmetje maakte de zin af.

‘Niet dat ik daartegen ben. Het betekent alleen dat ik hem met lood kan volpompen.’

Wadkins verwaardigde zich niet te antwoorden, maar keek in plaats daarvan chagrijnig uit het raam terwijl ze in stilte doorreden. In het spiegeltje zag Harry de voorzichtige, ondoorgrondelijke glimlach van Lebie.

Het was halftwee.

‘Lady Bay Beach,’ zei Lebie en hij wees. ‘Echt een passende naam. Dit is namelijk Sydneys homostrand nummer één.’

Ze besloten de auto voor het hek van de jachthaven te parkeren en liepen over een grasveld naar de kleine haven, waar aan weerszijden van smalle steigers de masten dicht tegen elkaar aan omhoogstaken. Bij de ingang zat een slaperige wacht in een door de zon gebleekt blauw uniformshirt. Hij schoot overeind toen Wadkins zijn politiepenning toonde, en legde uit waar de boot van Gert van Hoos lag.

‘Is er iemand aan boord?’ vroeg Harry.

‘Niet dat ik weet,’ zei de wacht. ‘Het is een beetje moeilijk om in de zomer het overzicht te houden, maar ik geloof niet dat er de laatste dagen iemand op de boot is geweest.’

‘Wanneer is hij er voor het laatst geweest?’

‘Nou, als ik het me goed herinner, was meneer Van Hoos hier zaterdagavond laat. Hij heeft de gewoonte daar beneden bij het water te parkeren. Hij is later die nacht weer weggegaan.’

‘En er is sindsdien niemand op de boot geweest?’

‘Niet tijdens mijn dienst. Maar we zijn gelukkig met meerderen.’

‘Was hij alleen?’

‘Voor zover ik het me herinner wel.’

‘Droeg hij iets naar de boot?’

‘Vast. Ik herinner het me niet. De meesten hebben immers iets bij zich.’

‘Kunt u me een korte beschrijving geven van meneer Van Hoos?’ vroeg Harry.

De wacht krabde zich op zijn hoofd. ‘Nou nee, eigenlijk niet.’

‘Waarom niet?’ vroeg Wadkins verbaasd.

De wacht zag er een beetje beschaamd uit. ‘Om heel eerlijk te zijn, vind ik dat alle Aboriginals er hetzelfde uitzien.’

De zon weerkaatste in het vlakke water van de jachthaven, maar buiten de haven rolden hoge golven heen en weer. Harry merkte, toen ze voorzichtig over de steiger liepen, dat de wind hier frisser was. Hij herkende de boot met de naam ‘Adelaide’ en het registratienummer dat er aan de zijkant op was geschilderd. ‘Adelaide’ behoorde niet tot de grootste boten van de jachthaven, maar zag er goed onderhouden uit. Yong had hun uitgelegd dat alleen zeilboten met motor vanaf een bepaalde grootte registratieplicht hadden, dus eigenlijk was het meer geluk dan wijsheid geweest dat ze de boot hadden gevonden. Zoveel geluk dat Harry het onbehaaglijke gevoel had dat het op was. De gedachte dat Birgitta aan boord van de boot was, deed zijn hart hard en heftig kloppen.

Wadkins gaf een teken dat Lebie het eerst aan boord moest gaan. Harry hield zijn pistool in de aanslag en richtte op het salonluik, terwijl Lebie voorzichtig op het achterdek stapte. Wadkins dreigde over het ankertouw te struikelen en bonkte met zijn voet op het dek. Ze stopten om te luisteren, maar het enige wat ze hoorden waren de wind en de klotsende golven die tegen de boot opspatten. Zowel het luik naar de salon als dat naar de cabine achterin was met een hangslot afgesloten. Lebie haalde de lopers tevoorschijn en ging aan het werk. Na een paar minuten waren beide hangsloten open.

Lebie opende het salonluik en Harry klauterde als eerste naar binnen. Het was donker beneden, en Harry ging op zijn hurken zitten, met het pistool naar voren gericht, tot Wadkins naar beneden kwam en de gordijnen opzijschoof. Het was een eenvoudige, maar smaakvol ingerichte boot. De salon was van mahonie, maar verder vertoonde het interieur geen tekenen van excessen. Een zeekaart lag opgerold op de salontafel. Boven de tafel hing een foto van een jonge bokser.

‘Birgitta!’ riep Harry. ‘Birgitta!’

Wadkins raakte zijn schouder aan.

‘Ze is hier niet,’ constateerde Lebie nadat ze de boot van voorplecht tot achterdek hadden doorzocht.

Wadkins had zijn hoofd in een van de banken op het achterdek gestoken.

‘Misschien is ze hier geweest,’ zei Harry en hij keek uit over het water. De wind was aangetrokken en de golven verderop hadden schuimkoppen.

‘We moeten de jongens van de technische recherche hiernaartoe halen en afwachten wat zij vinden,’ zei Wadkins, zich oprichtend. ‘Dit kan alleen maar betekenen dat hij een plek heeft waar wij niet van weten.’

‘Of...’ zei Harry.

‘Geen onzin verkopen! Hij heeft haar ergens verstopt, het is alleen zaak haar te vinden.’

Harry ging zitten. De wind rukte plagerig aan zijn haar. Lebie trachtte een nieuwe cigarillo op te steken, maar gaf het na een paar pogingen op.

‘Dus wat doen we nu?’ vroeg hij.

‘We moeten in elk geval van zijn boot gaan,’ zei Wadkins. ‘Hij kan ons vanaf de weg zien als hij komt aanrijden.’

Ze stonden op, sloten de luiken en Wadkins maakte een flinke stap over het ankertouw om niet nog een keer te struikelen.

Lebie bleef staan.

‘Wat is er?’ vroeg Harry.

‘Nou,’ zei Lebie, ‘ik weet niet zoveel van boten, maar is dit normaal?’

‘Wat bedoel je?’

‘Om het anker uit te hebben wanneer je zowel voor als achter vastgebonden ligt?’

Ze keken elkaar aan.

‘Help me het in te halen,’ zei Harry.

Het was drie uur.

Ze raasden over de weg. De wolken raasden langs de hemel. De bomen langs de weg zwaaiden en wenkten hen verder. Het gras lag plat in de berm en de radio kraakte. De zon was verbleekt en de wolken wierpen snelle schaduwen over het water.

Harry zat op de achterbank, maar zag niets van de aanwakkerende storm om hen heen. Hij zag alleen het groene, gladde touw, dat ze met moeite uit het water omhoog hadden getrokken. De waterdruppels van het touw waren als glinsterende kristallen stukjes in het water gevallen, en in de diepte had hij iets wits waargenomen wat langzaam omhoogkwam.

In een zomervakantie had zijn vader hem meegenomen in een roeiboot en ze hadden een heilbot gevangen. Hij was wit en onbegrijpelijk groot en Harry had ook toen een droge mond gekregen en zijn handen waren gaan beven. Moeder en oma hadden hun handen enthousiast ineengeslagen toen ze de keuken binnen kwamen met de vangst, en waren direct met grote, schone messen begonnen te snijden in het koude, bloederige vissenlijf. De rest van de zomer had Harry gedroomd over de zware heilbot in de boot met de uitpuilende vissenogen en een van schrik verstijfde blik, alsof hij niet wilde geloven dat hij echt bezig was dood te gaan. De daaropvolgende kerst had Harry een paar grote, geleiachtige brokken op zijn bord gekregen en vader had trots verteld hoe Harry en hij de heilbot uit de Isfjord hadden gehaald. ‘We dachten dat we deze kerstavond eens iets nieuws moesten proberen,’ had moeder gezegd. Het had naar dood en verderf gesmaakt, en Harry had de tafel verlaten met tranen in zijn ogen van verbitterde razernij.

En nu zat Harry op de achterbank van een auto die enorm hard reed. Hij sloot zijn ogen en zag zichzelf in het water staren waarin iets wat op een kwal leek, bij iedere ruk aan het touw zijn lange rode tentakels introk, even stopte en ze voor een nieuwe zwemslag weer uitspreidde. Toen de kwal het wateroppervlak naderde, spreidde hij zich in een waaiervorm uit, alsof hij probeerde het naakte, witte lichaam daaronder te verbergen. Het ankertouw was rond de hals gesnoerd, en het levenloze lichaam kwam Harry vreemd en onwezenlijk voor.

Maar toen ze haar op haar rug draaiden, voelde Harry het weer. Het was de blik van die zomer. Een gebarsten blik met een verbaasde, verwijtende laatste vraag: is dit het? Is het echt de bedoeling dat het gewoon zo eindigt? Is het leven, en de dood, echt zo banaal?

‘Is ze het?’ had Wadkins gevraagd en Harry had ontkennend geantwoord.

Toen Wadkins de vraag had herhaald, zag Harry haar schouderbladen naar voren steken, waarover een rode huid gespannen stond met een nog wittere streep van haar bikinibovenstukje.

‘Ze is verbrand,’ antwoordde hij verbaasd. ‘Ze vroeg me haar rug in te smeren. Ze zei dat ze op me vertrouwde. Maar ze is verbrand.’

Wadkins was voor Harry gaan staan en had zijn handen op Harry’s schouders gelegd. ‘Het is jouw schuld niet, Harry. Hoor je? Dit zou toch zijn gebeurd. Het is jouw schuld niet.’

Het was aanmerkelijk donkerder geworden. Er kwamen een paar flinke rukwinden, waardoor de grote eucalyptusbomen omhoogkwamen en met hun takken zwaaiden: het leek alsof ze uit de grond wilden komen om als de triffids van John Wyndham rond te stappen, gewekt door de storm die in aantocht was.

‘De hagedissen zingen,’ zei Harry vanaf de achterbank. Het was het eerste wat gezegd werd sinds ze in de auto waren gestapt. Wadkins draaide zich om en Lebie keek in het spiegeltje naar hem. Harry schraapte zijn keel.

‘Andrew vertelde dat een keer. Dat de hagedissen en de mensen van de hagedisfamilie het vermogen hadden met hun gezang regen en storm op te wekken. Hij vertelde dat De Grote Vloed door de hagedisfamilie werd veroorzaakt die zong en zich tot bloedens toe met vuurstenen messen sneed om platypus, het vogelbekdier, te verdrinken.’ Hij lachte zwakjes. ‘Bijna alle vogelbekdieren stierven. Maar sommige overleefden. Weten jullie wat ze deden? Ze leerden onder water ademhalen.’

De eerste, grote regendruppels vielen bevend op de voorruit.

‘We hebben weinig tijd,’ zei Harry. ‘Het duurt niet lang of Toowoomba ontdekt dat we achter hem aan zitten, en dan zal hij zo vlug als een aardmuis verdwijnen. Ik ben de enige verbinding die we met hem hebben en nu zitten jullie je af te vragen of ik het wel aankan. Tja, wat zal ik zeggen? Ik geloof dat ik van dat meisje hield.’

Wadkins zag er bedrukt uit. Lebie knikte langzaam.

‘Maar ik ben van plan onder water adem te halen.’

Het was halfvier en niemand in de vergaderruimte sloeg acht op de klaagzang van de ventilator.

‘Oké, we weten wie onze man is,’ zei Harry. ‘En we weten dat hij denkt dat we het niet weten. Waarschijnlijk denkt hij dat ik op het ogenblik bezig ben bewijzen tegen Evans White te verzamelen. Maar ik ben bang dat dat een zeer tijdelijke zaak is. We kunnen de andere huishoudens maar een beperkte tijd zonder telefoon laten zitten en bovendien, hoe langer het duurt voor “de fout” hersteld is, des te meer argwaan het wekt.

We hebben mensen op wacht gezet die hem oppakken, mocht hij bij zijn huis opduiken. En hetzelfde gebeurt bij de zeilboot. Maar persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat hij veel te voorzichtig is om iets doms te doen zonder er honderd procent zeker van te zijn dat de kust veilig is. Het is wel realistisch om aan te nemen dat hij in de loop van de avond zal begrijpen dat we in zijn woning zijn geweest. Dat geeft ons twee mogelijkheden. We kunnen op onze fluit blazen en via de televisie inlichtingen geven en hopen dat we hem pakken voor hij verdwijnt. Het argument daartegen is dat een man die zo’n alarm voor ons bij hem thuis heeft opgesteld, natuurlijk ook verder heeft nagedacht. Zodra hij zijn foto op het scherm ziet, riskeren we dat hij van de aardbodem verdwijnt. Mogelijkheid twee is daarom de weinige tijd die we hebben te benutten voordat hij onze adem in zijn nek voelt blazen: hem te pakken krijgen terwijl hij zich nog veilig waant en... nou, relatief nauwelijks in gevaar.’

‘Ik ben ervoor hem te pakken,’ zei Lebie en hij verwijderde een haar van zijn schouder.

‘Pákken?’ zei Wadkins. ‘We zijn in een miljoenenstad en hebben geen flauw idee waar hij is. We weten verdomme niet eens of hij in Sydney is!’

‘Zeg dat niet,’ zei Harry. ‘Hij is in ieder geval het laatste anderhalf uur in Sydney geweest!’

‘Wat? Is hij dan soms gezien?’

‘Yong.’ Harry gaf het woord aan de nog steeds glimlachende Chinees.

‘De mobiele telefoon!’ begon deze. Alsof hem gevraagd was zijn opstel voor de klas voor te lezen.

‘Alle gesprekken van mobiele telefoons gaan via zogenaamde basisstations, die de telefoonsignalen ontvangen en verzenden. De telefoondienst kan zien van welke abonnee de signalen zijn die verschillende basisstations ontvangen. Ieder basisstation heeft een bereik van ongeveer een mijl. Waar een goede dekking is, dat wil zeggen in dichtbebouwde gebieden, bereikt je telefoon vaak in één keer twee of meer basisstations, ongeveer net als dat gaat met radiozenders. Dat betekent dat als je je telefoon gebruikt, de telefoondienst binnen een actieradius van een mijl kan uitzoeken waar je bent. Als het gesprek binnenkomt op twee basisstations tegelijk, kan het gebied worden teruggebracht tot het gebied waar het bereik van de twee stations elkaar overlappen. Wordt je signaal op drie stations ontvangen, dan is het gebied nog kleiner, enzovoorts. Mobiele telefoons kunnen dus niet worden getraceerd tot een bepaald adres, zoals bij een gewone telefoon, maar we kunnen wel een indicatie krijgen,’ legde Yong uit.

‘Op het moment staan we in verbinding met drie mannen van de telefoondienst die allen het signaal van de mobiele telefoon van Toowoomba volgen. We kunnen hen op een open lijn naar de vergaderruimte aansluiten. Voorlopig hebben we simultane signalen van slechts twee stations tegelijk gehad, en het kleinste gebied omvatte City, de haven en half Woolloomooloo. Het goede nieuws is dat hij beweegt.’

‘En waar we nu op wachten is een beetje geluk,’ voegde Harry eraan toe.

‘We hopen dat we signalen kunnen krijgen als hij zich precies op een van de punten bevindt waar drie of meer basisstations elkaar overlappen. Als we dat krijgen, rukken we zo snel mogelijk uit met alle civiele auto’s die we hebben en hebben we de stille hoop dat we hem kunnen vinden.’

Wadkins zag er niet overtuigd uit.

‘Dus hij heeft tussen nu en anderhalf uur geleden gesproken met iemand en beide keren zijn de signalen opgevangen door basisstations in Sydney?’ zei hij. ‘En om hem te vinden zijn we afhankelijk van het feit of hij doorgaat met door die verdomde telefoon te praten? En wat als hij niet belt?’

‘Wij kunnen hem immers bellen?’ zei Lebie.

‘Precies!’ zei Wadkins. Hij had rode vlekken van opwinding op zijn wangen gekregen. ‘Geweldig idee! We kunnen hem elk kwartier bellen en ons uitgeven voor de juffrouw van de tijdmelding en de duvel en zijn ouwe moer! Alleen om hem te vertellen dat het misschien niet zo verstandig is om de telefoon te gebruiken?’

‘Dat hoeft niet,’ zei Yong. ‘Hij hoeft niet met iemand te praten.’

‘Hoe...’

‘Het is voldoende als de mobiele telefoon aanstaat,’ zei Harry. ‘Toowoomba is daar kennelijk niet van op de hoogte, maar zolang een mobiele telefoon niet is uitgeschakeld, zendt die automatisch ieder halfuur een kleine bliep uit, alleen om te vertellen dat hij nog werkt. Deze bliep wordt op dezelfde manier als bij een gesprek geregistreerd door de basisstations.’

‘Dus...?’

‘Dus we moeten de open lijn aansluiten, koffiezetten en gaan zitten hopen.’

21 | Een goed oor, een correcte linkse en drie schoten

Een metalige stem klonk door de luidspreker van de telefoon: ‘Zijn signaal komt binnen op basisstation drie en vier.’

Yong wees op de kaart van Sydney die opengevouwen op tafel lag. Er waren genummerde cirkels op getekend die het bereik van de verschillende basisstations aangaven.

‘Pyrmont, Glene en een stukje Balmain.’

‘Verdomme nog aan toe!’ zei Wadkins. ‘Veel te groot gebied. Hoe laat is het? Heeft hij al geprobeerd naar huis te bellen?’

‘Het is zes uur,’ zei Lebie. ‘Hij heeft het nummer van zijn woning het laatste uur tweemaal geprobeerd.’

‘Hij zal gauw in de gaten krijgen dat er iets fout zit,’ zei McCormack en hij stond op.

‘Maar nu nog niet,’ zei Harry stilletjes. Hij had de laatste twee uur zwijgend en onbeweeglijk op een stoel achter tegen de muur gezeten.

‘Nog iets nieuws over het weerbericht?’ vroeg Wadkins.

‘Alleen dat het erger zal worden,’ zei Lebie. ‘Zware storm met orkaankracht vannacht.’

De minuten tikten weg. Yong ging meer koffie halen.

‘Hallo?’ Het was de luidspreker van de telefoon.

Wadkins schoot overeind. ‘Ja?’

‘De abonnee heeft zojuist gebeld. We hebben hem op basisstation drie, vier en zeven ontvangen.’

‘Wacht!’ Wadkins keek op de kaart. ‘Dat is een stukje van Pyrmont en Darling Harbour, nietwaar?’

‘Klopt.’

‘Verdomme! Als hij nu ook ontvangen was op negen of tien, hadden we hem gehad!’

‘Als hij zich niet verroert, ja,’ zei McCormack. ‘Waar heeft hij naartoe gebeld?’

‘Naar onze centrale,’ zei de metalen stem. ‘Hij vroeg wat er aan de hand was met zijn abonneenummer.’

‘Verdomme, verdomme, verdomme!’ Wadkins had een knalrood hoofd. ‘Hij ontsnapt! We slaan nu alarm! Iedereen uitrukken!’

‘Houd je bek!’ knalde het. Het werd stil in de kamer. ‘Excuus voor de woordkeus, Sir,’ zei Harry. ‘Maar ik stel voor dat we op de volgende bliep wachten voordat we overhaast te werk gaan.’

Wadkins keek Harry met uitpuilende ogen aan.

‘Holy heeft gelijk,’ zei McCormack. ‘Ga zitten, Wadkins. Over minder dan een uur wordt het afsluiten van de telefoon opgeheven. Dat wil zeggen dat we één, hooguit twee blieps kunnen krijgen voordat Toowoomba ontdekt dat alleen zijn telefoon is afgesloten. Pyrmont en Darling Harbour is geografisch gezien niet zo’n groot gebied, maar we hebben het over een van Sydneys dichtstbevolkte gebieden van het centrum in de avonduren. Het sturen van een heleboel auto’s zou alleen maar een chaos veroorzaken die Toowoomba zal benutten om te verdwijnen. We wachten.’

Om tien over halfzeven kwam de melding door de luidspreker van de telefoon: ‘De bliep is ontvangen op basisstation drie, vier en zeven.’

Wadkins kreunde.

‘Bedankt,’ zei Harry en hij schakelde de microfoon uit. ‘Hetzelfde gebied als daarnet. Dat kan erop duiden dat hij zich niet langer beweegt. Dus, waar kan hij zijn?’

Ze dromden samen rond de kaart.

‘Misschien traint hij,’ zei Lebie.

‘Goed idee!’ zei McCormack. ‘Zijn er bokszalen in dit gebied? Is er iemand die weet waar die kerel traint?’

‘Ik zal het nakijken, Sir,’ zei Yong en hij liep de kamer uit.

‘Andere ideeën?’

‘Het gebied heeft vreselijk veel toeristische attracties die in de avonduren open zijn,’ zei Lebie. ‘Misschien zit hij in de Chinese tuinen?’

‘Met dit weer zit hij vast binnen,’ zei McCormack.

Yong kwam binnen en schudde zijn hoofd.

‘Ik heb de trainer gebeld. Hij wilde niets zeggen, dus ik moest zeggen dat ik van de politie ben. Toowoomba’s trainingszaal staat in Bondi Junction.’

‘Geweldig!’ zei Wadkins. ‘Hoe lang zal het denk je duren voordat de trainer Toowoomba’s mobiele telefoon belt om te vragen waarvoor de politie hem in godsnaam nodig heeft?’

‘Het spant erom,’ zei Harry. ‘Ik bel Toowoomba.’

‘En dan vraag je waar hij is?’

‘Kijken wat er gebeurt,’ zei Harry en hij pakte de telefoon. ‘Lebie, controleer of de geluidsband loopt en laat iedereen zijn mond houden!’

Iedereen bevroor. Lebie wierp een blik op de oude bandrecorder en stak zijn duim op. Harry slikte. Zijn vingers zochten de telefoontoetsen. Hij ging drie keer over voordat Toowoomba opnam.

‘Hallo?’

De stem... Harry hield zijn adem in en drukte de hoorn tegen zijn oor. Op de achtergrond hoorde hij mensen.

‘Wie is dit?’ zei Toowoomba zacht.

Er klonk een geluid op de achtergrond, gevolgd door enthousiast kindergejoel. Toen hoorde hij Toowoomba’s diepe, rustige lach.

‘Nee maar, ben jij het, Harry? Dat is leuk, dat je belt, want ik stond net aan je te denken. Het ziet ernaar uit dat er iets aan de hand is met mijn telefoon thuis, en ik vroeg me af of jij daar iets mee te maken kon hebben. Ik hoop van niet, Harry?’

Er klonk nog een geluid. Harry concentreerde zich, maar hij zag geen kans vast te stellen wat het was.

‘Ik word onrustig als je me geen antwoord geeft, Harry. Erg onrustig. Ik weet niet wat je wilt, maar misschien moet ik deze mobiele telefoon uitdoen. Is dat het, Harry? Probeer je me te vinden?’

Het geluid...

‘Verdomme!’ riep Harry. ‘Hij heeft de verbinding verbroken.’

Hij viel in de stoel.

‘Toowoomba begreep dat ik het was. Hoe wist hij dat in vredesnaam?’

‘Spoel de band terug,’ zei McCormack. ‘En zoek Marguez op.’

Yong verliet de kamer terwijl zij de band afluisterden.

Harry kon er niets aan doen: hij voelde hoe zijn nekharen overeind gingen staan toen hij Toowoomba’s stem weer door de luidspreker hoorde.

‘Het is in ieder geval op een plaats waar veel mensen zijn,’ zei Wadkins. ‘Wat is dat voor een geluid? Hoor, kinderen! Is het een kermis?’

‘Spoel terug en laat het nog een keer horen,’ zei McCormack.

‘Wie is dit?’ herhaalde Toowoomba, gevolgd door een hard geluid en kindergejoel.

‘Wat is...?’ begon Wadkins.

‘Dat is een tamelijk harde plons in water,’ zei een stem in de deuropening. Ze draaiden zich om. Harry zag een klein bruin hoofd met zwarte krullen, een snorretje en een kleine, dikke bril vastgeklemd aan een groot lijf dat eruitzag of het met een fietspomp was opgepompt.

‘Jesùs Marguez, de beste oren van ons bureau,’ zei McCormack. ‘En hij is niet eens blind.’

‘Wel bijna,’ mompelde Marguez, zijn bril rechtzettend. ‘Wat hebben jullie?’

Lebie liet de band nog een keer horen. Marguez luisterde met gesloten ogen.

‘Binnen. Muren. En glas. Nergens demping van het geluid, geen tapijten of gordijnen. Mensen, jonge mensen van beide geslachten, waarschijnlijk ook gezinnen met kleine kinderen.’

‘Hoe kun je dat allemaal weten door alleen maar naar herrie te luisteren?’ vroeg Wadkins wantrouwig.

Marguez zuchtte. Het was duidelijk niet de eerste keer dat hij sceptici ontmoette.

‘Weten jullie wat een fantastisch instrument het oor is?’ zei hij. ‘Het kan meer dan een miljoen verschillende drukverschillen onderscheiden. Eén miljoen. En een en hetzelfde geluid kan samengesteld zijn uit een tiental verschillende frequenties en deelelementen. Dat levert tien miljoen keuzemogelijkheden op. Een doorsneewoordenboek bevat slechts rond de honderdduizend trefwoorden. Tien miljoen keuzemogelijkheden. De rest is training.’

‘Wat is dat geluid dat de hele tijd op de achtergrond te horen is?’ vroeg Harry.

‘Dat geluid tussen honderd en tweehonderd hertz? Dat is niet zo makkelijk te zeggen. We kunnen de andere geluiden in onze studio beneden wegfilteren om het ene geluid te isoleren, maar dat kost tijd.’

‘En die hebben we niet,’ zei McCormack.

‘Maar hoe kon hij Harry herkennen zonder dat Harry sprak?’ vroeg Lebie. ‘Intuïtie?’

Marguez nam zijn bril af en maakte hem afwezig schoon.

‘Dat wat we zo mooi intuïtie noemen, mijn vriend, wordt altijd ondersteund door onze zintuiglijke waarnemingen. Maar wanneer de zintuiglijke waarneming zo klein en delicaat wordt dat we haar alleen ervaren als een gevoel, een veer onder de neus als we slapen, en we zien geen kans de associaties die de hersenen aan elkaar koppelen een naam te geven, dan noemen we het intuïtie. Misschien was het de manier waarop... eh, Harry ademhaalde?’

‘Ik hield mijn adem in,’ zei Harry.

‘Heb je hem eerder van hieruit gebeld? Misschien de akoestiek? Achtergrondgeluiden? De mens heeft een uitzonderlijk goed geheugen wat geluid betreft, vaak veel beter dan men zelf beseft.’

‘Ik heb hem eenmaal eerder hiervandaan gebeld...’ Harry staarde naar de oude ventilator. ‘Natuurlijk,’ zei hij. ‘Dat ik daar niet aan heb gedacht.’

‘Hm,’ zei Jesùs Marguez. ‘Het lijkt erop dat jullie op een erg interessant persoon jacht maken. Wat is de afschotpremie?’

‘Ik ben daar geweest,’ zei Harry met zijn wijd opengesperde ogen nog steeds gevestigd op de ventilator. ‘Natuurlijk. Daarom herken ik het achtergrondlawaai. Ik ben daar eerder geweest. Dat bubbelen...’

Hij draaide zich om: ‘Hij is in het Sydney Aquarium!’

‘Hm,’ zei Marguez en hij bestudeerde het resultaat van de schoonmaak van zijn bril. ‘Dat klopt. Ik ben er zelf ook geweest. Een dergelijke plons kan bijvoorbeeld veroorzaakt worden door de staart van een tamelijk grote zoutwaterkrokodil.’

Toen hij weer opkeek, was hij alleen in de kamer.

Het was zeven uur.

Ze hadden het leven van burgers in gevaar kunnen brengen tijdens de korte rit van het politiebureau naar Darling Harbour, ware het niet dat de storm ervoor had gezorgd dat er nauwelijks mensen en auto’s op de weg waren. Lebie deed desondanks zijn best, en het was waarschijnlijk alleen het blauwe zwaailicht op het dak dat een eenzame voetganger op het laatste ogenblik deed opschrikken en een handjevol auto’s aan de kant deed gaan. Wadkins zat op de achterbank en vloekte aan één stuk door, terwijl McCormack voor in de auto het Sydney Aquarium belde om hen voor te bereiden op de politieactie.

Toen ze het plein voor het aquarium op draaiden, stonden de vlaggen aan Darling Harbour strak en de golven sloegen over de kade. Er waren al meerdere politieauto’s gearriveerd en geüniformeerde agenten versperden de uitgangen.

McCormack gaf de laatste orders.

‘Yong, jij deelt de foto’s van Toowoomba uit aan onze mensen. Wadkins, jij gaat met me mee naar de controlekamer. Daar zijn camera’s die het hele aquarium bewaken. Lebie en Harry, jullie beginnen te zoeken. Het aquarium gaat over een paar minuten dicht. Hier zijn de radio’s, doe het knopje in je oor, maak de microfoon vast aan de kraag van je jas en controleer direct of jullie verbinding hebben. We geven jullie instructies vanuit de controlekamer, oké?’

Toen Harry uit de auto stapte, kreeg een windstoot hem te pakken en wilde hem omver blazen. Ze renden om zo snel mogelijk uit de wind te komen.

‘Het is gelukkig niet zo druk als anders,’ constateerde McCormack. Hij ademde al zwaar na die korte sprint. ‘Dat moet door het weer komen. Als hij hier is, vinden we hem.’

Ze werden opgewacht door het hoofd van de bewaking. Hij wees McCormack en Wadkins de weg naar de controlekamer. Harry en Lebie checkten de radio, werden langs het kaartjesloket geleid en begonnen door de mensenmenigte in de gang te lopen.

Harry voelde of het pistool in de schouderholster zat. Het aquarium zag er nu heel anders uit, met al dat licht en al die mensen. Het leek bovendien oneindig lang geleden dat Birgitta en hij hier waren, alsof het in een andere tijdrekening was gebeurd.

Hij probeerde niet na te denken.

‘We zijn op onze post.’ McCormacks stem klonk vertrouwd en kalmerend in zijn oor. ‘We bestuderen de camera’s nu. Yong heeft een paar mensen bij zich en controleert de toiletten en het café. We zien jullie nu trouwens. Loop gewoon verder.’

De gangen in het aquarium leidden het publiek in een cirkel die eindigde waar hij begon. Harry en Lebie liepen in tegengestelde richting, zodat ze alle tegemoetkomende gezichten konden zien. Het hart klopte Harry in de keel. Hij voelde dat hij een droge mond kreeg en het zweet stond in zijn handen. Vreemde talen zoemden om hen heen, en Harry had het gevoel in een maalstroom van mensen van verschillende nationaliteiten, huidskleuren en klederdrachten te zwemmen. Ze liepen door de onderzeese tunnel waar Birgitta en hij de nacht samen hadden doorgebracht, waar kinderen nu met hun neus tegen het glas stonden geplakt en waar de mariene onderwereld zijn onverstoorbare gang ging.

‘This place gives me the creeps,’ fluisterde Lebie. Hij liep met zijn handen in zijn zakken.

‘Beloof me alleen dat je hier geen schot lost,’ zei Harry. ‘Ik wil niet de halve Jackson Bay en een dozijn witte haaien in mijn schoot hebben, oké?’

‘Don’t worry,’ zei Lebie.

Ze kwamen bij de andere kant van het aquarium, waar bijna geen mensen waren. Harry vloekte.

‘Ze hebben de kaartjesverkoop om zeven uur gesloten,’ zei Lebie. ‘Het zal hier nu langzaam stiller worden als de mensen die binnen zijn, het aquarium verlaten.’

McCormack sprak tegen hen: ‘Het ziet er helaas naar uit dat de vogel is gevlogen, jongens. Jullie moeten naar de controlekamer komen.’

‘Wacht hier,’ zei Harry tegen Lebie.

Voor het kaartjesloket stond een bekend gezicht in uniform. Harry pakte hem vast.

‘Hallo Ben, herken je me?’ zei Harry. ‘Ik was hier samen met Birgitta.’

Ben draaide zich om en keek naar de opgewonden blonde reus. ‘Jazeker,’ zei hij. ‘Harry, was het niet? Ja, ja, dus je bent teruggekomen? De meesten doen dat. Hoe gaat het met Birgitta?’

Harry slikte.

‘Luister, Ben. Ik ben bij de politie. Zoals je vast hebt gehoord, zijn we op zoek naar een enorm gevaarlijke man. We kunnen hem niet vinden, maar ik heb het gevoel dat hij hier nog steeds is. Er is niemand die deze plek beter kent dan jij, Ben. Is er een plaats waar hij zich verstopt kan hebben?’

Er verschenen diepe denkrimpels op Bens gezicht.

‘Tja,’ zei hij. ‘Weet je waar Matilda, de zoutwaterkrokodil zit?’

‘Ja?’

‘Tussen die kleine slimmerik die we Fiddler Ray noemen en de grote zeeschildpad, dat wil zeggen, op het moment zit die er niet want we zijn bezig een poel te maken zodat we een paar kleine zoetwaterkroko...’

‘Ik weet waar het is. We hebben weinig tijd, Ben.’

‘Juist. Als een persoon lenig is en niet bang uitgevallen, kan hij over het plexiglas in de hoek springen.’

‘Bij de krokodil?’

‘Die ligt meestal half te slapen in de poel. Vanuit de hoek is het zo’n zes stappen naar de deur die we gebruiken als we schoonmaken en Matilda eten geven. Maar je moet snel zijn, want een saltie is onvoorstelbaar rap, voor je het weet zit hij met zijn twee ton boven op je. Op een keer wilden we...’

‘Bedankt, Ben.’ Harry rende en mensen sprongen aan de kant. Hij trok zijn kraag omhoog en zei in de microfoon: ‘McCormack, Holy hier. Ik zoek achter de krokodillenkooi.’

Hij pakte Lebie bij zijn arm en trok hem met zich mee. ‘Laatste mogelijkheid,’ zei hij. Lebie’s ogen gingen wijd open toen Harry voor de krokodillenkooi stopte en een aanloop nam. ‘Kom mee,’ zei Harry. Hij sprong over de plexiglaswand en draaide zich om.

Op het moment dat zijn voeten aan de andere kant de grond raakten, begon het in de poel te koken. Wit schuim steeg op en terwijl hij naar de deur stapte, zag hij een groene formule 1-auto uit het water accelereren, laag over de grond, met aan weerszijden kleine hagedissenpootjes die wentelwiekend ronddraaiden. Hij stoof weg en gleed weg in het losse zand. Ergens achter zich hoorde Harry geschreeuw en uit zijn ooghoek zag hij dat het pantserluik van de raceauto geopend was. Hij spande zijn beenspieren en sprintte naar de deur en greep de deurklink. Een fractie van een seconde dacht Harry na over de mogelijkheid dat de deur helemaal niet open was. Het volgende ogenblik was hij binnen. Een scène uit Jurassic Park schoot hem te binnen en dat maakte dat hij de deur achter zich op slot deed. Voor de zekerheid.

Hij trok zijn pistool. Er hing een verstikkend mengsel van geuren van schoonmaakmiddel en verrotte vis in de vochtige ruimte.

‘Harry!’ Het was McCormack via de radio. ‘Ten eerste zijn er eenvoudiger manieren om te komen waar je nu bent dan via de bek van dat beest. Ten tweede moet je daar rustig blijven wachten totdat Lebie is omgelopen.’

‘Hoorde ni... oor slechte on... gst, Sir,’ zei Harry en schraapte met een nagel over de microfoon. ‘Ik ga al... verd...’

Hij opende de deur aan de andere kant van de ruimte en kwam bij een cilindervormige toren met een wenteltrap in het midden. Harry vermoedde dat de trap naar beneden, naar de onderzeese tunnels ging, en besloot naar boven te gaan. Op het eerste platform was nog een deur. Hij keek langs de trap omhoog, maar het zag er niet naar uit dat er nog meer deuren waren.

Hij duwde de deurklink naar beneden en deed de deur met zijn linkerhand voorzichtig open, terwijl hij zijn pistool voor zich hield. Het was aardedonker daarbinnen en de lucht van verrotte vis was overweldigend.

Harry vond een lichtschakelaar aan de muur rechts naast de deur, die hij met zijn linkerhand omzette, maar het licht ging niet aan. Hij liet de deur los en deed twee voorzichtige passen naar voren. Het kraakte onder zijn voeten. Harry vermoedde wat het was en sloop terug naar de deuropening. Iemand had het peertje aan het plafond kapotgeslagen. Hij hield zijn adem in en luisterde. Was er iemand anders in deze ruimte? Een ventilator ratelde.

Harry stapte snel terug naar het platform.

‘McCormack,’ fluisterde hij in de microfoon. ‘Ik geloof dat hij daarbinnen is. Luister, doe me een plezier en bel zijn mobiele telefoon.’

‘Harry Holy, waar ben je?’

‘Nu, Sir! Alstublieft, Sir.’

‘Harry, maak dit niet tot een persoonlijke vendetta, het is...’

‘Het is warm vandaag, Sir. Wil je me helpen of niet?’

Harry hoorde McCormack zwaar ademhalen.

‘Oké. Ik bel het nummer nu.’

Harry schoof met zijn voet de deur open en ging wijdbeens in de deuropening staan met het pistool in beide handen en wachtte op de pieptoon. De tijd leek op een hangende druppel die nooit leek los te laten. Niets te horen.

Hij is er niet, dacht Harry.

Toen gebeurden er drie dingen tegelijk.

Het eerste was dat McCormack begon te praten.

‘Hij heeft hem uitgeschakeld...’

Het tweede was dat Harry besefte dat zijn silhouet zich als een vluchtend wild zwijn in de deuropening aftekende.

Het derde was dat de wereld voor Harry’s ogen explodeerde in een regen van sterren en rode ballen.

Harry herinnerde zich brokstukken van Andrews bokslessen tijdens de autorit naar Nimbin. Bijvoorbeeld dat een hoekstoot, uitgevoerd door een professionele bokser, een ongetrainde persoon normaal gesproken bewusteloos kan slaan. Door zijn heup te bewegen krijgt hij zijn hele bovenlichaam achter de stoot en dat geeft de slag zo’n grote kracht dat de hersenen even kortsluiting maken. Een uppercut die precies onder de kin wordt geplaatst, tilt je van de grond en zendt je direct naar dromenland. Gegarandeerd. Ook een perfect geplaatste rechtse van een rechtshandige bokser laat je weinig ruimte om daarna rechtovereind te blijven staan. En het belangrijkste van alles: als je de stoot niet ziet komen, kan het lichaam niet reageren door hem te ontwijken. Slechts een minieme beweging van het hoofd zal het effect van de stoot aanzienlijk afzwakken. Het komt bijvoorbeeld maar zelden voor dat een bokser die knock-out is geslagen de stoot heeft zien aankomen.

De enige verklaring voor het feit dat Harry niet bewusteloos was, moest daarom liggen in de omstandigheid dat de man in het donker links van Harry had gestaan. Omdat Harry in de deuropening stond, kon hij hem niet van opzij tegen zijn slaap slaan, hetgeen volgens Andrew naar alle waarschijnlijkheid voldoende zou zijn geweest. Hij kon ook geen effectieve hoekstoot of een uppercut uitdelen, omdat Harry zijn armen met het pistool voor zich hield. En dus ook geen perfecte rechtse, omdat dat zou betekenen dat hij precies voor het pistool moest gaan staan. De enige stoot die overbleef was een linkse, een stoot die Andrew had afgedaan met de woorden ‘een halfzachte stoot, alleen geschikt om de tegenstander te irriteren of in het beste geval murw te krijgen, onbruikbaar bij een straatgevecht’. Het is mogelijk dat Andrew daarin gelijk had, maar deze linkse had Harry ruggelings de trap af geslagen zodat hij met zijn ruggengraat tegen de reling aan smakte en bijna naar beneden viel.

Toen hij zijn ogen opende, stond hij nog steeds overeind. Een deur aan de andere kant van de ruimte stond open en hij was er tamelijk zeker van dat Toowoomba daardoorheen was gerend. Maar hij hoorde ook een kling-klonggeluid en hij was er tamelijk zeker van dat het zijn pistool was dat langs de metalen trap naar beneden viel. Hij koos voor het pistool. Met een suïcidale sprong naar beneden schaafde Harry de huid van zijn onderarmen en knieën, maar hij kon het pistool doodleggen vlak voor het over de rand zou kletteren en in een twintig meter diepe schacht zou vallen. Hij ging op zijn knieën zitten, hoestte en constateerde dat hij een tweede tand kwijt was sinds hij in dit verdomde land was.

Hij stond op en draaide op zijn benen als gevolg van de stoot.

‘Harry!’ riep iemand in zijn oor.

Hij hoorde ook dat ergens onder hem een deur werd opengerukt en er klonk het geluid van rennende voeten die de trap deden bewegen. Harry richtte op de deur voor zich, liet de reling los, raakte het slot, rende om niet voorover te vallen, richtte op de deur aan de andere kant van de ruimte, raakte het slot bijna en wankelde de schemering in met het gevoel dat zijn schouder uit de kom was.

‘Toowoomba!’ schreeuwde hij in de wind. Hij keek rond. Recht voor hem lag de stad en achter hem lag Pyrmont Bridge. Hij stond op het dak van het aquarium en moest zich door de windstoten vasthouden aan de bovenkant van de brandtrap. Het water in de haven was wit van het schuim en hij proefde het zoute water in de lucht. Recht onder zich zag hij een donkere gedaante op weg naar de brandtrap. De gedaante bleef een ogenblik staan en keek rond. Links van de gedaante stond een politieauto met zwaailicht. Voor hem, achter een hek, lagen de twee tanks die boven het Sydney Aquarium uitstaken.

‘Toowoomba!’ brulde Harry en hij probeerde het pistool op te tillen. Zijn schouder weigerde en Harry schreeuwde van pijn en woede. De gedaante was de brandtrap af gegaan, rende naar het hek en begon eroverheen te klauteren. Harry begreep op hetzelfde ogenblik wat hij van plan was: de tank in gaan, aan de achterkant, en het korte stukje naar de kade aan de andere kant te zwemmen. Vanaf dat punt zou het slechts een paar seconden duren voor hij in het straatgewoel verdwenen was. Harry viel de brandtrap meer af dan dat hij afdaalde. Hij stormde naar het hek alsof hij van plan was het omver te trekken, dwong zichzelf er met behulp van één arm over en kwam met een dreun op het cement aan de andere kant terecht.

‘Harry, rapporteer!’

Hij rukte het dopje uit zijn oor en snelde naar de tank. De deur stond open. Harry rende de tank in en viel op zijn knieën. Onder het dakgewelf voor hem, badend in het licht van lampen die aan een staaldraad boven het bassin hingen, lag een stukje van de ingedamde zee bij Sydney. In het midden van de tank liep een smalle steiger en daarop rende Toowoomba. Hij droeg een zwarte coltrui en een zwarte broek en rende zo ontspannen en elegant als een smalle, instabiele steiger dat toestond.

‘Toowoomba!’ riep Harry voor de derde keer. ‘Dit is Harry. Ik schiet!’

Hij viel voorover, niet omdat hij niet kon blijven staan, maar omdat hij zijn arm niet omhoog kon krijgen. Hij kreeg de donkere gedaante in het vizier en schoot.

Door het eerste schot spatte het water een beetje op voor Toowoomba, die rustig met hoog opgetrokken knieën en vlakke handpalmen bleef rennen. Harry richtte iets verder. Het spatte vlak achter Toowoomba. De afstand bedroeg bijna honderd meter. Een absurde gedachte schoot Harry te binnen: het leek op trainen in de schiethal in Økern, de lichten aan het plafond, de echo tussen de muren, het kloppen van zijn vinger aan de trekker en de diepe, meditatieve concentratie.

Als het trainen in de schiethal in Økern, dacht Harry, en schoot voor de derde keer.

Toowoomba viel voorover.

Harry zei later in de verklaring dat hij aannam dat het schot Toowoomba in de linkerdij had getroffen en dat het nauwelijks dodelijk kon zijn geweest. Iedereen wist inmiddels dat dat puur giswerk was: niemand kon weten waar je een man op honderd meter afstand met een dienstpistool raakte. Harry kon van alles beweren zonder dat iemand het tegendeel kon bewijzen. Er was namelijk geen lijk om te schouwen.

Toowoomba lag met zijn linkerarm en -voet in het water te schreeuwen, terwijl Harry over de steiger kwam aangerend. Harry was duizelig en misselijk en alles begon samen te vloeien: het water, het licht aan het plafond en de steiger die voor hem heen en weer zwaaide. Terwijl Harry rende, herinnerde hij zich de woorden van Andrew dat liefde een groter mysterie is dan de dood. En hij herinnerde zich het oude verhaal.

Het bloed bonkte in zijn oren. Harry was de jonge krijger Walla, en Toowoomba was de slang Bubbur die Walla’s geliefde Moora van het leven had beroofd. En nu moest Bubbur vermoord worden. Uit liefde.

In de verklaring kon McCormack naderhand niet zeggen wat Harry, nadat ze de schoten hadden gehoord, in de microfoon had geroepen.

‘We hoorden alleen dat hij rende en iets riep, waarschijnlijk in zijn moedertaal.’

Zelf kon Harry zich niet meer herinneren wat hij had geroepen.

Harry draafde over de steiger in een wedloop met het leven en de dood. Het lichaam van Toowoomba schokte. Een schok die de hele steiger deed schokken. Harry dacht eerst dat er iets tegen de steiger aan bonkte, maar toen begreep hij dat hij bezig was zijn buit te verliezen.

Het was De Watergeest.

Hij kwam met zijn witte waterhoofd uit het water en sperde zijn bek wijd open. Het leek op slow motion. Harry was ervan overtuigd dat de Watergeest Toowoomba mee zou nemen, maar hij kreeg niet genoeg vat op hem en zag alleen kans het schreeuwende lichaam een eind verder het water in te trekken voordat hij onverrichter zake moest onderduiken.

Geen armen, dacht Harry en hij herinnerde zich een verjaardag van zijn opa, lang, lang geleden in Åndalsnes, toen ze probeerden alleen met hun mond appels uit een teil met water te halen. Moeder had zo gelachen dat ze daarna op de sofa moest gaan liggen.

Het was nog dertig meter. Hij dacht dat hij het zou halen, maar daar was de Watergeest weer. Hij was zo dichtbij dat hij kon zien hoe de koude ogen in extase rondrolden, terwijl hij triomfantelijk zijn dubbele rij tanden toonde. Ditmaal kreeg hij een voet te pakken en wierp zijn kop achterover. Het water spatte op, Toowoomba werd door de lucht gegooid als een levenloze pop en het geschreeuw stopte plotseling. Harry was bij de plek aangekomen.

‘Jij verrekte geest! Hij is van mij!’ schreeuwde hij huilend. Hij richtte zijn pistool en leegde de rest van het magazijn in het water. Het had een heldere, doorzichtige roodachtige kleur gekregen, als rode priklimonade, en onder zich zag Harry het licht van de onderzeese tunnel waar volwassenen en kinderen samendromden om het slotstuk bij te wonen: een echt natuurdrama met al zijn gruwelijkheden, een vreetfestijn dat als sensatie van het jaar in de media moest concurreren met ‘de Clownsmoord’.

22 | De tatoeage

Gene Binoche was precies wat hij was: een man die het rock-’n-roll-leven volledig had geleefd en die er niet aan dacht om te stoppen voor hij er genoeg van had. En zo was het.

‘Ik wed dat ze daar beneden ook wel een goede tatoeëerder kunnen gebruiken,’ zei Gene, de naald er dieper in stekend. ‘Satan stelt vast wel prijs op een beetje variatie in martelmethodes, dacht je niet, mate?’

Maar de klant was stomdronken en hij liet zijn hoofd hangen. Zowel op Gene’s filosofische beschouwingen over het leven en de dood als op de naald die in zijn schouder kraste sloeg hij geen acht.

Gene had eerst nee gezegd tegen de man die zijn kleine winkeltje was binnen gestapt en zijn wens met een merkwaardig, melodieus accent en met dubbele tong kenbaar had gemaakt.

Gene had geantwoord dat hij mensen in beschonken toestand niet tatoeëerde en had hem gevraagd de volgende dag terug te komen. Maar die kerel had vijfhonderd dollar op tafel gegooid voor een tatoeage waar hij honderdvijftig dollar voor rekende, en het was eerlijk gezegd de laatste maanden rustig geweest, dus hij had zijn ladyshave en de deodorantstick tevoorschijn gehaald en was begonnen. Maar hij had bedankt toen de man hem een slok uit zijn fles aanbood. Gene Binoche tatoeëerde al twintig jaar, hij was trots op zijn werk en vond dat serieuze vakmensen tijdens hun werk niet moesten drinken. Geen whisky in elk geval.

Toen hij klaar was, plakte hij een stukje wc-papier over de getatoeëerde roos. ‘Blijf uit de zon en was het de eerste week alleen met water. Het goede nieuws is dat de pijn tegen de avond minder wordt en dat je dit er morgen kunt afhalen. Het slechte nieuws is dat je terug zult komen voor meer tatoeages,’ lachte hij. ‘They always do.’

‘Ik wil alleen deze hebben,’ zei de man en hij wankelde de deur uit.

23 | Vierduizend voet en een einde

De deur ging open en het gebrul van de wind buiten was oorverdovend. Harry ging op zijn knieën bij de deuropening zitten.

‘Ben je klaar?’ hoorde hij een stem in zijn oor roepen. ‘Trek op vierduizend voet aan het koord en denk eraan daarna te tellen. Als je binnen drie seconden geen schok van het scherm hebt gekregen, is er iets verkeerd.’

Harry knikte.

‘Ik ga eruit!’ riep de stem.

Hij zag dat de wind vat kreeg op de zwarte kleding van de kleine man die op de stang van de vleugel klauterde. Er wapperden een paar plukken haar onder de helm vandaan. Harry wierp een blik op de hoogtemeter op zijn borst. Die wees iets meer dan tienduizend voet aan.

‘Nogmaals bedankt!’ riep hij tegen de piloot. De piloot draaide zich om. ‘Geen probleem, collega! Dit is veel leuker dan marihuanavelden fotograferen!’

Harry stak zijn rechtervoet uit het vliegtuig. Hij had het gevoel weer klein te zijn, in de auto op weg naar Gudbrandsdal voor weer een vakantie in Åndalsnes, en hij mocht een raampje opendoen en een hand naar buiten steken om te ‘vliegen’. Hij herinnerde zich hoe de wind zijn hand te pakken kreeg wanneer hij die opendeed.

De kracht van de wind buiten het vliegtuig was enorm, en Harry moest zijn voet naar voren dwingen en naar beneden naar de stang. Hij repeteerde in zichzelf wat Joseph hem had voorgezegd: ‘rechtervoet, linkerhand, rechterhand, linkervoet’. Hij stond naast Joseph. Kleine wolkenplukjes dreven naar hen toe, versnelden, raakten hen en waren op hetzelfde ogenblik weer weg. Onder hen lag een tapijt in verschillende tinten groen, geel en bruin.

‘Hotel check!’ schreeuwde Joseph in zijn oor.

‘Checking in!’ riep Harry en keek naar de piloot in de cockpit, die zijn duim opstak. ‘Checking out!’ Hij keek naar Joseph, die een helm droeg en op zijn zwarte gezicht een bril en een grote, witte grijns had.

Harry ging voorover op de stang liggen en tilde zijn rechtervoet op.

‘Horizon! Up! Down! Go!’

Toen was hij in de lucht. Harry had het gevoel dat hij achterover werd gedrukt terwijl het vliegtuig rustig doorvloog. Uit zijn ooghoek zag hij het vliegtuig draaien, maar toen begreep hij dat hijzelf draaide. Hij keek naar de horizon, waar de aardbol boog en de lucht langzamerhand blauwer werd tot hij overging in de azuurblauwe Stille Oceaan waarover kapitein Cook uit verre landen was komen aanzeilen.

Joseph trok aan hem en Harry perste zijn heupen naar beneden om in een betere valpositie te komen. Hij had de hoogtemeter gecheckt. Negenduizend voet. Heremetijd, ze hadden een zee van tijd! Hij draaide met zijn lichaam terwijl hij zijn armen gespreid hield, waardoor hij een halve cirkel draaide. Hij was fucking Superman!

Voor hem, naar het westen, lagen de Blue Mountains, die blauw waren omdat de speciale eucalyptusbomen een blauwige damp afgaven die je al van verre kon zien. Joseph had hem dat verteld. Hij had ook verteld dat daar weer achter lag wat zijn voorouders, het nomadenvolk, thuis hadden genoemd. De oneindige, droge vlakten, the outback, die het grootste deel van dit machtige continent uitmaakte: een onbarmhartige oven waarin het onmogelijk leek om te overleven, maar waar Josephs volk al duizenden jaren voordat de blanken kwamen had geleefd.

Harry keek omlaag. Het zag er zo vredig en verlaten uit daar beneden, een rustige en vriendelijke planeet moest het zijn. De hoogtemeter wees zevenduizend voet aan. Joseph liet hem los, zoals ze hadden afgesproken. Een ernstige schending van het instructiereglement, maar ze hadden toch allang de instructies aan hun laars gelapt wat alleen weggaan en alleen springen betreft. Harry zag dat Joseph zijn armen tegen zich aan legde om met een verbluffend grote vaart horizontaal te komen en naar beneden en naar links te verdwijnen.

Toen was Harry alleen. Zoals je altijd alleen bent. Je voelt het alleen zoveel beter als je je zesduizend voet boven de grond in een vrije val bevindt.

Kristin had haar keus gemaakt op een hotelkamer op een grijze maandagmorgen. Ze was misschien wakker geworden, al moe van de dag die nog moest beginnen. Ze had uit het raam gekeken en besloten dat het genoeg was. Welke gedachten ze had gehad, wist Harry niet. De menselijke ziel was een diep, donker bos, en alle keuzes worden in eenzaamheid gemaakt.

Vijfduizend voet.

Misschien had ze de juiste beslissing genomen? Het geheel lege pillendoosje had er in ieder geval op geduid dat ze niet had getwijfeld. Op zekere dag moest er een eind aan komen, op een dag was het de hoogste tijd. De behoefte om deze wereld met een zekere stijl te verlaten, getuigde natuurlijk van een ijdelheid, een zwakheid, die slechts een paar mensen hebben.

Vierduizendvijfhonderd voet.

De zwakheid van andere mensen was dat ze wilden blijven leven. Simpel en eenvoudig. Nou ja, niet alleen simpel en eenvoudig misschien, met alles wat daar op dit moment ver onder hem lag. Vierduizend voet om precies te zijn. Hij greep het oranje handvat voor hem, rechts van zijn buik, trok het koord met een vastberaden ruk uit en begon te tellen: ‘Duizend-en-één, duizend-en...’

Jo Nesbø bij Uitgeverij Cargo

Karin Slaughter

Stille zonde

Will Trent wordt voor een speciale opdracht ingezet als undercover-agent. Maar zijn onderzoek naar een drugsdealer loopt niet als gepland en hij komt er helemaal alleen voor te staan. Vechtend tegen zijn eigen demonen kan hij niet terugvallen op de steun van Sara Linton, de vrouw van wie hij houdt, maar wie hij niet durft te vertellen dat hij zijn leven op het spel zet. Sara wordt opgeroepen wanneer een politieagent ernstig gewond is geraakt: het is haar stiefzoon Jared, die in zijn eigen huis is neergeschoten. Sara houdt Lena, Jareds vrouw, hiervoor verantwoordelijk: Lena trekt al een leven lang problemen naar zich toe. Zonder het te weten raakt Sara betrokken bij dezelfde zaak als Will. Het duurt niet lang tot het gevaar hen aan alle kanten omringt.

Een

Woensdag

Macon, Georgia

Rechercheur Lena Adams verkromp van pijn toen ze haar T-shirt uittrok. Ze haalde haar politiepenning uit haar zak, evenals haar zaklantaarn en een extra magazijn voor haar Glock, en gooide het hele zaakje op de ladekast. Volgens haar telefoon was het bijna middernacht. Achttien uur geleden was Lena haar bed uit gerold en het enige wat ze nu wilde was zich er weer in laten vallen. Niet dat ze de laatste tijd veel gedaan had. De afgelopen vier dagen had ze haar tijd zitten verdoen aan een vergadertafel, waar ze vragen had beantwoord die ze de vorige dag en de dag daarvoor ook al had beantwoord, en de bullshit had weerlegd die je over je heen kreeg als je je daden tegenover Interne Zaken moest verantwoorden.

‘Wie had de leiding bij de inval in het huis?’

‘Naar aanleiding van welke informatie hebt u gehandeld?’

‘Wat verwachtte u aan te treffen?’

De vrouw die namens de afdeling Interne Zaken van het Macon Police Department het onderzoek leidde, had de stugge, levenloze uitstraling van een beroepspennenlikker. Elke dag verscheen ze in een zwarte rok en witte bloes, een outfit die geschikter leek voor een gastvrouw in een Olive Garden-restaurant. Terwijl ze aantekeningen maakte knikte ze veel en fronste nog vaker. Als Lena treuzelde met antwoorden, controleerde ze de taperecorder om te zien of die de stiltes wel registreerde.

Lena was ervan overtuigd dat de vragen bedoeld waren om haar geduld op de proef te stellen. De eerste dag was ze zo verdoofd geweest dat ze alles naar waarheid had beantwoord in de hoop dat het dan snel voorbij zou zijn. De tweede en derde dag was ze minder toeschietelijk geweest en had ze zich met de minuut meer geërgerd. Vandaag was het eindelijk tot een uitbarsting gekomen, en het leek wel of de vrouw daarop had zitten wachten.

‘Wat denk je dat ik verwachtte aan te treffen, stomme trut?’

Had Lena dat alles maar niet aangetroffen. Kon ze maar met een scheermes de beelden uit haar brein snijden. Die achtervolgden haar. Telkens als ze met haar ogen knipperde, zag ze ze opflakkeren als in een oude film. Ze vervulden haar met een voortdurend, niet-aflatend verdriet.

Lena begon in haar ogen te wrijven, maar stopte er meteen weer mee. Er waren zes dagen verstreken sinds ze aan het hoofd van haar team die inval had gedaan, maar haar lichaam was nog steeds een levende herinnering aan wat er gebeurd was. De blauwe plek die zich over haar neus en onder haar linkeroog had verspreid, was inmiddels pisgeel. De drie hechtingen die de snee in haar schedel bijeenhielden jeukten als de pest.

En dan al die dingen die niemand kon zien: Lena’s gekneusde stuit. Haar pijnlijke rug en knieën. Haar maag die zich omdraaide telkens als ze dacht aan wat ze had ontdekt in dat troosteloze huis in het bos.

Vier lijken. Eén man lag nog in het ziekenhuis. Een ander zou nooit meer zijn penning dragen. Om maar te zwijgen van de gruwelijke herinnering die haar waarschijnlijk tot aan haar dood zou bijblijven.

Lena’s ogen schoten vol. Ze beet op haar lip en vocht tegen de neiging aan het verdriet toe te geven. Ze was uitgeput. Het was een zware week geweest. Jezus, het waren drie zware weken geweest. Maar nu was het voorbij. Het was allemaal voorbij. Lena was veilig. Ze mocht haar baan houden. Dat mens van de rattenclub, zoals Interne Zaken werd genoemd, was haar hol weer in gevlucht. Lena was eindelijk thuis, waar niemand haar kon aanstaren of verhoren of in haar zaken kon wroeten en graven. Het was niet alleen Interne Zaken. Iedereen wilde weten hoe de inval was gegaan, wat Lena had aangetroffen in dat donkere, bedompte souterrain.

Het enige wat Lena wilde was alles vergeten.

Haar mobiel begon te piepen. Ze ademde uit tot haar longen helemaal leeg waren. Weer piepte de mobiel. Ze pakte hem op. Het was een nieuw sms’je.

vickery: alles ok?

Lena staarde naar de letters op het schermpje. Paul Vickery, haar vaste partner.

Ze tikte op beantwoorden. Haar duim hing boven de toetsen.

Het verre gerommel van een motor deed de lucht trillen.

In plaats van een antwoord in te tikken zette Lena de telefoon met een druk op de knop uit. Ze legde hem op de ladekast, naast haar penning.

Het gebulder van de Harley-Davidson met zijn twin-cam motorblok vibreerde in haar oren toen Jared een dot gas gaf om de steile oprit te kunnen nemen. Lena stond stil en volgde de vertrouwde geluiden: de motor die werd uitgeschakeld, het metalige geknars van de standaard, de zware tred van laarzen toen haar man het huis binnenliep en zijn helm en sleutels op de keukentafel wierp, ook al had ze hem wel duizend keer gevraagd dat niet te doen. Hij stopte even, waarschijnlijk om de post te bekijken, en kwam toen naar hun slaapkamer.

Met haar rug naar de deur telde Lena Jareds voetstappen terwijl hij door de lange gang liep. Zijn passen klonken aarzelend, weifelend. Waarschijnlijk had hij gehoopt dat ze al sliep.

Hij bleef in de deuropening staan, kennelijk in de verwachting dat Lena zich zou omdraaien. Toen ze dat niet deed, vroeg hij: ‘Ben je net thuis?’

‘Ik was pas laat klaar.’ Dat was niet helemaal gelogen. Zij had op haar beurt gehoopt dat Jared al zou slapen. ‘Ik wilde me net gaan douchen.’

‘Oké.’

Lena ging echter niet naar de badkamer, maar keerde zich naar hem toe.

Jareds blik schoot even naar haar bh, en toen weer snel naar boven. Hij had zijn uniform aan en zijn haar was piekerig van de helm. Hij werkte ook bij de politie van Macon, was motoragent, een rang lager dan Lena, en twaalf jaar jonger. Geen van die dingen had haar ooit dwarsgezeten, maar de laatste tijd was elke vierkante centimeter van hun leven een bron van irritatie.

Leunend tegen de deurpost vroeg Jared: ‘Hoe ging het?’

‘Ik mag weer aan het werk.’

‘Dat is mooi, toch?’

Ze liet zijn woorden bezinken en probeerde de toon te peilen. ‘Ja, hoezo?’

Jared antwoordde niet. Na een lange, ongemakkelijke stilte vroeg hij: ‘Zin in een borrel?’

Lena was niet in staat haar verbazing te verbergen.

‘Dat mag nu toch weer?’ Hij hield zijn hoofd schuin en schonk haar een moeizaam lachje. Hij was een centimeter of vijf langer dan Lena, maar door zijn gespierde bouw en atletische gratie leek hij een stuk groter.

Meestal.

Jared kuchte ongeduldig.

Ze knikte. ‘Oké.’

Hij liep de kamer uit, maar een bepaald soort behoefte bleef hangen, omhulde haar, verstikte haar bijna. Hij wilde het liefst dat ze zou instorten. Dat ze zijn steun nodig had. Dat ze hem liet merken door het gebeurde geraakt te zijn, dat ze er op de een of andere tastbare manier door veranderd was.

Hij begreep maar niet dat ze zich niet gewonnen gaf omdat er anders niets van haar zou overblijven.

Lena nam haar pyjama uit de ladekast. Ze hoorde Jared in de keuken rondscharrelen. Hij trok de deur van de koelkast open en pakte een handvol ijs. Lena sloot haar ogen. Ze stond te zwaaien op haar benen. Ze wachtte op het getinkel van ijsblokjes in een glas. Het water liep haar al in de mond.

Ze klemde haar kaken opeen. Dwong haar ogen open.

Het verlangen naar een borrel was te sterk. Als Jared terugkwam, zou ze het glas neerzetten en een paar minuten wachten om aan zichzelf te bewijzen dat ze heel goed zonder kon.

Om aan hém te bewijzen dat ze de drank niet nodig had.

Haar handen deden pijn toen ze haar spijkerbroek losknoopte. Op de dag van de inval had ze haar shotgun zo stijf vastgeklemd dat het was alsof haar vingers voor altijd krom zouden blijven. Ze begreep niet waarom alles nog pijn deed. Ze hoorde nu hersteld te zijn, maar haar lichaam hield de pijn vast. Hield het gif vast dat haar vanbinnen verteerde.

‘Oké.’ Jared was terug. Deze keer kwam hij de kamer binnen. Terwijl hij naar haar toe liep, schonk hij een flinke wodka in. De fles klokte en de vloeistof spatte in het glas. ‘Heb je morgen weer dienst?’

‘Ja, vroege dienst.’

Hij reikte haar het glas aan. ‘Niet eens even vrij?’

Lena pakte het glas en dronk het in één teug half leeg.

Jared zei: ‘Dat is dan net als toen...’ Zijn stem stierf weg. Hij hoefde zijn zin niet af te maken. In plaats daarvan keek hij door het achterste raam. In de donkere ruiten zag hij zijn eigen spiegelbeeld. ‘Wedden dat je nu tot brigadier wordt bevorderd?’

‘Misschien,’ zei ze, hoewel ze haar hoofd schudde.

Hij keek haar afwachtend aan. Vol behoefte.

‘Wat wordt er op het bureau gezegd?’ vroeg ze.

Jared liep naar de kast. ‘Dat je stalen ballen hebt.’ Hij draaide aan het combinatieslot van de wapenkluis. Lena keek naar zijn nek. Er liep een roze verbrande streep overheen waar de huid niet beschermd was geweest door de helm. Hij wist ongetwijfeld dat ze naar hem keek, maar hij ontkoppelde gewoon zijn holster en legde zijn wapen naast dat van haar. Een eindje ervanaf. Hij zorgde dat zelfs hun wapens elkaar niet raakten.

‘Zit het je dwars?’ vroeg ze.

Hij deed de kluis weer dicht en draaide aan het combinatieslot. ‘Waarom zou het me dwarszitten?’

Lena sprak het niet uit, maar het schreeuwde door haar hoofd: Omdat ze mij stoerder vinden dan jou. Omdat je vrouw een stel zware criminelen heeft uitgeschakeld terwijl jij op je motor rondtoerde en bekeuringen uitschreef aan voetbalmoeders.

‘Ik ben trots op je,’ zei Jared. Hij zei het op zo’n redelijk toontje dat ze hem het liefst op zijn gezicht zou timmeren. ‘Je zou een medaille moeten krijgen voor wat je gedaan hebt.’

Hij had geen idee wat ze gedaan had. Jared kende alleen de hoogtepunten, de bijzonderheden die Lena naar buiten mocht brengen.

Ze herhaalde haar vraag. ‘Zit het je dwars?’

Hij zweeg iets te lang. ‘Wat me dwarszit, is dat je wel dood had kunnen zijn.’

Hij had haar vraag nog steeds niet beantwoord. Lena bestudeerde zijn gezicht. Zijn huid was glad en fris. Ze had Jared leren kennen toen hij eenentwintig was, en in de tussenliggende vijfenhalf jaar was hij er op de een of andere manier steeds jonger op geworden, alsof hij achterstevoren leefde. Of misschien werd Lena zelf sneller oud. Er was zoveel veranderd sinds die eerste dagen. In het begin wist ze altijd wat hij dacht. Uiteraard had ze hem sindsdien voldoende specie aangereikt om een hele muur rond zichzelf te kunnen optrekken.

Hij begon zijn overhemd los te knopen. ‘Ik ga die kastjes maar eens in elkaar zetten.’

Ze lachte geschrokken. ‘Meen je dat?’ De keuken lag er al drie maanden gesloopt bij, voornamelijk omdat Jared elk weekend een nieuwe reden bedacht om er niet aan te hoeven werken.

Hij liet zijn overhemd op de vloer vallen. ‘Dan weten ze in elk geval bij Ikea dat ik nog altijd de man in huis ben.’

Nu het eruit was, wist Lena niet hoe ze moest reageren. ‘Je weet dat dat niet zo is.’ Het klonk als een slap excuus, dat vond ze zelf ook. ‘Het is gewoon niet zo.’

‘O nee?’

Lena antwoordde niet.

‘Oké.’ Jareds mobiel ging. Hij haalde het ding uit zijn zak, keek naar het nummer, maar nam niet op.

‘Je vriendin?’ Lena haatte haar ijle stem. Het was geen leuk grapje. Dat wisten ze allebei.

Hij rommelde in de wasmand tot hij zijn spijkerbroek en een van zijn T-shirts had gevonden.

‘Het is bijna twaalf uur.’ Lena keek op het klokje naast het bed. ‘Later zelfs.’

‘Ik heb geen slaap.’ Hij kleedde zich snel om en stopte zijn telefoontje in zijn achterzak. ‘Ik zal zachtjes doen.’

‘Heb je je telefoon nodig als je de kastjes in elkaar gaat zetten?’

‘De batterij is bijna leeg.’

‘Jared...’

‘Ik ben zo klaar.’ Daar was dat neplachje weer. ‘Het minste wat ik kan doen, toch?’

Lena lachte terug en stak haar glas toostend omhoog.

Hij bleef staan. ‘Ga je nou maar douchen, voor je omvalt.’

Ze knikte, maar onwillekeurig dwaalde haar blik af naar het T-shirt, waaronder zijn borst en zijn strakke buikspieren zich aftekenden. De wodka had haar in een aangename roes gebracht. Eindelijk kon haar lichaam zich ontspannen. Iets aan Jareds houding bracht een stroom van oude herinneringen op gang. Lena liet zich door haar gedachten meevoeren naar een plaats die ze meestal afgesloten hield: het stadje waar ze had gewoond voor ze met Jared naar Macon verhuisde, de plaats waar ze het politievak had geleerd.

Destijds in Grant County had Jareds vader Lena alles geleerd wat ze als politievrouw moest weten. Nou ja, bijna alles. Lena had het vermoeden dat commissaris Jeffrey Tolliver pisnijdig zou zijn geweest als hij van de trucjes had geweten die Lena na zijn dood had opgestoken. Ook al ging Jeffrey zelf nog zo vaak over de schreef, hij pakte Lena altijd keihard aan als ze ook maar een stap verkeerd zette.

‘Lee?’ vroeg Jared. Hij had Jeffreys ogen, en hij hield zijn hoofd op dezelfde manier schuin terwijl hij op haar antwoord wachtte.

Lena dronk haar glas leeg, hoewel haar hoofd tolde. ‘Ik hou van je.’

Nu was het Jareds beurt om geschrokken te lachen.

‘Ga je niet zeggen dat je ook van mij houdt?’

‘Wil je dat graag?’

Lena antwoordde niet.

Hij zuchtte berustend en liep naar haar toe. Ze droeg alleen een bh en een slip, maar hij kuste haar op haar voorhoofd, net zoals hij dat bij zijn zusje deed. ‘Niet onder de douche in slaap vallen.’

Lena keek hem na. Hij droeg dat vuile T-shirt de laatste tijd vaak. Op de achterkant en schouders zaten gele verfspatten van toen hij drie weken geleden begonnen was de logeerkamer op te knappen.

Lena had gezegd dat hij de muren niet mocht verven, dat hij nog een paar weken moest wachten – niet omdat er wel tien andere klussen waren die nog gedaan moesten worden, maar omdat het ongeluk bracht.

Jared luisterde nooit naar haar.

Uiteraard luisterde zij ook nooit naar hem.

Lena nam de wodkafles mee naar de badkamer. Ze zette het lege glas op de spoelbak van de wc en dronk rechtstreeks uit de fles, met haar hoofd achterover. Waarschijnlijk was dat niet verstandig in combinatie met de pijnstillers die ze geslikt had zodra ze thuiskwam, maar Lena voelde zich momenteel niet bepaald slim. Ze verlangde hevig naar de verdoving. De pillen en de alcohol moesten alles wegvagen uit haar hoofd: alles wat er voor, tijdens en na de inval was gebeurd. Ze wilde alles wissen, zodat ze kon gaan liggen en alleen maar duisternis zou zien in plaats van die flakkerende stomme film die haar de afgelopen zes dagen had achtervolgd.

Ze zette de fles ook op de spoelbak. Haar vingers voelden dik toen ze haar haar opbond. Lena staarde naar zichzelf in de spiegel. Onder haar ogen zaten donkere kringen, en niet alleen vanwege de kneuzingen. Ze drukte haar vingers tegen de spiegel. Haar gezicht begon te verraden wat ze allemaal kwijt was geraakt.

Het aantal lijken in haar kielzog.

Lena keek naar beneden. Ongemerkt had ze haar hand op haar platte buik gelegd. Nog maar negen dagen geleden was die gaan zwellen. Haar slip had te strak gezeten. Haar borsten waren gevoelig geweest. Jared kon niet van haar afblijven. Soms werd Lena wakker van zijn hand op haar buik, alsof hij opeiste wat hij zelf had gemaakt. Het leven dat hij in haar had verwekt.

Maar natuurlijk bleef dat leven daar niet zitten. Zijn hand kon de hevige pijn niet stoppen die Lena uit een diepe slaap had gerukt. Zijn woorden konden haar niet troosten toen het bloed begon te stromen. In de badkamer. In het ziekenhuis. Tijdens de rit naar huis. Het was een rode vloed die niets dan dood achterliet.

En telkens als ze langs dat klotekamertje liep met zijn lichtgele muren, werd ze door zo’n kille haat jegens hem overvallen dat ze beefde van woede.

Lena staarde naar het plafond. Even hield ze haar adem in en toen liet ze de lucht als een duister geheim zachtjes ontsnappen. Het was haar allemaal te veel vandaag. Het verlies, het verdriet. De wodka en de pillen hielpen niet. Die zouden nooit voldoende kunnen helpen.

Ze zocht naar de dop van de fles, maar kon hem niet vinden. Ze trok de deur open. De slaapkamer was verlaten. Jareds kleren lagen op de vloer, nog precies zoals hij ze had laten vallen toen hij ze uittrok. Lena raapte zijn overhemd op. Ze rook uitlaatgassen, zweet en olie van een hele dag op de motor. Zijn portefeuille zat nog in de achterzak van zijn broek. Ze haalde hem eruit en legde hem op het nachtkastje. Zijn voorzakken zaten vol. Wat kleingeld. Een potje Burt’s balsem om zijn lippen te beschermen tegen de wind. Een paar briefjes van twintig dollar, zijn rijbewijs en drie creditcards, allemaal met een groen elastiekje bijeengehouden. Een zwart fluwelen zakje waarin hij zijn trouwring bewaarde.

Lena wurmde haar vinger in het zakje en haalde de gouden ring eruit. Jared deed hem niet langer om naar het werk nadat een van zijn maten een schuiver met zijn motor had gemaakt. Zijn trouwring was aan zijn knokkel blijven haken en had de huid er als een sok afgestroopt. Lena had Jared laten beloven dat hij zijn ring niet droeg als hij op de motor zat. Het zwarte zakje was een compromis. Ze had gezegd dat hij de ring thuis moest laten, maar haar man was romantisch – romantischer dan welke vrouw ook die Lena kende – en hij vond het niet prettig om de ring niet bij zich te hebben.

Inmiddels ging ze ervan uit dat hij het uit gewoonte deed.

Lena stopte de ring weer in het zakje en sloeg Jareds portefeuille open. Die had ze hem in hun eerste jaar samen gegeven en hij droeg hem nog steeds bij zich, ook al had hij nooit eerder een portefeuille gehad. Eigenlijk was het niet veel meer dan een draagbaar fotoalbum. Lena bladerde door de vele kiekjes die Jared de afgelopen vijf jaar stiekem van haar had genomen: Lena voor hun huis op de dag dat ze er introkken, Lena op zijn motor, Jared en Lena in Disney World, een wedstrijd van de Braves, de play-offs in het sec-toernooi, het nationale kampioenschap in Arizona.

Ze stopte bij de foto van hun bruiloft, die had plaatsgevonden in het kantoor van een rechter in de rechtbank van Atlanta. Lena’s oom Hank stond aan haar ene kant, Jared aan de andere. Naast Jared stonden zijn moeder, stiefvader, zusje, grootmoeder, grootvader, twee neven en een onderwijzeres van de basisschool, die altijd contact met hem had gehouden.

Iedereen had zich in zijn mooiste kleren gestoken, behalve Lena, die een marineblauw broekpak droeg dat ze normaal naar haar werk aanhad. Haar haar hing los en haar bruine krullen vielen over haar schouders. Ze had zich laten opmaken bij Macy’s in de mall aan Lenox, door een transseksueel die helemaal lyrisch was geweest over haar teint. Dat was tenminste één vrouw die haar die dag op waarde had weten te schatten. Het norse gezicht van Jareds moeder verklaarde waarom de bruidegom niet op een wat plechtiger ceremonie had aangedrongen. Op dit moment was Darnell Long ergens in Alabama aan het bidden dat haar zoon zijn verstand terugkreeg en zich zou laten scheiden van de bitch met wie hij getrouwd was.

Soms vroeg Lena zich af of ze alleen bij Jared bleef om dat mens te treiteren.

Ze bladerde naar de volgende foto en opeens begonnen haar knieën te beven.

Ze ging op het bed zitten.

Ze had de foto talloze keren gezien, alleen nooit in Jareds portefeuille. Hij kwam uit de schoenendoos die Lena in de kast bewaarde. Het was een foto van haar tweelingzus, Sibyl. Even ging er een steek van jaloezie door Lena heen, maar toen moest ze lachen. Jared dacht vast dat het een foto van haar was. Hij had Sibyl nooit ontmoet. Die was al tien jaar dood toen Jared in haar leven kwam.

Lena sloeg haar hand voor haar mond toen de lach in een snik overging. Zodra ze ontdekte dat ze zwanger was, had ze aan Sibyl gedacht. Heel even vlamde het geluk in haar op toen ze de telefoon pakte om haar zus te bellen.

En toen sloeg het verlies als een moker toe.

Terwijl Lena naar de foto keek, veegde ze voorzichtig de tranen onder haar ogen weg. Ze snapte wel waarom Jared juist die had uitgekozen. Sibyl zat op een deken in het park. Haar mond stond open en ze hield haar hoofd schuin naar achteren. Ze lachte vol overgave, met het soort blijdschap dat Lena zelden vertoonde. De genen van hun Mexicaans-Amerikaanse grootmoeder waren duidelijk zichtbaar. Sibyl was zongebruind. Ze droeg haar donkere krullen los, net als Lena vandaag. Sibyl had echter niet Lena’s coupe soleil, om nog maar te zwijgen van die paar grijze strengen.

Hoe zou Sibyl er nu hebben uitgezien? Dat had Lena zich in de loop van de jaren vaak afgevraagd. Ze nam aan dat dat typisch een vraag was die de ene helft van een tweeling zichzelf stelde als de andere was overleden. Sibyl had nooit Lena’s scherpe, harde trekken gehad. Haar gezicht bezat altijd een zekere zachtheid, een openheid die anderen uitnodigde in plaats van af te stoten. Alleen een dwaas zou de een voor de ander hebben aangezien.

‘Lee?’

Ze keek op naar Jared, alsof het de gewoonste zaak van de wereld was dat ze in haar ondergoed boven zijn portefeuille zat te huilen. Hij stond weer in de deuropening, met zijn voeten net niet over de drempel.

‘Wie belde er?’ vroeg ze. ‘Op je mobiel?’

‘Het was een geblokkeerd nummer.’ Met zijn duimen door zijn gereedschapsriem leunde hij tegen de deurpost. ‘Gaat het?’

‘Ik... eh...’ Haar stem haperde. ‘Gewoon moe.’

Lena keek nog één keer naar Sibyl voor ze de portefeuille dichtklapte. Tranen stroomden over haar wangen. Haar kaak verstrakte toen ze haar gevoelens probeerde te onderdrukken. Maar wat ze ook deed, ze bleven opborrelen, vormden een brok in haar keel, een strakke band om haar borst.

‘Lee?’ Nog steeds kwam hij de kamer niet in.

Lena schudde haar hoofd als om hem te dwingen weer weg te gaan. Ze kon hem niet aankijken; zo mocht Jared haar niet zien. Dat ze instortte was precies waarop hij zat te wachten. Wat hij verwachtte.

Wat hij wílde.

Maar toen brak er iets in haar. Weer kwam er een snik, een diepe, treurige snik. Lena kon zich er niet langer tegen verzetten, ze kon hem niet langer op afstand houden. Ze wachtte niet tot Jared naar haar toe kwam. In een oogwenk was ze aan de andere kant van de kamer; ze sloeg haar armen om zijn schouders en drukte haar gezicht tegen zijn borst.

‘Lena...’

Ze kuste hem. Haar handen gingen naar zijn gezicht, raakten zijn hals aan. Eerst verzette Jared zich, maar hij was een man van zesentwintig die de afgelopen week op de bank had geslapen. Er was niet veel voor nodig om een reactie bij hem teweeg te brengen. Zijn ruwe handen wreven over haar blote rug. Hij trok haar dicht tegen zich aan en zijn kus werd wilder.

En toen schokte zijn hele lichaam naar achteren.

Bloed spoot Lena’s mond in.

Seconden later hoorde ze de schoten.

Nadat Jared geraakt was. Nadat hij tegen haar aan in elkaar was gezakt.

Hij was te zwaar. Lena struikelde en viel achterover, met Jared languit boven op zich, zodat ze geen kant op kon. Ze kon zich niet verroeren. Ze probeerde hem omhoog te duwen, maar toen klonk er weer een schot. Zijn lichaam verkrampte, verhief zich een paar centimeter en viel toen weer tegen haar aan.

Lena hoorde een schel gejammer. Het kwam uit haar eigen mond. Ze krabbelde onder Jared vandaan en greep hem bij zijn T-shirt om hem uit de vuurlinie weg te trekken. Ze slaagde erin hem een eindje te verplaatsen, tot zijn gereedschapsriem achter het kleed bleef haken.

‘Nee-nee-nee,’ stamelde Lena, waarna ze haar hand voor haar mond sloeg om het geluid te smoren. Met haar rug tegen de muur vocht ze tegen een golf van hysterie. De wodka en de pillen lieten zich gelden. Braaksel steeg op in haar keel. Ze wilde schreeuwen. Ze móést schreeuwen.

Maar ze kon het niet.

Jared bewoog niet. De schoten galmden na in haar oren. Uit een shotgun. De hagelkorrels hadden zich verspreid, waren zijn rug en zijn hoofd binnengedrongen. Helderrode bloedkringen trokken over de opgedroogde gele verf op zijn T-shirt. Een schroevendraaier uit zijn gereedschapsriem stak in zijn zij. Onder zijn lichaam werd de bloedplas steeds groter. Ze legde haar hand op zijn been en voelde zijn gespierde kuit.

‘Jared?’ fluisterde ze. ‘Jared?’

Zijn ogen bleven dicht. Bloed borrelde tussen zijn lippen door. Zijn vingers lagen trillend op de vloer. Ze zag de witte streep van zijn trouwring, ook al had hij beloofd dat hij die niet zou dragen.

Lena wilde zijn hand pakken, maar deed het niet.

Voetstappen.

De schutter liep de gang door. Langzaam. Met beleid. Hij droeg laarzen. Ze hoorde de echo van de houten hak op de kale planken, gevolgd door het zachtere schrapen van de neus.

Eén stap.

Nog een stap.

Stilte.

De schutter rukte het douchegordijn in de badkamer op de gang open.

Lena’s blik schoot door de slaapkamer. Hun wapens zaten achter slot en grendel. Haar mobiel lag aan de andere kant van de kamer. Ze hadden geen vaste telefoon. Het raam was te veel in het zicht. De badkamer was een val.

Jareds mobiel.

Ze streek langs zijn been, voelde in zijn zakken. Leeg. Leeg. Ze waren allemaal leeg.

Weer hoorde ze de voetstappen, een geluid als van knappende twijgen dat weergalmde door de gang.

En toen... niets.

Hij was bij de eerste slaapkamer blijven staan. Twee bureaus. Dozen met oude dossiers. Jared liet de kastdeur altijd openstaan. De schutter kon dat vanaf de gang zien.

Hij kuchte en spuwde op de vloer.

Hij wilde Lena laten weten dat hij eraan kwam.

Ze drukte haar rug tegen de muur en dwong zichzelf overeind te komen. Ze was niet van plan zittend te sterven. Rechtovereind zou ze vechten voor haar leven en voor dat van haar man.

Weer stopten de voetstappen. De schutter controleerde de volgende slaapkamer. Lichtgele muren. Kastdeur op een stel schragen, zodat Jared er ballonnen op kon schilderen. Vanaf de gang kon je de dunne potloodlijnen zien die hij uit de vrije hand had getekend. Vandaar kon je ook recht in de lege kast kijken.

De schutter liep verder de gang door.

Lena bracht haar bevende hand weer naar Jared. De hamer aan zijn gereedschapsriem hing al half uit de metalen ring. Met haar vingers gaf ze hem het laatste duwtje. Ze klemde de steel vast. Die voelde warm, bijna heet tegen haar huid.

Jareds oogleden gingen knipperend open. Hij keek naar Lena toen ze overeind kwam en haar rug weer tegen de muur drukte. Zijn ogen hadden iets glazigs. Pijn. Hevige pijn. Het sneed door haar heen. Zijn mond bewoog. Lena legde een vinger op haar lippen, dwong hem om stil te zijn, om te doen alsof hij dood was, zodat er niet weer op hem werd geschoten.

De voetstappen bleven vlak bij de slaapkamerdeur staan, op zo’n anderhalve meter afstand. De man wierp zijn schaduw vooruit in de kamer, waardoor Jared voor de helft in het donker lag.

Lena draaide de hamer rond, tot de klauw naar voren stak. Ze hoorde de pompactie van een shotgun. Het geluid had het gewenste effect. Ze moest haar knieën op slot zetten om niet te vallen.

De schutter wachtte even. Zijn schaduw bewoog iets, maar drong niet verder de kamer binnen.

Lena spande haar spieren en telde de seconden. Eén, twee, drie. De man kwam niet binnen. Hij bleef daar gewoon staan.

Ze probeerde zich in de schutter te verplaatsen om erachter te komen wat hij dacht. Twee politiemensen. Allebei met een wapen dat ze niet hadden gebruikt. De een lag op de vloer. De ander had zich niet verroerd, had niet teruggeschoten, had niet geschreeuwd, was niet uit het raam gesprongen en had hem niet aangevallen.

Lena spitste haar oren, terwijl ze allebei doodstil wachtten.

Uiteindelijk zette de schutter weer een stap naar voren – een korte, aarzelende stap. Toen nog een. Het eerste wat Lena zag was het uiteinde van de loop. Afgezaagd. Het metaal had een ruwe rand, was recent onder handen genomen. Even was het stil, waarna de schutter iets opzijzwenkte. Lena zag een tattoo op de hand die de loop ondersteunde. Een zwarte doodskop met gekruiste beenderen bedekte de huid tussen duim en wijsvinger.

Een laatste, behoedzame stap.

Lena nam de hamer in beide handen en zwaaide hem recht in het gezicht van de man.

De klauw drong in zijn oogkas. Ze hoorde bot kraken toen de scherpe stalen punten zich versplinterend in zijn schedel boorden. De shotgun ging af en sloeg een gat in de muur. Lena probeerde de hamer eruit te trekken voor de volgende klap, maar de klauw zat vast in het hoofd van de man. Hij wankelde en probeerde zich schrap te zetten tegen de deur. Hij sloeg zijn vingers om haar pols. Bloed stroomde vanuit zijn oog zijn mond in en langs zijn hals naar beneden.

Op dat moment zag Lena de tweede man. Hij rende de gang door, met een 5-schots cilinder Smith & Wesson in zijn hand. Lena gaf een ruk aan de hamer en gebruikte die als hevel om de schutter vóór haar omhoog te trekken en als schild te gebruiken. Vlak achter elkaar klonken drie schoten en elk schot werd opgevangen door het lichaam van de man. Met kracht duwde Lena hem tegen de tweede belager aan. Beide mannen struikelden. De s&w vloog over de vloer.

Lena pakte de shotgun op. Ze haalde de trekker over, maar de huls was geblokkeerd. Ze probeerde het wapen opnieuw te laden om de storing op te heffen en het weer schietklaar te maken, toen de tweede man overeind krabbelde. Hij dook op haar af, en zijn vingers streken langs de mond van de loop, maar toen liet hij zich op zijn knie vallen.

Jared had zijn enkel vastgegrepen. Hij hield hem stevig beet en zijn arm beefde van inspanning. De man kwam weer overeind en wilde al met zijn vuist naar Jareds slaap uithalen.

Lena draaide de shotgun snel om, greep het wapen bij de loop en zwaaide het als een honkbalknuppel tegen het hoofd van de man. Bloed en tanden vlogen in het rond toen zijn kaak losschoot. Hij smakte op de vloer.

‘Jared!’ riep Lena, en ze liet zich naast hem neervallen. ‘Jared!’

Hij kreunde. Bloed sijpelde uit zijn mond. Met lege blik staarde hij in het niets.

‘Het komt goed,’ zei ze. ‘Het komt goed.’

Hij hoestte. Er ging een huivering door hem heen en toen begon hij hevig te schokken.

‘Jared!’ gilde Lena. ‘Jared!’ Haar blik werd wazig doordat haar ogen zich vulden met tranen. Ze omvatte zijn gezicht met haar handen. ‘Kijk me aan,’ smeekte ze. ‘Kijk me dan aan.’

Er bewoog iets. Ze zag het vanuit haar ooghoek. De tweede man schoof langzaam in de richting van het bed en probeerde de shotgun te pakken. Zijn halve lichaam was verlamd. Hij sleepte zichzelf op één arm voort, een gewonde kakkerlak die een spoor van bloed achterliet.

Lena’s hart stond stil. Er was iets veranderd. Verschoven. De wereld draaide niet langer.

Ze keek neer op haar man.

Jareds lichaam was verslapt. Zijn oogleden waren bijna helemaal gesloten. Ze raakte zijn gezicht aan, zijn mond. Haar hand beefde zo hevig dat haar vingers tegen zijn huid roffelden.

Sibyl. Jeffrey. De baby.

Hún baby.

Lena stond op.

Ze bewoog als een robot. De hamer zat nog vast in het gezicht van de eerste man. Lena zette zich schrap met haar voet op zijn voorhoofd, sloeg haar handen om de steel en wrong de klauw los.

De kakkerlak kroop nog steeds in de richting van het bed, stukje bij beetje. Lena wachtte het juiste moment af, tot hij enkele centimeters van de shotgun verwijderd was, en toen liet ze zich met haar knie op zijn rug vallen. Ze voelde zijn ribben breken onder haar gewicht. Kapotte tanden spoten als brokjes nat zand uit zijn mond.

Lena hief de hamer hoog boven haar hoofd. Met een versplinterend gekraak kwam die op de ruggengraat van de man terecht. Hij schreeuwde het uit, spreidde zijn armen en onder haar bokte zijn hele lijf. Lena bleef zitten, op één punt geconcentreerd en met haar lichaam strak van woede. Weer hief ze de hamer hoog boven haar hoofd en richtte die op zijn achterhoofd, maar toen – opeens – kwam alles tot stilstand.

Ze kon de hamer niet bewegen. Die zat vast in de lucht.

Lena keek achter zich. Er was een derde man. Hij was groot en wat slungelig gebouwd, en met zijn sterke handen weerhield hij Lena van de doodsklap.

Ze was te geschokt om te kunnen reageren. Ze kende die man. Ze wist precies wie hij was.

Hij was gekleed als een biker, met een bandana om zijn hoofd en een ketting aan zijn leren riem. Hij legde een vinger op zijn lippen, net zoals ze zelf bij Jared had gedaan. Hij had een waarschuwende blik in zijn ogen en daaronder zag ze pure angst.

Langzaam kwam Lena weer bij haar positieven. Eerst haar gehoor: het schraperige geluid van haar moeizame ademhaling. Toen voelde ze de stekende pijn in haar gespannen spieren, haar verschroeide handpalmen waarmee ze de shotgun had vastgeklemd. De bittere lucht van de dood drong haar neus binnen. En vlak daaronder ving ze een zweem op van de open weg, de vertrouwde geur van uitlaatgassen en olie en zweet waarmee Jared elke avond thuiskwam.

Jared.

De achterkant van zijn T-shirt was doordrenkt en plakte aan zijn huid. De opgedroogde gele verfspatten waren verdwenen. Die waren nu zwart, net als zijn haar – zwart van het bloed.

Lena’s hele lichaam verslapte. Alle vechtlust stroomde uit haar weg. Ze liet de hamer zakken en op de vloer vallen.

Sirenes verscheurden de stilte. Twee, drie, meer dan ze kon tellen.

Ergens buiten riep een schorre stem: ‘Hé, man, waar zit je?’

De sirenes werden luider. Kwamen dichterbij.

Will Trent keek Lena nog één keer aan. Toen liep hij de kamer uit.

Karin Slaughter

Gepakt

In het korte verhaal Gepakt wacht Will Trent in een plaatselijk pompstation op zijn ijskoude cola. Maar door Wills ruige undercoveruiterlijk zien de beveiligingscameras en het verveelde personeel iemand anders: de gevaarlijke crimineel Bill Black. De hel die plotseling in de winkel losbreekt stelt Will en zijn misdadige alter ego zwaar op de proef. Een agent wordt neergeschoten, een zak met geld valt op de vloer. Een jonge vrouw verdwijnt spoorloos, en de dader vlucht weg in een gehavende pick-up, op de hielen gezeten door Will...

Gepakt

Een

Will Trent slaakte een diepe, sombere zucht terwijl hij naar het knipperende rode lampje op de ijsdrankautomaat stond te kijken. Hij had geen idee hoe lang de cola en het ijs moesten ronddraaien voor er een verrukkelijk ijskoud drankje uit kwam. Will had een app op zijn mobiel die hem de locatie toonde van elke Icee-automaat in Georgia. Dit was de eenentwintigste eeuw. Het was al erg genoeg dat mensen nog steeds niet rondvlogen met jetpacks op hun rug. Een realtime update voor een ijskoude cola was toch niet te veel gevraagd?

Hij keek om zich heen in de Lil’ Dixie Gas-n-Go en zag de neonreclames voor levend aas, munitie en loten. Will bevond zich in Forest Park, op nog geen halfuur rijden van het centrum van Atlanta, maar het zaakje bij het benzinestation kon moeiteloos voor een plattelandswinkel doorgaan. Broodjes van een dag oud die onder een warmtelamp lagen te bakken. Naast de kassa stond een vierliterpot ingemaakte varkenspoten. Een plexiglazen vitrine met pruimtabak besloeg een hele wand. Afgezien van het ijsdrankje kon Will eigenlijk niet bedenken wat een mens hier te zoeken had.

En daarbij dacht hij niet alleen aan de winkel. Forest Park was ronduit een gat; het lag aan de rand van Clayton County, dat met recht een van de ergste districten in de staat werd genoemd. Het waren de overbekende oorzaken die tot de ondergang hadden geleid: foute onroerendgoedtransacties, corrupte districtsambtenaren, het sluiten van een militaire basis – maar de doodsteek was toegebracht door de Olympische Spelen van 1996. In naam van de vooruitgang had Atlanta alle goedkope huurwoningen met de grond gelijkgemaakt en de bewoners verjaagd, zodat internationale gasten en sporters geen armen en rechtelozen te zien kregen.

Toen de Spelen waren afgelopen, werd niemand gevraagd terug te komen. Voor Atlanta was het een kwestie van uit het oog, uit het hart, en voor de duizenden die zich elders hadden moeten vestigen was het dan ook einde verhaal. Hulp in de vorm van geld of andere middelen bleef grotendeels uit. Bendes streken in het gebied neer. Misdaadcijfers rezen de pan uit. Hele wijken liepen vrijwel leeg, want iedereen die het zich kon veroorloven vluchtte naar een ander district. Het plunderen beperkte zich niet tot het gebruikelijke tuig. In de tussenliggende jaren was zo ongeveer elk overheidsorgaan ten prooi gevallen aan buitensporige corruptie en wanbeleid. Het schoolsysteem van Clayton County werd niet langer landelijk erkend. Het Georgia Bureau of Investigation deed onderzoek naar de commissaris van politie wegens fraude met subsidies. Van een topambtenaar wist een plaatselijke krant te melden dat hij ‘regelmatig onder verdenking stond, maar nog nooit was veroordeeld’. De afdeling Financiën en het districtsarchief hadden inmiddels zoveel huiszoekingsbevelen binnen dat de ambtswoning van de gouverneur ermee behangen kon worden.

Maar niets van dat alles vormde een verklaring voor het schandelijke onrecht van die veel te trage raderen in de ijsdrankautomaat van de Lil’ Dixie.

Will nam zijn mobiel uit zijn zak en keek hoe laat het was. Hij stond hier nu al zes minuten werkeloos te wachten tot het apparaat was uitgedraaid. Hij wist dat het stom was om zo lang te blijven. De vraag was of het nog stommer zou zijn om eieren voor zijn geld te kiezen en te vertrekken.

Nog vijf minuten.

Hij stopte de telefoon weer in zijn zak en liep langs de schappen. Het meisje achter de kassa nam hem wantrouwig op. En daar had ze alle reden toe. Gewoonlijk droeg Will een driedelig pak naar zijn werk, het soort tenue waarin hij volgens anderen eerder een begrafenisondernemer leek dan een agent bij het gbi, waar hij al ruim tien jaar in dienst was. Dit was de eerste dag dat hij in verband met een nieuwe klus undercover werkte. Hij liep op een stel achterlijke laarzen en droeg een gescheurde spijkerbroek en een flanellen overhemd dat te strak om zijn schouders zat. Het enige wat ontbrak aan zijn boevenoutfit was een tattoo, maar tot sommige offers was Will niet bereid.

Hij had altijd van undercoverwerk gehouden; hij vond het prettig om iemand anders te zijn, om in andermans huid te kruipen. Uiteraard was dat voor hij Sara Linton had leren kennen. Het leuke van iemand anders zijn was er een beetje af nu hij een vaste vriendin had. Will was tegenwoordig zeer tevreden met zichzelf. Hij mocht de man wel die hij in Sara’s ogen weerspiegeld zag. En hij was vooral enthousiast over de wijze waarop ze hem die ochtend met haar mond wakker had gemaakt. Zo zou Will het liefst elke dag van de rest van zijn leven wakker willen worden.

De bel boven de deur klingelde. Een kleine, potige politieman kwam de winkel binnen en keek speurend als een geschutskoepel in het rond. Zijn leren riem kraakte onder het lopen, en zijn pistool, pepperspray, wapenstok en handboeien sloegen in een symfonisch ritme tegen zijn lichaam. Zijn zwarte schoenen klikten over de vloer. In zijn donkerblauwe uniform met gele streep had hij wel iets van een hommel. De broek was in een scherpe vouw geperst. De penning van het Forest Park Police Department op zijn borst was spiegelglad gepoetst.

Will herkende het type in één oogopslag: zoals hij zijn zonnebril boven op zijn hoofd schoof, zijn opbollende armen, die meer vet dan spierweefsel bevatten, de lucht van Axe-douchegel die de zuurstof om hem heen wegvrat. Hij was van het onverbiddelijke soort dat het spel eerlijk speelde zolang jij begreep dat hij het voor het zeggen had. Zodra hij van mening veranderde, hoorde je de hellehonden al blaffen.

Maar vandaag was ongetwijfeld een goede dag. Met een knipoog naar het meisje achter de toonbank pakte de agent de sleutel van het toilet. Al meteen bij binnenkomst had hij Will in de smiezen gehad, maar dat liet hij pas merken op het moment dat hij hem moest passeren. Will kneep zijn ogen tot spleetjes, zich ervan bewust dat hij undercover was. Volgens zijn nep-id was hij Bill Black – een ex-gedetineerde – en er was geen boef ter wereld die geen bloedhekel aan de politie had. Als zijn goede smaak hem er niet van had weerhouden, zou Will op de vloer hebben gespuwd.

De politieman keek met krakende nek naar Will op, want Will was wel vijfentwintig centimeter langer. ‘Is dat jouw motor daarbuiten?’

Will antwoordde niet. De Indian Chief Dark Horse was hem welwillend ter beschikking gesteld door het depot geconfisqueerde voertuigen van Fulton County. De verentooi op de tank en de matzwarte spaakwielen hadden een patserige drugsdealer een bom duiten gekost. Met een zeker genoegen bedacht Will dat de patser momenteel tien tot vijftien jaar uitzat in de Valdosta State Prison terwijl die retegave motor van hem voor de Lil’ Dixie was geparkeerd. Het kenteken stond op naam van Bill Black. De politieman had ongetwijfeld op zijn computer Blacks strafblad nagetrokken voor hij de winkel binnenging. Geweldpleging. Aanranding. Poging tot roof. Verdacht van een hele reeks misdaden van hier tot Kentucky. En wat misschien nog het allerergste was: hij had te hard gereden in een schoolgebied.

‘Krijg ik last met jou, vriend?’

Will vermoedde dat Bill Black niet veel tegen een politieman te zeggen zou hebben. Hij zou ook maar al te goed weten dat hij volgens de wet zijn mond mocht houden. In plaats van te antwoorden keek Will naar de tijdschriften in het rek. Vooral porno, en People, maar dat was in feite porno voor vrouwen.

‘Oké,’ zei de smeris. ‘Als je ’t zo wil spelen, mij best.’ Hij keek Will nog een paar tellen doordringend aan en liep toen naar het toilet.

Will wierp weer een blik op het meisje achter de kassa. Ze had het hele tafereel gevolgd en zag hem nu in een nieuw licht. Al heel vroeg in zijn leven had Will ontdekt dat er een bepaald type vrouw was dat kickte op rottigheid. Hij vermoedde dat het meisje achter de kassa tot die categorie behoorde. Tenminste, zo zag het ernaar uit toen ze haar lipgloss tevoorschijn haalde en verleidelijk met de stick over haar vochtige lippen streek.

En dat deed Will weer aan zijn ochtend met Sara denken.

En toen bedacht hij dat hij heel snel afleiding moest zoeken.

Hij keek even of het lampje van de ijsdrankautomaat nog flikkerde en pakte toen op goed geluk een tijdschrift. Het papier was dun en hij besefte dat hij Busted had uitgekozen: een weekblad met alle boevenfoto’s die de plaatselijke politie had gemaakt. Het was een soort eerbetoon aan het gevangeniswezen, met centerfolds, advertenties van borgverleners, en een lijst met verklaringen van het aanklachtenalfabet: dui, pui, pmdd, dgcsa.

Blijkbaar zagen sommige arrestanten het wel zitten dat hun tronie door een groter publiek bekeken kon worden. De centerfold in dit nummer was een vrouwelijke speedfreak die haar hoofd naar achteren had geworpen zodat de camera beter zicht had op haar tandeloze grijns. Onder haar gezicht stond een verzameling afkortingen, maar Will deed geen moeite ze te ontcijferen.

Hij legde het blad terug in het rek en liep naar het achterste gedeelte van de winkel. Het rode lampje knipperde inmiddels wat trager. Will vroeg zich of dat betekende dat het mengsel bijna klaar was, of dat hij gevangenzat in een door ijsdrank veroorzaakte schemertoestand waarin de tijd er niet meer toe deed.

Hij wilde het aan het meisje vragen, maar in plaats van hem met haar ogen te verslinden zat ze nu wezenloos naar de muur te staren. Als de vleesgeworden verveling had ze haar bovenlijf over de toonbank gedrapeerd. Waarschijnlijk had ze niet door dat er buiten een pick-up parkeerde. Het was een ouder model Chevrolet dat alleen nog met stopverf en een vlekkerige grondlaag bijeen werd gehouden – van het soort dat in de film aangaf dat de bestuurder een pijp rokende ouwe knar was of een jongeman die de roep van de stad had weerstaan en voor het boerenleven had gekozen.

De motor van de pick-up liep nog. Rook kringelde uit de uitlaat. Achter het stuur zat een man, maar hij stapte niet uit.

De deur van het toilet zwaaide open. Will begon meteen door zijn mond te ademen, want Axe-douchegel was niet langer de overheersende geur. Terwijl de agent met één hand de toiletsleutel op en neer gooide riep hij naar het meisje: ‘Ik zou daar maar een tijdje wegblijven.’ Hij lachte even toen hij naar Will keek, maar met een waarschuwende blik in zijn ogen. Will hield die blik iets langer vast dan nodig was voor hij weer naar de Icee-automaat liep.

Het rode lampje was uit.

Will probeerde zichzelf wijs te maken dat zijn hart zojuist niet heel even was overgeslagen. De stationair draaiende pick-up was een vage herinnering; die kwam verder voor rekening van de politieman. Will was Bill Black, een crimineel die hield van een ijsdrankje op z’n tijd.

Hij pakte een beker en klikte er een plastic dekseltje op. Hij manoeuvreerde het gat in het deksel tot recht onder de tuit van het apparaat. Hij sloeg zijn vingers om de hendel, wachtte een tel en trok die toen naar zich toe, waarna een stroom ijskoude cola de beker vulde.

En toen gebeurde er iets merkwaardigs.

De beker lag op de vloer. Het plastic deksel dreef boven op een plas cola met ijs, als in een scène uit een Stephen King-roman. Wills hand was leeg, maar zijn vingers waren gekromd, alsof hij de beker nog steeds vasthad. Met zijn andere hand hield hij de schenktuit open. Een stortvloed klotste over de neus van zijn laars. Er klonk een snerpend gegier, gevolgd door een scherpe pijn, alsof er een naald door zijn trommelvlies stak.

Zijn brein sprong meteen op terugspoelen. Ergens in zijn visuele hersenschors zag Will de beker van de vloer opstijgen, het ijsdrankje er weer in spoelen, het dekseltje er weer op klikken. Uiteindelijk hield Will de beker weer vast en stond hij op het punt om de hendel over te halen.

Dat was het moment waarop hij het schot had gehoord. De explosie had de lucht doen trillen alsof er een raket was opgestegen.

Er waren hooguit twee seconden verstreken, maar die voelden als minuten.

Wills knie sloeg tegen de vloer, als vanzelf, precies zoals hij op training geleerd had. Wegduiken en klein maken. Zijn hand schoot naar zijn zij, maar natuurlijk zat zijn pistool daar niet. Hij was undercover. Ex-gedetineerden mochten geen wapen dragen, en Bill Black hield zich keurig aan de regels.

‘Geef op dat geld, godverdomme!’ riep een man. Zijn stem ging de hoogte in, alsof hij zelf nog het bangst was van allemaal. ‘Opschieten!’

Voorzichtig gluurde Will om het tijdschriftenrek heen. Het meisje propte zo snel mogelijk geld in een plastic zak. Het bewuste wapen was op haar hoofd gericht. Een shotgun. Een Winchester 24, dubbelloops, boxlock action. De man die het vasthield was Afro-Amerikaans, een jaar of veertig, vijfenveertig, zo’n een meter zeventig lang, en hij woog een kilo of tachtig. Hij had een ruige pornosnor en een voddige sik. Hij zag er haveloos uit, eerder een dakloze dan een overvaller. Hij droeg vuile jeans en een al even vuil denim jasje met donkere vlekken op de mouwen. Dreadlocks staken onder een John Deere-honkbalpet uit.

Will haalde zijn mobiel tevoorschijn en toetste 911 in.

‘De hele zooi!’ schreeuwde de schutter. Zijn handen trilden zo dat het uiteinde van het geweer heen en weer zwaaide. ‘Opschieten!’

Will drukte de mobiel tegen zijn oor en in gedachten dwong hij de telefonist om op te nemen. Hij keek waar de agent was gebleven. De man lag op de vloer. Zijn Glock bevond zich op enkele centimeters van zijn vingers. Kennelijk had hij op de overvaller willen schieten, maar had hij een kogel voor de moeite gekregen. Bloed vormde een plas om hem heen. Zijn zonnebril was over de vloer weggegleden. Een van de glazen was in tweeën gebroken. Kunststof knerpte onder de hak van de overvaller toen hij een stap terug deed. Intuïtie. Hij vroeg zich af wie er verder nog in de winkel was.

Will hoorde een luide klik. De telefonist van de alarmcentrale klonk verveeld, zoals dat meestal het geval was met die lui. ‘911. Wat is uw...’

‘Wie is daar?’ riep de schutter. Hij keerde zich naar het achterste gedeelte van de winkel toe, zette een stap en toen nog een. ‘Wie is dat?’

Will legde de mobiel op de vloer en sloop ineengedoken naar het volgende tussenpad.

‘Wie ben je?’ Er was iets veranderd aan de toon van de schutter. Will keek op en zag de bolle spiegel in de hoek. Hij kon de man zien, wat betekende dat de man hem ook kon zien.

Langzaam deed Will zijn handen omhoog. Hij probeerde zijn criminelenstem op te zetten. ‘Ik heb niks op je tegen, man.’

‘Krijg ik last met je?’

De woorden waren griezelig identiek aan die van de agent.

‘Nee.’ Will keek even naar zijn telefoon en hoopte vurig dat de telefonist nog luisterde. ‘Hoor ’ns, maat, rustig maar. Je bent niet de eerste die een benzinestation berooft.’

Het geweer ging omhoog, maar de man kwam niet dichterbij.

Will besloot het erop te wagen. ‘Maak je om mij niet druk. Pak dat geld nou maar, scheur de 75 weer op en zorg dat je pleite gaat.’ Will moest even slikken om verder te kunnen praten. ‘Als de politie me wat vraagt, zeg ik wel dat je de binnenwegen hebt genomen.’

Wat volgde leek veel op een moment van bezinning. Will had pas door dat hij zijn adem had ingehouden toen hij de schutter één keer met zijn hoofd zag schudden, waarna hij zich weer naar het meisje achter de kassa toe keerde.

Kennelijk vond hij dat ze niet voldoende haast maakte. ‘Opschieten, zei ik, stomme bitch!’

‘Dat doe ik toch!’ riep ze terug. Will waagde weer een blik. Ze propte een laatste handvol geld in de zak en schoof die naar de overvaller toe. ‘Dat is alles! Meer heb ik niet!’

De man griste de zak uit de hand van het meisje. De opluchting straalde van hem af. Onder de snor kon je zijn tanden zien. Hij stootte een triomfkreet uit, hief het geweer en haalde de trekker over, wat een erg theatrale manier was om het toneel te verlaten, maar ook dom als je wilde vluchten.

Dubbelloops geweer. Twee trekkers. Twee schoten. Tenzij hij het geweer brak en opnieuw laadde kon de man evengoed een holle metalen staaf vasthouden.

Will stond op.

‘Jezus christus!’ schreeuwde de schutter geschrokken.

Will liep op hem af.

‘Wat ben jij van plan?’

‘Door de achterdeur naar buiten,’ zei Will tegen het meisje.

‘Ik zou toch geen last met je krijgen?’ riep de man met overslaande stem. ‘Staan blijven!’

Will bleef niet staan.

De man richtte zijn geweer vanaf zijn middel. ‘Ik schiet je dood.’

Will liep door. Het meisje bleef stokstijf staan, en daarom zei hij nog gebiedender: ‘Wegwezen.’

Ten slotte gehoorzaamde ze en stoof naar de achterdeur.

‘Staan blijven!’ De man zwaaide met zijn geweer naar Will. ‘Ik meen het! Staan blijven!’

Will bleef nog steeds niet staan.

De schutter haalde de eerste trekker over en toen de tweede. Het lege geklik weergalmde door de winkel. ‘Shit!’

Will greep het geweer. De hete lopen schroeiden zijn huid. Hij ramde de kolf van het wapen zo hard in de borst van de man dat hij het borstbeen voelde bezwijken. De man strompelde ruggelings tegen de ruit van dubbel glas. Zijn armen vlogen opzij. Hij sperde zijn ogen wijd open. Er klonk gerinkel. Het glas brak en witte strepen schoten als bliksemflitsen alle kanten op.

Opeens spoot er bloed uit het voorhoofd van de man – het leek tenminste bloed. Will voelde een luchtverplaatsing toen er een kogel langs hem floot. Stukjes bot en hersenweefsel spatten tegen zijn gezicht en tegen de voorkant van zijn shirt. De overvaller was van achteren neergeschoten. De kogel ging door het glas, door zijn hoofd, en bijna recht in Will.

Intuïtie.

Wills knie raakte de vloer. Zijn handen vlogen over zijn hoofd alsof hij op magische wijze een kogel zou kunnen tegenhouden.

De stationair draaiende Chevy.

De vluchtauto.

De bestuurder stond bij het geopende portier van de pick-up. Hij begon in het wilde weg op de winkel te schieten. Kogels floten over de vloer, ketsten af en sloegen tegen de snackvitrines.

Will reikte naar de Glock. De hand van de agent glibberde naar voren en greep het pistool voor Will het kon pakken. Zelfs plat op zijn rug wilde hij zijn wapen niet prijsgeven. Weer floot er een kogel langs Wills schouder. Tijd om na te denken was er niet. Nu Will de Glock niet kon pakken, griste hij de zak met geld mee. Hij rende over het tussenpad en verschool zich achter een kopschap, terwijl achter hem de linoleum tegels versplinterden.

Het werd stil. Net als de tijd tartte het geluid alle natuurkundige wetten.

Langzaam begon Will weer wat vertrouwde klanken te onderscheiden. De stationair draaiende motor van de Chevy was net een bezem die over asfalt veegde. Het zware tromgeroffel was zijn hart dat uit zijn borstkas probeerde te breken. Het ratata was de adem die aan zijn hijgende mond ontsnapte. Will keek naar de zak met geld in zijn handen, alsof die kon uitleggen waarom hij hem had meegegrist. En toen, zonder enige aanleiding, keek hij achterom naar de Icee-automaat.

Het rode lampje knipperde weer.

Krijg de klere.

Glasgeknerp. De bestuurder was nu in de winkel. Wills blik ging als vanzelf naar de bolle spiegel. Hij kon de tweede schutter zien, dus de tweede schutter kon hem ook zien.

In een dergelijke situatie beschouwde iedereen zichzelf het liefst als Rambo, maar in werkelijkheid dacht je maar één ding, namelijk dat je laatste uur waarschijnlijk had geslagen. Will probeerde te bedenken hoe hij kon ontsnappen. Zou hij de zak met geld naar de man toe gooien, in de hoop dat hij zich daarmee tevredenstelde? Zou hij gewoon opstaan en de kogel door zijn borst voor lief nemen in de ijdele hoop dat geen van de grote slagaderen geraakt werd? Of moest hij opgerold als een bal blijven liggen en zichzelf onderpissen zoals elke vezel in zijn lijf van hem verlangde?

Er klonk één enkel schot. Will stond op. Dit was geen intuïtie of training, maar blinde hoop. Het schot kon twee dingen betekenen: of de agent had op de bestuurder van de pick-up geschoten of de bestuurder had op de agent geschoten. Eigenlijk was het niet belangrijk. Dit was Wills enige kans. Hij dook naar voren en zette het op een rennen, ineengedoken als een linebacker die een tackle ging maken. De bestuurder was afgeleid of geschrokken, of anders gewoon dom, want in plaats van Will een kogel door zijn hoofd te jagen bleef hij met open mond van verbazing staan tot Will zijn schouder in zijn buik ramde.

Door de klap smakten ze allebei op de grond. Will probeerde de man vast te grijpen, maar die was taai en bokte als een paard. Het lukte Will hem een paar klappen te verkopen, maar toen draaide de man zijn elleboog als een rotatieblad om. Wills neus explodeerde. Er was geen ander woord voor. De pijn was verlammend. Hij zag letterlijk sterretjes. Hij was te verdoofd om iets anders te doen dan bloeden, wat de bestuurder de kans gaf om zichzelf van de vloer overeind te duwen. Will probeerde zijn voorbeeld te volgen. Het had geen zin. Als een hond schudde hij zijn hoofd, en toen kotste hij een bloedprop uit die in zijn keel was blijven steken.

De bestuurder rende naar de deur. In de verte klonk het geloei van sirenes. Will zag de man op zijn pick-up afrennen. Na een paar valse starts zette Will de achtervolging in. Onder zijn laarzen kraakte gebroken glas. Hij sprong over de liggende agent. De sukkel klemde zijn Glock nog steeds vast. Will liet het wapen voor wat het was. De Chevy scheurde naar de weg, die nog geen vijftig meter van de snelweg verwijderd was.

Will sprong op zijn motor. Hij trapte hem aan en liet hem op toeren komen. Door de plotselinge stoot energie schoot de motor vooruit, maar Will hield hem stevig vast en vloog met vol gas de weg op.

Hij knalde bijna tegen een Mercedes aan. De ochtendspits was op zijn hoogtepunt en auto’s reden achter elkaar naar de verschillende fastfoodtenten langs de afrit. Will racete zigzaggend tussen het verkeer door, met zijn ogen samengeknepen tegen de insecten en tegen het vuil dat opspatte van het wegdek. Achter zich hoorde hij sirenes, maar hij wist dat hij op zijn motor de meeste kans had om de Chevy bij te houden. De man reed voor hem uit met één voet op de rem en één voet op het gaspedaal. Hij stuurde de pick-up al slingerend tussen de auto’s door en vertrouwde er blindelings op dat iedereen voor hem aan de kant zou gaan.

De Chevy reed door het eerste rode verkeerslicht dat hij tegenkwam, waardoor een achttienwieler scharend over de middenberm schoot. Will kromp ineen toen de combinatie twee suv’s opveegde. Toen hij toevallig naar beneden keek, zag hij dat zijn stuur maar een paar centimeter verwijderd was van de zijspiegel van een auto. Net op tijd trok Will zijn hand weg, voor het handvat de spiegel raakte. Die klapte terug. Uit alle macht probeerde hij de ruk aan het stuur te corrigeren, vurig hopend dat hij zijn vingers niet had gered om vervolgens kilometers lang met zijn huid over het wegdek te schrapen.

De Indian trok weer recht en Will hield hem op de gele middenstreep. Hij gaf een dot gas. Met samengeknepen billen schoof hij tussen twee tegenliggers door. De Chevy had nog steeds een voorsprong. Een patrouillewagen van de Forest Park Police zat hem inmiddels op zijn staart. Zwaailichten flitsten en sirenes loeiden. Auto’s begonnen de berm in te rijden, maar niet allemaal. Will zag een man die in zijn ene hand zijn iPhone omhooghield terwijl hij met de andere probeerde te sturen.

De Chevy naderde het viaduct over de snelweg. De bestuurder reed er in een rechte lijn op af, maar op het laatste moment veranderde hij van gedachten en zwenkte de oprit naar de I-75 op. De patrouillewagen miste de afslag en knalde zo hard tegen de reling van het viaduct op dat de kofferbak en de motorkap openvlogen. Will volgde bijna zijn voorbeeld. Hij nam zo’n scherpe bocht dat hij het asfalt langs de zijnaad van zijn jeans voelde schuren.

Hij trok de motor weer recht en zwenkte met een ruk opzij om niet tegen de achterkant van een stilstaande bmw op te botsen. En weer zwenkte hij opzij om een andere auto te ontwijken. Will kneep zo hard als hij kon in de remmen. De motor tolde om zijn as en liep bijna onder hem weg, maar hij wist hem nog op tijd tot stilstand te brengen.

Op de oprit reden de auto’s nu bumper aan bumper. Weer slingerde de Chevy tussen het verkeer door. Halverwege was het gedaan met het geluk van de bestuurder. De Chevy raakte de voorkant van een Prius. De klap had wel iets weg van twee rubberen ballen die met elkaar in botsing kwamen. De Prius verdween half in een suv. De Chevy stuiterde opzij en schoof in een rechte hoek over het asfalt.

Will kwam uit het zadel overeind.

De oprit begon boven aan een steile heuvel. In plaats van een vangrail aan de linkerkant stond er een serie oranje vaten die aangaven waar uiteindelijk een vangrail zou worden geplaatst. Dat was geen overbodige luxe. De berm ging steil naar beneden, zo’n vijf meter met niets dan lucht tussen de bovenkant van de oprit en de snelweg. De bestuurder van de Chevy liet zijn handen razend rondgaan om het onvermijdelijke te vermijden, maar tegen de zwaartekracht was niets bestand. De pick-up zwiepte een rij oranje vaten aan de kant en stortte op de snelweg.

Wills mond viel open.

In plaats van tegen de val te vechten, reed de bestuurder er recht in. De pick-up kreeg vaart. De wielen verloren grip. De landing bood geen prettige aanblik. De pick-up sprong en stuiterde over vier rijbanen van de snelweg, sloeg tegen de vangrail en gleed toen over dezelfde vier rijbanen terug. Auto’s zwiepten als flipperballen in het rond. Met zijn armen gespreid sloeg de bestuurder met zijn hoofd tegen het dak, werd neergekwakt en knalde weer tegen het dak.

Heel even leek het erop dat de Chevy over de kop zou slaan, maar door een of andere natuurkundige wet die Will nooit zou begrijpen, bleef de pick-up overeind. De bestuurder liet het erop aankomen. Loeiend slingerde de auto over de snelweg. De banden waren geklapt door de schok. Het rubber vloog als serpentinespray alle kanten op. De Chevy reed nu alleen nog op zijn velgen. De vonken spatten van het wegdek.

Maar hij probeerde nog steeds weg te komen.

Will ging weer op de motor zitten. Opnieuw gaf hij gas en liet de motor brullen. Het verkeer op de oprit zat muurvast. Sommige automobilisten waren uitgestapt om het hele tafereel te kunnen volgen. De meesten hadden een telefoon in hun hand, alsof iets pas echt was gebeurd als het op film stond.

Voor Will zat er niets anders op dan het pad van de pick-up te volgen, over de berm naar beneden. Hij probeerde zo beheerst mogelijk af te dalen, maar een grote kei zond de motor de lucht in. Uiteindelijk kwam hij met eenzelfde soort smak op de snelweg terecht als de Chevy. Met de motor ging het gemakkelijker en zeker eleganter, maar alleen door op het laatste moment zijn knieën te strekken voorkwam Will dat zijn ballen door zijn neus naar buiten spoten.

Een eind verderop minderde de Chevy vaart. De velgen waren tot aan de assen afgesleten. Ten slotte moest de bestuurder midden op de snelweg stoppen. Niemand had hard gereden, maar niettemin ontstonden er botsingen toen de auto’s om hem heen tot stilstand kwamen. Uiteindelijk leek de Chevy net het pronkstuk in een vitrine met modelautootjes.

Will was nog honderd meter van de auto verwijderd, ongeveer de lengte van een footballveld, maar hij zag de bestuurder heel duidelijk uit de pick-up stappen. Om de onderste helft van zijn gezicht had hij een blauwe bandana gewikkeld. In zijn hand hield hij een pistool. Hij strompelde toen zijn been het begon te begeven. Bloed drong door zijn shirt en broek. Hij hinkte over de snelweg, en met zijn pistool recht naar voren gericht liep hij op een gele Mini Cooper af. Will zag het portier opengaan. Een vrouwenbeen verscheen; haar hooggehakte schoen raakte het asfalt.

De man zwaaide met zijn pistool ten teken dat ze op de passagiersstoel moest gaan zitten.

Gijzeling.

Will liet de motor op toeren komen. Hij weigerde na te denken over wat hij aan het doen was, want waarschijnlijk was dat het alleridiootste wat hij ooit in zijn hele leven had uitgespookt.

Hij reed recht op de bestuurder af en gaf zo hard gas dat zijn arm- en schouderspieren het uitschreeuwden van de pijn. De man keek om, maar het was te laat. Tegen de tijd dat hij zich had omgedraaid om het pistool op Will te richten, was Will al uit het zadel gesprongen en koerste de motor recht op de bestuurder af.

Will liet zich niet over het wegdek glijden – zo dom was hij nou ook weer niet. Hij probeerde van de motor te springen. Door de gewichtsverplaatsing ging het voorwiel de lucht in. In plaats van een salto achterover te maken, raasde het ding op zijn achterwiel over het wegdek.

Merkwaardig genoeg moest Will denken aan een programma dat hij de week daarvoor op Animal Planet had gezien. Een berenaanval. Linke soep. Toen de scène nog eens werd opgevoerd was een gigantische zwarte beer met open bek en uitgeslagen klauwen op zijn achterpoten verrezen, en het slachtoffer had gewoon staan wachten tot hij te grazen werd genomen.

Hetzelfde gebeurde met de bestuurder van de pick-up. Hij bleef roerloos staan, met zijn pistool in de aanslag. Het leek wel of de brullende Indian op hem afsprong. Metaal sloeg op metaal, toen op huid, toen op bot. Bloed spoot alle kanten op. Haar werd van de hoofdhuid gerukt.

Het leek buitengewoon veel op die berenaanval.

Met Will liep het niet veel beter af. Zijn lichaam stopte niet zomaar nu hij niet langer op de motor zat. De vaart waarmee het gebeurde was niet geheel onverwacht. Na zijn sprong van de motor probeerde Will zichzelf opzij te werpen. Benen intrekken en wegrollen, precies zoals hij geleerd had. Uiteraard kon geen enkele oefening je voorbereiden op de enorme klap waarmee je het wegdek van de snelweg raakte als je alleen je eigen lichaamsvet had om de val te breken. Will sloeg tegen het asfalt als een klepel tegen een klok. Zijn hele skelet rinkelde in zijn vel.

Will had er wel vaker ongenadig van langs gekregen. Hij was wel vaker buiten westen geraakt. Ergens in zijn achterhoofd wist hij hoe hij zich ertegen moest verweren, maar het was te laat om na te denken. Hij zag nog meer sterretjes, toen duisternis, en toen helemaal niets meer.

Twee

Will zat achter in de ambulance toen een zwarte Suburban met getinte ruiten het parkeerterrein van de Lil’ Dixie Gas-n-Go op reed.

‘Gaat het?’ vroeg de ambulancebroeder. ‘Ik hoorde je net kreunen.’

‘Ja hoor,’ zei Will. Hij had inderdaad gekreund. En met reden. ‘Het is gewoon een rotdag.’

‘Zeg dat.’ De broeder keek weer naar de Suburban. Een oudere vrouw met haar peper-en-zoutkleurige haar in een helmachtig kapsel sprong achter het stuur vandaan. Ze riep iets naar haar passagier, een blonde vrouw in het uniform van het Georgia Bureau of Investigation: een donkerblauw overhemd en een kaki broek.

‘Het zwaar geschut is erbij gehaald,’ merkte de broeder op.

‘Ja,’ zei Will nogmaals. Verkrimpend van de pijn in zijn schouder wurmde hij zich uit de ambulance. ‘Bedankt dat je me weer hebt opgelapt.’

‘Ik zou ernaar laten kijken als ik jou was.’

‘Komt wel goed.’ Zich verbijtend probeerde Will zijn schouder op te halen, die aanvoelde alsof hij met een vaart van vijftig kilometer per uur tegen het wegdek was gesmakt. ‘Gaat die politieman het redden?’ vroeg hij.

‘Die ligt nog steeds op de operatietafel.’ De man hield zijn hoofd schuin, alsof hij over de prognose nadacht. ‘Hij is jong. Goeie conditie. Daar kom je al een heel eind mee.’ Hij wierp weer een blik op de Suburban. De bestuurster stond met haar handen in haar zij. Ze had een zonnebril op, maar zelfs een blinde kon de woede uit haar ogen zien vlammen. ‘Wedden dat die je een paar vragen willen stellen?’ Hij keek Will aan. ‘Wat mij betreft ben je een held zoals je die gast met je motor hebt uitgeschakeld. Waarschijnlijk heb je het leven van die dame gered.’

‘Het was een goeie motor,’ zei Will. ‘Gesloten circuit, sequentiële brandstofinjectie, verwarmde zuurstofsensor.’

‘Shit.’ Langzaam schudde de man zijn hoofd, en even namen ze een moment stilte in acht voor de gevallen Dark Horse.

‘Nogmaals bedankt.’ Met enige tegenzin liep Will naar de Suburban. Dat gebeurde onder begeleiding van een agent uit Clayton County, die krom was als een herdersstaf. Geheel in stijl dreef hij Will voor zich uit naar de zwarte suv. Onder het lopen trok Will de watten uit zijn neus. Het deed verdomd zeer, maar dit was niet het soort publiek waaraan je je van je zwakke kant wilde laten zien.

Het wemelde van de politie: agenten uit Clayton County, uit Forest Park, hulpsheriffs uit Clayton County, een stel agenten van de Georgia Highway Patrol en hier en daar wat gbi-agenten die binnen kwamen druppelen van het hoofdkwartier aan Panthersville Road. De ingang naar de parkeerplaats werd versperd door een aantal patrouillewagens. Politielint liep kriskras over de gebroken ruit. Een wit laken bedekte het lijk in de winkel. Gele kaartjes markeerden lege hulzen, vezels en andere sporen.

Toch werd er niet echt iets gedaan. De jurisdictie sprak voor zich. Formeel werd het gbi er altijd bij gehaald als het om een schietpartij ging waarbij een politieman of -vrouw betrokken was. Zelfs Wills begeleider taaide af toen ze het zwaartekrachtsveld van de Suburban naderden. Het was een g-ride, een overheidswagen. De auto’s van het gbi waren gemakkelijk te herkennen als je wist waarnaar je moest kijken. De achterkant lag wat lager dan de voorkant vanwege de zware metalen wapenkluis die achterin was vastgebout.

Het gbi verhield zich tot de staat Georgia zoals de fbi zich verhield tot het land. In tegenstelling tot het door Hollywood gecreëerde beeld kon geen van beide organisaties zomaar binnen komen walsen om een onderzoek over te nemen. Behalve als het drugshandel of de ontvoering van een kind betrof, moest het gbi voor een zaak gevraagd worden voor het ermee aan de slag kon.

Vanwege de ellendige staat waarin het district verkeerde, vormde Clayton County ook hierop een uitzondering. Nadat de plaatselijke lijkschouwer was betrapt op drugshandel vanuit de achterdeur van zijn begrafenisonderneming waren alle betrokkenen het erover eens geworden dat het simpelweg gemakkelijker was om de staat in te huren als er een patholoog-anatoom aan te pas moest komen. Dat betrof niet alleen moordzaken. Maar in dit geval was er onmiskenbaar sprake van moord. Ook al ging het om een man die een overval had gepleegd op een benzinepompwinkeltje, moord was nou eenmaal moord.

Dan was er nog de man die door Wills motor was geplet. Evenals de neergeschoten agent was de bestuurder van de Chevy met spoed naar het ziekenhuis overgebracht. In tegenstelling tot de agent zou hij het waarschijnlijk niet halen. Will wist niet of dat doorging voor een sterfgeval waarbij een agent betrokken was of voor doodslag met een voertuig als wapen. Het enige wat hij zeker wist was dat zijn chef op het punt stond hem ongenadig op zijn sodemieter te geven.

‘Wat had jij hier in godsnaam te zoeken?’ Adjunct-directeur Amanda Wagner trok met een ruk haar zonnebril van haar hoofd. Die vlammen van woede in haar ogen had Will goed gezien, hoewel ze van dichtbij nog een stuk feller waren. ‘Je had vanochtend in Macon moeten zijn. Op dit moment hoor je je bij je reclasseringsambtenaar te melden.’

Hulpzoekend keek Will naar zijn vaste partner. Faith Mitchell liet haar blik rusten op het grote reclamebord in de etalage, waarop ijsdrankjes werden aangeprezen. Ze keek weer naar Will en schudde bijna onmerkbaar haar hoofd.

‘Arresteer hem,’ zei Amanda.

Faith keek al even verbaasd als Will zich voelde.

‘Bill Black is een belangrijke getuige van een misdaad; bovendien heeft hij voorwaardelijk en staan er gewapende overvallen op zijn strafblad.’ Fluisterend beet Amanda hem toe: ‘Zevenenvijftigduizend dollar, Will. Zoveel heeft het gekost om je undercover te laten gaan. En dan heb ik het nog niet eens over de dertigduizend die we Fulton County schuldig zijn voor de motor. Officieel kost je me meer dan je waard bent.’

‘Sorry,’ zei Will, die zijn best moest doen er geen vraag van te maken.

‘En dan mag je nog blij zijn dat niemand zo dichtbij was dat hij je gezicht kon filmen. In de boeien met hem,’ zei ze met een knikje naar Faith.

Faith mompelde iets, maar zo zacht dat alleen Will het kon horen. Niettemin haalde ze haar handboeien tevoorschijn. ‘Omdraaien.’

‘Eigenlijk heb ik een zere schouder.’

Faith slaakte een diepe zucht. ‘Handen naar voren.’

Will stak zijn handen uit, zich ervan bewust dat agenten van minstens vijf korpsen getuige waren van zijn arrestatie. Het klopte wel wat Amanda over zijn valse identiteit had gezegd. Hij zat nog altijd undercover op een zaak in Macon, op ongeveer een uur rijden vanwaar ze nu waren. Er was geen praatzieker volk dan de politie. Het verhaal van de ex-gedetineerde die midden op de snelweg met zijn motor op een vent was ingereden zou als een lopend vuurtje rondgaan.

Will vroeg zich af of het er even cool had uitgezien als hij het zich herinnerde.

‘Wijs hem op zijn rechten voor je hem naar de winkel brengt,’ zei Amanda. Ze schoof haar zonnebril weer voor haar ogen. Haar hoge hakken klikten toen ze over het parkeerterrein liep, en waarschijnlijk werden haar gespleten hoeven nu samengewreven.

Faith trok de handboeien aan. ‘Je bent een Icee gaan halen, hè?’

Will maakte gebruik van zijn zwijgrecht.

‘Ben je buiten westen geweest?’

‘Nee,’ loog hij.

‘Ga je dit aan Sara vertellen?’

‘Natuurlijk,’ loog hij weer. Als hij Sara vertelde wat er was gebeurd, moest hij haar ook vertellen waarom hij op weg naar Macon was geweest.

‘En?’ zei Will. ‘Zijn er filmopnamen?’

‘Amanda heeft gelijk. Voor zover we hebben gezien, heeft niemand een goede opname van je gezicht.’

‘Wat vond je van die truc met de motor?’ vroeg hij. ‘Gaaf, hè?’

‘Het doet me aan Evil Knievel denken.’ Ze controleerde of de boeien wel strak genoeg zaten. ‘Je weet wel, toen hij met zijn motor over de Snake River Canyon probeerde te springen.’

‘De X-2 Skycycle was een door stoom aangedreven raket, geen motor,’ verbeterde hij haar voorzichtig.

‘Zal wel, Will. Hoe is het met hem afgelopen?’

Will antwoordde niet. Het was niet zonder reden dat Knievel nog steeds wereldrecordhouder was als het ging om de meeste gebroken botten in een mensenleven. ‘Wat zie je er leuk uit vandaag.’

Met een ruk trok Faith hem mee naar de winkel. Will wist niet of het uit vriendelijkheid of vergeetachtigheid was dat ze hem bij zijn gezonde arm pakte.

Ze troffen Amanda aan voor een oude beeldbuis-tv die achter de toonbank stond. Ze werd omringd door grote, gespierde agenten, die door haar aanwezigheid echter een stuk kleiner leken dan ze waren. Amanda had haar hele leven bij de politie gewerkt. Haar vader was politieman geweest. Toen ze begon was er maar één ding waarover het hele korps in Atlanta het eens was, namelijk dat een vrouw en een uniform niet samengingen. Dat ze een grief koesterde was even vanzelfsprekend als het feit dat Chuck Norris geen brave jongen was.

Ze keek niet op toen Faith Will mee naar binnen sleepte, maar ze wist wel degelijk dat hij er was. ‘Black, ben jij dat soms achter de Yodels?’

Will boog zich naar voren en tuurde naar het stilgezette beeld. De camera bevond zich boven de toonbank, maar in plaats van op de voordeur was de lens op het achterste gedeelte van de winkel gericht. Daar zat Will: ineengedoken en met zijn handen over zijn hoofd.

‘Volgens mij zijn het Little Debbies,’ zei hij.

Het gelach werd in de kiem gesmoord. Na een scherpe blik van Amanda liep de winkel al snel leeg. Ze wachtte tot ze alleen met Will en Faith was overgebleven.

‘Het hele verhaal, graag,’ zei ze tegen Will, hoewel de ervaring hem had geleerd dat ze waarschijnlijk over meer informatie beschikte dan hijzelf.

Niettemin nam hij de belangrijkste punten voor haar door, waarbij hij van de speurtocht naar een Icee een tankbeurt maakte. ‘Hij zal wel zijn geschrokken toen hij de sirenes hoorde,’ zei Will, doelend op de bestuurder van de Chevy. ‘Hij rende de winkel uit en sprong in zijn pick-up. Ik zette de achtervolging in. Wat er daarna gebeurde, weet je al.’

‘Dat weet iedereen al. Heel Hooter staat er vol mee.’

Will hoopte dat ze Twitter bedoelde.

‘De bestuurder van de pick-up blijkt een zekere Wayne Michael Walker te zijn,’ liet Amanda hun weten. ‘Hij ligt nu in het ziekenhuis. Het ziet er niet goed uit. De agent heeft nog een schot op hem gelost voor jij achter hem aan ging. De kogel heeft de bovenbeenslagader geraakt. Uiteraard valt dat in het niet vergeleken met een frontale botsing met een motor van vijfduizend kilo.’

‘Eerder vierhonderd,’ zei Will.

Ze perste haar lippen opeen en zei toen: ‘Walker is drieënvijftig. Hij heeft als decaan op een middelbare school gewerkt en is onlangs ontslagen door het schoolbestuur van Clayton County.’

Faith floot zachtjes. Er was veel voor nodig om in Clayton County ontslagen te worden. ‘Wat heeft hij gedaan – een leerling een tik verkocht?’

‘Ja.’

Faith keek lichtelijk geschokt.

‘Goed.’ Amanda ging verder met de informatie die ze ongetwijfeld tijdens haar rit naar de plaats des onheils verzameld had. ‘Walkers medeplichtige werkte op dezelfde school: Spivey Senior High. Hij gaf wiskunde.’

‘Hij zag er niet uit als een leraar,’ zei Will. ‘Eerder als een zwerver.’

Amanda baande zich een weg door de troep waarmee de vloer bezaaid lag. Ze knielde bij het lijk neer en Will stond op het punt haar te hulp te schieten toen hij bedacht dat hij geboeid was en dat geboeide mensen de politie meestal niet hielpen.

Ze trok het laken terug. ‘Douglas Raymond Pierce. Doug-Ray voor zijn vrienden. Trainde de softbalmeisjes. Vorig jaar Leraar van het Jaar.’

Will moest toegeven dat hij inderdaad behoorlijk dom was geweest. De John Deere-honkbalpet was naar achteren geschoven op het hoofd van Doug-Ray Pierce, zodat Will duidelijk kon zien dat de dreadlocks in de rand waren genaaid. Ook de borstelige pornosnor was nep. De voddige sik was wel authentiek. Als je de vermomming wegdacht, kreeg je het prototype van een leraar wiskunde/sporttrainer.

‘Naaste familie?’ vroeg Faith. Ze scrolde door het beeldmateriaal van de bewakingscamera. Will keek naar het tv-scherm. Hij zag zichzelf wegduiken achter de Little Debbies. Toen werd de film teruggespoeld en rende hij achterwaarts. En vervolgens liep de film weer door en dook hij op de vloer.

‘De bestuurder van de pick-up, Wayne Walker, is geboren en getogen in Forest Park,’ vervolgde Amanda. ‘Hij is afgestudeerd aan Clayton State College. Hij is twee keer gescheiden en momenteel alleenstaand. Zijn beide exen wonen in een andere staat: de ene in Idaho, de andere in Massachusetts. Hij heeft een dochter van twintig die in Afghanistan is gestationeerd. We proberen ze allemaal op te sporen, maar dat is een heidense klus.’ Ze zweeg even, en Will zag dat haar nog meer dwarszat. ‘Walker heeft geen gewelddadige voorgeschiedenis, die tik buiten beschouwing gelaten. Financieel is hij zo stabiel als je van een middelbareschooldecaan kunt verwachten; hij is meestal laat met betalen, maar hij betaalt zijn rekeningen wel. De afgelopen zeven jaar is hij niet bekeurd voor te hard rijden. Hij heeft een master in welzijnswerk, voor wat het waard is. En ik moet eraan toevoegen dat er telkens één woord opdook tijdens de verhoren die we tot nu toe hebben afgenomen: klootzak.’

‘En Pierce?’ vroeg Faith, zonder van de tv op te kijken. Will zag zichzelf weer wegduiken.

‘Op papier is Doug-Ray Pierce van hetzelfde laken een pak. Het enige wat we hebben kunnen vinden is een bekeuring wegens te hard rijden, in Florida, van drie jaar geleden,’ zei Amanda. ‘Persoonlijke gegevens worden nog uitgezocht. Hij woont hier nog niet zo lang, nog geen twee jaar. Daarvoor gaf hij les in het westen van Georgia. Er zijn nu mensen onderweg naar Spivey High om verhoren af te nemen. Voorlopig lijkt het erop dat niemand veel over Pierce weet. Zijn contactpersoon in geval van nood is zijn vader, die drie maanden geleden is gestorven. Naar wat ik heb begrepen, was Pierce een einzelgänger die nooit iets over zijn privéleven prijsgaf. Met uitzondering van Wayne Walker had hij blijkbaar geen vrienden.’

‘Homo?’ vroeg Faith.

‘Niet als je die snor wegdenkt,’ zei Amanda ad rem. ‘Waar ben je trouwens mee bezig?’

Faith zette de opname weer op pauze. Ze wees naar het scherm. ‘Moet je kijken.’

Meestal droeg Amanda haar leesbril aan een kettinkje om haar hals. Will vermoedde dat ze hem in de auto had laten liggen. Ze boog zich naar voren tot haar neus het scherm bijna raakte. ‘Waar moet ik kijken?’

‘Hier.’ Faith wees naar de bolle spiegel. ‘Dit is de enige camera in de winkel, maar in de spiegel kun je een deel van de ingang zien. Let op de pick-up.’

Will boog zich nu ook naar voren. Het beeldmateriaal was van het soort dat gewoonlijk in dit soort winkeltjes werd aangetroffen. De apparatuur was oud. De videobanden waren vaker gebruikt. De cameraresolutie van de gemiddelde mobiel was honderd keer beter. Toch zag hij duidelijk een man uit de laadbak van de pick-up kruipen. Ineengedoken, met gebogen knieën en kromme rug, schuifelde hij weg. In plaats van naar de winkel liep hij naar de achterkant van het gebouw.

Drie overvallers in plaats van twee. Eén in de pick-up. Eén in de winkel. Eén die de uitgang in de gaten hield.

‘Geen handlangers bekend?’ vroeg Faith.

Amanda had haar telefoon al paraat. Terwijl ze een nummer intoetste zei ze tegen Faith: ‘Dataverwerking is hun achtergrond aan het doornemen. Het duurt minstens een uur voor de computers met een uitslag komen.’ Met opgestoken vinger maande ze hen tot stilte terwijl ze de telefoon tegen haar oor drukte. Na één keer overgaan werd er al opgenomen. ‘Nick,’ zei ze, ‘we hebben een derde verdachte, mogelijk te voet voortvluchtig. Hij had zich in de laadbak van de pick-up verstopt. Sluit het gebied af binnen een straal van acht kilometer. Verzamel alle gegevens over onlangs gestolen auto’s. Ik wil een buurtonderzoek binnen een straal van drie kilometer, van deur tot deur. Stuur een zoekteam en start een vingerafdrukkenonderzoek in het bos achter de winkel.’

Ze knikte toen Nick haar blijkbaar van nieuwe informatie voorzag.

Will keek naar zijn geboeide polsen. Hij had met zijn rug naar het raam gestaan toen de man van de pick-up was gesprongen, maar niettemin vond hij het behoorlijk vervelend dat hij een belangrijke aanwijzing over het hoofd had gezien. En dat was niet het enige wat hij over het hoofd had gezien.

‘Waar is de zak met geld?’ vroeg hij.

‘Had jij die soms in je handen?’ antwoordde Faith.

‘Waar hebben jullie het over?’ Amanda had haar telefoongesprek beëindigd. ‘Wat voor geld?’

Faith spoelde de band door en Will zag zichzelf als een gek door het tussenpad rennen, met de plastic zak vol geld stevig in zijn hand geklemd. Faith zette het beeld stil. Nu lag de zak op de vloer. Ze draaiden zich eendrachtig om en keken naar de betreffende plek.

Het geld was weg.

‘Tja.’ Amanda laste een theatrale pauze in. ‘Wisten we maar wat er met die zak is gebeurd.’

Faith snapte de hint. Ze spoelde de band snel door. Will zag zichzelf weer overeind komen. In plaats van achteruit te lopen rende hij nu naar voren om Wayne Walker te tackelen.

‘Kijk aan,’ zei Faith. Het meisje van achter de toonbank was blijkbaar niet via de achterdeur naar buiten gerend om hulp te zoeken. Ze was blijven treuzelen, had het juiste moment afgewacht, was de winkel weer binnengeglipt en had de zak met geld meegegrist.

Faith zette de band stil. ‘Dit klopt niet. Degene die uit de laadbak van de pick-up kroop leek een man.’

‘Omdat hij een man was. Is.’ Will legde het uit: ‘Dit is het meisje van achter de toonbank. Op weg naar buiten heeft ze het geld meegenomen.’

‘Nee.’ Faith schudde haar hoofd. ‘Ze zit buiten. Ik mag doodvallen als ze niet minstens honderd is.’

Nu schudde Will zijn hoofd. ‘Twintig, hooguit.’

‘Hoe hard heb jij je kop gestoten?’ Faith wees naar een oude vrouw die op de achterbank van een patrouillewagen zat. Het portier stond open. Haar lange grijze haar zat in de war. Haar blauwe jurk was verschoten van het vele wassen. Zelfs op zeven meter afstand kon Will duidelijk zien dat haar gezicht nog het meest op een opgedroogd klokhuis leek.

‘Dat is de schoonmoeder van de winkeleigenaar,’ legde Amanda uit. ‘Die is momenteel op zakenreis. Ze weet niet meer waarnaartoe, en de bedrijfstelefoon van de Lil’ Dixie Gas-n-Go gaat over in de winkel.’ Met een zwaai gebaarde Amanda naar de oude vrouw. ‘Samantha Lewis – oftewel Maw-Maw, zoals ze genoemd wil worden – zegt dat ze hier de hele ochtend gewerkt heeft. Wat de bijzonderheden betreft is ze wat vaag, maar ik heb slechtere ooggetuigen gehad.’

‘Die kon zich niet eens bukken om de zak met geld op te rapen, laat staan wegrennen,’ merkte Faith op.

Will vroeg zich af of Faith gelijk had wat die klap tegen zijn kop betrof. Anderzijds kon hij zich het meisje achter de kassa duidelijk herinneren, en ook de blik waarmee ze hem opnam nadat de agent hem op stang had proberen te jagen.

Hij liep om de toonbank heen en begon de schappen te doorzoeken, waarbij zijn geboeide polsen hem behoorlijk in de weg zaten.

‘Wat ben je aan het doen?’ vroeg Amanda. ‘Dat gedeelte is nog niet vrijgegeven.’

Nu had Will niet veel verstand van vrouwen, maar hij wist wel dat ze nergens naartoe gingen zonder hun handtas. Tenzij er zich een gelegenheid voordeed om hun handtas te verruilen voor een zak geld.

Hij haalde een roze tas met groene en blauwe vlekken tevoorschijn. Niet iets wat een oudere vrouw zou uitkiezen. Will probeerde de rits open te trekken, maar zijn handen zaten te strak vast om er iets nuttigs mee te kunnen doen.

Faith had al een paar handschoenen aangetrokken. Ze pakte de tas en dumpte de inhoud op de toonbank. Grote opluchting maakte zich van Will meester toen hij de roze lipgloss zag die het meisje op haar lippen had aangebracht. Faith had meer belangstelling voor de portefeuille. Ze haalde er een rijbewijs uit en las: ‘Billie Eugenia Lam, geboortedatum 9 oktober 1994.’

Het was een ouderwetse naam, maar op de foto stond het meisje dat Will zich herinnerde.

‘Dat is ze,’ zei hij. ‘Zij zat de hele tijd achter de toonbank.’

‘Wat krijgen we nou?’ zei Faith. ‘Volgens de verklaring die Maw-Maw heeft afgelegd heeft zij de hele tijd ineengedoken achter de toonbank gezeten.’

‘Precies: wat krijgen we nou?’ Amanda sloeg haar armen over elkaar. ‘Volgens de rechercheur die haar verhoort, beweert Maw-Maw dat ze hier drie dagen per week werkt. Tenminste, als ze geen vrijwilligerswerk voor de kerk doet.’

‘Wat een lief oud dametje.’ Faith bladerde door de foto’s in de portefeuille van het meisje. Will keek over haar schouder mee. Hij zag de gebruikelijke dingen: Billie en haar vriendinnen, poserend met getuite lippen en veel te veel make-up op, kiekjes van een dagje uit in Six Flags, een foto van de dansvloer in een of andere club waar ze gezien hun leeftijd nog niet in mochten.

Er waren geen familiefoto’s bij, maar de laatste foto toonde Billie toen ze een paar jaar jonger was. Kennelijk zat ze toen nog op de middelbare school. Ook deed ze aan sport. Ze droeg een rood-met-wit sportpakje. Haar honkbalpet zat laag over haar ogen. Een softbalknuppel rustte op haar schouder.

‘Waar wedden we om dat Doug-Ray Pierce haar trainer was?’ zei Faith. ‘Alleen is dat tenue niet van Spivey High. Jeremy heeft vroeger met regionale competities tegen Spivey gespeeld,’ legde ze uit. Haar zoon had aan basketbal gedaan. ‘Die hebben een groen-met-wit tenue. Hun mascotte is een mustang. Dat op haar borst lijkt eerder een lieveheersbeestje.’

‘Doug-Ray Pierce gaf in het westen van Georgia les voor hij twee jaar geleden naar Forest Park verhuisde,’ merkte Amanda op.

‘Misschien rommelde hij met zijn pupillen, onder andere met Billie. Ze is Pierce vanuit het westen van de staat gevolgd. Ze krijgt hier een baan en ze beramen deze overval.’

Amanda maakte het plaatje rond: ‘En Maw-Maw liegt om haar kleindochter uit de gevangenis te houden.’

Die theorie ging er bij Will niet helemaal in. ‘Dat zou kunnen kloppen als Pierce in z’n eentje had geopereerd. Maar nu hebben we Walker en een derde man, die in de laadbak van de pick-up zat. Bovendien is Pierce een crimineel van niks. Hij kon niet eens met dat geweer overweg.’

‘Een Winchester 24.’ Faith keek naar het wapen op de vloer. Iemand had het met een tiewrap veiliggesteld en het plastic door het staartstuk gestoken. ‘Pistoolgreep, beavertail, volledige choke.’

Amanda kwam ter zake. ‘Dat is niet het soort wapen waarmee je een overval op een winkeltje pleegt.’ Ze begon iets in haar telefoontje te typen. ‘Ik zal ballistiek eens wat peper in hun reet steken en kijken of we de eigenaar kunnen opsporen.’

Faith boog zich over het wapen. ‘Het serienummer is weggevijld.’

Amanda klemde haar telefoon vast.

Will nam alles in gedachten nog eens door: de bevende stem van Doug-Ray Pierce toen hij het meisje opdroeg hem het geld te geven, de merkwaardige triomfkreet die hij uitstootte voor hij de tweede trekker overhaalde.

‘Pierce leek niet te weten dat hij maar twee keer kon schieten,’ zei hij.

‘Dus onze wiskundeleraar is niet de kwade genius.’

‘Ik zet mijn geld op de schooldecaan.’ Faith had de hele band bekeken en ze had haar conclusie al getrokken. ‘Hij heeft Pierce door het hoofd geschoten, recht in de roos. Hij heeft jou trouwens ook bijna omgelegd.’ Ze schonk Will een blik waaraan hij totaal geen behoefte had. ‘Wayne Walker is oplettend en methodisch, een echte planner. Hij wist wanneer hij pleite moest gaan. Hij had het geld kunnen pakken, maar hij ging ervandoor toen hij de sirenes hoorde.’

‘Bang om gepakt te worden?’ opperde Will.

‘Te slim om gepakt te worden,’ antwoordde Faith. ‘Denk aan wat Amanda net heeft gezegd: iedereen met wie tot dusver gepraat is, zegt dat Walker een klootzak is. Waarschijnlijk is hij zo’n type dat alles naar zijn hand probeert te zetten. Kijk maar naar hoe hij weer in de pick-up stapt. Hij hoeft er niet eens over na te denken. Hij springt achter het stuur, koerst op de straat af en neemt de afslag naar de snelweg. Als ze in deze stomme winkel hun camerabeelden hadden bewaard, zouden we hem waarschijnlijk de afgelopen paar weken hebben zien proefdraaien.’

Will keek Amanda aan. Hoe onuitstaanbaar ze soms ook was, ze zou hen nooit pakken omdat ze hun theorieën op elkaar loslieten.

‘Voor de draad ermee.’ Met een handgebaar zette ze haar woorden kracht bij.

‘Walker heeft de zak gekregen omdat hij een leerling heeft geslagen,’ zei Will. ‘Dat klinkt niet als iemand die alles onder controle heeft.’

‘Ben jij sinds je eindexamen nog weleens op een middelbare school geweest?’ vroeg Faith. ‘Ik zou die lui net zo lang slaan tot mijn handen eraf vielen.’

Ze was bepaald niet het toonbeeld van geduld, maar Will zei: ‘Walker aarzelde toen hij de weg op reed. Die afslag naar de snelweg nam hij op het laatste moment.’

‘Opzettelijk?’ vroeg Faith, maar Will moest haar het antwoord schuldig blijven. Doordat Walker plotseling was afgeslagen, was de patrouillewagen tegen de reling van het viaduct geknald. Als Will er niet was geweest, was hij waarschijnlijk ontsnapt.

‘Oké.’ Amanda kapte het gespeculeer af. Ze keek naar Samantha Lewis, die nog steeds achter in de patrouillewagen zat. Maw-Maw wist hoe ze het zielige oude dametje moest spelen. Iemand had haar een deken en een flesje water gebracht. ‘En nu?’

Faith wees naar het rijbewijs van Billie Lam. ‘We gaan eens op Billies adres kijken. Dit rijbewijs is nog geen jaar oud. Waarschijnlijk woont ze daar nog steeds.’

‘Denk je echt dat ze zo dom is om met het geld naar huis te gaan?’

‘Juist doordat criminelen zo dom zijn, hebben wij werk.’

‘Daar zit wat in,’ moest Amanda toegeven. ‘Ik wil na afloop verslag. En probeer alles boven tafel te krijgen wat je over die Billie Eugenia Lam kunt vinden. Ik wil zelfs weten wat ze gistermiddag heeft gegeten.’

‘Komt voor elkaar.’

Uit gewoonte liep Will al achter Faith aan.

‘Niet zo snel, Black.’ Amanda glimlachte, en het leek bijna oprecht. ‘Met jou heb ik andere plannen.’

Drie

Will zat in het kantoortje van de Gas-n-Go en telde in gedachten met zeven terug. Hij was bij duizend begonnen en zat in de buurt van de tweehonderd toen hij ergens in de winkel Amanda’s stem hoorde.

Tenminste, hij dacht dat het Amanda’s stem was, hoewel hij die nog nooit zo vriendelijk had horen klinken.

‘Ik weet het, mevrouwtje,’ zei ze. ‘Heel vervelend dat we u hebben vastgehouden. Blijf nog maar een paar minuten hier, dan zoek ik iemand die u met de auto naar huis brengt.’

Er klonk zacht gemompel: een vrouwenstem, broos en onsamenhangend. Nadat hij alle andere mogelijkheden had uitgesloten, kwam Will tot de conclusie dat Amanda in gesprek was met Samantha Lewis, oftewel Maw-Maw.

En ja hoor, een paar tellen later verscheen de oude vrouw in de deuropening. Om haar te ondersteunen had Amanda haar hand om haar elleboog geslagen en haar arm om haar middel, en zo schuifelde het oudje de kamer binnen.

‘O,’ zei Amanda toen ze Will zag, alsof ze vergeten was dat hij daar zat.

Door zijn spiergeheugen gedwongen schoot Will overeind, want er kwam per slot van rekening een dame binnen.

‘Jij gaat naar de gang, Black,’ gebood Amanda, op de toon die hij van haar gewend was. ‘Mond dicht en ogen thuis. En vergeet niet dat er minstens honderd agenten bij dit gebouw rondlopen.’

Onder het mompelen van wat onwelvoeglijke krachttermen liep Will de gang op. Hij keek toe hoe Amanda Maw-Maw op haar stoel hielp. Ze kon inderdaad wel wat hulp gebruiken. Nu Will haar van dichtbij bekeek schatte hij haar op een jaar of vijfentachtig. Ze was wankel. Ze ging niet zozeer op de stoel zitten, maar liet zich erop ploffen in het volste vertrouwen dat ze opgevangen zou worden.

‘Mrs. Lewis, hoef ik echt niets voor u te halen?’ vroeg Amanda. ‘Of kan ik misschien iemand bellen?’

‘O nee, lieverd. Wist ik maar waar m’n schoonzoon uithing, maar er is vandaag zoveel gebeurd dat ik er helemaal duizelig van ben.’

‘Het enige telefoonnummer dat we van hem hebben kunnen vinden is dat van de winkel,’ benadrukte Amanda.

‘Het schiet me vast wel weer te binnen. Ik moet niks hebben van die nieuwerwetse telefoons die je in je zak kan steken.’ Maw-Maw klopte Amanda op haar hand. ‘Zodra ik het weet, laat ik het horen.’

‘Ik ben buiten als u me nodig hebt.’

Met een vuile blik op Will liep Amanda het kantoortje uit. Hij was er vrij zeker van dat hij ook zonder de aanwezigheid van de oude vrouw een dergelijke reactie zou hebben uitgelokt. Hij keek haar na toen ze door de gang liep. In plaats van naar de uitgang te gaan bleef Amanda op zo’n vijf meter afstand staan. Ze leunde met haar schouder tegen de muur, sloeg haar armen over elkaar en wachtte.

Will keek weer naar de oude vrouw in het kantoortje. Waarschijnlijk woog ze nog geen vijfenveertig kilo, inclusief haar zware orthopedische schoenen. Haar jurk hing haar om het lijf. Het was vast het kleinste maatje dat ze had kunnen vinden. Ze leek net een vogeltje, van haar smalle schouders tot haar dunne polsen, en toen moest hij opeens aan een zuurstok denken vanwege de verzameling rubberen armbandjes die ze droeg. Livestrong. Borstkankeronderzoek. Steun onze troepen. Will had een rekje met dergelijke bandjes bij de kassa zien staan. Hij vroeg zich af of ze ervoor betaald had, en toen voelde hij zich schuldig omdat hij de oude vrouw van diefstal verdacht.

Maar ze had wel tegen de politie gelogen, dat stond vast.

‘Zo zo.’ Maw-Maw nam hem even nieuwsgierig op, maar ze was te beleefd om hem aan te staren.

Will keek door de openstaande achterdeur naar buiten. Amanda had niet overdreven wat die agenten betrof. Hij zag minstens tien man rondlopen in het veld achter het gebouw, en dat waren alleen nog maar degenen die zich in zijn blikveld bevonden.

‘Is die lesbo weg?’ vroeg het oudje. Haar stem had iets haperends, als een radio met een zwakke ontvangst. Ze probeerde er wat meer kracht in te leggen en riep: ‘Ik vroeg: is die...’

‘Ja.’

‘Mooi.’ Ze lachte nu naar hem alsof ze het voorgaande niet had gezegd. ‘Ze denkt dat ze het verbergt met die rok, maar je ziet het altijd. We mogen nooit vergeten dat Satan voor de zondeval de mooiste engel was.’

Will wist niet wat hij moest zeggen, en hij probeerde uit alle macht niet de gang in te kijken, waar Amanda nu waarschijnlijk haar pistool uit haar handtas haalde.

‘Waarom heb je me niet verlinkt?’ fluisterde Maw-Maw.

Will kuchte. Het duurde even voor hij antwoordde: ‘Waarom zou ik u verlinken?’

Ze keek geërgerd. ‘Vanwege vanmorgen. Je wist dat ik hier niet was.’

Will haalde zijn schouders op. Hij ging ervan uit dat het voor Bill Black een erekwestie was om tegen de politie te liegen.

‘Ben je op geld uit?’ De tranen sprongen in haar ogen. Met haar breekbare hand klemde ze de kraag van haar jurk vast. ‘Ik ben een ouwe vrouw met een vast inkomentje. Ik heb niks te bieden.’

Will kon haar niet aankijken, vooral niet omdat hij zich een gigantische klootzak voelde, van het soort dat op oude mensen aasde.

Op de gang hoorde hij iets bonken: Amanda die met haar hoge hak op de vloer sloeg, ongeveer zoals een paardendief zijn hakken in de flanken van een onschuldig paardje zet.

Will slikte en toen dwong hij zichzelf weer op te kijken. ‘Waarom hebt u gelogen?’

‘Alsjeblieft, meneer...’ Haar stem kreeg iets smekends. Ze was nog steeds bang dat hij haar zou verraden. ‘Ik weet dat het fout is, maar ik had mijn redenen.’

‘Is ze uw kleindochter?’ Aan haar reactie zag Will dat hij op het goede spoor zat. Er waren niet veel redenen waarom iemand zich vrijwillig aan de politie uitleverde. ‘Ze vinden haar toch wel. Ze weten hoe ze heet. Billie Lam.’

Maw-Maw keek ontzet toen ze dat hoorde. ‘Hoe weten ze dat?’

‘Dat heb ik de smerissen tegen de lesbo horen zeggen.’ Hij veroorloofde zich een lachje in de veronderstelling dat hij zo een sluwe indruk maakte. ‘Ze hebben Billies tasje onder de toonbank gevonden. Ze weten dat ze hier is geweest.’

Ze liet zich weer achterover op de stoel zakken en verdween bijna in haar jurk. Haar hoofd begon te beven. Hij wist niet of ze dat met opzet deed of omdat ze aan parkinson leed. ‘Allemaal de schuld van mijn waardeloze schoonzoon.’

‘Heeft hij zijn eigen winkel beroofd?’

‘Natuurlijk niet. Waarom zou hij zichzelf beroven?’ Ze bleef maar met haar hoofd schudden. ‘Nadat Billies moeder dood was gegaan, ging hij alleen nog maar op dure vistripjes en pakte hij geld uit de winkel. Dat heb je met zo’n smous,’ zei ze schouderophalend. ‘Wat had ik anders kunnen verwachten?’

Racistische scheldwoorden waren niet Wills sterkste kant. ‘Smous,’ herhaalde hij. ‘Is dat een Pool?’

‘Een jood,’ verbeterde ze hem. ‘Waar kom jij eigenlijk vandaan?’

‘Uit Atlanta.’

‘Huh,’ zei ze, alsof dat alles verklaarde. ‘Wat heb je de politie nog meer horen zeggen?’

Will gokte erop. ‘U eerst.’

‘Pierce,’ zei ze. ‘Da’s die zwarte die dood is geschoten.’

‘Ik heb gehoord dat hij betrapt werd toen hij seks had met een leerling.’

Maw-Maw trok een wenkbrauw op, maar ze onthulde niet of die leerling haar kleindochter was geweest. ‘Weet je hoe we zijn soort vroeger noemden? Landbouwgereedschap.’

Will betrapte zichzelf erop dat hij wel erg snel met zijn ogen knipperde. Ondertussen zat Maw-Maw doodonschuldig met haar handen samengevouwen op haar schoot en haar benen gekruist bij haar smalle enkels. Ze was zonder enige twijfel de alleraanbiddelijkste raciste die Will ooit was tegengekomen.

‘Als u uw kleindochter echt wilt helpen,’ zei hij, ‘vertelt u de politie waar ze is. Ze willen alleen maar weten wat er gebeurd is. Ze krijgt heus geen problemen.’

Weer begon ze met haar hoofd te schudden. ‘Het is er nog nooit beter op geworden als de politie zich ermee ging bemoeien.’

‘Ze had niks met die overval te maken. Ze zag alleen haar kans schoon.’

Ze bleef maar met haar hoofd schudden. Deze keer zag hij dat het opzet was.

‘U kunt grote problemen krijgen door tegen de politie te liegen. Daar worden ze echt nijdig van, en ze kunnen maar beter niet nijdig zijn als ze haar vinden.’

Dat zette Maw-Maw kennelijk aan het denken. Heel even dacht Will dat ze de verblijfplaats van haar kleindochter ging prijsgeven.

En toen veranderde er iets.

Ze schoot rechtovereind op haar stoel. Ze keek naar de boeien om zijn polsen. ‘Waarom stel je me al die vragen? Je lijkt zelf wel een smeris in plaats van een boef.’

Vanuit zijn ooghoek zag Will iets bewegen. Faith had Amanda’s plaats op de gang ingenomen. Ze boog zich naar voren om maar geen woord te missen.

‘Ik probeer u alleen te helpen,’ zei Will.

‘Ik hoef je hulp niet,’ snauwde ze, hoewel hij vrijwel zeker wist dat ze niet eens zonder hulp uit haar stoel kon komen, laat staan dat ze de veiligheid van haar kleindochter kon waarborgen. ‘Ik kan mezelf prima redden.’

‘Hoor eens, mij maakt het niet uit.’ Will probeerde iets van gezag in zijn stem te leggen. Ook al klonk het nog zo seksistisch, vrouwen van Maw-Maws generatie reageerden doorgaans goed op autoritaire mannen. ‘Ik geef alleen wat advies, uit goeie wil. De politie kan haar beschermen. Dat lukt u niet in uw eentje.’

Haar vastberadenheid begon barstjes te vertonen. ‘Ik weet het niet.’

‘Alles wat u ze kunt vertellen kan van nut zijn.’

‘Misschien moet ik ze dan maar wat vertellen. Ze weten toch al dat ze mijn kleindochter is.’ Ze kreeg een idee. ‘Dan vertel ik ze dat Billie helpt met de kinderopvang in de kerk. Daar is ze goed in; ze is goed met kinderen.’

‘U moet ze vertellen waar ze is.’

Maw-Maw deed haar mond open. Will zag de woorden praktisch naar het puntje van haar tong glijden. En toen klapte ze dicht. ‘Ik weet het niet, jongen. Ik zweer het op de Bijbel, ik zou het ze echt vertellen, maar ik weet gewoonweg niet waar ze is.’

Vier

Will liet zich scheef opzijhangen toen Faith een bocht nam tijdens haar razende rit naar het ziekenhuis. Het was alsof hij weer op zijn motor zat, maar ze zaten in Amanda’s suv, die niet op dit zigzagwerk berekend was.

‘Wat was die met zichzelf ingenomen,’ zei Faith, doelend op Maw-Maw. ‘Ze denkt zeker dat we haar niks kunnen maken.’

Will keek haar aan. ‘Wat heb jij gehoord toen je op de gang stond? Zo heb ik het helemaal niet opgevat.’

‘Alsjeblieft, zeg. Ze heeft je volkomen ingepakt. Al die ouwevrouwenbullshit, en ondertussen liegt ze tegen de politie. Ze pleegt obstructie. Er is een politieman neergeschoten. Iemand anders is gedood. Zelf ben je ondertussen ook bijna neergeschoten. Je had wel dood kunnen zijn. Wayne Walker heeft voor miljoenen schade aangericht toen hij probeerde te vluchten. Die ouwe taart weet iets en ze hoort ervoor te boeten omdat ze het achterhoudt.’

‘Tja, als je het zo stelt.’

‘Hoe moet ik het anders stellen?’

Daar had Will geen weerwoord op.

‘Jij hebt je grootmoeder nooit gekend. Neem maar van mij aan dat het niet allemaal lieverdjes zijn.’

Will stapte op een ander onderwerp over. ‘Wat ben je over Billie Lam te weten gekomen?’

Faith moest eerst diep ademhalen voor ze kon antwoorden. ‘Niet veel meer dan wat Maw-Maw ons heeft verteld, en echt, dat vind ik al zorgelijk genoeg.’ Ze claxonneerde toen een auto niet snel genoeg aan de kant ging. ‘Billie Lam heeft haar school niet afgemaakt. Haar moeder stierf toen ze twaalf was. Geen broers of zussen. Geen neven of nichten. Volgens Maw-Maw is de vader niet veel in beeld. Met de opbrengst van de winkel gaat hij vissen in de Golf van Mexico. Soms zien ze hem in geen weken.’

Will had zich misschien door de oude vrouw laten inpakken, maar Faith had ergens wel gelijk dat je niet alles voetstoots moest aannemen. ‘Heb je nog vingerafdrukken van Lams tasje kunnen halen?’

‘Ze zit niet in het systeem.’

‘Heb je haar gegevens gecheckt?’

‘Via de dienst wegverkeer, via de districtsinstanties, via elke databank waar we toegang toe hebben.’ Ze somde het op. ‘We weten haar socialeverzekeringsnummer niet. We hebben geen inzage in haar kredietgegevens. We hebben geen mobiel nummer. We weten niet met wie ze bevriend is. We weten geen ene moer.’

‘Heb je haar vader gesproken?’

‘Weer niks. Geen telefoonnummer. Geen adres. Zijn kredietgegevens zijn een puinhoop, maar alles staat op naam van de winkel of gaat via een postbus. Misschien woont hij bij zijn schoonmoeder, maar wie zal het zeggen? De agent die Maw-Maw naar huis heeft gebracht, is binnen geweest. Dat weet je allemaal. Er was verder niemand. Hij heeft het huis van onder tot boven doorzocht.’

Ze had gelijk. Will wist dat inderdaad allemaal. Hij wist dat dezelfde agent bij Maw-Maws huis postte, dat zowel het huis van Doug-Ray Pierce als het appartement van Wayne Walker binnenstebuiten was gekeerd. Ze waren nu bijna drie uur met deze zaak bezig en het had nog steeds niets bruikbaars opgeleverd.

‘Terwijl jij gezellig met Maw-Maw zat te beppen heb ik het schoolbestuur aan hun jasje getrokken,’ zei Faith. ‘Vond je het niet vreemd dat Doug-Ray Pierce werd ontslagen omdat hij met een leerling had gerommeld, maar dat hij in een ander district zo weer aan de slag kon?’

‘Ik ben er gewoon van uitgegaan dat ze in Clayton om leraren zaten te springen.’

‘Ik ook,’ zei Faith, ‘maar kennelijk worden zelfs daar normen gehanteerd. Iemand heeft aan flink wat touwtjes getrokken om te zorgen dat Doug-Ray Pierce in Clayton County werd aangesteld.’

‘Wayne Walker,’ vermoedde Will, want dat sloeg tenminste nog ergens op. ‘Hij is ouder. Hij had een vaste aanstelling, of wat daarvoor doorgaat hier in de buurt. Hij kende ongetwijfeld districtsambtenaren.’

‘Precies.’ Faith nam weer een scherpe bocht. Will greep naar het dashboard.

‘Ik heb het hele verhaal van een secretaresse op het districtskantoor,’ zei ze. ‘Walker stond garant voor Pierce; hij zei dat hij op grond van geruchten ontslagen was, dat er niets was bewezen – wat theoretisch waar is –, dat hij het moest ontgelden omdat hij zwart was en dat hij door een blanke leerling werd beschuldigd. Birth of a Nation, blablabla.’

Will miste nog een schakel. ‘Waar kende Billie Lam Wayne Walker van?’

‘Walker ging naar hun kerk. Volgens de secretaresse.’ Faith schudde haar hoofd. ‘Dit is nog altijd een dorp. Iedereen zit op iedereens lip.’

‘Niet dat we daar veel mee opschieten.’ Will wreef over zijn gezicht in een poging zich te concentreren. ‘Maw-Maw zei dat haar schoonzoon joods is.’

Faith keek even zijn kant op. ‘Ze zijn lid van een anglicaanse kerk. De man heet Gilbert Caldwell. Ik ging ervan uit dat hij Billies stiefvader was.’ Ze fronste haar voorhoofd. ‘Waarom zou Maw-Maw liegen dat hij joods is?’

Will schudde zijn hoofd. Kennelijk loog Maw-Maw gewoon voor de lol. ‘En hoe zit het met vrienden en vriendinnen? Er zaten foto’s in Billies portefeuille. Ze moet met mensen van de kerk of van school zijn omgegaan.’

‘We praten met mensen van beide instellingen, maar Billie lijkt wel een geest. Ze is negentien. We weten niet op welke school ze heeft gezeten, want dat kan Maw-Maw zich niet herinneren. Billie heeft geen strafblad. Ze heeft geen auto. Ze heeft nog nooit belastingaangifte gedaan. We weten niet wat haar socialeverzekeringsnummer is, dus we kunnen haar bankrekeningen niet natrekken. Ze heeft ongetwijfeld een mobiel, maar god mag weten wat haar nummer is.’ Faith minderde vaart en reed de Suburban de parkeerplaats van het ziekenhuis op. ‘Ik heb haar op Twitter en Facebook proberen te vinden, maar de enige Lam in de wijde omgeving is een reclasseringsambtenaar van zestig die in Atlanta woont. Ik heb haar een bericht gestuurd. Ze heeft nog nooit van het meisje gehoord.’

Will pijnigde zijn hersenen op zoek naar andere manieren om het meisje te vinden. ‘Heeft die familie misschien nog een huis? Ze verstopt zich ergens.’

‘Geen huizen. En we gaan alle vlooienmotels in de buurt langs.’

‘Dat zijn er dan heel wat,’ zei Will. Forest Park was niet ver van het vliegveld. Je kon geen steen gooien zonder een motel te raken. ‘Billie moet op de een of andere manier aan de kost komen. Ze moet ook een auto hebben.’

‘Maw-Maw heeft een kobaltblauwe Honda, die achter de winkel stond geparkeerd. Die hebben we binnenstebuiten gekeerd.’ Met een schok zette Faith de auto in de parkeerstand. ‘Niks. Dat is het motto van deze zaak: niks.’

Will duwde het portier open. ‘Of ze is een crimineel genie, of ze heeft wel erg veel geluk.’

‘Of allebei.’

Hij volgde Faith naar het laadperron en vroeg: ‘Is er ook een reden waarom Amanda me hier wil hebben?’

‘Ik volg alleen orders op.’

Ze kon beter liegen dan Maw-Maw. ‘Ik ben nog steeds undercover, hè?’

‘Ik denk het wel. Ze zei dat ik je via de achteringang naar binnen moest brengen. McClendon is uit de ok, maar het wemelt hier nog steeds van de politie.’ Ze stapte op een klamp en hees zichzelf op het laadperron. ‘Pete McClendon, zo heet die neergeschoten agent.’

‘Niet corrupt?’

‘Weet ik veel. De artsen houden hem in coma vanwege de pijn. Het duurt nog minstens een dag voor we met hem kunnen praten.’

De grote metalen deur was slechts gedeeltelijk naar boven gerold. Faith liep eronderdoor, maar Will moest zich bukken om zijn hoofd niet te stoten. Hij haalde zijn telefoon uit zijn zak om te kijken hoe laat het was. Het scherm was bekrast. Hij was blij dat Amanda het ding niet als bewijsmateriaal in beslag had genomen, gewoon om hem te pesten. Het was een paar minuten na twaalven. Will vermoedde dat het laadpersoneel aan het schaften was.

Het duurde even voor Faith zich had georiënteerd en met behulp van de plattegrond bij de nooduitgang had vastgesteld waar de vrachtlift zich bevond. Will hielp haar de zware, guillotineachtige deur naar boven te schuiven. Karretjes met vuil linnengoed stonden langs de achterwand van de cabine opgesteld. Ze staarden allebei voor zich uit terwijl de lift zich krakend in beweging zette en hen naar de bovenste verdieping bracht.

‘En dat alles vanwege het knipperlichtje op een Icee-automaat.’

Haar kaak verstrakte. ‘Ja hoor. Daarom.’

‘Vijf minuten later en ik zou weg zijn geweest.’

Ze keek hem niet eens aan.

‘Er stond een Triumph in het depot,’ zei Will. ‘Misschien dat ik die kan meenemen als ik naar Macon ga.’

‘Wel even kijken of er een bekerhouder op zit.’

De lift kwam kreunend tot stilstand. Eindelijk keek ze hem aan.

‘O.’ Will was wat traag van begrip. Hij zou nog langer in de winkel zijn blijven hangen om zijn Icee op te drinken. ‘Heb ik weleens tegen je gezegd dat je een verdomd goeie rechercheur bent?’

‘Ja hoor.’ Faith duwde de liftdeur omhoog. Ze keek niet achterom om te zien of Will haar volgde. Na een meter of zes maakte de gang een bocht. Hij probeerde een gevatte opmerking te bedenken, maar toen ging hij de hoek om en zag Amanda.

Ze stond hen bij de verpleegpost op te wachten. Zoals gewoonlijk was ze iets aan het lezen op haar telefoon. ‘En?’ vroeg ze zonder op te kijken.

Will vond dat het nu zijn beurt was om zich op te offeren. ‘Niks. We proberen Maw-Maws verhaal na te trekken, maar we lopen bijna overal vast.’

Ze keek nog steeds niet op. ‘Ga maar eens met die politieman daar praten.’

Faith liep naar de agent toe. Hij was zo jong dat het Will zou verbazen als hij zich vaker dan twee keer per week moest scheren. ‘Heb je iets voor ons,’ – Faith las zijn naam van zijn uniform – ‘Mixon?’

‘Ja, mevrouw.’ De agent nam zijn pet af. ‘Pete ging elke dag om dezelfde tijd naar die winkel. Ik heb drie maanden als groentje met hem meegelopen. We gingen er elke dag naartoe.’

‘Wat had hij daar te zoeken?’ vroeg Will.

Mixon leek niet genegen de vraag te beantwoorden, waarschijnlijk vanwege Wills schurkachtige uiterlijk.

‘Wat had hij daar te zoeken?’ vroeg Faith op haar beurt.

Mixon aarzelde nog steeds, maar ten slotte zei hij: ‘Hij had een oogje op het meisje dat daar werkte.’

‘Blijkbaar was hij niet de enige,’ merkte Faith op. ‘Waarom droeg McClendon geen kogelwerend vest toen hij de winkel binnenging?’

Mixon haalde zijn schouders op. ‘Dat droeg hij wel altijd toen ik nog met hem werkte.’

‘Volgens zijn rapporten was er niks verdachts met die winkel. Heeft hij iets tegen je gezegd? Dat er een probleem was misschien?’

‘Nee, dan zou ik het meteen zeggen.’ Hij draaide zijn pet als een stuk pizzadeeg rond in zijn handen. ‘Maar ik heb eens zitten nadenken: als ze die tent van tevoren verkend hadden, dan zouden ze weten dat Pete er elke dag om dezelfde tijd kwam. Zou het een afrekening kunnen zijn? Iets professioneels dat door een van de bendes was georganiseerd?’

‘Had McClendon soms met bendes te maken?’

‘Eh... nee. Zijn vaste route loopt wel over een industrieterrein. Hij werd meestal opgeroepen voor inbraken en dat soort zaken. Er worden daar aan de lopende band overvallen gepleegd, meestal ’s nachts, soms laat op de avond. Plundering. Allemaal goed georganiseerd. Onze rechercheurs zitten erop, maar ze hebben nog niemand gepakt.’

Faith had de eerste tien jaar van haar politieloopbaan in een patrouillewagen doorgebracht. Ze wist wat het loon was. ‘Had McClendon nog andere baantjes? Om wat extra geld te verdienen?’

‘Ik weet wel dat hij reanimatieles gaf op Spivey High. Sommige leraren wilden een diploma vanwege al die schietpartijen op scholen.’

‘Spivey High,’ herhaalde Faith. ‘Bedankt, agent. We nemen contact met je op als we nog meer vragen hebben.’

Hij zette zijn pet weer op en liep naar de trap.

‘Pete McClendon heeft op Spivey Senior High gewerkt,’ zei Faith.

Zoals gewoonlijk was Amanda hun weer een stap voor. ‘Volgens de rector heeft Wayne Walker McClendon aanbevolen als docent reanimatie.’

Will deed een poging de zaken op een rijtje te zetten. Ze hadden allemaal weleens een roofoverval aan de hand gehad. Meestal lukte het via familie of connecties in de buurt om een zaak open te breken. ‘Pete McClendon is met Wayne Walker verbonden via de school, Wayne Walker met Billie Lam via de kerk, Doug-Ray Pierce mogelijk met Billie Lam via softbal en misschien zelfs omdat hij als leraar iets met haar gehad heeft.’

‘En de derde man, die in de laadbak zat?’ vroeg Faith zich af. ‘Hebben we die al in de smiezen?’

‘We zijn nog even ver als drie uur geleden: geen spoor.’ Amanda klonk geërgerd. ‘Wayne Walker is net uit zijn narcose ontwaakt. Het bloeden is gestelpt, zijn bekken en beide armen zijn gezet, zijn ribben, die zo ongeveer verpulverd zijn, zijn verbonden, maar hij heeft alle verdere behandeling geweigerd.’

‘Mag dat zomaar?’

‘Dit is Amerika. Het is ons grondwettelijk recht om ongezonde keuzes te maken.’ Amanda liep de gang in. Ze volgden haar. ‘Hij heeft hoge koorts. Hij is geraakt door een verdwaalde kogel – lage snelheid. Het is alleen nog een kwestie van tijd.’

Will wist dat het slecht nieuws was. Een hogesnelheidskogel gaf voldoende hitte af om de wond uit te branden en te desinfecteren. Door een schot met lage snelheid werd het lichaam blootgesteld aan allerlei infecties.

‘Hij was al niet in topconditie,’ zei Amanda. ‘Instabiele diabetes, rookte een pakje per dag, hoge bloeddruk, overgewicht, en dan hebben we het nog niet eens over de huidkanker waartegen hij al vier jaar vecht.’ Ze bleef voor een gesloten deur staan waarbij een gbi-agent de wacht hield. ‘Hij weet dat hij sterft als hij zich niet laat behandelen. Laten we hopen dat hij zijn ziel wil ontlasten.’

Faith wilde al naar binnen gaan, maar Amanda hield haar tegen.

‘Walker heeft duidelijk laten weten dat hij niet van plan is tijdens zijn laatste paar uur op aarde verantwoording af te leggen tegenover een vrouw.’

Nu snapte Will eindelijk waarom Amanda hem in het ziekenhuis had ontboden. Hij duwde de deur open. Zonlicht vulde de kamer – waarschijnlijk een poging van een of andere arts of verpleegkundige om wat uv-stralen binnen te laten die de infectie konden bestrijden.

En er woedde onmiskenbaar een infectie in het lichaam van Wayne Walker. De dekens die hem bedekten waren doorweekt. Hij lag te rillen als een karikatuur van iemand die doodvroor. Zijn tanden klapperden. Zijn laatste restjes haar plakten als schimmelig stro aan zijn hoofd. Zijn ogen stonden wijd open van paniek. Zweet droop langs zijn gezicht en vormde een plasje onder zijn kin. Er was geen twijfel mogelijk: hier lag een stervende man.

Toch nam Will er alle tijd voor. Onder Walkers waakzame blik trok hij een stoel bij en liet de poten over de vloer schrapen. Op een paar passen van het bed bleef hij staan. Hij probeerde zo onbewogen mogelijk te kijken. De ervaring had Will geleerd dat sterfbedbekentenissen niet altijd waren wat erover beweerd werd. Aan de ene kant had je de mensen die een vonkje hoop bleven koesteren dat er een wonder zou geschieden. Aan de andere kant waren er types zoals Wayne Walker, die niet alleen bereid leken de dood te omhelzen, maar die hem ook nog een vette, slobberige kus wilden geven.

Will ging zitten.

‘Jij.’ Walkers tanden klikten zich om het woord. Hij knipperde razendsnel met zijn ogen, alsof hij bang was ze te lang dicht te houden. ‘Je bent een smeris.’

Will vermoedde dat Wayne Walker niet veel was ontgaan toen hij in de pick-up bij de winkel had gepost. ‘Dat was een goed schot,’ zei hij tegen Walker. ‘Zoals je Pierce hebt omgelegd. Recht door zijn hoofd.’ Het kostte Will geen moeite om bewondering in zijn stem te laten doorklinken. Walker was een uitstekende schutter. ‘Ik ken niet veel agenten die zo zuiver schieten.’

Walker antwoordde niet. Hij lag te schudden als een verfmixer. De pijn moest ondraaglijk zijn. Will zag het gips dat zijn hele onderlijf bedekte. Zijn beide armen waren gebroken. Pennen en schroeven staken uit het gips, alsof er alleen nog een hamer aan te pas hoefde te komen. Een motorband was over zijn hals en gezicht geschuurd. Alleen al de verbrijzelde ribben moesten een marteling zijn. Over gebroken ribben kon Will meepraten. Ademen was als een messteek in je longen. Elke beweging verhevigde de foltering.

‘Je weet dat je doodgaat als je je niet laat behandelen,’ zei Will.

Walkers schouder ging met een ruk omhoog – uit vrije keus, vermoedde Will. ‘Ik ga liever dood dan naar de gevangenis.’

Die woorden had Will vaker gehoord, maar hij had zelden iemand ontmoet die er ook gevolg aan wilde geven. ‘Jij hebt gezorgd dat Doug-Ray die baan op Spivey High kreeg.’

Walkers mond bewoog, maar het duurde even voor hij woorden kon vormen. ‘Waardeloze eikel.’

Will snapte wel waarom iedereen de man een klootzak vond. ‘Ooit moet je met hem bevriend zijn geweest.’

‘Hij kan de klere krijgen. Hij was...’ Walker werd door een hevige huivering overvallen. Hij schreeuwde het uit van de pijn. ‘O god!’

Will wist dat hij ergens medelijden zou moeten voelen. De man was een moordenaar, maar hij was ook een mens die pijn leed. Tegelijkertijd had hij iets zo intens afstotends dat Will niet anders kon dan achteroverleunen en wachten tot de aanval wegtrok.

Walker klemde zijn kaken opeen om het klapperen van zijn tanden te stoppen. Will dacht dat hij er verder het zwijgen toe zou doen, maar toen siste hij: ‘Het was Billie.’

Dus de tiener was de spil waar alles om draaide.

‘Pete had in zijn arm geschoten moeten worden.’

‘Met een shotgun? Door een man die niet eens wist hoe hij een geweer moest vasthouden?’ Geen wonder dat Pete McClendon de hele pot had ondergescheten. Will zou er ook buikkramp van hebben gekregen. ‘Vertel eens wat er werkelijk speelt, Wayne. Ik weet dat er meer is.’

‘Ze besodemieterde me.’

‘Billie?’

Walker keek hem aandachtig aan. Zijn blik was vol angst. Will kreeg de indruk dat de dood op dat moment niet zijn grootste zorg was. Hij probeerde de derde man te beschermen, of iemand anders.

‘Waar is ze?’ vroeg Will.

Walker wendde zijn hoofd af. Uit zijn keel stegen rauwe klanken op. Will wist het niet zeker, maar het leek wel of hij huilde.

‘Zeg maar waar ze is, Wayne. Alleen dan is ze veilig.’

Walker antwoordde niet. Will vermoedde dat hij het zwaar te pakken had van Billie. Hij kon geen andere reden bedenken waarom hij haar beschermde.

‘Je bent leraar geweest,’ zei Will. ‘Er moet toch iets goeds in je zitten.’

Snikkend opende Walker zijn mond. ‘Zeg tegen Terri...’ Hij zweeg even om te slikken. ‘Terri...’

‘Is dat je dochter?’ bedacht Will. Walker had een dochter van twintig die in Afghanistan zat.

‘Zeg tegen haar...’ begon Walker weer. ‘Zeg tegen haar dat ik tot het laatst aan haar heb gedacht.’ Hij moest stoppen om door de pijn heen te kunnen ademen. ‘Beloof me dat je dat tegen haar zult zeggen.’

‘Dat beloof ik,’ zei Will. ‘Maar je kunt het ook zelf tegen haar zeggen, Wayne. Laat je toch behandelen. Je bent geen slechte kerel. Je hebt gewoon iets slechts gedaan. Dat kun je nu rechtzetten.’

‘Ze is soldaat,’ zei Walker. ‘Ik ben altijd trots op haar geweest.’

‘Dat kun je ook zelf tegen haar zeggen.’

Walker haalde diep adem. Zijn tanden begonnen weer te klapperen. Will dacht dat hij een attaque kreeg, maar toen mompelde de man: ‘Je mag haar niks doen.’

Eerst dacht Will dat hij Terri bedoelde, maar toen besefte hij dat Walker zich nog steeds zorgen maakte om Billie. ‘Dat ben ik ook helemaal niet van plan.’ Will was trouwens van mening dat de gevangenis helemaal niet zo’n ramp voor Billie zou zijn. ‘Laten we hiermee stoppen, Wayne. Zeg maar waar ze is. Misschien laat ik je haar nog zien voor je er niet meer bent.’

‘Alsjeblieft.’ De tranen stroomden over Walkers gezicht. ‘Ik heb alles gedaan wat je gezegd hebt.’ Zijn keel spande zich toen hij wilde slikken. ‘Ik smeek je: doe haar niks.’

‘Dat ben ik ook niet van plan,’ herhaalde Will, die zich afvroeg waar dit opeens vandaan kwam. Misschien had de koorts Walkers hersenen aangetast. ‘Dat beloof ik, Wayne. Ik zal mijn uiterste best doen om te zorgen dat Billie niks overkomt.’

‘Nee!’ Hij smakte zijn lippen op elkaar. Die waren nu donkerder, bijna zwart. ‘Ze hebben haar te pakken in het huis. Je moet haar redden.’

‘In welk huis?’ Will boog zich over hem heen. Hij zou de man door elkaar hebben geschud als die zelf al niet zo hard had liggen schudden. ‘Wie heeft haar, Wayne? Wie heeft Billie?’

‘Niet Billie,’ fluisterde hij. ‘Gloria.’

Vijf

Will keek vanuit de mobiele commandopost toe terwijl een arrestatieteam van het gbi zich bij het huis van Gloria Pringle installeerde. Er kon geen beroep worden gedaan op het arrestatieteam van Clayton County. Volgens Wayne Walker behoorde agent Pete McClendon tot een clubje corrupte politiemensen dat het afgelopen jaar plaatselijke bedrijven had beroofd. Het was onmogelijk te zeggen wie van het korps er verder nog bij betrokken was.

De speakers in het omgebouwde vrachtwagentje lieten een zacht statisch geknetter horen. Een mannenstem zei: ‘Team drie, oké.’ Een andere stem antwoordde: ‘Team één, oké.’

Will liet zijn gedachten nog eens gaan over het verhaal dat hij uiteindelijk uit Wayne Walker had losgekregen.

In het twee verdiepingen tellende huis werden vier mensen gegijzeld: Gloria Pringle, haar dochter van negentien, haar zoon van twintig en de negentienjarige vriendin van de zoon.

Ze werden vastgehouden door twee gemaskerde mannen, allebei zwaar gewapend, allebei ex-militair. Wayne Walker had tot in detail verteld welke wapens zich in het huis bevonden. ak’s. Volautomatisch. Genoeg munitie om een lange belegering te kunnen doorstaan. Stungranaten. Explosieven. Pijpbommen.

En Billie had het allemaal georganiseerd.

Will bekeek de rij schermen in de vrachtwagen. Die vertoonden realtime beelden vanaf de hoofdcamera’s van het arrestatieteam. Twee vrouwen tuurden in Gloria Pringles stationcar. Ze hielden hun wapen in de aanslag. Door de speakers klonk een vrouwenstem: ‘Team zes, oké.’

‘Er klopt iets niet,’ zei Will, hoewel Faith en Amanda maar met een half oor luisterden. Ze zaten aan de schermen gekluisterd. Onder elk raam aan de voorkant van het huis stonden zes man te posten. Het ene team maakte zich gereed om de voordeur open te rammen, terwijl andere teams de achterkant van het huis veiligstelden.

‘Er zat misschien duizend dollar in die kassa,’ zei Will. Hij begon in de krappe ruimte heen en weer te lopen. De vrachtwagen deinde mee met zijn gewicht. ‘Er zijn drie mannen bij de winkel: Walker, Pierce en de derde, degene die achterom wegvluchtte. Billie is binnen. Dan heb je nog Pete McClendon, die een of andere French Connection runt. De vriendin van Wayne Walker, haar kinderen en de vriendin van haar zoon worden gegijzeld, dus dan komen er nog twee bij.’

Eindelijk luisterde Faith. ‘En dat allemaal voor duizend dollar.’

‘Billie mag die kerels dan betoverd hebben met haar charmes, dat is net iets meer dan honderdvijftig dollar de man tegen een hele hoop risico.’ Will staakte zijn geijsbeer. Hij drukte zijn handen tegen het plafond. ‘Laat we eens aannemen dat er een bende agenten is die bij bedrijven inbreekt.’

‘Dat is al eens eerder vertoond,’ zei Amanda.

‘Meer dan eens,’ verbeterde Faith haar. ‘We hebben het hier wel over Clayton County.’

‘Dat klopt,’ beaamde Will. ‘In de wijk waar Pete McClendon patrouilleert wordt aan de lopende band ingebroken. Het gebied heeft een van de hoogste misdaadcijfers van het district, en inderdaad, dat zegt nogal wat.’ Will zweeg even om adem te halen. ‘Stel dat McClendon bij al die berovingen betrokken is geweest. We hebben het hier over tienduizend dollar per inbraak: gereedschap, lichte machines, een stuk of wat kluizen. McClendon slaat ’s nachts of ’s ochtends vroeg zijn slag, als hij weet dat er niemand is. Ik zie hem dat soort dingen wel doen. Maar wat er in de Lil’ Dixie is gebeurd, valt buiten zijn werkwijze.’

‘Op klaarlichte dag,’ zei Faith. ‘Getuigen, tijdens het spitsuur, terwijl iedereen het kon zien.’

‘Precies,’ zei Will, blij dat ze het eindelijk snapte. ‘Dat klinkt niet als een overval. Eerder als een afrekening, met als extraatje misschien wat cash.’

‘Pete McClendon was het doelwit,’ zei Amanda. ‘Dat is een interessante theorie.’

‘Misschien niet alleen Pete McClendon. Doug-Ray is ook neergeschoten.’

‘Denk je dat Wayne Walker ze allebei dood wilde hebben, zodat hij Billie voor zichzelf kon opeisen?’

‘En zijn vriendin,’ zei Faith. ‘Vergeet niet dat Wayne heeft gezegd dat hij al een jaar iets met Gloria heeft.’

‘Wat dat betreft...’ begon Will.

Amanda’s mobiel ging. Met opgestoken vinger legde ze hun het zwijgen op. Will bestudeerde haar gezicht terwijl ze luisterde. En toen zag hij haar gezicht niet meer, want ze had haar hoofd in haar handen gelegd.

‘Uitstekend,’ zei ze ten slotte. ‘We bespreken het later wel.’

Met veel vertoon legde Amanda haar telefoon op het tafeltje voor zich, precies evenwijdig aan de rand. ‘Dat was Nick Shelton. Maw-Maw heeft zijn mannen het nakijken gegeven.’

Faith kneep haar ogen tot spleetjes. ‘Een vrouw van vierentachtig is uit haar huis geglipt pal onder de neus van twee getrainde gbi-agenten?’

‘Bedankt voor de samenvatting, Faith,’ diende Amanda haar van repliek. ‘Het is me opeens helemaal duidelijk.’

De speakers begonnen weer te knetteren. De commandant van het arrestatieteam zei: ‘Mevrouw Wagner, alle teams klaar. Wachten op groen licht!’

Amanda tikte op het knopje van de microfoon. ‘Wacht. Ik herhaal: wacht.’ Ze keek Will aan. ‘Je hebt twintig seconden. Maak je gedachtegang af.’

Will nam snel alle informatie door die ze hadden verzameld terwijl het arrestatieteam het gebied rond Pringles huis afzette. ‘We hebben niet één iemand op school of van de kerk gevonden die kon bevestigen dat Wayne Walker iets met Gloria Pringle had. De dominee was zelfs van mening dat Gloria Walker niet kon uitstaan, dat er sprake was van allerlei oud zeer. Dat gold trouwens voor vrijwel iedereen.’ Will herhaalde de woorden van de dominee. ‘Wayne Walker is een hufter. Zelfs zijn ex-vrouwen bellen ons niet terug, want het kan ze geen moer schelen of hij dood of levend is.’

Faith pakte de kern van de zaak weer op. ‘We hebben over het afgelopen halfjaar geen telefoontjes kunnen traceren tussen Wayne Walker en Gloria Pringle. Geen gedeelde creditcards. Ze hebben zelfs nooit bij hetzelfde benzinestation getankt of bij dezelfde Walmart boodschappen gedaan. Ze werken niet samen. Gloria’s kinderen hebben niet bij hem op school gezeten.’

‘Waarom stuurt Walker ons dan hiernaartoe?’ Amanda wees naar de schermen. ‘Hij moet hebben geweten dat we een heel leger mee zouden nemen. Als je hem moest geloven zat Al Qaida zowat in dat huis. Drie kilometer hiervandaan heb ik een helikopter klaarstaan. Leg mij eens uit wat voor spelletje die Walker speelt.’

‘Ik weet het niet,’ zei Will. ‘Kon ik het maar zeggen. Het voelt gewoon verkeerd.’

‘Je weet niet half hoeveel gewicht ik altijd aan jouw gevoelens hecht.’ Toch tikte Amanda weer op de microfoon. ‘Commandant, kunt u in het huis kijken?’

‘Het antwoord is nee. De rolgordijnen zitten allemaal dicht. We horen wel een tv. Er is wat storing door een magnetron.’ Hij zweeg even terwijl hij tussen de kanalen heen en weer schakelde. ‘We vermoeden dat de dochter boven is. Moeder en zoon lijken beneden te zijn. Geen idee waar de vriendin uithangt. Misschien in het souterrain.’

‘Wat is er op tv?’

Als de commandant dat al een rare vraag vond, liet hij het niet merken. ‘Zo te horen The View.’

Amanda leunde achterover op haar stoel. Ze maakte een driehoek van haar vingers. ‘Klop eens aan,’ zei ze tegen Will.

‘Wat?’ zeiden Will en Faith in koor.

Amanda sprak weer in de microfoon: ‘Commandant, ik stuur mijn agent naar de voordeur. Zeg tegen je team dat ze zich iets moeten terugtrekken.’ Ze keek op naar Will. ‘Rustig maar. Ze geven je wel dekking.’

Will voelde een zweetdruppel over zijn rug glijden. Hij wist vrijwel zeker dat hij gelijk had, maar hij wist het niet zeker genoeg om zijn leven op het spel te willen zetten.

‘O, allejezus.’ Amanda duwde zichzelf overeind. Ze wierp het achterportier open en was het trapje al af tegen de tijd dat Will uit de vrachtwagen was gesprongen. Met haar neus in de lucht liep ze de tuin door zonder de twintig agenten die het huis omsingelden ook maar een blik waardig te keuren. In twee stappen was ze op de veranda. Nog twee stappen en ze stond bij de voordeur.

Amanda hief haar hand en klopte aan.

Will bleef staan wachten. Hij hoorde gelach in het huis, duidelijk van de televisie. Een opgewekte vrouwenstem riep: ‘Nee, nee! Ik ga al.’

De grendel werd teruggeschoven. Vervolgens werd de klink omgedraaid. De deur ging open. In de deuropening stond een aantrekkelijke vrouw van in de vijftig, met lang, donker haar en gekleed in een badjas. Ze glimlachte naar Amanda. Toen zag ze Will en Faith, en haar glimlach vervaagde.

En toen ze het arrestatieteam zag dat haar huis omsingelde, begon ze te gillen.

Zes

‘Wayne Walker is een vuile leugenaar.’ Gloria Pringle drukte haar sigaret uit in de asbak en graaide meteen weer naar het pakje om er een nieuwe uit te halen. ‘Jezus, nee, ik heb nooit iets met hem gehad. Mocht-ie willen.’ Haar handen trilden toen ze een nieuwe sigaret opstak. ‘Wat waren jullie van plan – hier binnen komen stormen om ons allemaal te vermoorden?’

Amanda zette haar diplomatieke stem op. ‘We hadden vernomen dat jullie gegijzeld werden door een stel getrainde huurlingen.’

Gloria schaterde het uit. ‘En dat geloofden jullie?’

Will liet Amanda de vraag beantwoorden. Hij keek om zich heen in de keuken, waarvan de inrichting een aardbeienmotief had. Aardbeienbehang. Aardbeiengordijnen. Aardbeientafelkleed. Zelfs de potten op het aanrecht waren in de vorm van aardbeien.

‘Ik snap al helemaal niet wat hij in de kerk te zoeken heeft,’ zei Gloria. ‘Weinig kans dat hij in de hemel komt.’

Faith kwam de keuken binnen met drie norse jongelui op sleeptouw. ‘Er is verder niemand in huis. Ze vertellen allemaal hetzelfde verhaal. Ze zijn hier de hele ochtend geweest. Ze hebben geen idee waarom Wayne Walker zegt dat ze gegijzeld werden.’

‘We kunnen u een proces aandoen,’ zei het meisje.

‘Wegens?’ vroeg Amanda.

Daar had het kind geen antwoord op.

Amanda richtte zich tot Gloria. ‘Waarom heeft Wayne het op u voorzien?’

Niemand zei iets, maar het schuldgevoel dat tussen de aardbeien hing was bijna tastbaar.

Ten slotte nam het verongelijkte meisje het woord. ‘Terri heeft verkering gehad met Connor.’

Will vermoedde dat Connor de jongeman was die tegen de koelkast hing. Met zijn jongensachtige knapheid en de blonde lok die over zijn voorhoofd viel, leek hij een echte player.

‘Ik heb het uitgemaakt,’ zei Connor. ‘Ze werd opeens heel serieus, maar toen had ik zoiets van: o nee, niet als jij er een heel jaar tussenuit knijpt. Jezus, nee zeg.’

‘Walker zei dat hij Terri wilde laten weten dat hij aan haar dacht,’ merkte Will op.

‘Dat hij aan haar dacht?’ zei Gloria met overslaande stem. ‘Door een arrestatieteam naar mijn huis te sturen omdat mijn zoon het heeft uitgemaakt met zijn dochter?’ Ze zwaaide met haar sigaret. ‘Knettergek, dat is het! Gewoon knettergek!’

‘Bekijk het maar.’ Connor maakte aanstalten om te vertrekken.

‘Waar zei je ook alweer dat je vanmorgen was, jongeman?’ vroeg Amanda.

‘Hier.’ Hij wees om zich heen. ‘Sheila en ik hebben uitgeslapen.’

‘Het klopt wat hij zegt,’ zei Gloria, alsof ze haar zoon in het andere geval zou hebben uitgeleverd. ‘Ik heb even bij ze gekeken toen ik thuiskwam van mijn werk.’

‘Hoe laat was dat?’

‘Rond halfnegen vanochtend. Ik werk in de nachtdienst bij O’Kelley’s.’ Ze zoog aan haar sigaret. ‘Dat is een onderdelenleverancier in een zijstraat van Kennedy Road.’

‘Dat is toch bij afrit 40?’ vroeg Will. De Lil’ Dixie was ook bij afrit 40.

‘Ja, door die overval heb ik vanochtend klandizie gemist.’ Haar hand stopte op enkele centimeters van haar gezicht. De sigaret smeulde. ‘Dat was Wayne, hè? Al die toestanden vanochtend.’

‘Waarom denkt u dat?’ vroeg Amanda.

‘Omdat dat echt iets voor hem is, zo’n stomme actie.’

‘U kent hem blijkbaar goed.’

‘Ik heb ook een stel oren, en bovendien gaan we naar dezelfde kerk. Hij weet waarschijnlijk evenveel over mij als ik over hem.’ Ze nam een hijs van haar sigaret. ‘Ik heb trouwens verkering gehad met Waynes halfbroer, toen we nog op school zaten. Dat gaf nogal gedonder.’ Tegen haar kinderen zei ze: ‘Geloof het of niet, maar er was ooit een tijd dat je als blanke vrouw vermoord kon worden als je met een zwarte naar bed ging.’

‘En nou ben ik echt weg,’ zei Connor. Hij glipte de keuken uit, met de twee meisjes in zijn kielzog.

Will zag dat de ader op Amanda’s voorhoofd was gaan kloppen. Praten leek haar moeite te kosten. ‘Heeft Wayne Walker een Afro-Amerikaanse halfbroer?’

Gloria knikte verwoed. ‘Hij woonde bij zijn pa aan de andere kant van het dorp, maar iedereen wist het.’ Ze speelde met haar aansteker, die ze telkens opgooide en ronddraaide. ‘Doug-Ray en ik hadden op de middelbare school verkering, maar toen ging hij naar het westen van Georgia om te studeren. Een jaar of drie geleden is hij hier weer teruggekomen. Zijn pa is onlangs gestorven. Dat las ik in de krant. Eigenlijk had ik vrij moeten nemen om naar de begrafenis te gaan, maar we hebben veel overwerk.’

Het lukte Will niet de aarzeling uit zijn stem te weren. ‘En Pete McClendon? Kent u die ook?’

‘Pete.’ Gloria blies een wolk rook uit. ‘Nou word ik nostalgisch. Geen idee hoe die idioot bij de politie terecht is gekomen. Ooit heeft hij mijn tasje gestolen, toen ik bij zijn tante op bezoek was. We vonden het onder zijn bed, die arme sukkel.’

Niemand stelde de voor de hand liggende vraag, maar Gloria was niet meer te stuiten.

‘Pete is Waynes neef van moederskant,’ legde ze uit. ‘Voor zover ik weet is Miss Mina gestorven toen Pete nog een baby was, en toen heeft Waynes Maw-Maw hem opgevoed.’

Will kreeg een loodzwaar gevoel in zijn maag. ‘Maw-Maw?’

‘Oftewel Mrs. Lewis. Ze zal ook wel een voornaam hebben, maar die weet ik niet meer.’ Ze priemde met haar sigaret in Amanda’s richting. ‘Pas maar op als je haar tegenkomt. Dat mens is net een lepel; die zit altijd in de stront te roeren.’

Amanda drukte haar vingers tegen haar slapen. ‘Is Samantha Lewis de moeder van Wayne Walker?’

‘En van Doug-Ray.’ Gloria blafte weer wat rook uit van het lachen. ‘Dat is echt om te gillen, want als je ooit een seconde met haar gepraat hebt, weet je dat ze zo racistisch is als de pest.’

‘Ja,’ zei Will. ‘We hebben inderdaad met haar gepraat.’

‘Het zijn niet alleen de zwarten.’ Gloria was nog niet klaar. ‘Ze kwam erachter dat een van de leraressen op Waynes school lesbisch was, en toen zorgde ze dat die vrouw met pek en veren de stad uit werd gejaagd. En d’r komt héél wat bij kijken om door het schoolbestuur van Clayton County ontslagen te worden.’

Faith schudde haar hoofd, alsof er iets in zat wat eruit moest. ‘En wat is Billie Lams rol in dit alles?’

‘Dat stuk verdriet?’ Gloria drukte haar sigaret uit naast de andere. ‘Zoals ik al zei: ik heb die lui in geen jaren gesproken, maar ik heb wel gehoord dat ze Doug-Ray hiernaartoe is gevolgd toen Wayne hem een baan op school had bezorgd.’

‘Dus Billie is met Doug-Ray teruggegaan naar Forest Park, en niet andersom?’ vroeg Amanda voor alle duidelijkheid.

‘Wat ze hier te zoeken had, is me een raadsel. Van de regen in de drup.’ Gloria stak weer een sigaret op. ‘Waarom kijken jullie me allemaal zo raar aan?’

‘Dus Billie is niet Maw-Maws kleindochter?’

De rook sputterde haar mond uit, zo hard moest ze lachen. ‘O, jezus nee. Maw-Maw zou een meisje meteen verzuipen. Denk je dat ze mannen haat? Moet je zien wat ze met vrouwen doet. Ik weet niet waarom ze Gilbert heeft overgehaald om Billie aan te nemen voor de winkel, maar let op mijn woorden: Maw-Maw voerde weer iets in haar schild. Laat je niet door haar in de maling nemen. Ze is een sluwe ouwe bitch.’

Will merkte dat alle speeksel uit zijn mond was verdwenen.

‘Is Gilbert Caldwell Maw-Maws zoon, niet haar schoonzoon?’

‘Van een andere vader dan die van Wayne en Doug-Ray. Ze is natuurlijk met geen van allen getrouwd.’ Ze tuitte haar lippen. ‘Mijn moeder zei altijd dat Maw-Maw een schommelstoel als kont had.’

‘Had ze nog meer kinderen?’ vroeg Faith.

‘Alleen die drie jongens, God sta ze bij. En Pete, maar zoals ik al zei: die was van haar zus.’

Amanda duwde zichzelf van tafel overeind. Haar leeftijd was haar zelden aan te zien, maar deze dag vormde een uitzondering. ‘Bedankt voor uw tijd, Mrs. Pringle. We nemen contact met u op als we nog meer vragen hebben. Als u ondertussen hoort waar Billie zich ophoudt, zouden we het op prijs stellen als u even belt.’

‘Geen probleem. Jullie zijn de eersten die het horen.’ Gloria deed hun uitgeleide. Ze keek nadenkend. Will wist uit ervaring dat de beste informatie altijd bovenkwam als een verhoor voorbij was. Gloria Pringle vormde geen uitzondering op die regel.

‘En het huis?’ vroeg ze terwijl ze de voordeur openhield. ‘Hebben jullie al bij Doug-Rays huis gekeken?’

‘Ja,’ zei Faith. ‘Doug-Rays huis, Waynes flat, Maw-Maws huis.’

Ze vermeldde er niet bij dat Maw-Maw ertussenuit was geknepen, maar Will zag aan Amanda’s strakke kaak terwijl ze de veranda op liep dat het haar erg bezighield.

‘En Arthurs huis?’ Gloria lachte toen ze alle drie bleven staan en zich omdraaiden. ‘Arthur Pierce. Die was postbode. Hij is drie maanden geleden gestorven.’ Haar glimlach verflauwde. ‘Weten jullie niet dat Doug-Rays pa hem een huis heeft nagelaten?’

Zeven

Arthur Pierce had zijn zoon een gepotdekseld huis nagelaten in een deel van Forest Park dat grensde aan Atlanta’s Hartsfield-Jackson International Airport. Het huis stond nog net niet op de landingsbaan, maar Will kreeg de neiging zijn schouders in te trekken toen een Delta Jet aan de afdaling begon.

Hij liep de oprit op. Voor de dichte garage stond een zilverkleurige Pontiac Firebird. Will wierp er in het voorbijgaan een blik in om te kijken of er zich niemand achterin had verstopt. Hij stapte op de veranda af. Onkruid groeide door de barsten in het beton, maar Will kon zien dat het huis goed onderhouden was geweest, tot drie maanden geleden, toen Arthur Pierce was gestorven. En hij was ook echt gestorven, want ze hadden allemaal zijn overlijdensakte gezien, plus zijn aangiftebiljet, zijn onroerendgoedaktes en de documenten die betrekking hadden op zijn opgeheven pensioenrekening.

Tot dusver hadden de gebeurtenissen van die dag hen weer eens met de neus op het onaangename feit gedrukt dat ze alle getuigenverklaringen tot op het laatste detail moesten natrekken, zoals ze op de academie hadden geleerd.

Arthur Pierce was dood, dat leed geen twijfel. Ze hadden gepraat met het personeel van de uitvaartonderneming, dat hem had begraven, en met zijn vrienden van de veteranenvereniging, die erbij waren geweest toen hij naar zijn borst had gegrepen en voorover op de pokertafel was gesmakt. Naar de verhalen te oordelen was Mr. Pierce senior een rechtschapen man geweest. Hij had altijd als postbode gewerkt, wat verklaarde waarom zijn brievenbus donkerblauw was geschilderd met aan weerszijden de Amerikaanse vlag. De voordeur was van dezelfde kleur blauw. Ook hing er een Amerikaanse vlag aan een van de pilaren die het afdakje boven de deur ondersteunden. De stof was verweerd en gerafeld, en Will was blij dat Mr. Pierce het niet meer hoefde te zien.

Hij had willen aankloppen, maar de voordeur stond op een kier. Met de neus van zijn laars duwde hij hem helemaal open. Faiths Glock zat achter in zijn broekriem, maar hij trok het wapen niet. Misschien was dat niet echt verstandig. De hele dag al had Will zijn medemens onderschat.

Het huis rook muf en bedompt. Doug-Ray had niet de moeite genomen zijn vaders meubels of aandenkens op te ruimen, maar wel had hij zich al het koper in het huis toegeëigend. Gips was in brokken weggeslagen. Het plafond zag eruit alsof een reuzenrat over de balken had gestuiterd. Buizen, elektriciteitsdraad – alles wat als schroot verkocht kon worden was allang verwijderd.

Wat geen verklaring vormde voor de koperlucht die er hing.

Wills nekharen gingen overeind staan. Hij legde zijn hand op de Glock, zonder het wapen te trekken. Hij kon maar één ding bedenken dat naar koper rook zonder koper te zijn, en dat was gestold bloed. De geur ontstond als ijzer met zuurstof in aanraking kwam. Iedere agent had er een andere beschrijving voor, maar het kwam erop neer dat het een metaallucht was, die als visaas in je keel bleef haken.

Zo zachtjes mogelijk liep hij door de voorkamer. De vloer lag bezaaid met gipsbrokken. Het tapijt was vochtig en schimmelig. Er zat ergens een gat in het dak. Waarschijnlijk had Doug-Ray met een makelaar gepraat en was hij al snel tot de conclusie gekomen dat niemand stond te trappelen om zijn vaders huis te kopen. Volgens de belastinggegevens was het huis van Arthur Pierce een van slechts drie in de wijk waarop geen beslag was gelegd.

Will keek even in de twee slaapkamers en de kleine wc op de gang voor hij naar de keuken liep. Hij had het gevoel dat hij daar Billie zou vinden, en dat klopte. Alleen had hij niet kunnen voorzien in welke staat hij haar zou aantreffen.

Ze lag op haar rug in de deuropening naar de keuken. Haar gebleekte haar vormde een krans rond haar hoofd. Haar armen waren gespreid en haar handen geopend. Haar ogen waren donkerblauw. Ze waren ook glazig, en dat kwam hoogstwaarschijnlijk door het grote keukenmes dat uit haar borst stak.

Will ging bij het lijk staan, maar bukte zich niet om haar pols te voelen. Hij wilde niet door Maw-Maw verrast worden.

De oude vrouw zat aan tafel een joint te roken. Ze blies tegen het uiteinde en keek schuins naar Will toen hij over Billies lijk stapte en de keuken binnenliep.

‘Ze viel me aan,’ zei Maw-Maw, schor van de rook. ‘Ik dacht dat ze me ging vermoorden.’

Will nam het tafereel in zich op. Er waren tekenen die op een worsteling duidden. Keukengerei lag over de vloer verspreid. Laden hingen open nadat iemand ze als een bezetene had doorzocht.

Het ging trouwens niet om een of twee openhangende laden, maar het betrof elke lade in het vertrek. Will kon bogen op een jarenlange ervaring met steekpartijen die in keukens hadden plaatsgevonden, maar hij kon geen enkele zaak bedenken waarbij iemand op zoek naar een mes bij de onderste lade was begonnen en vandaar naar boven had gewerkt.

Maw-Maw gebaarde naar de stoel tegenover haar. ‘Ga zitten, jongen. Dan kunnen we praten.’

Will stak zijn hand in zijn zak en haalde zijn iPhone tevoorschijn. ‘Ik neem het gesprek wel op.’

‘Ga je gang.’

‘Als politiebeambte moet ik u erop wijzen dat u recht hebt op een advocaat. U hebt het recht...’

‘Om te zwijgen enzovoort, enzovoort,’ onderbrak ze hem. ‘Ik ben vierentachtig. Denk je dat ik nog niet genoeg afleveringen van Murder, She Wrote heb gezien?’

Will kon zich niet herinneren dat hij Jessica Fletcher ooit iemand had zien arresteren, maar vanwege de opname vroeg hij: ‘Ziet u af van uw rechten, Mrs. Lewis?’

‘Ja.’ Ongeduldig wees ze naar de stoel. ‘Zitten.’

Will ging zitten. Hij legde de telefoon tussen hen in op tafel. Het naaldje op het uitleesscherm schoot heen en weer toen een straaljager bulderend overvloog.

Will wachtte tot het lawaai was weggestorven en vroeg toen: ‘Zou u me willen vertellen wat er gebeurd is?’

Maw-Maw hield de rook even in haar longen en blies die vervolgens uit. ‘Arme Billie. Eerder vandaag klopte ze op mijn keukendeur. Ik wist dat de politie buiten was. Ik wilde ze halen, maar ze pakte me beet.’ Ze liet Will een blauwe plek op haar pols zien; hij twijfelde er niet aan of Billie Lam had de oude vrouw vastgegrepen, waarschijnlijk om te voorkomen dat het mes nog dieper haar borst in ging. ‘Ze nam me via de achterdeur mee naar buiten en bracht me hiernaartoe.’

‘Is dat haar auto op de oprit?’

‘Van Gilbert,’ zei Maw-Maw. ‘Ze mocht ermee naar haar werk rijden. Zo’n type was het wel. Gaf je haar een vinger, dan nam ze de hele hand.’

‘Was Gilbert de derde man, vandaag bij het benzinestation?’

Ze keek hem teleurgesteld aan. ‘Nu ga je een beetje te snel.’

Will maakte een handgebaar ten teken dat ze haar bij elkaar verzonnen verdediging mocht voortzetten.

‘Ik probeerde dat lieve kind te helpen. Ik zorgde dat ze een baantje in de winkel kreeg. Ik nam haar bij me in huis. En dan sleept ze me mee hiernaartoe. Ze houdt dat mes voor mijn keel en zegt dat ze al mijn geld wil.’ Ze inhaleerde diep. ‘Ik weet niet hoe het gebeurd is. Op de een of andere manier kreeg ik het mes te pakken. Ik wilde haar niks doen. Ik hield het alleen maar voor me uit, en toen rende ze op me af en...’ Haar stem stierf weg. Ze schonk Will een ondoorgrondelijk lachje. ‘Arm ding. Ze was nog zo jong.’

‘U zei dat ze uw kleindochter was.’

‘Tja.’ Het lachje speelde nog steeds om haar lippen. ‘Zo voelde het wel. Alsof ze familie was. Ik heb haar alleen maar willen beschermen.’

‘Net zoals u uw zoons probeerde te beschermen?’ Will boog zich naar voren. ‘Wayne Walker en Doug-Ray Pierce.’

‘Allebei dood,’ zei ze. ‘Ik hoorde het op het nieuws. Wayne is een halfuur geleden gestorven. God hebbe hun ziel.’

Will had het nieuws over Walker nog niet gehoord, maar het verbaasde hem niet. ‘Het lijkt u niet echt te raken dat twee van uw kinderen dood zijn.’

‘Wayne had al heel lang kanker.’ Ze knipperde met haar ogen, en Will vroeg zich af of haar tranen voor de show waren. ‘Het was een klootzak, maar wel mijn klootzak.’

‘En Pete McClendon?’

‘Lief, maar dom.’ Ze grinnikte en nam weer een hijs van de joint. ‘Heel dom.’

‘Hij beroofde bedrijven in zijn eigen surveillancewijk. We hebben met de rechercheurs gepraat die de zaak onderzoeken. Ze stonden op het punt hem te arresteren.’

‘Ik heb nog zo tegen hem gezegd dat hij uiteindelijk gepakt zou worden – nooit op je eigen bord schijten –, maar die jongen zit al vanaf zijn geboorte in de stront.’

‘En die toestand van vandaag in de winkel?’

Ze legde de joint op de rand van de tafel. Will zag het ding smeulen op het formicablad. Met bevende hand reikte ze naar de telefoon. Ze was handiger met het apparaat dan Will zelf. Na een paar keer vegen had ze de recorder uitgezet en vervolgens schakelde ze met een druk op de knop de telefoon uit.

Ze legde hem weer op tafel en pakte de joint.

‘Het was Waynes idee,’ zei ze. ‘Hij wist dat hij doodging en wilde nog even flink losgaan. Naar Las Vegas vliegen, een stel hoeren oppikken.’ Ze dempte haar stem. ‘Onder ons gezegd: niemand die met die klootzak naar bed wilde, tenzij ze ervoor betaald kregen.’

Will moest haar woorden even verwerken. Het kwam wel erg goed uit dat Wayne haar uitspraak niet meer kon weerleggen. ‘En Doug-Ray?’

‘Die deed alles wat Wayne zei. Zo zijn ze nou eenmaal, hè? Altijd uit op snelle winst, maar te lui om er zelf achteraan te gaan. Ik heb tegen hem gezegd dat het nog eens zijn dood zou worden.’ Ze blies een stoot rook uit. ‘Mannen luisteren gewoonweg niet naar rede.’

‘Wist u dat Wayne Doug-Ray ging doden?’

‘Het waren broers, maar ze hebben nooit met elkaar overweg gekund.’ Ze voegde eraan toe: ‘En Arthurs pensioen van het postkantoor stopte toen hij doodging, dus wat had het voor zin?’

Will was altijd van mening geweest dat normaal je leven kunnen leiden de zin van het leven was. ‘Er zat maar duizend dollar in die kassa.’

‘Duizend-en-twaalf,’ verbeterde ze hem. ‘Nooit liegen als het om geld gaat, jongen.’

Will schudde zijn hoofd. Hij snapte het nog steeds niet, en hij was niet te trots om dat toe te geven. ‘Al die ellende om iets meer dan duizend dollar?’

‘Hebben ze je weleens verteld dat je zo stom als een rund bent?’

Will antwoordde niet. Amanda vergeleek hem regelmatig met een of ander boerderijdier. ‘Hoe wordt u er beter van, Maw-Maw? Ik snap het niet.’

‘Goed, dan zal ik het je uitleggen, jongen.’ Ze telde het op haar vingers af. ‘Wayne is ontslagen, maar hij heeft nog steeds recht op zijn pensioen en zijn levensverzekering van de school. Bij Doug-Ray ongeveer hetzelfde verhaal, maar Pete is de jackpot. Honderdduizend dollar als hij tijdens het werk gedood wordt. En net op tijd ook, denk ik, als jij zegt dat die rechercheurs hem zo dicht op de huid zaten.’ Blijkbaar was ze zeer met zichzelf ingenomen. ‘Zijn pa en ma zijn dood, dus ik ben zijn naaste familie.’

‘Pete is niet dood.’

‘Nog niet.’ Ze haalde haar schouders op. ‘Als hij het redt, krijgt hij een invalidenuitkering. Dat onderzoek waait wel over – wees eerlijk, het district zit niet op het zoveelste schandaal te wachten. En dan zal ik wel weer voor Petey moeten zorgen.’ De knipoog die ze Will schonk zei alles over het soort verzorging dat Pete ten deel zou vallen. ‘Arme jongen.’

‘En Billie?’

Maw-Maws gezicht vertrok van walging. ‘Ze zei dat Doug-Ray haar zwanger had gemaakt. Ik zag het al van verre aankomen, maar hij was blind voor alles wat meer dan één gat tussen de benen had. Dat wicht was even zwanger als ik. Ik nam haar in huis, zodat ik een oogje op haar kon houden. Opeens had ze de baby zogenaamd verloren. Daarna kon ik haar natuurlijk niet op straat zetten. Ik ben een christen.’

‘U had haar nodig als getuige,’ besefte Will. ‘Er moest een echte overval op de winkel gepleegd worden. Zij moest bevestigen dat Pete in functie was gestorven.’

‘Wat ze ook gedaan zou hebben als de hele zaak niet in de soep was gedraaid.’

Will liet zijn theorie erop los. ‘Het was niet de bedoeling dat Doug-Ray en Pete de overval zouden overleven. Dat Pete in zijn borst werd geraakt was geen ongeluk. Die kogel door het hoofd van Doug-Ray evenmin.’

‘Wayne stond met één been in het graf. Nog een paar maanden en zijn huidkanker zou hem genekt hebben. Ik zei toch dat hij Doug-Ray nooit gemogen heeft? En Pete kreeg altijd meer vrouwen mee dan hij, en dat gaat steken bij een man. Je weet vast wel wat ik bedoel. Wijs me eens één man aan die niet voortdurend z’n kompasnaald achternaloopt.’

Will kon zich niet inhouden. ‘Voor een moeder van drie zonen bent u een enorme mannenhater.’

‘Wat zal ik zeggen? Ik heb er te veel gekend om er anders over te gaan denken. Huidig gezelschap uitgezonderd, natuurlijk.’

Will betwijfelde of hij een uitzondering vormde. Haat straalde van haar af als hitte van de warmtelamp boven de nacho’s in de Lil’ Dixie.

Hij bedacht opeens iets wat hem nog niet eerder was opgevallen. ‘De bewakingscamera was op het achterste gedeelte van de winkel gericht. Zo zou de politie alleen op Billies getuigenis kunnen afgaan wat die overval betrof.’

‘En dat zou ook allemaal dik voor elkaar zijn geweest als dat kreng niet gillend door de achterdeur naar buiten was gerend. Ik moest alles op alles zetten om te zorgen dat ze niet naar de politie ging.’ Haar gezicht kreeg iets bitters. ‘Je denkt toch niet dat ík daar vanochtend had willen zitten om te doen alsof ik alles gezien had?’

Will twijfelde er niet aan of Maw-Maw had heel veel gezien. ‘Waarom heeft ze jullie niet allemaal aangegeven?’ vroeg hij.

‘Geld,’ zei ze. ‘Ik heb de zak met geld op het dak van de winkel gegooid. Ik kon er met m’n verstand niet bij dat jullie daar niet gingen kijken.’

Will hoorde Amanda al tekeergaan tegen de agenten die dat over het hoofd hadden gezien. ‘Billie zou de buit van de overval krijgen.’

‘Heb je het eindelijk door?’

‘En Gilbert?’

‘Hij is de enige van het stel die nog iets in zijn mars had.’ Ze klonk vriendelijk, maar haar gezicht vertelde een ander verhaal. ‘Niet dat dat veel voorstelde, alles bij elkaar genomen.’

‘Waar is hij nu?’

‘Dood, al acht dagen. Uitgegleden en gevallen in de winkel. Z’n kop krakte als een walnoot open.’ Ze schudde haar hoofd. ‘Ik zweer het: als ik had geweten dat de politie zo stom was, had ik het heel anders aangepakt.’

Ergens had het mens gelijk. Gilberts ongeluk had in Clayton County plaatsgevonden. Zijn dood zou zijn onderzocht door de patholoog-anatoom van het gbi. Waarschijnlijk moest het autopsierapport nog verwerkt worden.

‘Arme Gil,’ zei Maw-Maw. ‘Die klojo kon nog geen winkel runnen, al hing zijn leven ervan af. Of het mijne, en daar gaat het om. Die hele tent ging naar de bliksem. Verhypothekeerd tot aan Tokio. En dan ontdek ik dat hij mijn huis als onderpand heeft gebruikt. Ik zou alles kwijt zijn geraakt.’ Ze richtte haar vinger op Will. ‘Ik heb het ook al tegen Billie gezegd: alles wat een man je kan geven krijg je tien keer lekkerder van een hond en een pot pindakaas.’

Will voelde zich opeens licht in het hoofd.

Ze wierp haar hoofd in haar nek en schaterde het uit. ‘Ik zou maar gauw m’n mond dichtdoen, jongen, straks vang je nog vliegen. Ik mag dan stokoud wezen, er zit nog wel leven in.’

Will proefde bloed in zijn mond. Hij had de binnenkant van zijn wang kapotgebeten.

‘Dat is alles?’ Ze legde haar hand al op tafel en wilde opstaan.

‘Blijf zitten.’ Will probeerde niet langer aan haar woorden te denken, maar concentreerde zich op wat ze gedaan had. Haar zonen waren dood, twee van hen ten gevolge van geweld; God mocht weten wat er met de derde was gebeurd. De jongen die ze had grootgebracht vocht in het ziekenhuis voor zijn leven. Billie Lam lag dood op de vloer met een mes in haar hart.

En Maw-Maw was ervan overtuigd dat ze ermee wegkwam.

Will reikte naar zijn telefoon. Ze sloeg haar hand over de zijne. Als het moest kon ze snel zijn. Haar huid voelde als schuurpapier toen hij zijn hand terugtrok.

‘Die overval was uw idee, niet dat van Wayne,’ zei hij.

Ze trok één schouder op. Je zag het bijna niet onder haar veel te wijde jurk. Will vroeg zich af wat ze er nog meer onder verborg. Faiths waarschuwing galmde na in zijn hoofd. Hij had zich vanaf het allereerste begin door deze vrouw laten inpakken. Will nam zijn pistool en legde het voor zich op tafel. Zijn hand rustte op de greep.

‘Zo zo.’ Ze wierp een blik op de Glock. ‘Dat verandert de zaak.’

‘Door u zijn ze nu dood. Wayne, Doug-Ray, en misschien Pete. In elk geval Billie.’

Ze drukte de joint uit op de tafel. ‘Ik heb nog maar een paar jaar te gaan. En die wil ik niet in een of ander kloteverpleeghuis doorbrengen waar ze me in m’n eigen pis gaar laten stomen.’

‘Dus u hebt al die levens opgeofferd om van een mooie oude dag te kunnen genieten?’

‘Daar heb ik recht op.’ Nu haalde ze beide schouders op. ‘Twee, misschien drie man minder hier op aarde. Wat mij betreft heb ik de wereld een dienst bewezen.’

‘Niet alle mannen zijn slecht.’

Ze snoof, alsof hij haar een beroerde grap had verteld. ‘Je zou me in de cel gooien als je kon.’

‘In de gevangenis,’ zei hij. ‘In de cel zit je op je proces te wachten. Je gaat naar de gevangenis om je straf uit te zitten.’

‘En dan komt mijn foto zeker in Busted?’ Ze moest lachen om zijn verbaasde gezicht. ‘Ik werk in een winkeltje, zakkenwasser. We kijken elke week dat blad door om te zien hoeveel klanten erin staan.’

‘Ik zal zorgen dat u de centerfold wordt.’

‘Dan moet je heel wat slimmer zijn dan je eruitziet.’

Will boog zich wat dichter naar haar toe. Maw-Maw volgde zijn voorbeeld, en nu leek het alsof ze een potje armworstelen gingen doen.

‘U hebt de hele dag tegen de politie gelogen,’ zei hij.

‘Ik kon niet anders.’

‘U hebt de politie voorgelogen dat u vanmorgen in de winkel hebt gewerkt.’

‘Jep.’

‘U hebt de politie voorgelogen dat u Billies oma was.’

‘Mm-mm.’

‘U hebt de politie voorgelogen over de rol van uw zonen bij de overval.’

‘Klopt.’

‘U hebt de politie voorgelogen over wie er vanochtend achter in de Chevy zat.’

Ze glimlachte.

‘Ik weet dat u het was.’ Will herinnerde zich het schuifelgangetje waarmee de derde overvaller uit de laadbak van de pick-up was ontsnapt. Het betrof geen man die heimelijk de aftocht blies. Het was een oude vrouw die geen botten wilde breken.

‘U ging achterom en daar wachtte u Billie op,’ zei hij. ‘U bleef daar om te zorgen dat ze er niet vandoor ging.’

Ze haalde haar schouders op. ‘Dat kind is altijd al een slapjanus geweest.’

‘U hebt dit onderzoek vanaf het begin gedwarsboomd.’

‘Ja, dat kan wel kloppen.’ Weer maakte ze die karakteristieke schouderbeweging. ‘En moet ik dat soms erg vinden?’

‘U hebt Billie vermoord.’

Ze schoof achteruit op haar stoel. Brutaal als ze was, wist ze dat ze met een politieman te maken had. ‘Dat was duidelijk zelfverdediging.’

Will kneep zijn ogen samen. ‘O, is dat zo duidelijk?’

‘Ik neem een goeie advocaat,’ zei ze. ‘Ik heb pas wat geld geërfd.’

‘U hebt zelfs gelogen over dingen die er niet toe deden. Gilbert was helemaal niet joods.’

‘Hij is nooit besneden.’ Ze snoof walgend. ‘Maar daar zorgt Obamacare vast wel voor.’

Will liet zich niet van de wijs brengen. ‘Waarom liegt u eigenlijk? Waarom liegt u zomaar tegen de politie?’

‘Daarom,’ antwoordde ze, alsof het de gewoonste zaak van de wereld was. ‘Omdat het leuk is. Omdat ik in geen eeuwigheid zo’n lol heb gehad als toen ik jullie de hele dag achter jullie staart aan zag jagen.’ Ze grinnikte ondeugend. ‘Als dat een misdaad is, mag je me arresteren.’

‘Oké.’ Will stond op. Hij haalde een stel handboeien uit zijn achterzak. ‘Ga maar staan.’

‘Wat ben je van plan?’

‘Samantha Lewis, u staat onder arrest.’

‘Jezus, waarvoor?’ Hoe stoer ze ook klonk, haar ogen stonden bezorgd. ‘Je kunt niet bewijzen dat ik iets met die overval te maken heb gehad. Je kunt niet bewijzen dat wat er met Billie is gebeurd geen zelfverdediging was.’

‘Dat kan wel kloppen,’ moest Will toegeven. ‘Maar ik kan wel degelijk bewijzen dat u tegen de politie hebt gelogen. Dat is een misdrijf, Mrs. Lewis. Op elk geval staat vijf jaar gevangenisstraf. Als ik goed heb geteld, hebt u vier keer bekend, en bovendien hebt u toegegeven dat u bewust een onderzoek hebt gedwarsboomd.’ Zijn stem nam haar onvervalste hillbilly-tongval over: ‘Wist u niet dat dat niet mocht?’

‘Krijg nou...’ Ze probeerde te gaan staan en stootte daarbij bijna de stoel omver. ‘Ik heb niet...’

‘Dat hebt u wel.’ Will stak zijn hand in zijn shirt en haalde de microfoon tevoorschijn die hij aan de binnenkant van zijn kraag had vastgeklemd. ‘En uw hele bekentenis staat op de band.’ Hij hoopte dat zijn ogen twinkelden toen hij glimlachte. ‘Trouwens, bedankt dat u afziet van uw rechten.’

‘Ik heb dat ding uitgezet!’ krijste ze. Van inspanning kreeg ze bijna geen lucht meer. Steun zoekend klemde ze zich vast aan het aanrecht. ‘Klootzak! Ik snij je ballen eraf en voer ze aan de varkens!’

Will deed de keukendeur open. Daar stond Faith. Hij had die dag veel bizarre dingen gedaan – twaalf minuten lang vruchteloos op een Icee staan wachten, een moordenaar achtervolgd zonder wapen of rugdekking, van een voortrazende motor gesprongen –, maar hij bracht het niet op een vrouw van vierentachtig in de boeien te slaan, hoe weerzinwekkend haar misdaden ook waren. Bovendien waren haar polsen te smal voor de boeien.

‘Samantha Lewis,’ zei Faith, ‘u hebt het recht om te zwijgen.’

‘Sodemieter op.’

‘Maak alstublieft gebruik van uw recht om te zwijgen.’ Faith probeerde de handen van de oude vrouw te pakken. ‘U hebt ook recht op een advocaat.’

Maw-Maw sloeg haar aan de kant alsof ze een vlieg wegmepte. Maar Faith liet zich niet kennen. Ze klemde beide polsen van de vrouw in haar ene hand. Met haar vrije hand trok ze een stel tiewraps uit haar zak. Will zag Faith ineenkrimpen toen het plastic in de dunne huid van de vrouw sneed.

‘Idioten!’ zei Maw-Maw. ‘Ik word toch niet veroordeeld! Ik ben maar een oude vrouw! Ik kom nog geen dag achter de tralies!’

‘Onze chef zit op dit moment bij de openbaar aanklager van de staat,’ zei Faith. ‘U weet toch dat we van de staatspolitie zijn? De jury voor uw proces komt niet uit Forest Park.’

Met open mond zoog Maw-Maw de lucht naar binnen.

‘Of u het gelooft of niet,’ vervolgde Faith, ‘Georgia gaat mensen die tegen de politie liegen hard aanpakken. De openbaar aanklager is van plan u tot voorbeeld te stellen.’

‘Dat is niet waar!’ Maw-Maws stem kreeg iets smekends. ‘Wacht maar. Er is geen jury die mij gaat veroordelen. Ik heb mijn familie beschermd! Dat zou iedereen hebben gedaan!’

‘Dat zien we over een jaartje wel,’ zei Faith. ‘Zo lang duurt het ongeveer voor het tot een proces komt. Tenzij u iemand hebt die borg voor u wil staan? Een familielid misschien?’

Maw-Maws mond viel open en klapte weer dicht. Will kon de radertjes in haar hoofd bijna zien draaien. Ze zag zijn aandachtige blik voor een opening aan en zei: ‘Wat ik daarnet heb gezegd... Ik zei toch, jongen, dat ik dement ben? Ik kan me dingen niet meer herinneren. Ik had drugs gebruikt. Ik heb alzheimer.’

‘Lekker blijven oefenen tot aan het proces.’ Faith legde haar hand op Maw-Maws schouder om haar in beweging te krijgen. ‘Misschien zijn er meiden in de cel die u willen helpen.’

Will lachte zijn vriendelijkste lach. ‘Ik heb gehoord dat ze graag nieuwe mensen ontmoeten.’

‘Nee!’ Maw-Maw dook op Will af. Ze klemde zijn shirt in haar vuisten. ‘Vuile klootzak! Je mag me niet in de cel zetten! Ik kan mijn laatste jaren toch niet tussen een stel potten slijten?’

Voorzichtig wurmde Will zijn shirt uit haar knokige vingers. ‘Rustig maar,’ zei hij tegen de oude vrouw. ‘Ik heb ook gehoord dat ze naar pindakaas smaken.’

Philipp Meyer

De zoon

In de lente van 1836 wordt Eli McCullough geboren, het eerste mannelijke kind dat het levenslicht ziet in de zojuist opgerichte staat Texas. Twaalf jaar later worden zijn zus en moeder vermoord door een groep Comanche-indianen. Eli wordt gevangengenomen, maar hij weet zich snel aan te passen aan het bikkelharde leven van de Comanches. Hij leert hun taal en gewoonten, krijgt een nieuwe naam en vecht met hen tegen hun veelal blanke vijanden. Wanneer de stam door ziekte, hongersnood en blanke soldaten wordt gedecimeerd, raakt Eli geïsoleerd; hij is geen indiaan, maar ook zeker geen blanke meer. Wat volgt is een avontuurlijke reis vol tragiek, geweld en geluk van een man die koste wat kost iets wil bereiken in zijn leven. Naast Eli’s verhaal wordt ook dat van zijn zoon Peter verteld, die de prijs moet betalen voor zijn vaders onophoudelijke onrust en zucht naar macht. En het verhaal van de achterkleindochter, Jeanne Anne, een vrouw die zich staande moet zien te houden in de door mannen gedomineerde olie-industrie. In De zoon beschrijft Philipp Meyer op wonderlijke wijze hoe Eli’s overlevingskracht en pragmatisme de latere generaties van de McCulloughs beïnvloeden. Liefde, eer en kinderen worden opgeofferd in naam van de ambitie, waardoor de familie een van de rijkste van Amerika wordt. De zoon is een absoluut meesterwerk van een groot literair talent.

Hoofdstuk 1

Kolonel Eli McCullough

uit de opnamen van de works progress administration, 1936

Het is voorzegd dat ik honderd jaar zou worden en nu ik die leeftijd bereikt heb, zie ik geen reden om eraan te twijfelen. Ik sterf niet als christen, al is mijn scalp intact, en als er eeuwige jachtvelden bestaan, dan ben ik daarheen op weg. Daarheen of naar de Styx. Momenteel ben ik van mening dat mijn leven veel te kort is geweest; wat ik allemaal niet aan goeds had kunnen verrichten als me nog een jaar op mijn benen was gegeven. Maar ik ben aan dit bed gekluisterd en bevuil mezelf als een klein kind.

Als de Schepper me de kracht wil geven, dan zal ik gaan naar de wateren die door de weiden stromen. De oostelijke bocht van de Nueces River. Ik heb altijd meer van de Devils River gehouden. In mijn dromen ben ik daar driemaal geweest en het is bekend dat Alexander de Grote, in de laatste nacht van zijn sterfelijke leven, uit zijn paleis kroop en zich in de Eufraat wilde laten zakken, want hij wist dat als zijn lichaam verdwenen was, de mensen zouden aannemen dat hij als een god naar de hemel was opgestegen. Zijn vrouw hield hem aan de waterkant tegen. Ze sleepte hem naar huis om als een sterveling dood te gaan. En dan vragen de mensen waarom ik niet hertrouwd ben.

Mocht mijn zoon opdagen, dan onderga ik liever niet zijn overwinnaarsgrijns. Zaad mijner vernietiging. Ik weet wat hij heeft gedaan en ik vermoed dat hij al lang aan de oevers van de Jordaan rust, want Quanah Parker, het laatste opperhoofd van de Comanches, gaf die jongen weinig kans om de vijftig te halen. In ruil voor die informatie gaf ik Quanah en zijn krijgers een jonge bizonstier, een prachtig dier, geschikt om op de oude manier te doden, met speren, op mijn weidegronden die eens hun jachtvelden waren geweest. Een van Quanahs gezellen was een eerbiedwaardig Arapahoe-opperhoofd en toen we de warme lever van de stier op de oude wijze deelden, gedoopt in de gal van het dier zelf, gaf hij me een zilveren ring die hij persoonlijk van de vinger van George Armstrong Custer had geschoven. De ring heeft de inscriptie ‘7th Cav’. Er zit een diepe kras van een speer in en omdat ik geen geschikte erfgenaam heb, zal ik die ring meenemen naar de rivier.

De meesten zullen mijn geboortedatum herkennen. De Onafhankelijkheidsverklaring die de Republiek Texas het licht deed zien vanuit de Mexicaanse tirannie werd op 2 maart 1836 bekrachtigd, in een bescheiden schuur aan de oever van de Brazos River. De helft van de ondertekenaars had malaria, de andere helft was naar Texas gekomen om de strop te ontlopen. Ik was het eerste mannelijke kind van de nieuwe republiek.

De Spanjaarden waren al honderden jaren in Texas, maar dat had niets opgeleverd. Sinds Columbus hadden ze alle inboorlingen onderworpen die hun in de weg stonden, en ik heb nooit een Azteek ontmoet, maar dat moet me een stel nichterige koorknaapjes zijn geweest. De Lipan Apaches brachten de oude conquistadores tot staan. Toen kwamen de Comanches. Sinds de Mongolen had de wereld zoiets niet aanschouwd; ze dreven de Apaches de zee in, vernietigden het Spaanse leger, maakten van Mexico een slavenmarkt. Ooit zag ik de Comanches dorpelingen langs de Pecos River drijven, honderden tegelijk, zoals je vee voortdrijft.

De Mexicaanse regering, vernietigend verslagen door de inboorlingen, bedacht een wanhopig plan om Texas te bevolken. Iedere man, uit welk land ook, die bereid was westelijker dan de Sabine River te trekken, zou gratis tweeduizend hectare land krijgen. De kleine lettertjes waren met bloed geschreven. De ideeën van de Comanches over buitenstaanders hadden een haast pauselijke grondigheid: mannen martelen en vermoorden, vrouwen verkrachten en vermoorden, kinderen tot slaven maken of adopteren. Weinig mensen uit de oude landen van Europa gingen op het aanbod van de Mexicanen in. Om precies te zijn niemand. Behalve de Amerikanen. Die stroomden binnen. Ze hadden vrouwen en kinderen te over, en hij die overwint, ik zal hem te eten geven van de boom des levens.

Mijn vader kwam in 1832 in Matagorda aan, niet ongebruikelijk in die dagen, als je het risico van executie door een vuurpeloton of gescalpeerd worden door de Comanches zag als Gods manier om je duidelijk te maken dat er grote beloningen wachtten. De Mexicaanse regering, nerveus geworden door de groeiende Anglo-horde binnen haar grenzen, had toen Amerikaanse immigratie naar Texas al verboden.

En toch was het nog altijd beter dan de oude staten, waar niets te krijgen was behalve de restjes, tenzij je de zoon van een plantagehouder was. Maar laat het gezegd zijn dat de betere klassen, de Austins en de Houstons, er geen probleem mee hadden om Mexicaans burger te blijven zolang ze hun land maar mochten houden. Hun nakomelingen hebben propagandaoorlogen gevoerd om hun naam te zuiveren en ze tot ‘Stichters van Texas’ uit te roepen. In werkelijkheid waren het mannen zoals mijn vader, die niets bezaten, die Texas de oorlog in dreven.

Zoals iedere gezonde Schot deed hij mee aan de slachting van San Jacinto, en na de oorlog werkte hij als smid, wapensmid en landmeter. Hij was lang en een gezellige prater. Hij had een rechte rug en harde handen, en mensen voelden zich veilig bij hem; de meesten ten onrechte, zo bleek.

A.F.Th. van der Heijden

De helleveeg

Ze noemden haar schertsend Tientje Poets – maar haar schoonmaakwoede ging over lijken. In De helleveeg keert A.F.Th. van der Heijden terug naar het decor en de personages van zijn vermaarde cyclus De tandeloze tijd. We maken kennis met Albert Egberts’ tante Tiny. Ze lijdt aan smetvrees en heeft een dwangmatig scherpe tong. Voor Albert is tante Tiny even afschrikwekkend als intrigerend. Met majestueuze beheersing van de stof en met humor voert Van der Heijden ons zijn vertrouwde en hernieuwde universum binnen, en levert daarmee het bewijs van de vitaliteit en kracht van zijn schrijverschap.

Hoofdstuk I | 1

Het probleem met tante Tiny was dat ze geen vrijer kon houden. Aan haar uiterlijk lag het niet. Ze was een mooie meid, het knapste kind uit een nest van vijf, terwijl haar oudste zus, mijn moeder, toch ook als een schoonheid gold (totdat ze nog voor haar dertigste door zorgen en kwalen begon te verwelken).

Het verhaal gaat dat ik Tiny ‘ontdekte’ op mijn vierde, toen zij zestien was, en ik steeds vaker als een eendje achter haar aan waggelde. Eerst bestond ze voornamelijk uit een geurwolk: van make-up, shampoo en nog iets speciaals, dat alleen bij haar hoorde. Deze onstoffelijke verschijning begon langzaam ingevuld te raken, met een grote bos donkerbruin, golvend haar, een smalle taille boven wiegende (om niet te zeggen: heen en weer slingerende) heupen, en benen waar de kaarsrechte naden van nylonkousen overheen liepen, te beginnen bij de hakken, en zo duizelingwekkend omhoog tot onder de zoom van een kokerrok.

Alleen haar stem… die klonk niet altijd even prettig. Soms, als ze me vleide of een grappig verhaal vertelde, dan wel… dan was het net of de geur waar ik zo van hield uit haar mond kwam, alsof haar complimentjes naar viooltjes roken. Veel vaker gebruikte ze die stem om te vitten, op alles en iedereen: haar ouders, haar broers en zussen, de mensen op haar werk, de hele wereld eigenlijk, met alles erop en eraan. Niets en niemand deugde.

Tante Tiny en ik waren in hetzelfde huis geboren: Lynxstraat 83, in de buurt Tivoli, die tegen de Eindhovense wijk Stratum aan schurkte, maar administratief onder het acht kilometer verderop gelegen Geldrop viel. Na mijn geboorte woonden mijn ouders met mij, en later met een zusje erbij, nog een paar jaar ‘in’ bij mijn opa en oma, maar tegen de tijd dat ik belangstelling begon te tonen voor mijn jonge tante, was ons gezin al verhuisd – naar het echte Geldrop. Ik bleef terugverlangen naar mijn geboortehuis, waar ik vaak, gehaald en gebracht door mijn vader, de weekeinden doorbracht, en delen van de vakanties ook, toen ik eenmaal naar school ging.

Mijn grootouders kwamen uit Den Bosch. Ze waren in de jaren dertig naar het kleine arbeidersparadijs Tivoli verhuisd. Officieel omdat mijn opa werk bij Philips kon krijgen, als glasblazer, maar volgens gesiste informatie van Tiny zat er meer achter.

‘Wat doe jij, Albert, als de grond je te heet onder de voeten wordt? Precies, net wat je zegt… dan ga je een eind verderop staan. Zo werd voor jouw opa en oma in Den Bosch de grond te heet onder hun voeten. Meestal krijg je blaren van het lopen, maar zij gingen op de loop voor de blaren. Snap je?’

Ik wist als vijf-, zesjarige niet goed wat ik me erbij voor moest stellen. Een soort vuurdans misschien, waarvan ik plaatjes had gezien in een boek.

2

Sinds ik me niet rijker of adellijker meer hoef voor te doen dan ik qua afkomst ben, vertel ik altijd eerlijk dat mijn ouders elkaar als fabriekskinderen bij de schoenenfabriek van de Lata, in Best, hebben leren kennen. Met het verhaal hoe ze high werden boven de bakken met warme schoensmeer, en daarna met een half litertje melk buiten in het gras mochten gaan ontnuchteren, hoef ik bij niemand meer aan te komen. Het is te bekend. Al zijn er nog altijd ongelovigen die denken dat ik het detail van de bussen schoensmeer, die onbruikbaar bevroren van het Oostfront werden teruggestuurd naar Best, verzonnen heb, of op z’n minst aangedikt. Ik laat het maar zo.

Vanaf haar zestiende, midden jaren vijftig, werkte tante Tiny ook bij de Lata. Ze plakte zooltjes onder schoenen – met een lijm waarvan je trouwens ook behoorlijk high kon worden, heb ik later van haar begrepen. Zonder dat er een halve liter ontgiftende melk tegenover stond. Ze werd geacht haar weekloon integraal aan haar ouders af te dragen, in ruil waarvoor ze een vast traktement kreeg, inclusief karig kleedgeld. Mijn moeder ontdekte op een dag in haar ouderlijk huis dat een lade van het dressoir helemaal gevuld was met Tiny’s loonzakjes – dichtgeplakt nog, want je moest altijd rekenen op slechte tijden. Haar financiële inbreng betekende niet dat ze na werktijd zomaar de kantjes eraf kon lopen: het huishouden moest ook gedaan worden.

Achteraf is het me duidelijk dat Tiny in die jaren al volop bezig was om de karikatuur van een slaafse huissloof vorm te geven, dit om bij ‘die ouwen’ een licht te doen opgaan – of om aan te tonen dat het ze juist aan licht ontbrak om te doen opgaan. Zo zeulde zij steeds vaker tassen vol schoenen mee van de Lata naar huis, om ze met behulp van haar vaders bankschroef van een plakzooltje te voorzien. Als ik weer eens in de Lynxstraat logeerde, mocht ik ‘veteren’: in de gereedgekomen schoenen veters rijgen. Misschien ving ik er een stuiver of een dubbeltje voor, maar het gold toch voornamelijk als overwerk voor Tiny, waarmee zij de uitbreiding van haar garderobe bekostigde. Ze had toen al regelmatig ‘niets om aan te trekken’, en er moest toch af en toe gedanst worden, anders kwam ze nooit aan een goede partij om het ouderlijke gruwelhuis mee te ontvluchten.

Uit twistgesprekken tussen Tiny en mijn grootouders leerde ik iets over de huisregels, die voor haar iets meer aangescherpt leken dan voor de andere kinderen. Normaal was: na je eenentwintigste op eigen benen, tenzij je op je achttiende (of iets later) trouwde, dan mocht je meteen het huis al uit. Voor Tiny gold: niet eerder trouwen dan op haar twintigste, dus op z’n vroegst als twintigjarige, en dan stevig getrouwd, de deur uit.

Tiny werd zeventien. Nog een eeuwigheid te gaan eer ze de benauwende Lynxstraat kon verlaten, met z’n donkere, vochtige kamers, waar door te kleine ramen de zon nauwelijks toegang had. Het ergst waren nog de vader en de moeder zelf. Ik hield natuurlijk van mijn opa en oma, maar de liefde voor haar ouders van de zeventienjarige schoonheid die haar vleugels wilde uitslaan, was minder vanzelfsprekend. Als ze protesteerde tegen het strengere regime dat alleen voor haar van toepassing was, herinnerden (ook in mijn aanwezigheid) mijn grootouders haar aan ‘iets’ wat in het verleden gebeurd was – mogelijk de een of andere misstap van Tiny uit de tijd dat ik nog in de box stond.

‘We hoeven het er toch niet weer over te hebben, hè?’ zei oma dan.

‘Wat nou, het er weer over hebben,’ snauwde Tiny. ‘We hebben het er nooit fatsoenlijk over gehad, mens.’

‘Hoe wou jij fatsoenlijk praten over iets onfatsoenlijks?’ kwam opa ertussen. ‘Een andere keer. Er zijn nu kinderen bij.’

Afgezien van het stomme meervoud voelde ik me schuldig dat mijn aanwezigheid blijkbaar een obstakel vormde voor tante Tiny om iets heel belangrijks met haar ouders uit te praten. Toen ik een keer niet in de kamer was, maar wel (op de gang) kon horen wat er gezegd werd, klonk het uit de mond van opa: ‘Wat jij uitgevreten hebt, Tientje, is wel zo godsgruwelijk erg… ik heb er nog steeds geen woorden voor.’

‘Dat is jullie probleem,’ schreeuwde Tiny, ‘dat je er geen woorden voor hebt. Met jullie valt niet te praten. Op een dag roep ik het van de daken. Ik heb er namelijk wel woorden voor.’

‘Je zou er alleen maar jezelf mee hebben.’

Als ze van haar ouders niet uit mocht: ‘Jij bent tot alles in staat, jij. Dat is wel gebleken. Thuisblijven, jij.’

En als ik bij tante Tiny in de keuken was: ‘Je vertelt dat jong toch geen verkeerde dingen, wel? Denk erom, hoor. Je zou het manneke voor de rest van zijn leven bederven.’

Ik hoorde dit zo vaak dat ik steeds nieuwsgieriger werd, en het me helemaal niet zo heel erg meer leek om voor de rest van mijn leven verpest te zijn. Een bedorven kind, maar wel met een fantastisch geheim, waarmee het op zijn beurt andere levens in de soep zou kunnen laten draaien als het daar zin in had.

Wat Tiny me wel onthulde (niet in de keuken, maar toen ik een keer ’s morgens bij haar in bed kroop), was dat ze, tegen de instructies van haar ouders in, zo snel mogelijk na haar achttiende verjaardag getrouwd wilde raken, koste wat kost.

‘Wettelijk kunnen ze me dan niks meer maken.’

Het was alleen nog zaak een geschikte vrijer te vinden, die het niet nodig vond al te lang met een huwelijk te wachten. Daar school nou juist de adder onder het gras, begreep ik uit een gesprek tussen Tiny en een vriendin van haar, Gerda Dorgelo.

‘Ze laten je elke keer weer vallen als een baksteen,’ zei Gerda.

‘Ik laat hun vallen als een baksteen, wat krijgen we nou,’ zei Tiny.

‘Dat is nou net het probleem,’ zei Gerda. ‘Jij dankt ze af. Bij bosjes. Net voordat het een beetje fijn kan worden. Je denkt dat ze wel terug zullen komen, maar mooi niet. Ze zijn bang voor je.’

‘Bang, waarom?’

‘Je slaat ze.’

‘Voor de grap. Als ze daar nog niet tegen kunnen.’

‘Veel te hard. Gewoon niet leuk meer, Tineke. Je zou je eigen bakkes eens moeten zien als je er eentje staat te knijpen. Gewoon tot het niet harder kan. Dat geniepige puntje van je tong tussen je tanden…!’

‘Goed, Gerda, jij je zin… ik zal geen jongen meer knijpen. Erewoord. Maar een petsje af en toe, dat hoort er toch bij? Dat doe jij toch ook bij schele Wil?’

‘Het ergste is hoe je ze behandelt. Als oud vuil. Je zou soms jezelf eens moeten horen, Tientje. Hoe intens gemeen jij kunt zijn. Hoe je ze beledigt, met het grootste gemak van de wereld. Voor zo iemand ben jij in ’t vervolg ook een hoop stront, reken maar.’

3

Hoewel ze nog liever haar tong afbeet dan Gerda gelijk te geven, merkte ik aan kleine dingen dat Tiny haar leven probeerde te beteren. Er hing veel van af.

‘Ik wil geen ouwe vrijster worden,’ was de voor mij raadselachtige zin die ze keer op keer uitsprak, tegen niemand in het bijzonder. Als ze dan doorkreeg dat ik de enige toehoorder was, zei ze: ‘Zo is het toch, Albertje. Ik wil niet oud en zuur worden in dit huis, bij dat oude en zure stel. Nu logeer jij hier, en heb ik wat aanspraak, maar volgende week ga je weer naar school.’

Het was stil geworden op Lynxstraat 83. Mijn moeder, de oudste, hadden ze nog lang weten vast te houden, met dank aan de woningnood, waardoor hele families in levenslange vijandschap werden gedompeld. Met twee kinderen inmiddels hielden mijn ouders het niet langer uit op dat kamertje van krap drie bij vier, onder de terreur van een bazige Van der Serckt en zijn lichtgeraakte vrouw. Hele oorlogen werden er in die kleine arbeiderswoning, die tijdelijk plaats moest bieden aan tien personen, uitgevochten – psychologische, met zwijgen en sissen als wapens, al had mijn vader ook wel eens met zijn nog niet ingeleverde dienstwapen in de huiskamer van zijn schoonouders gestaan.

Mijn vader en moeder namen genoegen met een krot in Geldrop, als ze maar onder de giftige gezelligheid van het inwonen uit waren. Niet veel later vertrok de middelste zus met haar echtgenoot naar Australië, om een nieuw leven te beginnen in Melbourne.

‘Ons Sjaan heeft het goed bekeken,’ zei Tiny tegen me. ‘Meteen maar naar het andere eind van de wereld. Daar zullen die zure ouwen haar niet gauw weten te vinden. En ze heeft een goeie smoes om hier niet op bezoek te komen. Een vliegmachine kunnen zij en die armoedzaaier van d’r niet bekostigen. En wat die scheepvaartmaatschappij betreft, daar staan ze op de zwarte lijst.’

Ik wilde wel eens weten wat dat inhield, zo’n zwarte lijst.

‘Op de heenweg hebben ze zo ongeveer hun hele uitzet op de boot bij elkaar gejat. Handdoeken, lakens, tafelzilver. Er staat nog een rekening voor ze open van heb ik jou daar.’

Ik besefte dat er tante Sjaan veel aan gelegen moest zijn geweest om de wijk te nemen naar een rode woestijn aan de andere kant van de aardbol. Ook de oudste zoon, mijn oom Freek, algemeen De Freek genoemd, was voor het ouderlijk gezag uitgeweken naar de wereldzeeën. Hij stuurde af en toe een kaartje van de Antillen, of uit Paramaribo. Als De Freek met verlof kwam, raakte het kleine huis gevuld met zijn harde stem, die altijd tegen een jankende lach aan zat, maar zonder vrolijkheid.

Nu waren alleen de twee jongste kinderen nog in het ouderlijk huis: Tiny en haar jongere broer Hasje.

Voor mij was Hasje eerder een oudste broer dan een jongste oom. Toen mijn grootmoeder aan het begin van de oorlog ongepland nog een kind moest baren, geloofde ze het verder wel met het moederschap: ‘Zo’n oude vrouw nog met jong schoppen, en dat in oorlogstijd…’

Ze was zevenendertig. Ze ging erbij liggen. Ziek. Haar man schakelde maatschappelijk werk in. Hij had een gezonde dochter die haar tijd zat te verdoen op de huishoudschool, terwijl ze haar thuis zo hard nodig hadden. Zo werd de kleine Hasje, terwijl zijn mama jarenlang herstelde van het ongewenste moederschap, door zijn oudste zus opgevoed, van de fles via de kakpot tot de eerste stapjes, en alles wat er kindergewijs op volgde. Ze zullen hem ongetwijfeld verteld hebben hoe de vork in de steel zat, maar gevoelsmatig (zoals hij later bekende) beschouwde hij Hanny als zijn moeder. Hij was net tien toen ik, in het huis waar hij door mijn moeder werd opgevoed, ter wereld kwam. Ik wist op mijn beurt na verloop van tijd niet beter dan dat ik in de gedaante van Hasje een oudere broer had. Er is in de familie veel om gelachen, hoe ik me ook gedroeg als het jongere broertje, dat in verrukking opkeek tegen de tien jaar oudere durfal – maar mijzelf verging het lachen toen veel later tot me doordrong dat ik mijn eerstgeboorterecht verspeeld had aan de bedenkelijke profeet van mijn vroegste jeugd. Het gevoel dat ik verantwoording had af te leggen aan een oudere broer, die mijn morele leidsman was geweest, heeft me nooit verlaten, tot op de dag van vandaag niet.

Hasje kwam op zijn veertiende in de leer bij een Eindhovense huisschilder. Twee jaar later kreeg zijn patroon een grote opdracht: het opknappen van het verveloze stationnetje van Geldrop, omdat het op de route lag die koningin Juliana had gekozen om met haar gast Haile Selassi van de daf-fabrieken in Eindhoven bij het Geldropse gemeentehuis te komen, voor een receptie. Hier kreeg Hasje de gelegenheid de wereld te tonen wat hij in zijn mars had. Zo jong als hij nog was, zestien, hij leverde vakwerk. De baas bleek zeer tevreden. Zo stonden ze getweeën trots, met een schone witte overall aan, samen met omwonenden achter de dranghekken te wachten tot de slee met onze koningin en de keizer van Ethiopië in stapvoetse bewondering voorbij zou komen glijden. Het werd niet uitgesloten geacht dat de vorstelijke lieden uit zouden stappen om te vragen wie het Centraal Station van Geldrop zo fraai in de matglans had gezet.

Wat er die middag ook gebeurde, geen Haile Selassi. Later begrepen de huisschilders dat het bezoek aan de daf was uitgelopen, waarna besloten werd om via de Eindhovenseweg rechtstreeks naar het gemeentehuis te scheuren. Ik was erbij toen Hasje in de Lynxstraat verslag deed van de deconfiture. Ik trok me het drama persoonlijk aan, maar waar ik nog meer van schrok, was de jouwende hoon die Tiny voor het debacle van haar jongere broer tentoonspreidde. Ze veranderde opeens, met haar verwassen schortje voor, in een schoolmeid die door overschreeuwing als winnares van een jijbak uit de bus kwam.

‘Hasje zag zich al het paleis in Addis Abeba staan schilderen… met goudverf… ha!’

Er moest door het vernederende incident iets geknapt zijn in Hasje. Een jaar eerder had hij, met heel andere kwasten dan hij op zijn werk gewend was, naar een prentbriefkaart De zaaier van Vincent van Gogh gekopieerd. De golvend blauwe lijnen van zijn penseel op het witte canvas… de bedwelmende geur van terpentijn… de stralend gele zon die vanaf de veldezel zijn schemerige kamertje leek te verlichten… dit was het. In het diepste geheim begon hij zijn maatregelen te treffen om met zijn palet de wijde wereld in te trekken, en alle indrukken van onderweg met zijn genie te confronteren. Zijn baan bij de huisschilder hoefde hij niet op te zeggen: op een dag zou hij gewoon verdwenen blijken.

4

Hoe Hasje op een nacht met zijn schilderspullen de Lynxstraat uit sloop, met de bedoeling in Amsterdam een nieuw leven als kunstenaar te beginnen, en hoe hij op de Boschdijk een lift kreeg van een politieauto, die hem rechtstreeks terug naar huis bracht – het verhaal is al veel te vaak verteld. Minder bekend is de nasleep die Hasjes avontuur voor zijn zus Tientje kreeg. Zij moest in de vroege ochtend koffie maken voor de twee jonge agenten die de wegloper af kwamen leveren. Die ene, Karel Henneman, kon geen oog van haar afhouden. Hij kwam sindsdien minstens twee keer per week langs, zogenaamd in opdracht van het bureau, om naar het welzijn van Hasje te informeren. De ouders vonden hem een goede partij voor Tientje, en moedigden de omgang aan, zolang die zich maar binnen de muren van Lynxstraat 83 afspeelde.

Gedurende enkele maanden trof ik brigadier Henneman regelmatig in mijn geboortehuis, nu eens in uniform, dan weer met zijn zondagse pak aan. Hij en Tientje zaten dan ongemakkelijk tegenover elkaar aan de eettafel, met in elkaar gehaakte pinken en neergeslagen ogen, meestal zwijgend. Af en toe keek oma door een kier van de keukendeur om te zien of er schot zat in de verkering. Hasje hield zich schuil in zijn atelierkamer, waarschijnlijk biddend dat deze premiejager op kunstenaars zich niet met zijn zuster zou verloven. Ik maakte de tijd nog mee dat de oogleden omhooggingen, en er smachtende blikken uitgewisseld werden, terwijl Tientje aan de wollen borduursels van het tafelkleed plukte.

Van een bepaalde dag af bleef de brigadier weg. ‘Het is uit,’ was alles wat Tientje erover kwijt wilde, ook tegenover haar ouders. Opa en oma waren woedend. Zo’n ideale partij. Toekomstig korpschef, wie weet.

Joël Dicker

De waarheid over de zaak Harry Quebert

New York, voorjaar 2008. De jonge auteur Marcus Goldman lijdt aan een writer’s block, en dat terwijl de deadline van zijn uitgever nadert. Dan wordt in de tuin van zijn mentor, sterauteur Harry Quebert, het lichaam gevonden van Nola Kellergan, die ruim dertig jaar eerder op vijftienjarige leeftijd spoorloos is verdwenen. Op Nola’s lichaam ligt het manuscript van de roman die Quebert zijn doorbraak naar het grote publiek heeft bezorgd. Harry Quebert is onmiddellijk hoofdverdachte en zijn beroemde roman komt in opspraak. Overtuigd van de onschuld van zijn grote voorbeeld vertrekt Marcus naar Harry’s huis in New Hampshire om de werkelijke toedracht rond de dood van Nola te achterhalen. Maar de waarheid blijkt veel gecompliceerder dan hij dacht.

In De waarheid over de zaak Harry Quebert verbindt Joël Dicker op indrukwekkende wijze een intrigerende moordzaak met een gevoelig geschreven verhaal over schrijverschap, onzekerheid, ambitie, vriendschap en liefde.

De dag van de verdwijning

(zaterdag 30 augustus 1975)

‘Meldkamer politie, wat is uw noodgeval?’

‘Hallo? Mijn naam is Deborah Cooper en ik woon aan Side Creek Lane. Volgens mij zag ik net een meisje in het bos dat achterna werd gezeten door een man.’

‘Wat was er precies aan de hand?’

‘Dat weet ik niet! Ik stond bij het raam, ik keek in de richting van het bos en toen zag ik een meisje tussen de bomen door rennen… Met een man achter zich aan… Volgens mij was ze voor hem op de vlucht.’

‘Waar zijn ze nu?’

‘Ik… Ik zie ze niet meer. Ergens in het bos.’

‘Ik stuur direct een wagen naar u toe, mevrouw.’

Met deze oproep begon een gebeurtenis die het stadje Aurora in New Hampshire volledig op zijn kop zette. Op die dag verdween Nola Kellergan, een meisje van vijftien jaar, afkomstig uit het stadje. Er werd nooit meer iets van haar vernomen.

Proloog

Oktober 2008

(drieëndertig jaar na de verdwijning)

Iedereen had het over mijn boek. In New York kon ik niet meer rustig over straat, en iedere keer dat ik ging hardlopen in Central Park werd ik herkend door wandelaars die uitriepen: ‘Hé, dat is Goldman, de schrijver!’

Een enkeling rende zelfs een eindje met me mee om me de vragen te stellen die hem door het hoofd spookten: ‘Is het waar wat u zegt in uw boek? Heeft Harry Quebert dat echt gedaan?’ In het café in de West Village waar ik kind aan huis was, aarzelden sommige klanten niet om bij me aan te schuiven en een gesprek aan te knopen: ‘Ik ben uw boek aan het lezen, meneer Goldman, en ik kan het gewoon niet wegleggen! Ik vond het eerste al zo goed, maar dit! Hebt u er echt een miljoen dollar voor gekregen? Hoe oud bent u? Dertig nog maar? Poeh, dan hebt u goed geboerd!’ Zelfs de portier van mijn appartementencomplex, die ik in mijn boek zag lezen als hij geen deuren hoefde open te houden, hield me, toen hij het uit had, langdurig staande bij de lift om te zeggen wat hem op het hart lag: ‘Dus dát is er met Nola Kellergan gebeurd! Wat verschrikkelijk!

Hoe kún je iemand zoiets aandoen hè, meneer Goldman? Hoe kún je dat?’

Heel New York was in de ban van mijn boek: het was twee weken geleden verschenen en het beloofde nu al de Amerikaanse klapper van het jaar te worden. Iedereen wilde weten wat er in 1975 in Aurora was gebeurd. Op de televisie, op de radio en in de krant ging het over niets anders. Ik was nog maar dertig, en met dat boek, mijn tweede pas, was ik de prominentste auteur van het land geworden. De zaak waarop ik mijn verhaal had gebaseerd en die Amerika had opgeschud, was een paar maanden eerder aan het rollen gegaan toen aan het begin van de zomer het stoffelijk overschot werd gevonden van een meisje dat drieëndertig jaar geleden was verdwenen. Daarmee begonnen de gebeurtenissen in New Hampshire waarover u nu zult lezen, en zonder welke de rest van Amerika ongetwijfeld nooit van het kleine stadje Aurora zou hebben gehoord.

Deze ebook licentie is jouw eigendom en kan gelezen worden op een Mac, pc of laptop, e-reader, tablet en/of mobiele telefoon.

(Door)verkopen, verspreiden (sub)licenseren, verhuren, leasen of op een andere manier overdragen van enig recht in of op deze licentie of dit eBook, danwel reproduceren, uitgeven, uitzenden of op enige andere manier beschikbaar stellen van dit digitale bestand aan een 3de partij is ten strengste verboden.

Dit bestand is voorzien van een watermerk met informatie die jou aanmerkt als de eigenaar van de licentie om misbruik voorkomen.

Veel leesplezier!

c4abebcd64b0b17da847d918cf33a13f46f40cf96a12b67a87ad36e8d572e